Botswana – Boipuso / Independence Day / Onafhankelijkheidsdag (1966)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Vanaf 1885 werd het grondgebied van het huidige Botswana een Brits protectoraat onder de naam Bechuanaland (Beetsjoeanaland).
In 1961 kreeg het land zelfbestuur, maar wel als onderdeel van het Britse Gemenebest.
Een jaar later volgt de oprichting van twee politieke partijen, de Botswana Democratic Party (BDP), onder leiding van Seretse Khama en de Botswana Independence Party (BIP), onder leiding van Motsomai Mpho.

Kaart van Botswana (© freeworldmaps.net)

In 1965 wint de BDP de verkiezingen en wordt Seretse Khama premier. Als op 30 september 1966 de onafhankelijkheid wordt uitgeroepen, wordt Khama de eerste president van het land, dat vanaf dat moment Botswana heet.

Seretse Khama (1921-1980) legt de eed af als eerste president van Botswana, 30 september 1966 (screenshot)

Vandaag viert het land dus 60 jaar onafhankelijkheid. Bijzonder is dat de tot 2024 de BDP zonder onderbreken aan de macht was. Sinds de verkiezingen van 2024 is de Umbrella for Democratic Change (UDC) de regeringspartij.

De Kalahari-woestijn beslaat zo’n 70% van de oppervlakte, de meeste inwoners (79%) behoren tot de Tswana. De naam van het land Botswana betekent dan ook ‘Land van de Tswana’.
Met 2,3 miljoen inwoners is Botswana een van de dunst bevolkte landen in Afrika, het is een politiek stabiel land met een gezonde economie, het heeft onder meer de grootste diamantindustrie ter wereld. Toerisme vormt ook een belangrijke bron van inkomsten.
Homoseksualiteit, een heet hangijzer in veel Afrikaanse landen, werd in juni 2019 gedecriminaliseerd.

Affiche voor de viering van Onafhankelijkheidsdag

Onafhankelijkheidsdag is een nationale feestdag die wordt gekenmerkt door patriottische vertoningen. Net als bij andere evenementen vinden de vieringen van deze feestdag vaak buiten plaats.
Het is tevens een federale feestdag, dus alle niet-essentiële federale instellingen, zoals de postdienst en federale rechtbanken, zijn op deze dag gesloten.

Beeld van een eerdere viering, waarbij inwoners van Botswana de kleuren van de vlag vormen (fotograaf onbekend)

Veel politici maken er op deze dag een punt van om op een openbaar evenement te verschijnen om het erfgoed, de wetten, de geschiedenis, de samenleving en de mensen van het land te prijzen.
Gezinnen vieren Onafhankelijkheidsdag vaak door een picknick of barbecue te organiseren of bij te wonen.
Versieringen (bijvoorbeeld ballonnen en kleding) zijn over het algemeen blauw, wit en zwart gekleurd, de kleuren van de Botswaanse vlag. Optochten worden vaak ’s ochtends gehouden, voorafgaand aan familiebijeenkomsten, terwijl er ’s avonds in het donker vuurwerkshows plaatsvinden in Botswana National Stadium in de hoofdstad Gaborone.

Gaborone, hoofdstad van Botswana (© Jota @ BRAZIL)

De vlag

De vlag van Botswana is blauw met een smalle horizontale baan in het midden, aan twee kanten afgezet met smallere witte strepen.

Vlag van Botswana (1966-heden)

Vóór de onafhankelijkheid was er geen aparte vlag voor (het toenmalige) Beetsjoeanaland, als protectoraat werd de Britse vlag gebruikt.

In aanloop naar de onafhankelijkheid werd het duidelijk dat er nationale symbolen moesten komen: een volkslied, een staatswapen en een vlag.
In zijn boek uit 2000 met de indrukwekkende titel Under Two Flags in Africa: Recollections of a British Administrator in the Bechuanaland Protectorate and Botswana 1954 to 1972, doet George Winstanley uit de doeken hoe de vlag tot stand kwam.

Als griffier van de wetgevende en uitvoerende raden en later griffier van het kabinet, werkte hij nauw samen met premier (en later president) Seretse Khama.
Er werd besloten een ontwerpwedstrijd uit te schrijven voor wapen en vlag en tevens ideeën voor een volkslied te vragen.
De inzendingen voor het vlagontwerp konden kennelijk de goedkeuring niet wegdragen, Winstanley zegt daar het volgende over in zijn boek:

Première van de vlag van Botswana was op 30 september 1966 tijdens de onafhankelijkheidsceremonie (screenshot)

“De inzendingen voor de vlaggenwedstrijd waren hopeloos, dus heb ik de vlag zelf ontworpen.”
Hij vervolgt: “Ik wilde het gemakkelijk maken om te tekenen, vandaar de rechte horizontale lijnen. De blauwe achtergrond van de vlag vertegenwoordigt water – essentieel voor de landbouw van het land – en de zwarte centrale baan omzoomd met twee witte stroken vertegenwoordigt raciale harmonie.”

Nog een beeld van de introductie van de Botswaanse vlag (screenshot)

Deze symboliek wordt ook heden ten dage nog gebruikt. Bij de kleur blauw wordt inmiddels wel gepreciseerd dat het inderdaad om water gaat, maar meer specifiek om regen, zo belangrijk in een land waar regelmatig droogteperiodes voorkomen (dit komt zelfs terug in de wapenspreuk van Botswana).
De zwarte baan en witte strepen staan voor harmonie en samenwerking tussen de mensen van verschillende rassen die in Botswana wonen, evenals de raciale diversiteit van het land, maar tevens voor net nationale dier van Botswana, de zebra.
De zebra is prominent aanwezig in het wapen van Botswana, zoals we hieronder zien.

Het wapen van Botswana (1966-heden ) waarin twee zebra’s als schildhouders fungeren, de wapenspreuk “PULA” betekent “REGEN”, maar tevens “GELUK”.

Vlag van de president

De vlag van de president van Botswana is blauw met het zwart omrande staatswapen midden op de vlag.
Wat het wapen betreft, zagen we al dat getracht werd (net als bij de vlag) middels een ontwerpwedstrijd met een concept te komen.
Omdat George Winstanley ook hier bij betrokken was, kunnen we hem opnieuw aan het woord laten:

“Het wapen bleek moeilijker. We ontvingen twee goede inzendingen, één van Lady Fawcus (echtgenoot van Sir Robert Peter Fawcus, HM Commissioner tussen 1963 en 1965) en één van Lady England (echtgenoot van de toenmalige directeur van Landbouw).
Het kabinet echter besloot dat geen van beide in de huidige vorm geschikt was en vroeg mij ervoor te zorgen dat de beste onderdelen van beide zouden worden gecombineerd.
Mijn vrouw maakte de schets zoals voorgeschreven en na goedkeuring door het kabinet werd deze voorgelegd aan het College of Heralds in het Verenigd Koninkrijk, dat nog een aantal wijzigingen maakte.
De twee zebra’s symboliseren de overvloedige fauna in het land en verwijzen naar de zwart/wit-samenwerking. De ivoren slagtand verwijst ook naar het wildleven, de ossenkop en de stengel van sorghum (een graansoort) verwijzen naar agrarische hulpbronnen.
De in elkaar grijpende tandwielen symboliseren het minerale potentieel en de golvende blauwe lijnen benadrukken het belang van water in een dor land als Botswana.”

President Boko (1969) tijdens een redevoering met achter hem twee nationale vlaggen van Botswana (screenshot)

De huidige (en vijfde) president van Botswana is Duma Boko, die op 1 november 2024 aantrad.
Hoewel Botswana dus een presidentiële vlag heeft, is het niet duidelijk wanneer deze gebruikt wordt. Doorgaans houdt de president speeches voor de nationale vlag en ook als autovlag komen we hem niet tegen.

Oekraïne – Чотири роки й тридцять два тижні війни / Vier jaar en tweeëndertig weken oorlog

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

De Oekraïense president Zelensky stelt dat Rusland zijn aanvallen heeft uitgebreid naar datacenters en internetproviders, in een poging om de gewone bevolking zo veel mogelijk te ontregelen.
“Dit alles heeft gevolgen voor de mogelijkheid van mensen om verbonden te blijven, te studeren en te werken,” zei hij.

President Zelensky tijdens een videoboodschap eerder deze week (screenshot)

Vrijdag raakte een Russische drone een zakencentrum in de hoofdstad Kiev, waarbij vier mensen omkwamen en een datacenter beschadigd raakte.
Bij een andere aanval kwam een ​​14-jarige jongen om het leven. Volgens het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken had hij de Israëlische nationaliteit.

In deze flat in de wijk Pecherskyi  kwam een 14-jarige jongen om het leven (foto: Staatsnooddienst van Kiev)

Rusland bevestigde dat het een datacenter als doelwit had gekozen en stelde dat dit door de Oekraïense militaire inlichtingendienst werd gebruikt.
Woensdag hadden ongeveer 100.000 huishoudens in Kiev en de omliggende regio te kampen met internet-storingen als gevolg van aanvallen.
Sommige bedrijven zijn al begonnen met het verplaatsen van gegevens van beschadigde servers naar faciliteiten in het buitenland.

Bij het geraakte datacentrum in Kiev kwamen vier mensen om het leven (foto: Staatsnooddienst Kiev)

In de noordwestelijke stad Loetsk werkten vrijdag de elektronische informatieborden bij haltes van het openbaar vervoer niet, zo meldden functionarissen. Volgens het stadsbestuur kwam dit “door schade veroorzaakt door een Russische aanval op datacenters in Kiev”.
In een bericht op sociale media schreef Zelensky vrijdag: “De Russen breiden hun escalatiecampagne voortdurend uit: Amerikaanse en andere bedrijven, datacenters, internetproviders, voor Rusland is het gewone dagelijkse leven simpelweg een doelwit.”

Het logo van Datagroup

Het datacenter dat vrijdag door Rusland werd getroffen, werd beheerd door Datagroup. Het bedrijf liet weten dat specialisten de schade na de aanval overdag in kaart brachten, maar dat alle diensten “vanuit back-uplocaties blijven functioneren”.

NAVO-baas uit zorgen over drone-incidenten

Tijdens een persconferentie in Brussel met de Litouwse premier Mindaugas Sinkevičius, verklaarde NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte gisteren dat het binnendringen van drones in het NAVO-grondgebied wijst op een “evolutie in de aard van de [Russische] dreiging”.

De Litouwse prremier Mindaugas Sinkevičius en NAVO secretaris-generaal Mark Rutte tijdens de gezamenlijke persconferentie gisteren in Brussel (screenshot)

De secretaris-generaal verwees naar een drone die twee weken geleden door NAVO-gevechtsvliegtuigen in het Litouwse luchtruim werd neergehaald. Rutte: “De herhaalde drone-incidenten langs onze oostflank toonden de veranderende aard van de dreiging aan en we versterken onze geïntegreerde lucht- en raketverdediging” en hij voegde eraan toe dat de NAVO haar aanpak ten aanzien van drones “aanpast en versterkt.”

NAVO-baas Rutte, gisteren (screenshot)

In de nacht van 28 op 29 september detecteerde Roemenië een luchtvaartuig nabij zijn luchtruim en liet het gevechtsvliegtuigen opstijgen om de situatie te observeren.
Er werd op dat moment echter geen schending van het Roemeense luchtruim gemeld.
Ondertussen ontving het Roemeense ministerie van Defensie een melding over de vondst van wrakstukken van een object dat in het district Brăila was neergekomen.

Russische begrotingsplannen voor de oorlog

Rusland is van plan 17,1 biljoen roebel (ongeveer 178,51 miljard euro) aan defensie uit te geven; dit is een stijging van 27% ten opzichte van de 13,5 biljoen roebel (140,13 miljard euro) die in de oorspronkelijke begrotingsplannen was voorzien.
Dit is het hoogste bedrag sinds het begin van de oorlog in Oekraïne in 2022.

Roebels (Банк России)

Deze gegevens zijn afkomstig uit Russische overheidsdocumenten die maandag 28 september door nieuwsorganisatie Reuters zijn ingezien.
Volgens deze documenten zullen de totale defensie-uitgaven in de komende drie jaar uitkomen op 50 biljoen roebel (519,59 miljard euro). Voor 2026 had de Russische regering eerder defensie-uitgaven van 12,1 biljoen roebel (125,12 euro) gepland, al is het werkelijke bedrag geheim. Een deel van de militaire uitgaven kan ook onder andere begrotingsposten vallen.

200 roebel bankbiljet (waarde ongeveer 2,10 euro) (Банк России)

Uit de documenten blijkt verder dat de Russische regering de prognose voor het begrotingstekort voor 2026 heeft verhoogd naar 3,2% van het bruto binnenlands product (bbp), tegenover de eerdere schatting van 1,6% van het bbp.
De totale begrotingsuitgaven zullen in 2026 naar verwachting met 13,2% stijgen tot 48,6 biljoen roebel (504,88 miljard euro), oftewel 20,9% van het bbp.
Daarnaast wijzen de verkregen documenten uit dat een nieuwe extra heffing op metaal- en mijnbouwbedrijven Rusland naar verwachting jaarlijks ongeveer 200 miljard roebel (2,03 miljard euro) zal opleveren.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nog een foto van de ‘eerste’ vlag in een andere vitrine, in de hal van het parlement tentoongesteld, onder het toeziend oog van de toenmalige voorzitter van de Verchovna Rada, Andriy Parubiy (2016-2019) (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Tsjechië – Den České Státnosti / Dag van de Tsjechische Staat

De Dag van de Tsjechische Staat is een nationale feestdag die twee dingen tegelijk herdenkt: de vorming van de Tsjechische staat, maar tevens is het de feestdag van Wenceslaus de Heilige.

De link met Wenceslaus (Wenceslas in het Tsjechisch) is de oudste van de twee. Zijn geboorte- en sterfdata zijn niet precies bekend. Hij werd of wel in 903, 908 of 910 geboren en stierf in 929 of 935. Hij was de zoon van hertog Vratislav I van Bohemen (nu de belangrijkste regio in Tsjechië, met zo’n 2/3 van het oppervlak).

Vratislav overleed in 921, waarna zijn niet-christelijke vrouw Drahomíra regentes werd.
Het Boheemse volk was niet tevreden met de wereldlijke aanpak van Drahomira en eiste dat haar zoon Wenceslaus regerend hertog werd, wat rond 925 inderdaad gebeurde.
Wenceslaus was in tegenstelling tot zijn moeder zeer vroom. Onder zijn regering switchte de Kerk in Bohemen van Byzantijns naar Latijns.

V.l.n.r.: Wenceslaus / Drahomíra (uit de Dalimilova Kronika, begin 14e eeuw) / Boleslav I (fresco uit de Znojmo Rotunda, 11e eeuw)

Dat niet alles pais en vree was in de familie, bleek toen Wenceslaus’ broer Boleslav samenzwoer met moeder Drahomíra en hem liet vermoorden op 28 september 935 (hoewel sommige bronnen 929 noemen). Over bronnen gesproken: ook over de moord zijn verschillende theorieën: zo zou de moord ook het gevolg geweest kunnen zijn tijdens een uit de hand gelopen ruzie tussen de broers bij een feestmaal.

Volgens versie 1 werd Wenceslaus’ lichaam in stukken gehakt en op de moordplaats begraven, waarna Boleslav regerend hertog van Bohemen werd, als Boleslav I.
Waar alle bronnen het wél over eens zijn, is dat Boleslav oprecht spijt kreeg van zijn daad. Hij deed boete en liet het stoffelijk overschot van Wenceslaus als reliek overbrengen naar de Sint Vituskerk in Praag.
Rond dezelfde tijd begon zijn verering als heilige.

Op Wenceslaus’ sterfdag wordt altijd de nationale Sint Wenceslaus-bedevaart gehouden in Stará Boleslav.

Op 24 maart 2000 werd het voorstel van parlementslid Vlastimil Tlusty aangenomen om deze feestdag te combineren met de Dag van de Tsjechische Staat.

De vlag

Vlag van Tsjechië (1993-heden), eerder de vlag van Tsjechoslowakije (1920-1939) (1945-1992)

De vlag van Tsjechië is een horizontale tweekleur in wit-rood. Vanuit de broekingszijde een blauwe driehoek, waarvan de punt in het exacte midden van de vlag eindigt.

De Tsjechische vlag is exact dezelfde als die van Tsjechoslowakije, totdat dit land in 1993 in twee delen gesplitst werd als Tsjechië en Slowakije.
De Tsjechisch-Slowaakse combinatie stamde uit 1918 bij het uiteenvallen van het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije, waarbij de Oostenrijkse delen Bohemen en Moravië werden samengevoegd met de Hongaarse delen Slowakije en Roethenië.

Links: Vlag van Bohemen / Rechts: Vlag van Slowakije (1993-heden)

De eerste vlag van Tsjechoslowakije was een wit-rode horizontale tweekleur: de vlag van Bohemen. Dit was niet handig, want Polen gebruikte een dergelijke vlag al als nationale vlag.
Vanaf 1920 werd een blauwe driehoek toegevoegd. Met een korte onderbreking in de Tweede Wereldoorlog, bleef dit de vlag van Tsjechoslowakije. Vanaf 1 januari 1993 is het de vlag van Tsjechië. Slowakije voerde zijn eigen vlag in.

Wallonië – Fête de la Communauté Française / Dag van de Franse Gemeenschap

De 27e september is de feestdag van de Franstalige Gemeenschap in België, Wallonië dus. Sinds 25 mei 2011 wordt ze aangeduid als de Federatie Wallonië-Brussel, hoewel die naam in de Grondwet niet voorkomt.
Zoals alles in bestuurlijk België ingewikkeld is, is dat ook het geval met deze dag. Onder Wallonië valt namelijk ook de Duitstalige Gemeenschap, maar die vieren deze dag niet (want Frans): zij hebben hun Dag van de Duitstalige Gemeenschap op 15 november.

Kaart van Wallonië (© d-maps.com)

De datum van 27 september houdt verband met de revolutie van Vlamingen en Walen in 1830. In 1815, vijftien jaar daarvoor, na de Napoleontische tijd, was tijdens het Congres van Wenen besloten dat de Zuidelijke Nederlanden (België dus) samen met Nederland (en Luxemburg) het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden zou vormen, met als vorst koning Willem I van Oranje-Nassau, de zoon van de laatste erfstadhouder van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

Landkaart van het Verenigde Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830)

Een lang leven was deze combinatie niet beschoren, Vlamingen en Walen voelden zich niet gehoord. De twee belangrijkste partijen, de katholieken en liberalen, voerden actief oppositie tegen ‘het noorden’, waarna de bevolking in augustus 1830 in opstand kwam.
Willem I stuurde een leger naar ‘het zuiden’, maar het mocht niet meer baten. De geest was uit de fles en Frankrijk sprak zijn steun uit vóór de Belgen.

Arrivée de Charles Rogier et des volontiers liégeois à Bruxelles (Aankomst van Charles Rogier en Luikse vrijwilligers in Brussel), schilderij uit 1880 van Charles Soubre (1821-1895) (Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis, Brussel), let op de geel-rode vlag van Luik, de inspiratie voor de vlag van Wallonië

Op 23 september waren Nederlandse troepen o.l.v. prins Frederik (de tweede zoon van Willem I) Brussel binnengetrokken, maar ze hielden niet lang stand. In de nacht van 26 op 27 september werden ‘de noordelijken’ door de Belgische patriotten uit de stad verdreven. Het leidde tot de onafhankelijheid van België. Omdat monarchieën in de 19e eeuw de gebruikelijke staatsvorm waren, werd Leopold van Saksen-Coburg-Saalfeld uitgenodigd om koning der Belgen te worden. Hij stemde toe en op 21 juli 1831 werd hij geïnstalleerd als staatshoofd.

De datum van 27 september grijpt dus terug op het verdrijven van de Nederlanders uit Brussel, waar vooral de Walen de hand in hadden.
Op deze dag zijn de scholen in Wallonië gesloten (hoewel de dag vandaag op een zondag valt) en is er normaliter een heel feestprogramma met veel muziekoptredens.

De vlag

wallonie-vlag
Vlag van Wallonië

De vlag van Wallonië is geel met een haan in rood en staat bekend onder de naam Le Coq Hardi (De Dappere Haan). De kleuren geel en rood zijn ontleend aan die van de stad Luik. Troepen uit deze stad hadden een groot aandeel in het verdrijven van de Nederlanders in 1830.

Links: Het originele schilderij van de Coq Hardi uit 1912 (Collections Musée de la Vie Wallonne, Luik) / Rechts: Pierre Paulus (1881-1951)

De haan werd in 1912 ontworpen door Pierre Paulus, een Waalse kunstschilder, voor de Assemblée wallonne, een instantie gelinkt aan deWaalse Beweging.

Links: Herdenkingstijdschrift van de Blijde Inkomst van koning Albert I in Luik op 13 juli 1913, waarop een vroege afbeelding van de Coq Hardi / Rechts: Koning Albert I wordt welkom geheten in Luik door de Waalse haan (Visite royal à Liège, door Jacques Ochs, 1913) (© Sofam)

In 1913 moest er ook een Waalse vlag komen voor de aangekondigde Blijde Inkomst van koning Albert I in Luik op 13 juli. Hieraan voorafgaand werd er op 3 juli eveneens voor het ontwerp van Pierre Paulus gekozen.

Tweemaal de Coq Gaulois (Gallische Haan), links in Vigneux-Hocquet (Picardië) en rechts op een Franse postzegel van 25 centimes

Dat er juist een haan op de vlag staat, heeft dan weer te maken met de Waalse verbondenheid met de Franstalige gemeenschap in het algemeen, maar meer in het bijzonder met Frankrijk, waar de haan al veel langer als symbool werd gebruikt: de zogenaamde Coq Gaulois. Om de ene haan van de andere te onderscheiden heeft de Waalse versie z’n rechterpoot omhoog.

Links: Le Coq Hardi in 3D in Namen / Rechts: Petje met de haan (© zazzle.be)

Pas sinds de federalisering van België is de Coq Hardi veel meer naar voren gekomen als Waals symbool. Op 3 juli 1991 werd per decreet door de Franstalige Gemeenschap de vlag officieel aangenomen en op 15 juli 1998 als de vlag van Wallonië.

De Waalse vlag hangend aan een gevel in de binnenstad van Charleroi (Vlagblog.nl)

Ecuador – Día de la Bandera Nacional / Nationale Vlagdag (1860)

Vandaag 166 jaar geleden werd de vlag van Ecuador ingevoerd met de kleuren zoals we haar nu nog kennen. en de reden waarom dit een officiële feestdag is.

Uiteraard is het een dag waarop uitgebreid gevlagd wordt, niet in de laatste plaats bij het presidentieel paleis in Quito, dat ook nog eens versierd wordt.

Het Palacio de Carondelet (1801), het Ecuadoriaanse presidentieel paleis in Quito, vrolijk versierd in de nationale kleuren (fotograaf onbekend)
Kaart van Ecuador (© freeworldmaps.net)

De vlag

Vlag Ecuador
Vlag van Ecuador (1860-heden)

De vlag van Ecuador heeft sinds het land definitief onafhankelijk werd vele verschijningsvormen gekend. Het zou te ver voeren die hier allemaal uitgebreid te bespreken, maar vanwege de grote verscheidenheid een greep uit de vlaggenhistorie:

ecuador eerste vlaggen
V.l.n.r.: De Spaanse koloniale vlag, een zogenaamd Bourgondisch kruis (1534-1820) / De revolutionaire vlag, gebruikt in 1809, de zogenaamde Bandera de la Revolución Quiteña, een omgekeerde versie van de koloniale vlag / De eerste vlag van een onafhankelijk Ecuador (1820-1822)

Feit is dat het land met het huidige ontwerp teruggreep op zijn tijd als een van de landen in de federatie Gran Colombia (Groot Colombia), dat dezelfde kleuren gebruikte. Het is dan ook geen toeval dat Venezuela en Colombia vergelijkbare vlaggen hebben, vanwege de gedeelde geschiedenis.

ecuador tweede vlaggen
V.l.n.r.: De vlag van Gran Colombia (1822-1830) / Vlag van Ecuador (1835-1845) / Vlag van Ecuador (1845-1860)

De huidige vlag is een horizontale driekleur in geel, blauw en rood, waarbij de gele baan net zo breed is als de blauwe en rode samen. Het ontwerp werd ingevoerd op 26 september 1860. Op 7 november 1900 werd het rijkswapen toegevoegd. Het geel staat voor zonneschijn, graan en rijkdom, het blauw voor rivieren, zee en lucht en het rood voor het bloed van de patriotten en martelaren.

Wapen Ecuador
Wapen van Ecuador (1845-heden)

Het rijkswapen, wat in het midden van de vlag is afgebeeld, is ingevoerd in 1845. Het is een ovalen afbeelding met daarin een landschap met de ruim 6 km hoge dode vulkaan Chimborazo, met daaronder de rivier de Guayas. Op de rivier is het stoomschip de Guayas te zien, het was in 1841 het eerste zeewaardige stoomschip aan de Zuid-Amerikaanse westkust.

ecuador schepen
Het stoomschip de Guayas (1841-1858) op een oude prent en op een vroege (enigszins geretoucheerde) foto (© Archivo Histórico del Inhima)

Bovenin het tafereel is de zon afgebeeld over een band met de dierenriemtekens van Ram, Stier, Tweelingen en Kreeft, deze verwijzen naar de maanden maart tot en met juli 1845, toen er een revolutie plaatsvond.

Afbeeldingen van vlag en wapen van Ecuador uit het “Flaggenbuch” van het Oberkommando der Kriegsmarine (1939), bezorgd door Ottfried Neubecker (Verlag der Reichsdruckerei)

Het wapenschild wordt geflankeerd door vier Ecuadoriaanse vlaggen. Tussen de linkse vlaggen steekt een lauriertak, als symbool van grootsheid en tussen de rechtse vlaggen een palmtak, als teken van vrede. Onder het schild is een pijlenbundel afgebeeld, de zogenaamde fasces, die de republikeinse staatsvorm symboliseren. Het geheel wordt bekroond door een condor die met geopende vleugels bovenop het schild zit. De vogel staat voor macht, grootsheid en kracht.

ecuador derde vlaggen
Civiele vlag van Ecuador, zonder wapen / Vlag van Ecuador voor gemeentelijke overheden

Maar wacht! We zijn er nog niet! Zoals in wel meer landen kent Ecuador ook een versie van de vlag zonder staatswapen, voor civiel gebruik. Maar in het geval van Ecuador wordt door de bevolking de staatsvlag net zo vaak gebruikt als de versie zonder. Dit kan ook te maken hebben met het feit dat de ‘wapenloze’ vlag identiek is aan de staatsvlag van Colombia. Het enige verschil is de ratio, voor Colombia is dat 2:3 en voor Ecuador 1:2. En om het nóg ingewikkelder te maken: de Ecuadoriaanse koopvaardij gebruikt ook de vlag zonder wapen, maar dan in de ratio 2:3, dus hetzelfde als de Colombiaanse staatsvlag.

En nog zijn we er niet, er is nl. ook een speciale vlag voor gemeentelijke instellingen! Deze vlag heeft in plaats van het staatswapen een cirkel van 24 witte vijfpuntige sterren. De sterren staan voor het aantal provincies.

Oekraïne – Чотири роки й тридцять один тиждень війни / Vier jaar en eenendertig weken oorlog

Over en weer doden en gewonden in Rusland en Oekraïne

Volgens burgemeester Sergey Sobyanin van Moskou, heeft Oekraïne zondag de grootste drone-aanval tot nu toe uitgevoerd op de oblast Moskou, waarbij de AVT-6-installatie van de belangrijkste olieraffinaderij van de stad en een woongebouw werden geraakt.
De burgemeester meldde dat er 450 drones die op weg waren naar de hoofdstad waren neergeschoten, tijdens wat hij omschreef als de “massaalste” aanval ooit.

Sergey Sobyanov (21-6-1958), burgemeester van Moskou (screenshot)

Sobyanin noemde de grootschalige aanval “een poging om de Russische parlementsverkiezingen te verstoren”, die zondag hun derde en laatste dag ingingen.
De verkiezingen worden strak gecontroleerd door het Kremlin en zijn door critici afgedaan als noch vrij, noch eerlijk of transparant.
Oblast-gouverneur Andrey Vorobyov liet weten dat er bij de aanval zeker twee mensen omkwamen en dat er twintig gewonden waren gevallen.

Eén van de drones boven Moskou (screenshot)

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky bevestigde dat Kiev met drones en raketten een “cruciale” Russische oliefaciliteit en een logistiek knooppunt in de regio had getroffen, het zou gaan om “miljarden dollars die de oorlogsmachine in stand houden”.
Volgens het ministerie van Defensie in Kiev levert de locatie in Kapotnya meer dan een derde van de brandstof voor de oblast Moskou, een deel van de benzine, diesel en vliegtuigbrandstof gaat naar het Russische leger.

De inslag bij de olieraffinaderij van Kapotya zorgde voor een gigantische vlammenzee die van ver te zien was (screenshot)

Ondertussen meldden Oekraïense functionarissen dat zaterdag negen mensen, onder wie drie kinderen, zijn omgekomen bij Russische aanvallen in de regio’s Kiev en Soemy.

Een beschadigd huis na een Russische drone-aanval in het Vyshhorod-district in Kiev, hierbij kwam een kind om het leven, zijn moeder raakte gewond (foto gedeeld door de Staatsnooddienst van Oekraïne)

Rusland en Oekraïne hebben hun aanvallen de laatste tijd opgevoerd en richten zich daarbij op energie- en transportfaciliteiten, evenals op belangrijke logistieke knooppunten.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nog een foto van de ‘eerste’ vlag in een andere vitrine, in de hal van het parlement tentoongesteld, onder het toeziend oog van de toenmalige voorzitter van de Verchovna Rada, Andriy Parubiy (2016-2019) (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Oekraïne – Чотири роки й тридцять тижнів війни / Vier jaar en dertig weken oorlog

Russische aanval op Oekraïense trein bij Poolse grens

Begin deze week was er een drone-aanval op een Oekraïense trein dichtbij de Oekraïens-Poolse grens.
Kort daarvoor passeerde op dezelfde plek een trein waarin Europese veiligheidsadviseurs terug reisden na de Yalta European Strategy (YES)-conferentie in Kiev, een jaarlijkse bijeenkomst van leiders en experts afkomstig uit de politiek, de zakenwereld en veiligheids-organisaties.

Locatie van de drone-aanval op de trein, vlakbij de Poolse grens

De trein die geraakt werd bevond zich in Yahodyn, slechts twee kilometer van de Poolse grens. Alle passagiers waren 15 minuten daarvoor geëvacueerd, voordat de drone insloeg in de locomotief.

Passagiers worden geëvacueerd uit de trein (screenshot)

Het is goed mogelijk dat het oorspronkelijke doel de diplomatieke trein was, die 30 minuten daarvoor was langsgekomen. In die trein bevonden zich o.a. de Britse oud-premier Boris Johnson en voormalig hoofd van de CIA, David Petraeus.

De Russische drone slaat in in de locomotief (screenshot)

In een verklaring van de de Oekraïnse spoorwegmaatschappij Ukrazaliznytsia werd gemeld dat de diplomatieke trein eerder vanuit het station was vertrokken, vanwege een wijziging in het spoorschema, naar aanleiding van constante Russische drone-aanvallen.

Een grote rookwolk stijgt op boven de door een drone geraakte locomotief (screenshot)

De Poolse premier Donald Tusk liet in een spoedzitting van zijn kabinet weten dat de Russische acties “dichter en dichter bij onze grens komen”.
Kaja Kalaas, vertegenwoordiger van de EU voor Veiligheidszaken, beschuldigde Rusland van pogingen om Westerse landen angst aan te jagen.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nog een foto van de ‘eerste’ vlag in een andere vitrine, in de hal van het parlement tentoongesteld, onder het toeziend oog van de toenmalige voorzitter van de Verchovna Rada, Andriy Parubiy (2016-2019) (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Oekraïne – Чотири роки й двадцять дев’ять тижнів війни / Vier jaar en negenentwintig weken oorlog

Zelensky verwacht dat oorlog voortduurt

President Zelensky liet na gesprekken met de gezanten van president Trump, Steve Witkoff en Jared Kushner, weten dat hij verwacht dat de oorlog met Rusland tot zeker in de winter zal voortduren.
De gezanten waren één dag voor hun (allereerste) bezoek aan Oekraïne bij de Russische president Poetin langs geweest.
Volgens Kushner waren die gesprekken positief: de Russische president “had een hoop vragen en wij hadden een hoop vragen.”

President Zelensky verwelkomt de gezanten Kushner (midden) en Witkoff (rechts)

De besprekingen in Kiev werden na enkele uren afgerond zonder aankondiging van een grote doorbraak.
Witkoff zei zich gesterkt te voelen door wat hij omschreef als “inhoudelijke en belangrijke gesprekken” met de Oekraïense president.
President Zelensky benadrukte dat hij streeft naar een rechtvaardige vrede die Rusland geen ruimte laat voor nieuwe agressie en dat mocht de oorlog tot in de winter voortduren, “en daar lijkt het vooralsnog op” – aldus de president – Oekraïne meer luchtverdediging nodig heeft, net als hulp in de energie-sector.

De Amerikaanse gezanten Kushner en Witkoff in Kiev (screenshot)

Zowel Poetin als Zelensky hadden er in toegestemd gedurende drie dagen geen aanvallen op elkaars hoofdsteden uit te voeren, om het bezoek van de gezanten mogelijk te maken.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nog een foto van de ‘eerste’ vlag in een andere vitrine, in de hal van het parlement tentoongesteld, onder het toeziend oog van de toenmalige voorzitter van de Verchovna Rada, Andriy Parubiy (2016-2019) (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Oekraïne – Чотири роки й двадцять вісім тижнів війни / Vier jaar en achtentwintig weken oorlog

37 doden na Russische aanval op wapendepot

Afgelopen vrijdagavond, een week gelden nu, kwamen 37 mensen om, vielen er 42 gewonden en moesten er bijna 400 anderen worden geëvacueerd nadat een Russische drone=aanval een wapendepot van het Oekraïense leger had getroffen, gelegen nabij een woonwijk aan de rand van Kiev.
Door de explosie raakten ongeveer 130 huizen in het dorp beschadigd.

De explosie werd vanuit een auto gefilmd (screenshot)

Door de aanval kwamen laat op vrijdag granaten, mijnen en drones tot ontploffing: de explosie beschadigde nabijgelegen gebouwen, waaronder een zorginstelling voor ouderen en mensen met een beperking, zo liet president Zelensky weten.
Hij stelde dat de opslaglocatie “daar absoluut niet had mogen zijn” en dat er een onderzoek is ingesteld naar “verschrikkelijke nalatigheid van degenen die explosieven vlak naast mensen hebben opgeslagen”.

Hulpdiensten ontfermen zich over een van de 42 gewonden (screenshot)

Het is de tweede keer in korte tijd dat een munitiedepot bij Kiev wordt getroffen, wat opnieuw tot grote verontwaardiging heeft geleid.
Onder de 42 gewonden van de explosie van vrijdagavond bevinden zich vier kinderen.
Zaterdag was er nog steeds een reddingsoperatie gaande op de locatie in het district Boetsja.

Brandweerlieden bezig met het blussen van de enorme brand (screenshot)

Het Russische ministerie van Defensie verklaarde dat zijn troepen een “munitiedepot” in Myla, een dorp ten westen van de Oekraïense hoofdstad, hadden aangevallen, waar “onderdelen en lanceerboosters voor onbemande luchtvaartuigen van het lange-afstandstypetype FP-1/FP-2” lagen opgeslagen.

Schoolboeken vernietigd bij Russische aanval

Drukkerij Konvi aan de rand van Kiev werd werd begin deze week ’s nachts getroffen door een Russische raket, net op het moment dat de productie was opgevoerd om 1,3 miljoen schoolboeken te kunnen leveren voor het nieuwe schooljaar, goed voor 10% van alle Oekraïense studieboeken.

Van de drukkerij bleef niet veel meer over (fotograaf onbekend)

Rusland heeft bij een reeks recente aanvallen drukkerijen en uitgeverijen in heel Oekraïne getroffen, waarbij 12 miljoen boeken verloren zijn gegaan en andere symbolen van de Oekraïense geschiedenis en cultuur zijn beschadigd. Volgens lokale media heeft Rusland dit jaar een derde van alle in Oekraïne gedrukte boeken vernietigd.
De afgelopen weken alleen al zijn meer dan 35 uitgeverijen en drukkerijen getroffen.
In de drukkerij in Kiev bleek niets meer te redden. Zelfs de pagina’s die de vlammen hadden overleefd, zijn onbruikbaar door waterschade, veroorzaakt door het blussen of door blootstelling aan de elementen via het ingestorte dak.

Ook boeken zijn inmiddels een doelwit. voor het Russische leger (screenshot)

Directeur Viktoria Haidai van Konvi liet weten: “Ik geloof dat dit opzettelijk gebeurt door de Russische Federatie. De afgelopen twee maanden zijn enkele van de grootste uitgeverijen hun logistieke magazijnen kwijtgeraakt, waar enorme hoeveelheden boeken lagen opgeslagen.
De Russen vernietigen ook drukkerijen in een poging Oekraïne als natie uit te wissen. Maar eerlijk gezegd zal dat ze niet lukken.”

Aanslag op Russische generaal

Gisterochtend is in het dorp Probuzhdeniye – in het district Engels, in de Russische oblast Saratov – een aanslag gepleegd op generaal-majoor Nikolai Varpakhovich.
Deze officier voerde het bevel over de Russische raketaanval op het kinderziekenhuis Ochmatdyt in Kiev in juli 2024.
Ten tijde van de aanval op Okhmatdyt bevonden zich meer dan 600 patiënten in het ziekenhuis. Twee mensen kwamen om het leven, onder wie een arts, en tientallen anderen raakten gewond.
De raket verwoestte het toxicologie-gebouw volledig en beschadigde vier andere gebouwen waar chirurgische ingrepen werden uitgevoerd en ernstig zieke kinderen werden behandeld.

De chaos en puinhopen na de aanval op het Ochmatdyt-kinderziekenhuis, juli 2024 (screenshot)

De generaal verkeert naar verluidt in kritieke toestand.
Varpakhovich is commandant van de 22e divisie zware bommenwerpers van de Russische lucht- en ruimtevaartstrijdkrachten.

Generaal-majoor Nikolai Varpakhovich (foto: Dosye Shpiona)

Het Russische Telegram-nieuwskanaal Mash liet ’s ochtends het volgende weten: “De aanslag vond ’s ochtends plaats in het dorp Probuzhdeniye. De schutter reed op een motorfiets naar een huis, droeg een helm en opende het vuur: één kogel raakte het slachtoffer in de romp en een andere in het gezicht. Ook de chauffeur van de officier raakte gewond, maar wist te ontsnappen en zich te verbergen, waarna hij terugkeerde en een ambulance belde. De kogels zijn in het ziekenhuis uit het slachtoffer verwijderd. Momenteel wordt hij voorbereid op transport naar Moskou per speciale vlucht.”
De aanvaller is nog niet aangehouden. Het regionale Russische onderzoekscomité heeft een strafzaak geopend naar aanleiding van de aanslag op het leven van een militair.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nog een foto van de ‘eerste’ vlag in een andere vitrine, in de hal van het parlement tentoongesteld, onder het toeziend oog van de toenmalige voorzitter van de Verchovna Rada, Andriy Parubiy (2016-2019) (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Tokelau – Tokehega Day / Tokehega-dag (1983)

Drie vlaggen vandaag. Vlag 3:

Vandaag is het feest in de Tokelau-archipel. Op deze dag in 1983 trad de op 2 december 1980 tussen Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten gesloten overeenkomst over de maritieme grens tussen Tokelau en Amerikaans-Samoa in werking.

Tokelau is een klein overzees gebiedsdeel van Nieuw-Zeeland. Het bestaat uit drie atollen met een gezamenlijke oppervlakte van 10 km², met een bevolking van zo’n 1500 zielen.
Vanwege de geringe omvang heeft het gebied de kleinste economie ter wereld. De export, € 67.000 per jaar, bestaat uit postzegels, munten, kopra (kokos), vlechtwerk en 10% van de winst van het in 2000 aan de Nederlandse internetondernemer Joost Zuurbier verkochte toplevel-domein ‘.tk’.

Een Tokelause munt van 10 cent uit 2012, met op de beeldenaar het portret van Koningin Elizabeth II (1926-2022) en daaronder de vlag van Tokelau, de keerzijde toont een speervisser (publiek domein)

De import echter bedraagt zo’n € 200.000, voor voeding, bouwmaterialen en brandstof. Het verschil wordt dan ook bijgepast door Nieuw-Zeeland.
Een groot aantal Tokelauers woont in Nieuw-Zeeland en ondersteunt familieleden financieel.

De drie atollen van Tokelau zijn Atafu, Fakaofo en Nukunonu. Ze zijn gelegen ten noorden van Samoa en Amerikaans-Samoa, ten oosten van Tuvalu, ten zuiden van de Phoenixeilanden (behorend bij Kiribati) en ten noordwesten van de Cookeilanden (zie kaart hieronder).

De locatie van Tokelau in de Grote of Stille Oceaan: het rechthoekige blok rechtsboven (© reliefweb)

Om wat verder in te zoomen op Tokelau, hieronder een detailkaart:

Nogmaals de locatie van Tokelau op de wereldbol (in rood, net ten oosten van de rode internationale datumgrens), plus vergrotingen van de drie atollen en de locaties ten opzichte van elkaar (© National Library of New Zealand)

De eerste van de eilanden die werd ontdekt, was Atafu, door de Britse commodore John Byron, op zijn schip de HMS Dolphin, in 1765. Hij gaf het atol de naam Duke of York’s Island.
In 1791 werd het eiland opnieuw aangedaan door Britten, ditmaal door kapitein Edward Edwards van de HMS Pandora, die op zoek was naar de muiters van de Bounty.
Edwards trof wel hutten aan, maar geen bewoners. Na een zuidoostelijke koers te hebben ingelegd stuitte hij op het nog onbekende Nukunonu, dat hij de naam Duke of Clarence’s Island gaf. Hier werden wel bewoners ontdekt, naar verkenners slaagden er niet in contact te maken.

Links: John Byron (1723-1786), ontdekker van Atafu, portret door Joshua Reynolds (1723-1792), collectie National Maritime Museum Greenwich (publiek domein) / Rechts: Drie postzegels uit 1970 met de drie schepen die de atollen ‘ontdekten’, v.l.n.r.: HMS Dolphin (Atafu), HMS Pandora (Nukunonu) en de General Jackson (Fakaofo)

Voor wat het laatste eiland Fakaofo betreft: dit werd officieel ‘ontdekt’ in 1835 door de Amerikaanse kapitein Smith van de walvisvaarder General Jackson. Hij doopte het D’Wolf’s Island.
In 1841 werd het ‘opnieuw ontdekt’ door de US Exploring Expedition en vervolgens omgedoopt tot Bowditch Island.
De namen voor de eilanden beklijfden niet, de eilanden hadden al hun eigen Polynesische namen.

Hoewel miniem in grootte, arriveerden er al gauw missionarissen op de drie eilanden: tussen 1845 en 1870 werden er door de Fransen vanaf het eiland Wallis plaatselijke ‘bekeerders’ naar Nukunonu gestuurd om daar het katholicisme te verspreiden.
De Engelsen op hun beurt stuurden vanuit Samoa een delegatie van de London Missionary Society naar Atafu om de bewoners tot het protestantisme te bekeren.
Fakaofo kreeg beide groeperingen op bezoek, waardoor sommige bewoners katholiek werden en anderen protestant.

Gedurende deze periode (1863) deden ook Peruaanse slavenhandelaars de drie eilanden aan, met minder nobele bedoelingen. Vanaf hun basis op het zuidelijker gelegen Swains Island, ontvoerden ze alle mannen die konden werken, 253 in totaal, bijna de gehele mannelijke bevolking, waardoor het aantal inwoners werd gereduceerd tot 85.
Slechts enkelen zouden hun eilanden terug zien: velen stierven aan dysenterie en pokken.

“Cry of the stolen people”, een kunstproject over het wegvoeren van 253 mannen van Tokelau door Peruaanse slavenhandelaars, door Jack Kirifi, Zac Mateo en Moses Viliamu (screenshot)

Zowel tijdens als na deze periode kwamen er veel Polynesische immigranten naar de eilanden, waardoor het tekort aan mannen enigszins herstelde, gevolgd door de nodige avonturiers uit Schotland, Frankrijk, Portugal en Duitsland, die zich vermengden met de plaatselijke bevolking.

In de 19e eeuw waren de meeste eilanden in de Stille Zuidzee inmiddels wel ‘verdeeld’ tussen de koloniale grootmachten. De Tokelau-eilanden zijn echter zo klein en ‘onbelangrijk’, dat ze in eerste instantie over het hoofd werden gezien.
Vanaf 1856 claimden de Verenigde Staten de eilanden, maar zonder actie te ondernemen. Zo kon het dus gebeuren dat de Britten in 1877 alle eilanden in de Stille Zuidzee claimden die nog niet geclaimd waren, waar volgens hen ook de Tokelau-eilanden toe behoorden.

De Schotse schrijver Robert Louis Stevenson (1850-1894) doet in mei 1890 op een van zijn reizen ook Tokelau aan, waar hij poseert met de plaatselijke bevolking, er is niet bekend op welk atol de foto is genomen (© publiek domein)

Toch hadden ook de Britten kennelijk geen haast, want pas in 1889 werd de Britse vlag op de eilanden geplant, waarbij de eilanden tot een Brits protectoraat werden gemaakt.
Hoewel dus Engels, bleven de Amerikanen de eilanden claimen en ze hielden dit zelfs vol tot 1979.

Tokelau bleef een Brits protectoraat tot 1926, toen het werd overgedragen aan Nieuw-Zeeland, wat een beetje ‘vestzak-broekzak’ was, omdat Nieuw-Zeeland in die tijd ook nog Brits was.
Toen dit land in 1947 werd losgeweekt van het Verenigd Koninkrijk, ging Tokelau geruisloos met Nieuw-Zeeland mee.

Swains Island / Tokehega

Kaart van Swains Island / Olohega (© EVS-Islands)

Swains Island, gelegen tussen Tokelau en Amerikaans-Samoa was lang een splijtzwam tussen de V.S. aan de ene kant en Tokelau/Nieuw-Zeeland aan de andere kant.
Geografisch en cultureel bezien behoort Swains Island tot Tokelau, maar de Amerikanen beschouwden het altijd als Amerikaans, zoals we gezien hebben lag er al een claim sinds 1856, niet alleen op Swains Island, maar ook op Tokelau.
Swains Island werd ‘ingelijfd’ bij Amerikaans-Samoa.
De Tokelause bevolking (en daarmee ook Nieuw-Zeeland) beschouwden Swains echter als deel van hun archipel. Deze patstelling bleef jarenlang bestaan.

De lagune van Swains island in 2008 (© USGC)

Wat het nog ingewikkelder maakte, was dat Swains Island een van de twee ‘niet-georganiseerde’ atollen van Amerikaans-Samoa was (en is), het is privébezit van de familie Jennings. Volgens de laatste telling wonen er 17 mensen op het eiland.
Vanwege de Amerikaanse en Nieuw-Zeelandse claims konden ook de maritieme grenzen niet precies vastgesteld worden. Om uiteindelijk tot een oplossing te komen werd er op 2 december 1980 een verdrag gesloten tussen de V.S. en Tokelau/Nieuw-Zeeland waarin werd vastgelegd dat in ruil voor de Amerikaanse erkenning van de soevereiniteit van Nieuw-Zeeland over Tokelau, de maritieme grens getrokken zou worden tussen Tokelau en Swains Island, waar de V.S. naar streefde.
Het curieuze is dat in de verdrag-tekst Swains Island nergens wordt genoemd. Enigszins omfloerst wordt er vermeldt dat Nieuw-Zeeland voor Tokelau geen eilanden claimde die als onderdeel werden gezien van Amerikaans-Samoa.

Locatie van twistappel Swains Island (rood omcirkeld) tussen Tokelau en Samoa (© publiek domein)

Omfloerst of niet: het zorgde na 114 jaar onduidelijkheid wel voor een praktische oplossing. Het verdrag, wat op 3 september 1983 inging, staat bekend als het Verdrag van Tokehega.
De naam ‘Tokehega’ is een samentrekking van Tokelau en Olohega (de Tokolause naam voor Swains Island).

Olohega (Swains Island dus) speelt ook een rol in het vlagontwerp van Tokelau, dat zullen we zo zien.

Zowel in 2006 als 2007 werden er referenda gehouden om te kijken of Tokelau net als de Cookeilanden en Niue zelfbestuur of een ‘vrije associatie’ wilde. Voor een ‘ja’ was tweederde meerderheid nodig, maar beide pogingen strandden, zodat de status als gebiedsdeel van Nieuw-Zeeland gehandhaafd bleef.

Atafu, luchtfoto, linksonder Atafu Village (© publiek domein)

De drie atollen bestaan ieder uit tientallen koraaleilanden of motu. Atafu en Nukunonu herbergen beiden slechts één plaats, respectievelijk Atafu Village en Nukunonu Village, terwijl Fakaofo twee plaatsen telt: Fale (de ‘hoofdstad’) en Fenua Fala.

Het dorp Fale dat een complete motu van atol Fakaofo inneemt (screenshot)

Wat het binnenlands bestuur betreft: ieder atol wordt vertegenwoordigd door een faipule (een dorpschef), met een ambtstermijn van drie jaar. Elk van die drie faipule is tijdens zijn of haar termijn tevens één jaar lang premier op nationaal niveau. De huidige premier (sinds 17 maart 2025) is Esera Fofō Tuisano, die deze functie eerder bekleedde van 9 maart 2020 tot 8 maart 2021). De functie in de Tokelause taal staat bekend als ‘Ulu-o-Tokelau’.

Links: Premier Esera Fofō Tuisano (foto: Elena Pasilio) / Rechts: Administrator Andre van der Walt (fotograaf onbekend)

Daar Koning Charles III van het Verenigd Koninkrijk in naam het staatshoofd is van Nieuw-Zeeland, is hij dat ook van Tokelau. Hij wordt vertegenwoordigd door zijn administrator. Sinds 1 juni dit jaar is dat Andre van der Walt, die eerder de functie van high commissioner van Kiribati bekleedde en deputy high commissioner van Niue.

Nukunonu Village, het enige dorp op het atol Nukunonu (screenshot)

Toklelau is sinds 2012 volledig overgestapt op zonne-energie. Daarvoor waren de eilanden afhankelijk van generatoren die per jaar 73.000 liter fossiele brandstof verstookten.

De eilanden zijn letterlijk afgelegen, omdat ze alleen per boot te bereiken zijn. Tweemaal per maand is er een bootverbinding met Apia, de hoofdstad van Samoa, ruim een dag varen, waarvandaan overgestapt kan worden op het vliegtuig. Vanaf Samoa zijn er directe vluchten naar Nieuw-Zeeland, Australië, Hawaii, Fiji, Amerikaans Samoa en Tonga.

De MV Mataliki gefotografeerd bij zijn eerste reis vanuit de haven van Apia (Samoa), februari 2016 (© tokelau.org.nz)

In 2016 werd een nieuw schip in bedrijf genomen, de MV Mataliki, die de sterk verouderde MV Tokelau verving. Het schip heeft een capaciteit van 60 passagiers op zijn reis van Samoa naar Tokelau en voor de aansluitende reis langs alle drie eilanden kunnen 120 mensen mee.

Een langgekoesterde wens om een vliegveld(je) aan te leggen is nog weinig concreet, gezien de kosten. Wellicht dat een verbinding voor watervliegtuigen een optie is.

De vlag

Vlag van Tokelau (2009-heden)

De vlag van Tokelau is donkerblauw en heeft als centraal symbool een gestileerde Tokelause kano (een outrigger canoe) in geel, met daarnaast aan de broekingszijde, vier witte vijfpuntige sterren in de vorm van het sterrenbeeld Zuiderkruis.
Deze vlag werd ingevoerd op 7 september 2009, maar er gingen een aantal afgeschoten ontwerpen aan vooraf.

Een traditionele kano uit Tokelau op een postzegel van 5 cent uit 1983

Tot 2009 werd de Nieuw-Zeelandse vlag gebruikt. De eerste poging om tot een eigen vlag te komen dateert echter al van rond 1989.
Wie er achter het ontwerp zit weten we niet, maar de vlag lijkt te zijn ontworpen voor een sportmanifestatie. Of er überhaupt een exemplaar van de vlag is gemaakt is bij gebrek aan fotografisch bewijs moeilijk na te gaan.

Onofficieel ontwerp uit ±1989 voor een nationale vlag?

Het ontwerp kennen we van een tekening: het heeft een donkerblauw veld met drie concentrische ringen in geel, op twee plaatsen onderbroken. In het ‘gat’ richting de broekingszijde zien we drie witte vijfpuntige sterren en het ‘gat’ richting de vluchtzijde een kokospalm in groen.
De drie sterren staan ongetwijfeld voor de drie atollen, de cirkels wellicht voor de drie langgerekte landmassa’s (met de lagune in het midden), waarbij de twee ‘gaten’ toegangen door het rif zouden kunnen zijn. De kokospalm tenslotte is in grote getale aanwezig in de archipel.

De ‘General Fono’, het parlement van Tokelau tijdens een sessie in 2018 (© Tokelau Media)

Het duurde vervolgens tot juni 2007 voordat een serieus vlagontwerp zich aandiende, ingediend door de General Fono (het parlement van Tokelau).
Dit ontwerp kennen we van slechts één foto en daar staat de vlag maar voor de helft op! Ondanks dat kunnen we wel vaststellen dat dit de directe voorloper van de huidige vlag is.

Het eerste officiële (maar afgekeurde) ontwerp voor een eigen vlag (© tokelau.org.nz)

De vlag is eveneens donkerblauw met een gele traditionele kano. Het afwijkende zit ‘m in de vier witte vijfpuntige sterren. Ze zijn niet alleen aan de andere kant van de kano geplaatst maar bovendien in een andere positie. Zonder al teveel moeite kunnen we hier de geografische ligging in zien van de drie atollen van Tokelau, maar dan mét een extra ster, die op de plek van Swains Island ligt.

Dat dit ontwerp het uiteindelijk niet zou halen stond eigenlijk bij voorbaat vast. De kwestie rond Swains Island was inmiddels in het voordeel van de Verenigde Staten beslecht met het Verdrag van Tokahega, dus de V.S. zou dit ongetwijfeld niet pikken.

De nieuwe vlag wordt voor het eerst in Tokelau gehesen op 21 oktober 2009 op Fakaofo (screenshot)

Zodoende werd in februari 2009 het huidige ontwerp door het parlement goedgekeurd, waarbij de sterren naar de andere kant van de kano waren verhuisd en de positie hadden aangenomen van het Zuiderkruis, net zoals bij moederland Nieuw-Zeeland.
In augustus dat jaar werd het ontwerp officieel goedgekeurd door Koningin Elizabeth en op 21 oktober wapperde de vlag voor het eerst.

Wat hangt daar toch?