Tagarchief: Rusland

Oekraïne – Дванадцять тижні війни / Twaalf weken oorlog

Ruim drie maanden is de oorlog inmiddels gaande en van de oorspronkelijke strategie van het Russische leger is eigenlijk alleen het plan om de (deels opstandige en pro-Russische) Donbas-regio via de de kust met het schiereiland de Krim te verbinden overgebleven.
Met de definitieve overgave eerder deze week van de Azovstal-fabriek in Marioepol, is die Russische corridor nu een feit.
Voor nu dan toch, want het Oekraïense leger weet vooralsnog van geen opgeven.

Kaart met het front en door Rusland bezette gebieden in rozerood (© Defence Intelligence)

Wat het front in de Donbas zelf betreft: volgens de Britse inlichtingendiensten heeft het Russische offensief daar “zijn momentum verloren”. Er lijkt dus steeds meer een soort van patstelling te ontstaan.
Dezelfde diensten denken dat Rusland een derde van zijn in februari ingezette grondtroepen heeft verloren.
De Russen hebben veel last van het grote aantal door Oekraïens luchtafweergeschut neergehaalde drones.
De Britten verwachten niet dat Rusland de komende vier weken er in zal slagen het militaire offensief te verzwaren.
Ook niet onbelangrijk: het moreel van de Russische soldaten zou inmiddels onder het vriespunt zijn gedaald.

Secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg naast een NAVO-vlag (screenshot)

Secretaris-generaal Jens Stoltenberg van de NAVO liet weten dat Oekraïne wapens en andere militaire steun tegemoet kan blijven zien. En net als de Oekraïense inlichtingendiensten en de Amerikaanse en Britse ministeries van Defensie liet Stoltenberg weten dat “Oekraïne deze oorlog kan winnen”.

Satellietbeeld van de ‘georuimtelijke inlichtingenfirma’ BlackSky, waarop de verwoeste Russische pontonbrug te zien is (© BlackSky)

Opmerkelijk eerder deze week was dat het Oekraïense leger er in geslaagd was een compleet Russisch bataljon uit te schakelen.
Het bataljon wilde de rivier de Siverskyi Donets bij het dorp Bilohorivka oversteken. Het Oekraïense leger liet het bataljon ongemoeid totdat de Russen klaar waren met het bouwen van een pontonbrug. Toen de oversteek daarna begon sloeg de Oekraïeners artillerie toe.

Inzoomend op de eerste foto zien we uitgeschakelde en verwoeste tanks bij (en in) de rivier de Siverskyi Donets (BlackSky)

Oekraïense bronnen spreken van twee bataljons en 1.000 doden, maar de Britse inlichtingendiensten houden het op één bataljon en tussen de 140 en 180 gedode Russen.

Slachtoffers

Persbureau Interfax-Ukraine meldde dat politiechef Andriy Niebytov op tv bekendmaakte dat er sinds het begin van de Russische invasie in de regio rond hoofdstad Kiev 1.288 gedode burgers zijn gevonden, waarvan de meesten door kogels afgevuurd uit automatische wapens zijn omgekomen.
Het cijfer van 1.288 zal zeker verder stijgen, want er worden nog steeds nieuwe graven ontdekt.

Lichamen worden geborgen in de regio Kiev (fotograaf onbekend)

Voor wat het totaal aan Oekraïense burgerslachtoffers betreft: de Oekraïense regering houdt het op 24.686 of meer (waarvan zo’n 5.000 in Marioepol), plus ruim 4.000 gewonden, de Verenigde Naties houden het op 3.778 doden en 4.186 gewonden.
Oekraïense militairen: volgens de Oekraïense regering rond de 2.500 tot 3.000 gesneuvelden en 10.000 gewonden, Amerikaanse inlichtingendiensten schatten het aantal dode militairen op 5.500 tot 11.000.

De getallen voor gesneuvelde Russen lopen nog steeds enorm uiteen, Rusland houdt het cijfer waarschijnlijk bewust ‘laag’: 1.351 doden, 3.825 gewonden, bovendien zijn ze sinds 25 maart niet meer aangepast, dus die cijfers moeten hoe dan ook hoger zijn.
De Amerikaanse inlichtingendiensten schatten de Russische verliezen op 10.000 of meer, het Verenigd Koninkrijk houdt het op 15.000.
De NAVO gebruikt een veel ruimere marge, maar zit wel op dezelfde golflengte met aantallen gesneuvelde Russen: 7.000 tot 15.000. Overigens zijn de NAVO-schattingen ook al weken niet meer aangepast.

Songfestival

Een positieve noot was het winnen van het Eurovisie Songfestival 2022 in Turijn door Oekraïne, afgelopen zaterdag 14 mei.
De groep Kalush Orchestra was al wekenlang torenhoog favoriet bij de bookmakers met hun inzending “Stefania” en die verwachting werd waargemaakt.

Kalush Orchestra op het podium na hun overwinning mét de Oekraïense vlag en de drie presentatoren Alessandro Cattelan (links), Laura Pausini (derde van links) en Mika (geheel rechts) (screenshot)

Of het Songfestival volgend jaar in Oekraïne gehouden kan worden?Volgens Oekraïne wel, maar de tijd zal het leren, diverse andere landen hebben al aangeboden desnoods in te springen.
De European Broadcasting Union (EBU) had op 25 februari besloten Rusland uit te sluiten van deelname.

Na hun huldiging werd traditiegetrouw het winnende lied nog een keer ten gehore gebracht (screenshot)

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Een geschonden Oekraïense vlag wappert in een gapend gat van een verwoest flatgebouw in Marioepol (foto: Alexander Ermochenko)

Oekraïne – Одинадцяь тижні війни / Elf weken oorlog

Met elf weken oorlog achter de rug heeft het regime in Moskou her en der militaire successen geboekt (ten koste van een hoop ellende, lijden en verwoesting), maar Poetin’s idee van de “speciale militaire operatie”, zoals hij de oorlog blijft noemen, was Oekraïne met een alles overweldigende blitzkrieg op de knieën te dwingen en het “nazistische regime” uit Kiev te verdrijven.
Dat de oorlog totaal niet loopt zoals gepland is inmiddels wel duidelijk.

Stagnatie

De laatste week is er door het Russische leger nauwelijks vooruitgang geboekt. Hieronder de sinds vorige week bijna ongewijzigde kaart met het front in de Donbas-regio en dat in het zuiden aan de kust.

Situatie van het front op 10 mei (© Institute for the Study of War)

Het is pas als we op het oostfront inzoomen dat we de troepenbewegingen iets beter kunnen zien. We zien een minieme Russische vooruitgang in de Donbas-republieken Luhansk en Donetsk en de ten westen daarvan gelegen republiek Zaporizja.

Het oostelijke en een deel van het zuidelijke front in Oekraïne (© Institute for the Study of War)

Interessant is het echter om te zien wat er gebeurd is rond Oekraïne’s tweede stad Charkov (Kharkiv op de kaart), waar de Russen steeds verder ten noorden van de stad worden teruggeslagen.

9-mei Parade

Aller ogen waren dinsdag op Moskou gericht, waar op Overwinningsdag de jaarlijkse 9-mei Parade plaatsvond, de herdenking van de overwinning van de Sovjet-Unie op Nazi-Duitsland. (Dat de andere geallieerde legers daar ook een rol in speelden, wordt in Rusland nauwelijks vermeld, maar dat terzijde).
De parade was opvallend veel kleiner dan doorgaans. Geschat wordt dat het met tweederde was ingekrompen. En de aangekondigde luchtshow ging niet door vanwege “teveel wolken”.

Begin van de 9-mei Parade in Moskou (screenshot)

De vraag was wat president Poetin zou zeggen op deze dag. Verschillende theorieën deden de ronde: de “speciale militaire operatie” zou nu officieel opgeschaald kunnen worden naar een oorlog, zodat er een algemene mobilisatie kon plaatsvinden.
En dat er net als in Moskou in de verwoeste stad Marioepol een overwinningsparade gehouden zou worden.

De dubbelkoppige Russische adelaar kijkt neer op de parade op het Rode Plein in Moskou (screenshot)

Sprookjes

Maar niets van dat alles. Wel spuide de dictator allerlei pertinente nonsens (“Het gevaar [van het Westen] groeide met de dag. Rusland heeft de agressor preventief afgewezen”), die na afloop door de Britse minister van Defensie, Ben Wallace, onder de loep werden genomen.
Hij zei onder meer: “President Poetin vertelt sinds jaren allerlei sprookjes. Als het niet zo tragisch was, zou het grappig zijn, maar dat is het niet.”

De Britse minister van Defensie Ben Wallace (1970), geflankeerd door de Britse en Oekraïense vlaggen (screenshot)

“Eén van zijn claims is dat hij omsingeld is door de NAVO. De grens van Rusland met NAVO-gebied bedraagt niet meer dan 6%. Dat kun je bezwaarlijk ‘omsingeld’ noemen als je landgrens met de NAVO-landen slechts 6% bedraagt.”

Ben Wallace beantwoordt vragen van journalisten (screenshot)

“Hij claimde dat er NAVO-bases waren in Oekraïne and ik ben er zeker van dat de Oekraïense ambassadeur u zal vertellen dat die er niet zijn in Oekraïne.
Ik denk dat hij hij gelooft wat hij wíl geloven: een lichte vorm van wanhoop. Maar laat het me hier en nu categorisch nog eens duidelijk maken: de NAVO, het Verenigd Koninkrijk, noch Oost-Europa is van plan Rusland binnen te vallen, noch zijn daar ooit plannen voor geweest.”

Russische verliezen oorlogsmaterieel

Oryx, een researchcollectief dat zich bezighoudt met het in kaart brengen van Russische materiële verliezen in de oorlog met Oekraïne publiceerde eerder deze week een staatje met de toestand tot op dat moment, bijeengebracht door analisten op basis van fotografisch bewijs, die op de website van Oryx ook allemaal te zien zijn.

Staatje met verliezen van Russisch militair materieel (© Onyx)

Het staatje laat zien dat de verliezen aanzienlijk zijn, met aan de top infanterie-gevechtsvoertuigen (692) en tanks (635), maar ook gepantserde gevechtsvoertuigen (342), helicopters (41), vliegtuigen (26) en marineschepen (9), waaronder het vlaggenschip de Moskva.

Wrak van een Russische Mi-24 V/P-helicopter (© Onyx)

Volgens (opnieuw) de Britse minister van Defensie, Ben Wallace, beginnen de Russische troepen inmiddels door hun precisiewapens heen te raken. Verder zei hij daarover het volgende:

Een opgeblazen Russische tank (© Onyx)

We hebben met z’n allen zeer complexe wapens, die je niet zomaar in een paar dagen vervangt, dat kan soms maanden duren.
Als je ze allemaal afschiet, zoals Rusland heeft gedaan, dan is dat een uitdaging.”
Volgens de minister zal Poetin bemerken dat het vervangen ervan “uitermate problematisch” gaat worden, omdat een groot deel van de benodigde onderdelen uit het Westen komen en daar is voor hem niet aan te komen.

Wallace: “Het is niet ondenkbaar dat een grote supermacht (…) kan verliezen op het slagveld. Het is zeer wel mogelijk dat dat Oekraïne het Russische leger zal breken.”
De minister voegde er wel aan toe dat een eventueel einde van de oorlog gecompliceerd kan zijn en op dit moment is daar nog weinig over te zeggen.

Marioepol

Wat Marioepol betreft daar is de situatie in zoverre verander dat zo’n 300 burger uit de Azovstalfabriek zijn geëvacueerd in een gezamenlijke operatie van de VN en het Rode Kruis.
Soldaten van het Oekraïense Azov-bataljon zitten er echter nog steeds verschanst en hoewel president Poetin een paar weken terug nog zei dat hij dat maar zo zou laten, heeft hij na de burger-evacuatie opnieuw orders gegeven de fabriek met zo ongeveer alles te raken waarover de Russen beschikken.

Beschietingen en bombardementen zijn hervat op het terrein van de Azovstal-fabriek (screenshot)

De havenstad, die volgens Poetin “bevrijd” is (maar van wat of van wie?) is nu volledig in puin geschoten.

Odessa

Waar al langer voor werd gevreesd: eerder deze week kwam de havenstad Odessa aan de Zwarte Zee onder vuur te liggen. Zeker vier raketten sloegen in bij een shoppingmall, waarbij een dode viel en drie gewonden. Of dit het begin is van meer moet nog blijken.

Verwoestingen in Odessa (screenshot)

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Een geschonden Oekraïense vlag wappert in een gapend gat van een verwoest flatgebouw in Marioepol (foto: Alexander Ermochenko)

Oekraïne – Десяь тижні війни / Tien weken oorlog

De oorlog in Oekraïne heeft inmiddels de tien weken-grens overschreden en hoewel Rusland hier en daar wat terrein wint in de oostelijke Donbasregio, schiet het militair gezien totaal niet op.
Volgens het Britse ministerie van Defensie is de strategie van de Russen erop gericht om vanuit Izjoem, in de Donbas, door te breken naar Kramatorsk en Severodonetsk, waardoor de Oekraïense troepen ingesloten zouden zijn.

De kaart van het strijdtoneel verschilt nauwelijks van die van vorige week (© Institute for the Study of War)

De kaart van het strijdtoneel verschilt nauwelijks van die van vorige week (© Institute for the Study of War)De verliezen aan oorlogsmaterieel zijn aan beide kanten inmiddels aanzienlijk. Oekraïense en Russische cijfers hierover lopen sterk uiteen en worden daarom gewantrouwd.
Het onderzoekscollectief Oryx probeert aan de hand van foto’s een betrouwbaarder beeld te schetsen van het vernielde materieel. Hieruit blijkt dat het Russische leger grotere verliezen heeft geleden dan het Oekraïense.

Materiële verliezen

De Russen zijn inmiddels 3321 stuks militair materieel kwijtgeraakt, waaronder 597 tanks, 322 gepantserde voertuigen, 162 stuks artillerie, 71 commandoposten en 878 vrachtwagens, jeeps en andere voertuigen.
Wat de Oekraïeners betreft: daar zou het om een kleine 1.000 stuks in totaal gaan, waaronder 269 logistieke militaire voertuigen, 145 tanks, 88 gepantserde voertuigen, 53 stuks artillerie, 20 straaljagers, 5 helikopters en 21 drones.

Op papier kan Rusland in potentie over veel meer materieel beschikken, namelijk 13.367 tanks, 1.328 vliegtuigen en 478 gevechtshelikopters. Het probleem hierbij is echter dat Rusland zó’n groot land is, dat veel van dit materieel in verre en afgelegen gebieden is gestationeerd.
Het kost veel tijd en moeite om dit extra materieel op treinen te laden en naar het front te vervoeren.
Wat er nog bijkomt is een probleem dat vóór de oorlog niet echt in wijde kring bekend was: het Russische oorlogsmaterieel is deels slecht tot soms zeer slecht onderhouden, waardoor aantallen op papier ineens heel wat minder betekenen.
Alsof dat nog niet genoeg is, is inmiddels duidelijk geworden dat de Russische soldaten in Oekraïne nou niet bepaald gemotiveerd zijn. Voor de Oekraïeners geldt het omgekeerde.

De verwoeste T-90M tank (screenshot)

Een klap voor de Russen is dat ook een van de nieuwste en hypermoderne T-90M tanks, die nog maar zeer onlangs zijn debuut maakte in de Donbas werd opgeblazen. Eén zo’n tank kost zo’n 4,5 miljoen euro.

Inmiddels geleverd aan Oekraïne door de VS: howitzers, zoals op de foto (© US Army)

Was het in het begin van de oorlog nog maar mondjesmaat en weinig opvallend (helmen en kogelvrije vesten en dergelijke), nú stromen de zware en geavanceerde wapens Oekraïne binnen, vanuit Europese landen, maar eerst en vooral vanuit de Verenigde Staten.
De Russen zijn hier uiteraard niet blij mee, want hoewel de NAVO niet daadwerkelijk meevecht, is het met de al die leveringen toch actief bij de strijd betrokken. Het is met iemand zo onvoorspelbaar als Poetin niet te voorspellen of dit uiteindelijk tot een escalatie zou kunnen leiden.

Militaire parade in Marioepol?

Volgens Oekraïense inlichtingendiensten is het Kremlin van plan om op 9 mei in de op de staalfabriek Azovstal na, veroverde en grotendeels verwoeste havenstad Marioepol een militaire parade te houden.
De 9e mei is de datum waarop Rusland ieder jaar de overwinning van de Sovjet-Unie op nazi-Duitsland viert.
Volgens Oekraïne is het Russische leger momenteel bezig om de belangrijkste straten van de stad te ontdoen van pui, munitie en lichamen, zodat er een parade gehouden kan worden.
Het Russische ministerie van Defensie weigert ieder commentaar.

Marioepol (screenshot)

Verschillende Europese en Amerikaanse ‘functionarissen’ verwachten dat de Russische dictator op 9 mei de oorlog aan Oekraïne wil verklaren. Mocht dat zo zijn, dan verdwijnt de eufemistische aanduiding ‘militaire operatie’ uit het vocabulaire.
Met een oorlogsverklaring zou de mobilisatie van Russische dienstplichtigen en reservisten mogelijk worden.
Het Kremlin spreekt de speculatie tegen en noemt het “onzin”.

Kirill

Patriarch Kirill, het hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk, moet volgens de Europese Unie op de sanctielijst gezet worden.
De steenrijke Kirill is een van de trouwste bondgenoten van president Poetin, hij verdedigt en legitimeert de acties van de Russische dictator in het buitenland.

Patriarch Kirill (1946), geboren als Vladimir Goendjajev (fotograaf onbekend)

Kirill ziet de ‘militaire operatie’ (zoals de oorlog nog steeds genoemd wordt in Rusland) als een kruistocht. Hij vindt dat het ‘afvallige’ Oekraïne te ver is afgedreven van de Russische cultuur, wat o.a. zou blijken door gay prides te organiseren, om bij het Westen in het gevlij te komen,

Lavrov

En dan hadden we nog de zich steeds wereldvreemder gedragende Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, die in een interview op een Italiaanse zender een aantal zeer merkwaardige uitspraken deed.
Toen hem gevraagd werd hoe Rusland kan beweren dat het Oekraïne wil ‘denazificeren’, terwijl de president van dat land zelf Joods is, beweerde hij dat een Joodse afkomst daarvoor niet uitmaakt, dat als hij het zich goed herinnerde, Adolf Hitler óók Joods bloed had en dat de Joden zelf de ergste antisemieten zijn.

Sergej Lavrov (1950) tijdens het interview op de Italiaanse tv (screenshot)

Het Westen was verbijsterd over de opmerkingen van Lavrov, maar in Israël was men ronduit verbijsterd en het leidde tot een diplomatieke rel: de Russische ambassadeur werd op het matje geroepen om excuses te maken, maar dat werd geweigerd.
President Zelensky van Oekraïne heeft inmiddels contact gehad met de Israëlische premier Bennett om het er over te hebben. Hoewel Zelensky er achteraf weinig over kwijt wilde was er wel “vruchtbaar onderhandeld”.

Links: Volodymyr Zelensky (1978), president van Oekraïne (screenshot) / Rechts: Naftali Bennett (1972), premier van Israël (foto: Yoav Dudkevtich)

Gisteravond liet de Israëlische premier weten dat president Poetin in een gesprek met Bennett inmiddels excuses had aangeboden voor de opmerkingen.

Graandiefstal

Onderminister voor landbouw, Taras Vysotsky,liet op de staatstelevisie weten dat de Russen zo’n 400.000 ton aan graan hebben gestolen en naar Rusland vervoerd.

Onderminister van landbouw Taras Vysotsky (screenshot)

Het gaat dan om een derde van de totale graanvoorraden in de regio’s Cherson, Zaporizja, Donetsk en Loegansk. Volgens Vysotsky dreigt er hongersnood in die gebieden als de graanvoorraden nog verder afnemen, omdat er geen reserves zijn.

Slachtoffers

Het trieste wekelijkse blokje van slachtoffers:
Voor wat Oekraïense burgerslachtoffers betreft: de Oekraïense regering houdt het op 24.539 of meer (waarvan zo’n 5.000 in Marioepol), plus 4.000 gewonden, de Verenigde Naties houden het op 3.280 doden en 3.451 gewonden.
Oekraïense militairen: volgens de Oekraïense regering rond de 2.500* tot 3.000* gesneuvelden en 1.000* gewonden, Amerikaanse inlichtingendiensten schatten het aantal dode militairen op 2.000** tot 4.000**.
*) deze cijfers zijn sinds vorige week niet meer veranderd
**) deze cijfers zijn sinds zes weken terug niet meer aangepast

De getallen voor gesneuvelde Russen lopen nog steeds enorm uiteen, Rusland houdt het cijfer waarschijnlijk bewust ‘laag’: 1.351 doden, 3.825 gewonden.
De Amerikaanse inlichtingendiensten schatten de Russische verliezen op 10.000 of meer, het Verenigd Koninkrijk houdt het op 15.000.
De NAVO gebruikt een veel ruimere marge, maar zit wel op dezelfde golflengte met aantallen gesneuvelde Russen: 7.000 tot 15.000.
*) de cijfers in dit blokje zijn sinds vier weken niet verder bijgesteld

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Een geschonden Oekraïense vlag wappert in een gapend gat van een verwoest flatgebouw in Marioepol (foto: Alexander Ermochenko)

Polen – Święto Narodowe Trzeciego Maja / Grondwetsdag van de Derde Mei (1791)

De Grondwetsdag herdenkt de 3e mei 1791, toen de voor die tijd democratische grondwet werd ingevoerd, na een periode van onrust en anarchie in het Pools-Litouwse Gemenebest (de samensmelting van het Koninkrijk Polen met het Groothertogdom Litouwen in 1569).

Polen-Litouwen
Het Pools-Litouwse Gemenebest in zijn grootste omvang in 1618. De kleuren geven de verschillende grenzen aan die het gemenebest kende tussen 1569 en 1918. De huidige grenzen zijn in het gebied ingetekend met de namen van de landen ter identificatie.

De moderne grondwet was de Pruisische en Russische buren echter een doorn in het oog. Het leidde tot de Pools-Russische oorlog van 1792, waarbij de Russen het Gemenebest binnenvielen en tot de zogenaamde Tweede Verdeling van Polen in hetzelfde jaar, waarbij het Pools-Litouwse grondgebied grote delen land moest afstaan aan Rusland en Pruisen. En na de Derde Verdeling in 1795, waarbij opnieuw Rusland, Pruisen, maar nu ook Oostenrijk profiteerden, hield de Poolse (en Litouwse) soevereiniteit de facto op te bestaan tot 1918.

Tweede Poolse republiek
Tweede Poolse Republiek (1918-1939)

In april 1919 werd tijdens de Tweede Poolse Republiek de 3e mei ingevoerd als nationale feestdag. Vanaf de Tweede Wereldoorlog werd de viering verboden. Pas na de val van het communisme in 1989, werd de 3e mei opnieuw ingevoerd als nationale feestdag, voor het eerst in 1990. In 2007 sloot Litouwen zich bij Polen aan door de 3e mei ook als nationale feestdag in te voeren en sinds dat jaar vinden er ook gezamenlijke herdenkingen plaats.

Polen (1945-heden)

De 3e mei is een vrije dag in Polen met normaliter vele festiviteiten, parades, speeches en concerten. Uiteraard is dat met de nog voortdurende corona-crisis op een laag pitje gezet.
In Chicago en omgeving, waar zich veel Poolse emigranten hadden gevestigd, wordt de dag al gevierd sinds 1892 en staat bekend als Polish Constitution Day, compleet met parades.

Unknown.jpeg
Poolse aankondiging (© szkolneblog.pl)

De vlag

De Poolse vlag is een horizontale tweekleur in wit en rood en komt voor mét en zónder staatswapen. De kleuren rood en wit komen al in de tijd van het Hertogdom Warschau (1807-1815) voor, maar ook het Poolse wapen vertoont deze kleuren.

polen
De Poolse vlag mét en zónder wapen

Vanaf 1830 is het wit-rood de officieuze Poolse vlag, vanaf 1918 officieel. De adelaar op het staatswapen (als wapen bekend sinds 1295) werd in 1944 van zijn kroon ontdaan, maar op 29 december 1989 kreeg hij hem weer terug, als teken van Polen’s hernieuwde soevereiniteit.

Oekraïne – Дев’яь тижні війни / Negen weken oorlog

Drie vlaggen vandaag. Vlag 3:

Inmiddels zijn er negen weken oorlog achter de rug en hoewel het Russische leger wel degelijk kleine ‘vorderingen’ maakt in de Donbas, is er tot nu toe nog steeds geen grootscheepse aanval, waar door Rusland wel op werd gezinspeeld afgelopen week.

Kaart van de oorlogssituatie op 26 april: in rood de door Rusland bezette gebieden, rood gearceerd gebieden waar de Russen vorderingen maken (© Institute for the Study of War)

Desalniettemin rukken tankcolonnes vanuit het noorden en oosten steeds verder op richting de steden Sloviansk en Kramatorsk.
Volgens de Oekraïense legerleiding is de frontlinie echter zeer gefragmenteerd, waardoor bijvoorbeeld het ene moment een dorp in Russische handen is, dan weer wordt terugveroverd door Oekraïne.

Als we inzoomen op het front in oostelijk Oekraïne, zien we iets meer detail en de richting van de Russische troepenbewegingen (de rode pijlen) (© Institute for the Study of War)

Marioepol

Hoewel Marioepol volgens de Russische legerleiding een week geleden geheel in Russische handen zou zijn, bleek dat het enorme gebied van de Azovstal-fabriek nog steeds niet is veroverd.
Poetin reageerde daarop door te zeggen dat ze dat ook niet eens meer gingen proberen, omdat het doel Marioepol in handen te krijgen (“te zuiveren”) al bereikt was.

De kaart van Marioepol op 26 april: in geel een gebied net ten noorden van de staalfabriek, waarvan Rusland claimt dat ze het in handen hebben, maar wat tot nu toe niet geverifieerd is, in grijs het Azovstal-fabriekcomplex (© Institute for the Study of War)

Kennelijk veranderde hij daarna toch weer van mening, want inmiddels ligt het complex alweer dagenlang onder vuur.
In de catacomben onder de fabriek zouden nog steeds honderden Oekraïense strijders verblijven, net als plusminus duizend burgers, onder wie veel vrouwen en kinderen.

Vriendschapsbeeld verwijderd

Afgelopen week nam Kiev’s burgemeester Vitali Klytsjko het besluit om een ruim 8 m hoog standbeeld uit het centrum van de hoofdstad te verwijderen.
Het werd in 1982 door de Sovjet Unie aan (toen nog sovjet-republiek) Oekraïne geschonken, als teken van vriendschap.
De twee figuren houden samen hoog boven het hoofd het wapen van de Sovjet Unie vast, waarop de tekst Дружьа Народов (Druzhba Narodiv), wat zoveel wil zeggen als ‘Vriendschap tussen volkeren’.
Klytsjko was er zelf bij aanwezig toen het standbeeld werd ontmanteld, waarbij hij liet weten dat er van vriendschap weinig meer over was: “Rusland verwoest het normale leven van miljoenen Oekraïeners en maakte een einde aan de vrede in Europa.”
Screenshots van de ontmanteling:

Het beeld nog intact
Kiev’s burgemeester Vitali Klitsjko (1971) staat de pers te woord, terwijl een van de standbeelden z’n hoofd al kwijt is
Дружьа Народов (Druzhba narodiv), wat zoveel betekent als “Vriendschap tussen volkeren’
Het deels ontmantelde Vriendschapsbeeld
De slijptol in actie bij een van de benen
De beelden worden neergehaald…
…en voegen zich bij het losse hoofd
Klaar voor transport

Dreigende taal

Met de traag verlopende Russische opmars, het verlies van de kruiser Moskva en de nog steeds toenemende aanvoer van alsmaar zwaardere wapens vanuit de Verenigde Staten en Europa naar het Oekraïense leger, is het inmiddels duidelijk dat president Poetin steeds bozer en gefrustreerder wordt.
Eergisteren liet hij weten dat landen die proberen in het conflict tussenbeide te komen, te maken zullen krijgen met een ‘snelle reactie’ van Moskou en dat alle beslissingen over hoe Moskou in zo’n situatie zal reageren, al zijn genomen.

Het Kremlin in Moskou in 2012 (foto: A. Savin / publiek domein)

Volgens de dictator zal hij dan ‘tegenaanvallen ontketenen’ tegen iedereen die ‘bedreigingen van strategische aard creëert die onaanvaardbaar zijn voor Rusland’.
Verder gooide hij er nog een paar onwaarheden bij op de inmiddels grote hoop: zo zou het Westen Rusland in stukken willen opdelen en zou het Oekraïne in conflict hebben gebracht met Rusland.
De Russische frustratie wordt ook verwoord door Poetin’s marionet Sergej Lavrov, de minister van Buitenlandse Zaken, die stelde dat een Derde Wereldoorlog een reële optie is.

Het is maar al te duidelijk dat het regime in Moskou de publieke opinie probeert te beïnvloeden en twijfel zaait over wat er met die ‘tegenaanvallen’ bedoeld wordt. Het neemt het woord ‘kernoorlog’ niet in de mond, maar dreigt er tussen de regels wel mee.
In Moskou hoopt men dat hiermee de bereidheid tot het leveren van zware wapens zal afnemen of stoppen.
Dat Rusland echter een kernoorlog zou ontketenen lijkt onwaarschijnlijk, want dat zou het regime weleens de kop kunnen kosten.

Slachtoffers

Het trieste wekelijkse blokje van slachtoffers:
Voor wat Oekraïense burgerslachtoffers betreft: de Oekraïense regering houdt het op 24.332 of meer (waarvan zo’n 5.000 in Marioepol), plus 4.000 gewonden, de Verenigde Naties houden het op 2.787 doden en 3.152 gewonden.
Oekraïense militairen: volgens de Oekraïense regering rond de 2.500 tot 3.000 gesneuvelden en 1.000 gewonden, Amerikaanse inlichtingendiensten schatten het aantal dode militairen op 2.000* tot 4.000*.
*) deze cijfers zijn sinds vijf weken terug niet meer aangepast

De getallen voor gesneuvelde Russen lopen nog steeds enorm uiteen, Rusland houdt het cijfer waarschijnlijk bewust ‘laag’: 1.351 doden, 3.825 gewonden.
De Amerikaanse inlichtingendiensten schatten de Russische verliezen op 10.000 of meer.
De NAVO gebruikt een veel ruimere marge, maar zit wel op dezelfde golflengte met aantallen gesneuvelde Russen: 7.000 tot 15.000.
*) de cijfers in dit blokje zijn sinds drie weken niet verder bijgesteld

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Een geschonden Oekraïense vlag wappert in een gapend gat van een verwoest flatgebouw in Marioepol (foto: Alexander Ermochenko)

Oekraïne – Сім тижні війни / Zeven weken oorlog


Zeven weken oorlog inmiddels in Oekraïne. Nu het noordelijke front door de Russen is verlaten, komen steeds meer Russische (oorlogs)misdaden aan het licht.

De door de Russen verlaten gebieden die nu weer onder Oekraïense controle zijn (© Institute for the Study of War)

De uit het noorden teruggetrokken Russische troepen zijn zich momenteel in Rusland aan het hergroeperen net ten oosten van de Oekraïense Donbas-regio, waar de zelfverklaarde (en door Rusland erkende) volksrepublieken Loegansk en Donetsk liggen. Delen van deze volksrepublieken zijn al in handen van het Russische leger.
Verwacht wordt dat een grootscheepse aanval door de gehergroepeerde troepen niet lang op zich zal laten wachten,

Kaart van het oosten van Oekraïne waarop in rood de door de Russen veroverde gebieden, in rood gearceerd de delen van Oost-Oekraïne waar de Russen verder oprukken, in paars weergegeven zijn tegenaanvallen van Oekraïne, nog niet verwerkt op deze kaart is de succesvolle Oekraïense aanval bij de noordoostelijke stad Izjoem (Izyum) (© Institute for the Study of War)

Izjoem

Het Oekraïense leger meldt dat het middels een hinderlaag een brug heeft opgeblazen bij de noordoostelijke stad Izjoem, waar een Russisch konvooi over reed, waarbij een onbekend aantal legervoertuigen zou zijn verwoest. Via het Twitter-account van de Oekraïense Generale Staf zijn er ook foto’s verspreid van de verwoeste brug.

Twee van de vier gepubliceerde foto’s van de opgeblazen brug bij Izjoem (© @GeneralStaffUA)

Marioepol

In de zwaarst getroffen Oekraïense stad Marioepol gaat de al weken durende strijd nog steeds door.
Rusland meldde gisteren dat 1.000 Oekraïense mariniers zich hadden overgegeven. De Russische televisie toonde beelden van zich overgevende militairen bij een staalfabriek, maar Oekraïne ontkent dat dit gebeurd is. Volgens loco-burgemeester Orlov van Marioepol wordt er nog steeds weerstand geboden door het Oekraïense leger.
Rusland claimt dat de haven inmiddels in Russische handen is, Oekraïne ontkent dit.

Kaart van de complexe situatie in Marioepol, met in rood de gebieden die onder Russische controle zijn, de gearceerde delen geven die delen van de stad weer waar de Russen oprukken (© Institute for the Study of War)

Vandaag wordt opnieuw geprobeerd een deel van de 100.000 inwoners die nog in de stad aanwezig zijn via negen humanitaire corridors te evacueren.

De Moskva

De Moskva, het belangrijkste oorlogsschip van Rusland in de Zwarte Zee is zwaar beschadigd volgens de Russische autoriteiten. Er zou brand zijn uitgebroken wat op zijn beurt tot een explosie leidde.
Oekraïne claimt echter dat het de kruiser met twee raketten heeft getroffen.
Los van wat er exact gebeurd is, is het sowieso een grote slag voor Rusland. In het ergste geval zou het schip kunnen zinken, wat de slagkracht van de Russen behoorlijk zou aantasten.*

De Moskva in 2009 (© Mil.ru)

De Moskva begon zijn leven in 1979 als de Slava. Tussen 1990 en april 2000 werd het schip verbouwd tot de hedendaags Moskva. Het schip is uitgerust met een arsenaal aan raketten voor velerlei doelen, zoals straaljagers, onderzeeërs en gronddoelwitten.
Volgens de online-krant Oekrainskaja Pravda zouden met deze slag voor de Russen 16 kruisraketten minder beschikbaar zijn. De overige negen oorlogsschepen in de Zwarte Zee zouden er samen nog 56 hebben.
*) Kort voor middernacht meldde het Russische Ministerie van Defensie dat de Moskva gezonken was, de bemanning van ruim 500 man kon op tijd het schip verlaten.

Slachtoffers

Het trieste wekelijkse blokje van slachtoffers:
Voor wat Oekraïense burgerslachtoffers betreft: de Oekraïense regering houdt het op 23.717 tot 23.944 of meer (waarvan zo’n 5.000 in Marioepol), de Verenigde Naties houden het op 1.932 doden en 2.589 gewonden.
Oekraïense militairen: volgens de Oekraïense regering rond de 1.300* gesneuvelden, Amerikaanse inlichtingendiensten schatten het aantal dode militairen op 2.000* tot 4.000*.
*) deze cijfers zijn sinds drie weken terug niet meer aangepast

De getallen voor gesneuvelde Russen lopen nog steeds enorm uiteen, Rusland houdt het cijfer waarschijnlijk bewust ‘laag’: 1.351 doden, 3.825 gewonden.
De Amerikaanse inlichtingendiensten schatten de Russische verliezen op 10.000 of meer.
De NAVO gebruikt een veel ruimere marge, maar zit wel op dezelfde golflengte met aantallen gesneuvelde Russen: 7.000 tot 15.000.
*) de cijfers in dit blokje zijn sinds vorige week niet verder bijgesteld

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Een man klimt op een Russische tank met de Oekraïense vlag in Cherson op 5 maart (© Hromadske Radio)

Finland – Suomen Kielen Päivä / Dag van de Finse Taal

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Deze Finse feestdag staat ook bekend onder de naam Mikael Agricolan Päivä (Mikael Agricola-dag). Agricola was de grondlegger van het Fins in geschreven vorm. De 9e april is zijn sterfdag.

Mikael Agricola werd geboren als Mikael Olavinpoika (= zoon van Olav) rond 1510 in een boerengezin in het zuid-Finse dorpje Torsby. Over zijn jeugd is niet veel bekend, maar waarschijnlijk was het gezin waarin hij opgroeide met nog drie zussen, niet onbemiddeld.
Op school viel hij bij zijn onderwijzers al snel op door zijn aanleg voor taal en de rector van de school adviseerde om hem door te sturen naar de Latijnse School in Vyborg (tegenwoordig een Russische stad, net over de Finse grens). De school onderwees niet alleen in talen, maar er hoorde ook een gedeeltelijke priesteropleiding bij.
Of Mikael van huis uit Fins of Zweeds sprak is niet meer na te gaan, feit is dat hij beide talen vloeiend sprak, dus wellicht is hij tweetalig opgegroeid.

Kaart van het Zweedse Rijk – in donkergroen het grondgebied tijdens Agricola’s leven, inclusief Finland (© Ortus-imperii-suecorum.png: Memnon335bc)

In het 16e eeuwse door Zweden overheerste Finland was de Finse taal ondergeschikt aan het Zweeds. De taal van de overheid was het Zweeds, de taal in de kerk Latijn en de taal van de handel het Middelnederduits.
Tijdens zijn studie in Vyborg nam hij de naam achternaam Agricola (= boer) aan. Het was in die tijd niet ongebruikelijk om een achternaam te kiezen die teruggreep op het beroep van de vader.
In Vyborg kwam hij ook onder de invloed van de nog prille Reformatie en woonde lutherse diensten bij.

Afgestudeerd en wel toog hij in 1528 naar Turku, toen het centrum van Zweeds Finland en zetel van het bisdom. Hij kwam in dienst bij bisschop Martinus Skytte, als klerk. Hoewel hij dus in dienst was van de rooms-katholieke kerk, liet het lutheranisme hem niet los.

Links: Martinus (Martti) Skytte, detail van een zuil in Hauho met zijn portret in steen, een werk van Tauno Wirkkala / Rechts: Peter (Pietari) Särkilahti, afgebeeld op een historische roman over zijn leven uit 1913 door Santeri Ivalo (1886-1937), uitgeverij WSOY

In Turku kwam hij in contact met Petrus Särkilahti, de eerste Finse student van Maarten Luther, een enthousiast verspreider van Luther’s ideeën en geloofsopvattingen. Toen Särkilahti vroegtijdig stierf in 1529, zag Agricola het als zijn taak om diens werk voort te zetten. Opvallend genoeg werd hij daarin niet tegengewerkt door zijn baas, de bisschop van Turku, die zelf steeds meer opschoof richting lutheranisme.

In 1531 werd Agricola tot priester gewijd en in 1536 stuurde bisschop Skytte hem naar Wittenberg in Duitsland voor een verdere studie onder Maarten Luther himself. Tevens studeerde hij er Grieks onder Luther’s medewerker Philipp Melanchthon.

V.l.n.r.: Maarten Luther (1483-1546), olieverfportret uit 1526 van Lucas Cranach de Oude (1472-1553) (Collectie The Phoebus Foundation) / Philipp Melanchthon, geboren als Philipp Schwarzerdt (1497-1560), olieverfportret uit 1543 van Lucus Cranach de Oude (1472-1553) (Collectie Schloss Gottorf) / Gustav Vasa, koning van Zweden (1496-1560), portret uit 1542 door Jacob Binck (1500-1569) (Collectie Universiteit van Uppsala)

Zowel Luther als Melanchthon waren onder de indruk van Agricola en maakten dat kenbaar aan de Zweedse koning Gustav Vasa. Toen Agricola de koning vervolgens schriftelijk om een stipendium vroeg voor verdere studies, werd dat ingewilligd. Het stelde hem in staat zich verder te verdiepen in het Grieks, door bijvoorbeeld de complete werken van Aristoteles aan te schaffen en te bestuderen.

Links: Wittenberg in 1536 vanuit het zuiden gezien met de Elbe in de voorgrond (uit het Reisealbum des Pfalzgrafen Ottheinrich, Universiteitrsbibliotheek Würzburg) / Rechts: Gedenkplaat voor Agricola in Wittenberg (© Stephencdickson)

Vervolgens komen we dan bij het punt waardoor Agricola nog steeds nationale faam geniet en waar hij al jaren over had nagedacht: hij begon met het in het Fins vertalen van het Nieuwe Testament vanuit de Griekse grondtekst. Dit was uiteraard een megaklus, zeer zeker omdat het Fins als geschreven taal niet gebruikt werd.
Hij begon ermee in Duitsland in 1537, maar het duurde tot 1548 eer zijn werk af was.

Links: Mikael Agricola, hier afgebeeld terwijl hij aan zijn vertaling van het Nieuwe Testament werkt, houtgravure van Albert Edelfelt (1854-1905) / Rechts: Standbeeld van Mikael Agricola voor de kathedraal van Turku, een werk uit 1952 van Oskari Jauhiainen (1913-1990)

Als een soort vingeroefening in het Finse schrift publiceerde hij in 1543 een boekje van 16 pagina’s, met de titel Abckiria , wat een soort beginnersboek voor de Finse taal was. Het bevatte zowel het alfabet, alsmede oefeningen en tot slot een catechismus. De catechismus bevatte de 10 geboden, de geloofsbelijdenis en het Onze Vader.

Links: Voorplat Abckiria (1543) / Rechts: Voorplat Se Wsi Testamenti (1548)

In 1539, dus twee jaar nadat hij in Duitsland met zijn bijbelvertaling begon, keerde hij terug naar Finland, waar hij werd aangesteld als rector van de kathedraalschool van Turku. Dit beviel hem maar matig, hij omschreef zijn leerlingen als “ongetemde dieren”, maar hij hield genoeg tijd over om verder te werken aan de vertaling van het Nieuwe Testament.
Hij trouwde in Turku met Pirjo Olavintytär en kreeg een zoon Christian met haar.

Resultaat van 11 jaar noeste arbeid: Agricola’s vertaling in het Fins van het Nieuwe Testament (© extra.kansalliskirjasto.fi)

In 1543 was de Finse vertaling Se Wsi Testamenti in principe af, maar toen volgden er nog vijf jaar van verbeteringen en correcties, zodat het uiteindelijk in 1548 verscheen. In totaal 718 pagina’s, verlevendigd met vele illustraties. Tevens introduceerde hij veel nieuwe woorden, waarvan sommige de tand des tijds hebben doorstaan, andere niet.

Finse schoolplaat van de hand van Albert Gebhard (1869-1937), waarop Mikael Agricola de Finse vertaling van het Nieuwe Testament aanbiedt aan de Zweedse koning Gustav Vasa (publiek domein)

In 1554 werd Agricola door koning Gustav Vasa benoemd tot bisschop van Turku, zonder toestemming aan paus Julius III te vragen. Sinds zijn voorganger Martinus Skytte was het rooms-katholieke geloof steeds meer ‘verlutheraniseerd’, onder Agricola zette dit verder door, zodat hij wel gezien wordt als de eerste Lutherse bisschop van Finland.

In 1557 leidde Agricola een vredesdelegatie naar Moskou om te trachten de Russisch-Zweedse Oorlog (1554-1557) te beëindigen. De delegatie was succesvol en leidde tot het Verdrag van Novgorod op 2 april. Op de terugweg echter werd Agricola ziek en op 9 april stierf hij in Uusikirkko (tegenwoordig in Rusland, vlakbij Vyborg).

“Agricolan kuolema” (“De dood van Agricola”), schilderij uit 1917 van de hand van Joseph Alanen (1885-1920) (Collectie Tempere Kunstmuseum)

Naast sterfdag van Agricola is de 9e april ook de geboortedag van Elias Lönnrot (1802-1884), schrijver en verzamelaar van oude volksverhalen, die Finlands bekendste epos de Kalevala samenstelde (1835).

De vlag

Vlag van Finland (1918-heden)

De eerste, voorlopige vlag van het onafhankelijke Finland was gebaseerd op het staatswapen: een rode vlag met de gekroonde gele Finse leeuw, staand op een kromsabel, met in zijn rechterpoot een geheven zwaard en negen witte rozen (voor de negen provincies).
Deze afbeelding dient nog steeds als staatswapen.

Vlag van Finland (1917-1918)

Op 29 mei 1918 echter werd de huidige vlag ingevoerd, een egaal witte vlag met een blauw Scandinavisch kruis. Aan de wieg van deze vlag, die vanaf 1861 al op Finse pleziervaartuigen gebruikt werd, stond de dichter Zacharias Topelius, die het wit en het blauw in verschillende verschijningsvormen toepaste, voordat hij uiteindelijk definitief voor het kruis koos om de verbondenheid met de andere Scandinavische landen uit te drukken.

Zacharias Topelius (1818-1898) (© yle.fi)

Het witte veld symboliseert de Finse winters en de kleur blauw de meren en de baaien. De vlag onderging zijn enige verandering op 25 april 1978, toen het lichte blauw van de vlag iets donkerder werd.
De vlag heeft ook een naam: Siniristilippu (De blauwe kruis vlag).

De staat

Naast de ‘gewone’ vlag voert Finland ook een staatsvlag, die door de overheid gebruikt wordt. Deze is grotendeels gelijk aan de nationale vlag, maar in het midden van het blauwe kruis is het staatswapen afgebeeld: de gele Finse leeuw op de kromsabel.

Staatsvlag van Finland

Ook de Finse president voert zijn of haar eigen vlag. de basis is opnieuw de nationale vlag, maar nu uitgevoerd als zwaluwstaart, waardoor de vlag uitloopt in drie punten.
In de broektop is een Finse onderscheiding afgebeeld: De Orde van het Vrijheidskruis, 3e klasse. De Finse president (sinds 2012 is dat Sauli Niinistö) is tevens grootmeester van deze ridderorde.

Links: De Finse Orde van het Vrijheidskruis, 3e klasse / Rechts: Vlag van de president van Finland met de Orde van het Vrijheidskruis

Slovenië – Dan Zastave / Vlagdag (1848)

Drie vlaggen vandaag. Vlag 2:

7 april is Vlagdag in Slovenië en herinnert aan het jaar 1848, een revolutiejaar in grote delen van Europa. Wat nu Slovenië is was toen onderdeel van het Oostenrijkse keizerrijk. In deze tijd van opkomend nationalisme  was het student en dichter Lovro Toman (1827-1870) die de Sloveense driekleur in Ljubljana liet wapperen op het adres Wolfova Ulica 8 (Wolfovastraat 8). Hij deed dit als een reactie op de Duitse vlag die vanaf het Kasteel van Ljubljana wapperde, daar opgehangen door een groep lokale etnische Duitsers.

Lovro Toman
Lovro Toman (© dLib.si)

Het Oostenrijkse keizerrijk erkende de Sloveense kleuren en de vlag mocht vanaf die tijd als regionale vlag gebruikt worden.
Sinds 7 april 1998 wordt deze dag als Sloveense vlagdag gevierd.

Kaart van Slovenië (© freeworldmaps.net)

De vlag

Vlag van Slovenië (1991-heden)

De vlag van Slovenië is er een uit de zgn. pan-slavische vlaggenfamilie, waar bijvoorbeeld ook de huidige vlaggen van Servië, Slovenië en Slowakije deel van uitmaken. Deze vlaggen zijn gebaseerd op de vlag van Rusland (een horizontale driekleur van wit-blauw-rood).

Vlag van Slovenië tot 1945

Het eerste gebruik van de pan-slavische kleuren in het gebied wat we nu kennen als Slovenië was bij de directe voorloper van het land, de regio Krain. Deze vlag was een horizontale driekleur van wit-blauw-rood (net als die van Rusland dus) en gaat terug tot 1848.
Overigens werden deze kleuren al op wapenschilden vóór de 19e eeuw in deze regio gebruikt, dus historisch gezien klopte het helemaal!

Sloveense verzetsvlag (1941-1945)

In de Tweede Wereldoorlog werd er door het verzet (de partizanen) een vijfpuntige rode ster op de blauwe baan gezet.

Vlag van Slovenië als deelrepubliek van Joegoslavié (1945-1991)

Vanaf 1945, als onderdeel van de Socialistische Federale Republiek Joegoslavië werd de ster gehandhaafd, maar groter en geel omrand.

Met de onafhankelijkheid in 1991 kwam er ook een vlagwijziging. Het nieuwe staatswapen, een ontwerp van beeldhouwer Marko Pogačnik, werd op de witte en blauwe baan geplaatst, dicht bij de broekingszijde.

Wapen van Slovenië (ontwerp van Marko Pognacnik)

Het wapen heeft de vorm van een schild met een blauw veld met een rood kader aan de zijkanten, met daarop in wit een gestileerde afbeelding van de hoogste berg in Slovenië, de Triglav (2863 m).

De 2863 m hoge Triglav (© Bohinj Triglav National Park)

Aan de basis van de berg zijn twee golvende blauwe lijnen te zien, zij staan voor zowel de Adriatische Zee als de rivieren.
Boven de berg zijn drie zeskantige gele sterren geplaatst in een driehoek met de punt naar beneden. Deze sterren zijn afkomstig van het Middeleeuwse wapen van de graven van Celje, historisch gezien de belangrijkste adelsfamilie uit de streek.

Wapen van de graven van Celje

De vlag werd ingevoerd op 25 juni 1991.

In 2003 kwam er een beweging op gang die de vlag graag veranderd wilde zien vanwege het feit dat hij  teveel op die van Rusland en Slowakije lijkt. In 2004 konden mensen ontwerpen insturen, waarbij een ontwerp met 11 strepen won. Het gebruikt opnieuw dezelfde kleuren en ook de Triglav komt er weer in terug.

Ontwerp voor een nieuwe vlag van Slovenië (2004)

Er is echter nog steeds geen besluit tot verandering genomen door het Sloveense parlement en het lijkt tot nu toe op de lange baan geschoven te zijn.

Oekraïne – П’ять тижні війни / Vijf weken oorlog

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

De oorlog in Oekraïne is inmiddels vijf weken oud en wat zich één week geleden al aftekende: er lijkt een soort patstelling te zijn ontstaan. Het Oekraïense leger dringt de Russen bij de hoofdstad Kiev steeds verder terug uit de voorsteden, iets wat ongetwijfeld niet overeenkomt met de oorspronkelijke plannen van het regime in Moskou.
De heroverde voorstad Irpin is veranderd in een spookstad.

Puinhopen in Irpin (screenshot)
Een huilende vrouw die haar huis heeft verloren met haar klagelijk miauwende kat in Irpin (screenshot)

De door het Kremlin zo vurig gewenste marionettenregering is er nog steeds niet, president Volodymyr Zelensky is nog steeds alom tegenwoordig met zijn videoboodschappen en -toespraken.
Vanmorgen heeft hij de Tweede Kamer toegesproken.

President Volodymyr Zelensky (1978) sprak vanmorgen de Tweede Kamer toe (screenshot)

Zelfs het zwaar beproefde Marioepol is nog steeds niet volledig in handen van het Russische leger. Zo’n 90% van de gebouwen in de stad is beschadigd, 40% verwoest.

Recent satellietbeeld van verwoestingen in Marioepol (© Maxar Technologies)

En ook de belangrijke havenstad Odessa, aan de Zwarte Zee gelegen, lijkt nog steeds buiten bereik van Poetin.

Alleen in het oosten, in de Donbas-regio, in de zelfverklaarde volksrepublieken Luhansk en Donetsk, lijkt het voor de Russen min of meer te gaan zoals men verwachtte. Hier geldt natuurlijk dat de aanvoerlijnen vanuit Rusland kort zijn.

Dit alles heeft er toe geleid dat de Russen bij de laatste vredesbesprekingen in Istanboel, Turkije plotseling van toon veranderden en er een ‘gebaar’ werd gemaakt om de strijd rond Kiev en Tsjernihiv, in het noorden van Oekraïne, op een lager pitje te zetten.
Het kan onmogelijk toevallig zijn dat de Russen daar nu juist aan het verliezen zijn.
Wat dat ‘lagere pitje’ betreft: volgens Britse inlichtingendiensten zijn de beschietingen en raketaanvallen van de Russen in Tsjernihiv vandaag nog steeds gaande en de toegebrachte schade ‘aanzienlijk’,

Beeld van de vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne in het 19e eeuwse Dolmabahçe-paleis in Istanboel, Turkije (screenshot)

Desalniettemin lijkt er enigszins schot te zitten in gesprekken tussen beide partijen. Oekraïne lijkt bereid te zijn af te zien van het NAVO-lidmaatschap, het land zou dan een neutrale status krijgen, waarbij Oekraïne wel veiligheidsgaranties verlangt, waarbij landen als bijvoorbeeld Turkije, Polen, Canada en Israël een rol zouden kunnen spelen, wat dan geregeld zou moeten worden via de Verenigde Naties.

Hier zien we enkele Oekraïense onderhandelaars op de rug, op de achtergrond een opvallende onderhandelaar voor Rusland: oligarch Roman Abramovitsj (met de handen aan zijn koptelefoon) (screenshot)

Dit zou betekenen dat er geen buitenlandse militaire bases op Oekraïens grondgebied zouden komen. Maar een tegeneis is dan wel dat Rusland zich niet zal verzetten tegen een eventueel EU-lidmaatschap van Oekraïne.
Pijnpunten zullen uiteindelijk ook ter tafel moeten komen, zoals de zelfverklaarde volksrepublieken in het oosten en de in 2014 door Rusland geannexeerde Krim.
Wat dit laatste probleem betreft wil Oekraïne om uit de impasse te komen langetermijngesprekken aangaan voor de duur van tenminste vijftien jaar.
En dan hebben we het nog niet eens over Russische herstelbetalingen voor de veroorzaakte miljardenschade.

Overheersend probleem bij ieder gesprek met Rusland is echter: is het regime in Moskou te vertrouwen? Sinds Poetin aan de macht is (1999) regeert de leugen in het Kremlin, waarbij zeker de laatste jaren leugens, verdraaiingen en complottheorieën bijna ‘normaal’ zijn geworden.
Daar komt bij dat de besprekingen nu nog op ‘laag niveau’ worden gehouden.
De Verenigde Staten verwachten van de Russen geen woorden maar daden. Zoals Antony Blinken, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken het zei: “De Verenigde Staten zijn gefocust op het laatste”.

Oorlogsmisdaden

Gisteren meldde de hoge commissaris van de Mensenrechten voor de VN, Michelle Bachelet, dat Rusland mogelijk 24 maal verboden clustermunitie heeft gebruikt in Oekraïne. Deze beschuldiging wordt nog onderzocht maar lijkt volgens Bachelet ‘geloofwaardig’.

Michelle Bachelet (1951) (screenshot)

Volgens Bachelet heeft Rusland ook minstens 77 maal een medisch doel getroffen, waaronder 50 ziekenhuizen. Dat soort burgerdoelen treffen is niet toegestaan onder het internationale recht en mogelijk is er dus sprake van oorlogsmisdaden, aldus Bachelet.

Verder onderzoekt het Hoog Commissariaat voor de Mensenrechten onderzoekt ook beweringen dat Oekraïners uit de belegerde stad Marioepol en andere Oekraïense gebieden gedwongen naar Rusland zijn gebracht.

Van links naar rechts: Erik Møse (1950), Jasminka Džumhur en Pablo de Greiff (1963) (publiek domein)

Het mensenrechtencomité van de Verenigde Naties heeft de Noor Erik Møse, een voormalige rechter van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, benoemd tot hoofd van een driekoppige commissie die onderzoek gaat doen naar oorlogsmisdaden in Oekraïne. De twee andere leden zijn de Bosnische Jasminka Džumhur en de Colombiaan Pablo de Greiff.

Slachtoffers

Terug naar het trieste wekelijkse blokje oorlogsslachtoffers. Hoewel over de aantallen slachtoffers nog steeds weinig met zekerheid is te zeggen (de getallen lopen per bron nogal uiteen) hebben ze één ding gemeen: ze blijven verder oplopen.
Voor wat Oekraïense burgerslachtoffers betreft: de Oekraïense regering houdt het op 5.984 tot 6.211 of meer (waarvan zo’n 5.000 in Marioepol), de Verenigde Naties houden het op 1.189 doden en 1.901 gewonden.
Oekraïense militairen: volgens de Oekraïense regering rond de 1.300* gesneuvelden, Amerikaanse inlichtingendiensten schatten het aantal dode militairen op 2.000* tot 4.000*.
*) deze cijfers zijn sinds vorige week niet meer aangepast

Beeld gemaakt door een drone van een Russische tank met het Z-symbool die onder vuur ligt in Marioepol (screenshot)
Enkele seconden later explodeert de tank (screenshot)

Voor wat het aantal gesneuvelde Russische militairen betreft: wekenlang stond dat getal volgens Rusland op 498, maar vorige week werd het eindelijk aangepast, het aantal dode militairen staat volgens het Kremlin nu op 1.351. Dat het er echter veel meer moeten zijn blijkt wel uit de schattingen (hoe onzeker ook) van de Amerikaanse inlichtingendiensten en de NAVO.
De Amerikanen schatten het aantal gedode Russische militairen tussen de 3.000* en 10.000*, de NAVO gaat uit van 7.000* tot 15.000*.
*) ook deze cijfers zijn sinds vorige week niet meer aangepast

Vluchtelingen

Ook het aantal vluchtelingen blijft toenemen, maar stijgt niet meer zo hard als de weken daarvoor. In totaal zijn nu naar schatting 4 miljoen mensen naar het buitenland gevlucht, waarbij het merendeel nog steeds in de buurlanden verblijft, waarvan 2.336.799 in Polen.

Oekraïense vluchtelingen arriveren in Polen (screenshot)

In Oekraïne zelf zijn 6,5 miljoen huis en haard ontvlucht, veelal naar het westen van het land.
Een kwart van de gehele Oekraïense bevolking is nu ontheemd.


De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Alaska – The Alaska Purchase / V.S. koopt Alaska van Rusland (1867)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Alaska is de grootste staat van de Verenigde Staten qua oppervlakte. Om daar ongeveer een idee van te krijgen: voeg Duitsland, Frankrijk, Spanje en de Benelux samen en dan komen we in de buurt. De totale oppervlakte is 1.481.347 km².
Het aantal inwoners echter is slechts 728.903, volgens de laatste gegevens uit 2020.

Kaart van Alaska (© freeworldmaps.net)

Vanaf het derde kwart van de 17e eeuw tot 1867 was Alaska een Russische kolonie onder de naam Russisch Amerika, met als hoofdstad Novo-Arkhangelsk (tegenwoordig Sitka genaamd).

Sitka,tot 1867 Novo Archangelsk, hoofdstad van Russisch Amerika, tekening uit 1869 van Frederick Whymper (1838-1901)

De Russen besteedden nooit veel aandacht aan het immense gebied en koloniseerden het nauwelijks, waardoor het onder leiding van de Russisch-Amerikaanse Maatschappij, ternauwernood winstgevend was. In de jaren ’60 van de 19e eeuw gingen de cijfers van Alaska zelfs in het rood. De Russisch-Amerikaanse Maatschappij liet zijn charter voor het gebied in 1861 verlopen en in de jaren erna werden de geluiden dat Rusland van Alaska afwilde steeds sterker.

Kaart van Russisch Amerika uit “Mitchell’s New General Atlas, containing maps of the various countries of the world, plans of cities, etc.”, published by S. Augustus Mitchell, Jr., 1860 (publiek domein)

Het was de Amerikaanse Minister van Buitenlandse Zaken, William H. Seward, die er in 1864 van vernam. Seward was met zijn grote belangstelling voor de walvisvaart zeer geïnteresseerd en kreeg toestemming onderhandelingen te starten met een persoonlijke vriend van hem, de Russische minister en ambassadeur voor de V.S., baron Eduard von Stoeckl.

Links: William H. Seward (1801-1872) in de jaren ’60 van de 19e eeuw; onbekende fotograaf, restauratie door Adam Cuerden (publiek domein) / Rechts: Eduard von Stoeckl (1804-1892), portret tussen 1855 en 1865, van fotograaf Mathew Brady (1822-1896) (publiek domein)

Von Stoeckl was een groot voorstander van verkoop. Hij was bang dat het Verenigd Koninkrijk vanuit zijn kolonie Canada Alaska zou kunnen veroveren als Rusland met het V.K. in oorlog kwam.
Tevens wilden de Russen zich primair richten op ontginning van grondstoffen in Oost-Siberië.
Ook Stoeckl’s baas, Alexander II, tsaar van Rusland, koning van Polen en groothertog van Finland, was voorstander van verkoop.

Zo begonnen de onderhandelingen. De V.S. dachten eerst aan een aankoopsom van $ 5 miljoen dollar, maar dat vonden de Russen te weinig.

De cheque van $ 7,2 miljoen voor de aankoop van Alaska, gedateerd op 1 augustus 1868 (publiek domein)

Uiteindelijk werd men het op 30 maart 1867 eens over een prijs van $ 7,2 miljoen (zo’n $ 132 miljoen nu) en kon de overeenkomst getekend worden.

“Signing the Alaska Treaty of Cessation” , schilderij van Emanuel Leutze (1816-1868), met de officiële delegaties van de V.S. en Rusland, v.l.n.r.: Robert S. Chew (assistent van Seward en klerk BuZa), William H. Seward, William Hunter (2e assistent van de Minister van BuZa), Waldemar de Bodisco (secretaris van de Russische delegatie), Eduard von Stoeckl, Charles Sumner (voorzitter van de Senate Foreign Relations Committee) en Fred Seward (assistent van de Minister van BuZa en tevens zoon van William H. Seward) (© publiek domein / William H. Seward House, Auburn, New York)

Niet iedereen was blij met de aankoop: de publiek opinie was zeer verdeeld. Tegenstanders noemden aankoop Seward’s Folly (Seward’s Dwaasheid), Walrussia en Polar Bear Garden (IJsbeertuin).

Eerste pagina van de officiële ratificatie van de verkoop van Alaska, gedateerd 20 juni 1867; deze pagina vermeldt de complete titulatuur van Tsaar Alexander II (1818-1881) (National Archives and Records Administration / publiek domein)

De officiële overdracht was een half jaar later, op 18 oktober 1867 in het fort van Sitka, waarbij de Russische vlag gestreken werd en de Amerikaanse gehesen.
In eerste instantie werd Alaska, onder de naam Department of Alaska, bestuurd door militairen, maar vanaf 1884 werd het omgevormd tot het District of Alaska, met aan het hoofd een gouverneur die benoemd werd door de Amerikaanse president.

De eerste paar jaren was er van grote activiteit in de nieuwe aankoop nog geen sprake. Toen er echter in de jaren ’90 van de 19e eeuw goud gevonden werd in Alaska (en in het Canadese Yukon Territory) barstte de Gold Rush (Goudkoorts) los, waardoor duizenden mensen naar het gebied trokken om ook een graantje mee te pikken.

Ongedateerde foto, genomen tijdens de Gold Rush in Alaska, eind 19e/begin 20e eeuw (© publiek domein)

In 1906 werd Juneau de hoofdstad en vanaf 1912 werd Alaska een territorium (officieel een organized incorporated territory of the United States).
Pas op 7 juli 1958 geeft het Amerikaanse Congres toestemming voor toetreding van Alaska als staat binnen de Unie. Op 3 januari 1959 tenslotte, wordt Alaska de 49e staat.

De vlag

Vlag van Alaska (1927-heden)

De vlag is blauw met het sterrenbeeld Grote Beer (7 vijfpuntige gele sterren) plus de Poolster (een grotere vijfpuntige gele ster in de top van het uitwaaiende gedeelte).

In 1926 werd door het Alaska Department of the American Legion besloten dat Alaska zijn eigen vlag moest krijgen en organiseerde daartoe een ontwerpwedstrijd, maar dan wel een bijzondere: alleen schoolkinderen uit Alaska tussen de 12 en 18 jaar oud mochten meedoen.

Van de 142 inzendingen werd uiteindelijk het ontwerp van de toen 13-jarige John Bell (Benny) Benson, een weeskind uit Seward, gekozen. Hij verdiende daarmee een schoolbeurs van $ 1.000, een gouden horloge met een inscriptie van zijn vlagontwerp en een trip naar Washington, D.C., om zijn ontwerp te presenteren bij President Calvin Coolidge. Het reisje vond uiteindelijk niet plaats, maar op 2 mei 1927 werd de vlag officieel door het toenmalige territorium Alaska aangenomen.

De originele inzending uit 1926 van Benny Benson (© Alaska State Museum, Juneau)

Wat de symboliek van de vlag betreft: Benny Benson koos voor het blauw als verwijzing naar de kleur van de lucht boven Alaska en tevens voor het veel voorkomende vergeet-me-nietje (vanaf 1949 de ‘staatsbloem’).
Wat de Grote Beer (Ursa Major) betreft: net als in Nederland is dit sterrenbeeld circumpolair, wat zo veel wil zeggen dat hij nooit onder de horizon verdwijnt en mits onbewolkt, altijd aan de nachtelijke hemel te zien is.

Het sterrenbeeld Grote Beer (Ursa Major) (publiek domein)

Hoewel de Grote Beer uit veel meer sterren bestaat, zijn alleen de 7 helderste op de vlag vertegenwoordigd: deze sterren zijn ook met het blote oog makkelijk te zien, het gaat om Alioth, Dubhe, Alkaid, Mizar, Merak, Phad en Megrez.
Verder staat de Grote Beer ook symbool voor de in Alaska in groten getale voorkomende beren.

Benny Benson (1913-1972) in 1926, met zijn winnende ontwerp (© Alaska State Library Historical Collection)

De Poolster (Polaris) is als de Grote Beer in het zicht is, altijd makkelijk te vinden. Het is de helderste ster van het sterrenbeeld Kleine Beer (Ursa Minor).
Benny Benson wilde de noordelijke Poolster er graag bij hebben omdat hij er vanuit ging dat Alaska op termijn officieel een staat zou worden, waarmee Alaska dan de noordelijkste staat zou zijn. Dit maakte hij gelukkig nog mee in 1959, toen hij 46 was (hij overleed in 1972).
De vlag werd zonder wijzigingen van territoriumvlag een staatsvlag.

De vlag is altijd populair geweest. Dat bleek ook In 2001, toen de Amerikaanse vlaggenvereniging North American Vexillological Association (NAVA) onderzocht hoe het stond met de populariteit van de staten- en territoria-vlaggen van de V.S. en de provincievlaggen van Canada. Van de in totaal 72 vlaggen eindigde Alaska op een mooie 5e plaats.