Alle berichten door Rob Bertijn

Roemenië – Unirea Principatelor Române / Dag van de Roemeense Vereniging (1862)

Roemenië is als land in stukjes en beetjes bij elkaar gekomen. De twee vorstendommen Walachije en Moldavië slaagden erin om in 1859 verregaande autonomie te krijgen van het Ottomaanse Rijk. Op 24 januari 1862 verenigden de beide territoria zich onder de naam Verenigde Roemeense Vorstendommen, of kortweg Roemenië.

carol i
Carol I

In 1877 verklaarde het land zich onafhankelijk en in 1881 werd het een constituonele monarchie met als koning de Duitse prins Karl von Hohenzollern-Sigmaringen, die onder de naam Carol I zou regeren.

landsdelen
Walachije, Moldavië en Transsylvanië

In 1918 voegde Transsylvanië zich bij Roemenië, na de ondergang van de dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije. Ook het oostelijk gelegen Bessarabië sloot zich aan, daarmee Groot-Roemenië vormend.

In 1940 werden Bessarabië en het oosten van Moldavië ingelijfd door de Sovjet-Unie en werd daarmee de Moldavische Socialistische Sovjet Republiek. Dit gebied werd net als andere sovjetrepublieken in 1991 onafhankelijk en staat nu bekend als de Republiek Moldavië.

Maar we dwalen af. De dag van vandaag, 24 januari, herinnert dus aan het samenkomen van Walachije en Moldavië in 1862. In 2014 werd besloten dat dit vanaf 2015 voortaan een officiële feestdag zou zijn. Een dagje vrij voor de Roemenen dus.

De vlag

1280px-Flag_of_Romania.svg.png
Vlag van Roemenië (1866-1947 / 1989-heden)

De Roemeense vlag is een verticale driekleur in blauw, geel en rood. Om iets preciezer te zijn is dat officieel gespecificeerd als kobaltblauw (ultramarijn), chroomgeel en vermiljoen. De vlag wordt aangeduid als de Tricolorul (Driekleur).  De kleuren vormen een combinatie van die van Walachije (blauw en geel) en het 19e-eeuwse Moldavië (blauw en rood).

roemenie 01
De horizontale versies van de Roemeense vlag: 1859-1862 (links) en 1862-1866 (rechts)

Van 1859 tot 1862 was de vlag horizontaal, met de volgorde blauw, geel en rood. Van 1862 tot 1866 werden de kleuren omgedraaid naar rood, geel en blauw. Daarna werd vlag gekanteld tot een verticale driekleur met de huidige kleurenvolgorde.

Bij het uitroepen van de communistische volksrepubliek op 30 december 1947, werd het nieuwe, socialistische staatswapen vanaf 1948 in het midden van de gele baan geplaatst. Tussen 1948 en 1989 werd het wapen nog twee keer licht gewijzigd (in 1952 en 1965), waardoor er drie versies van de Roemeense communistische vlag zijn geweest.

roemenie 02
Links: 3e versie van de Roemeense vlag in communistische tijd (1965-1989) / Rechts: Vlag van de Roemeense Revolutie (1989), met een gat waar ooit het staatswapen zat

Tijdens de anti-communistische omwenteling van 1989, die begon in Timișoara, werd de vlag onderdeel van de protesten, waarbij het staatswapen uit de vlag werd geknipt, en het dus een vlag met een rond gat werd.

Na de val van het communisme keerde de vlag van voor 1947 definitief terug, dus zonder wapen.

Pitcairn – Bounty Day / Bounty-dag (1790)

Pitcairn, in de Stille Oceaan, is het enige bewoonde eiland van de vijf Pitcairneilanden. De andere eilanden zijn Henderson, Ducie, Oeno en Sandy. De laatste twee zijn de boven de zeespiegel uitstekende delen van een en hetzelfde atol.

Kaart van de Pitcairneilanden (© Mikko Vedru)
bounty
Kapitein Bligh en de HMAV Bounty op een postzegel uit 1940

Ondanks dat Pitcairn maar 5 km² groot is, geniet het toch een behoorlijke bekendheid, omdat de bewoners afstammen van de muiters van de HMAV Bounty.
De muiterij op de Bounty vond plaats op 25 april 1789 na Tahiti te hebben aangedaan. Negentien man, waaronder de van tirannie beschuldigd kapitein Bligh werden midden op de oceaan overboord gezet in een sloep. De muiters keerden terug naar Tahiti.

mutiny
De muiterij op een postzegel uit 2014

Dankzij het zeemanschap van Bligh bereikte de sloep met de bemanning meer dood dan levend op 14 juni de Nederlandse kolonie Timor. Via Batavia (nu Jakarta) reisde Bligh vervolgens terug naar het Verenigd Koninkrijk.

Na verslag uitgebracht te hebben aan de admiraliteit, werd de HMS Pandora er op uitgestuurd om de muiters te gaan zoeken. Toen de Pandora in maart 1791 bij Tahiti aankwam, bleken zich daar 14 van de muiters te bevinden. Zij werden gevangen genomen. De overige muiters en enige Tahitiaanse mannen en vrouwen bleken ruim één jaar eerder met de Bounty vertrokken te zijn.

De Pandora zette zijn zoektocht voort in de Stille Oceaan. Op geen enkel eiland was een spoor van de overige muiters. Ze werden nooit gevonden. Pas in 1808 bleek waar ze waren gebleven, toen het Amerikaanse schip de Topaz Pitcairn herontdekte. Het eiland dat ten tijde van de muiterij al bekend was, bleek verkeerd op de zeekaarten te staan.
De enige muiter die nog in leven was, was John Adams, maar dankzij geboortes was er een kleine gemeenschap ontstaan.

hms blossom
HMS Blossom op een postzegel van 1988

Toen de HMS Blossom Pitcairn in 1825 aandeed, was muiter John Adams nog steeds in leven en deed zijn verhaal tegenover de kapitein, waaruit bleek dat na aankomst op Pitcairn de Bounty 23 januari 1790 in brand was gestoken, om ontdekking door de autoriteiten te voorkomen. Adams kreeg amnestie op zijn oude dag.

Op 30 november 1838 werd Pitcairn een Britse kolonie, de overige eilanden werden in 1902 geannexeerd en vormden daarmee als groep de Pitcairneilanden.
Heden ten dage bestaat de gehele bevolking uit zo’n 50 inwoners, die in de enige plaats op Pitcairn wonen: Adamstown (uiteraard tevens de hoofdstad).

Een leuk weetje is dat deze kleinste democratische gemeenschap ter wereld het homohuwelijk in 2015 invoerde, terwijl er momenteel geen homopaar te vinden is. Maar je kunt maar voorbereid zijn!

bounty day
Bounty Day op een postzegel uit 1978

Zoals we eerder zagen herinnert de 23e januari aan het in brand steken van de Bounty. Het hele gebeuren wordt door de eilanders nagespeeld, inclusief het verbranden van (kleine) replica’s van het schip. Daarna wordt er gefeest.

Vanwege de afgelegen ligging van Pitcairn en het ontbreken van een vliegveld, heeft het coronavirus het eiland nog niet bereikt. De schaarse toeristen zijn momenteel niet welkom.

Het bevoorradingsschip de MV Silver Supporter (© visitpitcairn.pn)

Alleen het vaste bevoorradingsschip uit Nieuw-Zeeland, de MV Silver Supporter, doet Pitcairn ieder kwartaal aan, waarbij alle Covid-voorzorgsmaatregelen worden genomen, waaronder quarantaine.
So far, so good!

De vlag

De vlag van Pitcairn is net als veel meer Britse overzeese territoria een zogenoemde blue ensign, een blauwe vlag met de Union Flag of Union Jack in het kanton. Op het uitwaaiende gedeelte is het wapen van Pitcairn afgebeeld.

vlag pitcairn

Voorstel en ontwerp voor de vlag werden in december 1980 ingediend. Na goedkeuring door Koningin Elizabeth II in april 1984 werd de vlag voor het eerst gehesen in mei 1984, bij het bezoek van gouverneur Sir Richard Stratton. (Gezien het geringe aantal bewoners deelt Pitcairn een gouverneur met Fiji, waar deze normaliter resideert).

wapen pitcairn

Het wapen op de vlag is ouder dan de vlag zelf en dateert van 4 november 1969.
Het groene vlak op het schild is Pitcairn, het blauw de hemel erboven. Op het groene vlak zijn verder afgebeeld het anker van de Bounty en de scheepsbijbel.

Het schild wordt gedekt door een helm in grijs met daarachter een naar beneden hangende krans van geel en groen. De helm is op zijn beurt eveneens gedekt, en wel met een Pitcairnse kruiwagen in grijs en bladeren (in groen) en bloesem (in geel en rood) van een locale strandpopulier (Thespesia populnea).

Oekraïne – День Собо́рності України / Dag van de Oekraïense Eenheid (1919)

Men zou kunnen denken dat deze dag refereert aan de recente onafhankelijkheid van Oekraïne in 1991, maar dat is hier niet het geval. De dag herinnert aan de vereniging van de Oekraïense gebieden in 1919, vandaag dus 102 jaar geleden.

Wat nu Oekraïne is, was voor 1919 verdeeld in een deel dat bij het Russische Keizerrijk hoorde en de andere helft was onderdeel van het Keizerrijk Oostenrijk-Hongarije.
Met de volksrevoluties in die tijd hielden beide keizerrijken op te bestaan.

Het deel dat voorheen onderdeel was van Oostenrijk-Hongarije werd de West-Oekraïense Nationale Republiek (1918) en het voormalige Russische deel werd de Oekraïense Volksrepubliek (1917).

Kaart van Oekraïne in 1919 (ansichtkaart uit 1919)

Op 22 januari 1919 gingen beide republieken samen, waarbij de zogenaamde Akte van Eenwording (Акт Злуки) werd getekend. De nieuwe staat heette de Oekraïense Staat.
Het duurde allemaal niet lang: het westelijke deel werd vanaf 1919 Pools en bleef dat tot 1939, het oostelijke deel werd in 1921 ingelijfd bij de Sovjet-Unie.
Na de bezetting door Duitsland in de Tweede Wereldoorlog lijfde de Sovjet-Unie in 1944 de hele Oekraïne in.

Met het uiteenvallen van de Sovjet-Unie werd Oekraïne op 24 augustus 1991 opnieuw een onafhankelijke staat, nu zonder het lidwoord ‘de’ voor de naam.
De Dag van de Eenheid wordt in 1999 ingesteld door president Leonid Koetsjma.

De vlag

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

oekraine oud
Verschillende versies van de sovjet-vlaggen van Oekraïne, v.l.n.r.: 1917-1918, 1919-1929. 1929-1937, 1937-1949

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vlag Oekraïne SSR 1949-1991
Sovjet-vlag van Oekraïne van 1941 tot 1991

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

Québec – Jour du Drapeau / Flag Day / Dag van de Vlag (2013)

Op 21 januari 2013 maakte premier Pauline Marois van Québec bekend dat de (Franstalige Canadese) provincie op deze datum een officiële Dag van de Vlag zou krijgen. Het is een dag waarop de toch al populaire vlag op nog meer plaatsen te zien is. Op scholen wordt aandacht besteed aan de geschiedenis van de vlag, er zijn speeches en ook de Québecse onafhankelijkheidsbeweging Mouvement souverainiste du Québec, laat van zich horen.

Kaart van Québec (© Mapquest.com)

De vlag

De vlag van Québec is blauw met een wit staand kruis wat de vlag in vier vakken verdeeld. In elk van de vakken een flauw-de-lys in wit.

Vlag van Québec (1948-heden)

Tot 1948 werd in Québec de Union Jack of Union Flag gebruikt. Hoewel er ooit eerdere pogingen waren ondernomen om tot een eigen vlag te komen, duurde het dus tot 1948 voordat hiertoe werd besloten.
Eind 19e eeuw was er een ontwerp voor een Québecse versie van een blue ensign (met het provinciewapen op de vluchtzijde), maar die lijkt nooit gebruikt te zijn.

quebec blue ensign
De blue ensign van Québec

In 1902 werd er door de abt Ephège Filiatreault een vlag ontworpen, de zogenaamde Drapeau de Carillon, die in feite de directe voorloper is van de huidige vlag.

Ook die vlag werd echter niet ingevoerd.
Deze vlag heeft echter onmiddellijk na de aanname van de huidige vlag op 21 januari 1948 kortstondig vanaf het parlementsgebouw gewapperd, omdat de nieuwe vlag pas op 2 februari beschikbaar was.

Drapeau de Carillon

De vlag van Québec heeft een naam: Fleurdélisé. Hij is in vieren verdeeld door een wit kruis, afkomstig van de Franse koninklijke vlag. De vier fleur-de-lys op de blauwe velden lijken ook te verwijzen naar de vroegere Franse koningsvlag, maar dat is niet het geval.
Deze zijn afkomstig van een vlag die gebruikt werd door een Frans-Canadese militie onder bevel van luitenant-generaal Louis-Joseph de Montcalm, bij de Slag van Carillon in 1758.

‘Victoires des troupes de Montcalm à Carillon’ door Henry Alexander Ogden (1854-1936), met rechts op de voorgrond Louis Joseph de Montcalm (Fort Ticonderoga Museum, New York / publiek domein)

Verenigde Staten – Inauguration President Biden / Beëdiging President Biden

Vandaag komt er een einde aan de vier tumultueuze jaren van Donald Trump’s presidentschap met de inauguratie van Joe Biden als zijn opvolger, in een zwaar gefortificeerd Washington.

De twee symbolen of mascottes van de twee grote rivalen. Links: De olifant voor de Republikeinen (±1874) / Rechts: De ezel voor de Democraten (±1870)

De verkiezingen van 2020

Sinds de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 3 november vorig jaar kunnen we zonder overdrijving stellen dat er heel wat gebeurd is. Daar de afzonderlijke staten elk op hun eigen wijze de verkiezingen kunnen organiseren en er eveneens verschillen zijn hoe en wanneer de staten bepaalde stemmen mogen tellen, was de uitslag niet snel duidelijk.

Verkiezings-buttons voor Trump en Biden/Harris

Vanwege de corona-pandemie werd er opgeroepen vooral per post te stemmen, wat Democratische kiezers massaal deden en Republikeinse kiezers veel minder. In een aantal staten mochten de poststemmen niet vóór de 3e november worden geteld, waardoor veel Democratische poststemmen later werden geteld dan stemmen van de meeste Republikeinse stemmers, die veelal zelf in persoon in het stembureau hadden gestemd.

Verkiezingsvlaggen voor Trump en Biden

Het was dan ook niet verwonderlijk dat zittend president Trump in eerste instantie een voorsprong nam. Op de avond van de 3e november eiste hij de overwinning al op. Te voorbarig.

Uitslag

Vanaf de 4e november keerde het tij en begon de Democratische kandidaat en ex-vice-president Joe Biden, in te lopen. Het was vooral spannend in de ‘swingstates’ Georgia, Pennsylvania, Michigan, Arizona en Nevada.
Nadat Biden op 7 november een niet meer in te halen voorsprong had in Pennsylvania, waardoor hij het minimaal benodigde aantal van 270 kiesmannen op zijn naam kon schrijven, werd hij door de meeste nieuwsmedia tot winnaar uitgeroepen.

Kaart van de Verenigde Staten met de verkiezingsresultaten: rood voor Trump, blauw voor Biden, de getallen staan voor het aantal kiesmannen in een staat (publiek domein)

306 kiesmannen veroverde Biden uiteindelijk, tegen 232 voor Trump. 81 miljoen Amerikanen stemden op Biden, 74 miljoen op Trump. Zoals we allemaal nu weten begon toen de ellende: Trump weigerde zich bij de verkiezingsuitslag neer te leggen, terwijl de verkiezingen juist ordelijk en eerlijk waren verlopen.

Leugens

Maanden vol nutteloze verdachtmakingen en ruim 60 zinloze rechtszaken volgden. De president twitterde de ene leugen na de andere over de zogenaamd frauduleuze verkiezingsuitslag, waardoor een deel van zijn trouwe aanhangers steeds verder radicaliseerde.
Dat de Republikeinse Partij als één man achter Trump bleef staan en Joe Biden (nog) niet als president-elect wilde erkennen zolang er rechtszaken liepen, hielp uiteraard ook niet.

Certificatie van het Electoral College en bestorming Capitool

Dat leidde er toe dat we vandaag de 3e historische woensdag op een rij kunnen bijschrijven in het nog jonge jaar 2021.
Nadat op 14 december de kiesmannen de uitslag officieel goedkeurden, moest er nog één formele certificatie plaatsvinden: het voorlezen van het aantal kiesmannen per staat in een gezamenlijke zitting van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, op woensdag 6 januari, voorgezeten door vice-president Mike Pence.

Links: De officiële certificatie van Alabama (voor Trump) / Rechts: De officiële certificatie van Michigan (voor Biden). Beide documenten zijn voorzien van hun Grootzegels.

Tegelijkertijd zweepte president Trump zijn sinds wekenlang opgefokte ultrarechtse aanhang op het recht in eigen hand te nemen en te vechten voor hun land na het ‘stelen’ van de verkiezing, tijdens een Save America rally op The Ellipse, de grasvlakte tegenover het Witte Huis.

Het resultaat moge bekend zijn: de bestorming van het Capitool door een woedende menigte Trump-aanhangers, waarbij de Capitol Police grotendeels onder de voet werd gelopen en de parlementsleden de wettelijke procedure moesten onderbreken en in veiligheid moesten worden gebracht. Naast de massale vernielingen en diefstal van privé- en staats-eigendommen, vielen er in totaal vijf doden: één politie-agent en vier relschoppers.
Toen de rust na uren wachten op versterkingen eindelijk was hersteld, keerden de parlementsleden terug om de certificatie van Joe Biden alsnog af te maken.

De algemene consensus over de oorzaak was dat president Trump dit alles had veroorzaakt door maandenlang zijn aanhang met leugens te vergiftigen en ze tijdens zijn Save America rally op te roepen om voor ‘hun’ Amerika te vechten.
Dit leidde tot een supersnel ingediend voorstel voor een tweede impeachment.

Tweede impeachment

Op de 2e historische woensdag, de 13e januari, kwam het Huis van Afgevaardigden bijeen voor een tweede impeachment van president Trump. Alle 222 Democraten in het Huis steunden dit voorstel, net als 10 Republikeinen, waardoor het eindtotaal op 232 afgevaardigden vóór kwam, tegen 197 tegen (en 4 onthoudingen).

Telling van het voorstel tot de tweede impeachment van president Donald Trump in het Huis van Afgevaardigden op woensdag 13 januari 2012 (screenshot)
Voorpagina van de New York Times van donderdag 14 januari 2021

Om het proces af te ronden moet het voorstel nu door naar de Senaat, waar ten minste 2/3 van de senatoren steun zal moeten uitspreken om de zogenaamde removal een feit te laten worden.
Omdat Trump sinds vandaag sowieso geen president meer is, is van een daadwerkelijke removal overigens geen sprake. Maar mocht de Senaat hier uiteindelijk ‘ja’ tegen zeggen, dan kan Trump uitgesloten worden ooit nog een openbaar ambt te vervullen.

Inauguratie

De 3e historische woensdag is natuurlijk vandaag: de inauguraties van Joseph R. Biden als 46e president en Kamala Harris als 49e vice-president van de Verenigde Staten van Amerika in de hoofdstad Washington, D.C., na één van de onwerkelijkste periodes in de Amerikaanse geschiedenis.

De veiligheidsmaatregelen zijn vandaag ongekend, met de bestorming van het Capitool nog vers in het geheugen. Ook al vanwege de pandemie is de ceremonie vandaag anders dan anders: er kunnen veel minder mensen bij aanwezig zijn.

Programma

Het officiële programma begint om 8.30 u plaatselijke tijd, de eedaflegging van president Biden is om 12.00 u precies (18.00 u Nederlandse tijd).
Tussen de officiële genodigden bij het Capitool zullen drie voormalige presidenten zijn: Bill Clinton met zijn vrouw Hillary Rodham Clinton, George W. Bush met zijn vrouw Laura en Barack Obama met zijn vrouw Michelle.
Aftredend vice-president Mike Pence en aftredend Second Lady Karen Pence geven ook acte de présence.
Grote afwezige is aftredend president Donald Trump, maar gezien de gebeurtenissen van de afgelopen weken hoeft dat niet te verbazen. Hij is de eerste aftredend president sinds 1869 die niet bij de inauguratie van zijn opvolger zal zijn.

Het programma wordt gepresenteerd door acteur Tom Hanks en zal in de V.S. op alle grote netwerken live te zien zijn: ABC, CBS, NBC, CNN en MSNBC. Fox News kondigde aan om het alleen bij de toespraken van president Biden en vice-president Harris te laten, maar zendt de inauguratie alsnog live uit.

Wat optredens betreft: Lady Gaga zal het volkslied zingen. Jennifer Lopez treedt op aan de westzijde van het Capitool. Verder aanwezig: Justin Timberlake, Jon Bon Jovi, Demi Lovato en Ant Clemons. Dit alles onder de noemer Celebrating America.

Na de eedafleggingen voor het Capitool verplaatst een deel van de genodigden zich naar Arlington National Cemetery, aan de overkant van de rivier de Potomac.
President Biden en vice-president Kamala Harris zullen daar een krans leggen bij het Graf van de Onbekende Soldaat, in aanwezigheid van de voormalige presidenten en hun eega’s.

De vlag

Vlag van de Verenigde Staten van Amerika (The Stars and Stripes), 1960-heden

De vlag van de Verenigde Staten is ongetwijfeld één van de bekendste in de wereld. Hij begon z’n leven als Britse vlag, de 13 rood-witte strepen waren in die vlag al aanwezig, maar het blauwe vlak aan de broekingszijde, waar nu de 50 sterren te zien zijn, bevatte toen de Engelse vlag.

Links: Grand Union Flag (1775-1777) / Rechts: Replica van de Grand Union Flag (publiek domein)

Op 14 juni 1777 werd de vlag officieel veranderd, de Engelse vlag werd uit het kanton verwijderd. Ervoor in de plaats kwamen 13 sterren, die net als de strepen voor de 13 koloniën stonden.
In de Flag Resolution werd echter niet gespecificeerd hoe de vlag er precies uit diende te zien. In plaats van 7 rode en 6 witte strepen, konden het ook 6 rode en 7 witte strepen zijn.
Ook de rangschikking van de sterren stond niet vast, waardoor er verschillende versies ontstonden, zoals de voorbeelden hieronder: de Francis Hopkinson-variant en de Betsy Ross-versie.
Francis Hopkinson was vlaggenontwerper (maar ook auteur en componist) bij de Marine, Betsy Ross uit Philadelphia was een stoffeerder voor het Continentale leger en produceerde uniformen, tenten en vlaggen.

Twee vlaggen uit de periode 1777-1795. Links: de Francis Hopkinson-variant / Rechts: De Betsy Ross-variant

Toen in 1795 twee nieuwe staten zich bij de Unie voegden werd de vlag opnieuw veranderd: nu met 15 rood-witte strepen en 15 sterren.

Links: Versie met 15 sterren en 15 strepen (1795-1818) / Rechts: Versie met 20 sterren en 13 strepen (1818-1819)

Het volgende ontwerp dateert van 1817: inmiddels waren nog eens vijf nieuwe staten toegetreden, maar men leek het wat te gortig te vinden nog meer strepen toe te voegen. Er werd besloten terug te keren naar de oorspronkelijke 13 strepen en alleen het aantal sterren uit te breiden naar 20. Deze vlag werd officieel ingevoerd op 4 juli 1818.

Het aantal postzegels met de Amerikaanse vlag erop is inmiddels gigantisch, hier drie voorbeelden met nationale symbolen, v.l.n.r.: 8 cents-zegel uit 1971 met het Witte Huis, 22 cents-zegel uit 1985 met het Capitool en 29-cents-zegel uit 1991 met Mount Rushmore

Sinds die tijd zijn met het toetreden van steeds meer staten dus alleen sterren toegevoegd in het kanton.
Hawaii was de laatste staat tot nu toe in 1959. Het huidige model met 50 sterren werd ingevoerd op 4 juli 1960.

Vlag van de president

Zoals vrijwel ieder staatshoofd heeft de president van de Verenigde Staten zijn eigen vlag. Deze vlag is aan het ambt verbonden en is dus gelijk voor iedere president.

Vlag van de president van de Verenigde Staten van Amerika (1960-heden)

De presidentiële vlag heeft een donkerblauw veld met in het midden het wapen van de Amerikaanse president. Dit wapen is gebaseerd op dat van het Grootzegel (Great Seal) van de Verenigde Staten.

E pluribus unum

Het wapen toont een Amerikaanse adelaar met gespreide vleugels in natuurlijke kleuren (bruin, wit en geel), met zijn kop naar links gewend (puur heraldisch is dit eigenlijk rechts, vanuit de adelaar zelf gezien).
Van achter de adelaar waaieren in goud ‘gloriestralen’ uit. Bovenop de gloriestralen 13 witte wolken met daaronder 9 witte sterren, beide symbolen in een boog.
Tussen de sterren en de kop van de adelaar een witte banderol met de tekst E pluribus unum (Uit velen één) in zwarte kapitalen. Een sliert van de banderol eindigt in de snavel van de adelaar. Tussen de banderol en de rechtervleugel nog eens 4 witte sterren.

Adelaar

De adelaar heeft in de linkerklauw (heraldisch rechterklauw) een groene olijftak en in de rechterklauw (heraldisch linkerklauw) 13 grijze pijlen.
Bovenop de adelaar is een schild geplaatst. Het schild heeft drie punten aan de bovenkant. Het bovenste kwart van het schild is lichtblauw, de overige driekwart van het schild toont 6 verticale rode balken op een wit veld, waardoor er in feite 13 balken in totaal zijn.
Het wapen wordt omcirkeld door 50 witte sterren.Het getal 13 wat telkens terug komt staat voor de eerste 13 staten die samen de Verenigde Staten vormden in 1776. De 50 sterren symboliseren de huidige 50 staten.
De olijftak en de pijlen staan voor vrede en oorlog.
Het motto E pluribus unum bestaat al sinds 1776 en werd officieel in 1782 aan het wapen toegevoegd.
Het Grootzegel heeft in de loop deer eeuwen verschillende versies gekend. Het huidige wapen dateert van 1960.

Versies

Ook de vlag kent een voorgeschiedenis, waarbij de basis grotendeels hetzelfde bleef.
Hoewel er in 1818 al een voorstel voor een presidentiële vlag bestond, kwam dat niet van de grond.
In 1848 duikt er in een Brits vlaggenboek van John William Norie een afbeelding op van een Amerikaanse presidentiële vlag, hoewel de vlag nooit daadwerkelijk bestaan lijkt te hebben.

Links: De mysterieuze vlag uit het vlaggenboek van John William Norie (1848) / Rechts: De vlag uit 1882

In 1882 werd er onder president Chester Arthur daadwerkelijk een vlag ingevoerd, waarbij hij zelf voor het uiteindelijke ontwerp koos. De donkerblauwe kleur van de vlag vindt zijn oorsprong in dat het vooral van belang werd geacht dat de vlag op marineschepen gevoerd moest kunnen worden bij een presidentieel bezoek. Dus de kleur van de vlag werd marineblauw en is dat daarna altijd gebleven (op een korte periode tussen 1898 en 1901 na, toen er twee versies waren; zie verderop).
De vlag werd voor het eerst daadwerkelijk gebruikt bij een bezoek van president Arthur aan Florida.
Het duurde echter niet lang voor de vlag de wal op ging, zoals bij de 100-jarige herdenking in 1889 van de inauguratie van George Washington in New York als eerste president van de Verenigde Staten.

Links: Chester Arthur (1829-1886) (publiek domein) / Rechts: William McKinley (1843-1901) (publiek domein)

In 1897 werd de vlag opnieuw aan land gebruikt door een hoteleigenaar in New York, bij een bezoek van president William McKinley. Rond deze tijd werd ook een nieuwe versie van de vlag ontworpen, waarbij de adelaar nu in full color te zien was.

Links: De vlag uit ±1897 / Rechts: De vlag uit 1902

Marine versus landmacht

Wellicht door een zekere rivaliteit tussen marine en landmacht werd er in 1898 ook een presidentiële legervlag ontworpen in rood met het Grootzegel gevat in een grote ster.
Deze vlag heeft het niet lang uitgehouden.

Links: Presidentiële landmachtvlag (1898-1901) / Een aquarel uit 1898 van de vlag door legerkunstenaar Edward C. Kuhn (1872-1948) (publiek domein)

Toen in 1901 de Duitse marine-attaché informeerde naar hoe en wanneer welke vlag te gebruiken bij buitenlands bezoek, werd door president Theodore Roosevelt de beslissing genomen dat de presidentiële landmachtvlag nooit officieel was goedgekeurd en dat de presidentiële marinevlag ouder was en dus de voorkeur verdiende.
Zodoende kreeg de vlag in 1902 gelijk een make-over (waarbij de adelaar z’n kleur weer verloor) en was daarmee nu echt de presidentiële vlag.

In 1916 werd onder president Woodrow Wilson de vlag opnieuw veranderd, waarbij er o.a. vier sterren in de hoeken werden geplaatst, als symbool voor additioneel gebruik door de landmacht. Tevens werd de kop van de adelaar gedraaid, zodat hij nu naar rechts keek (heraldisch links).

Links: De vlag uit 1916 / Rechts: De vlag uit 1945 met 48 sterren

Definitieve versie

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam er onder president Franklin D. Roosevelt opnieuw een voorstel voor aanpassing, alhoewel hij dat niet meer mee zou maken. Pas na zijn dood in 1945 werd onder president Harry Truman Executive Order 9646 (25 oktober 1945) uitgevaardigd met daarin het definitieve ontwerp, waarin de adelaar opnieuw zijn kop draaide en dus weer naar links keek (heraldisch rechts).
Geheel nieuw was de sterrencirkel rond het Grootzegel. Tevens kreeg de adelaar z’n kleuren uit 1897 terug.
Dit is het ontwerp dat we nu nog kennen, het enige verschil met 1945 is dat het aantal sterren in de cirkel toen 48 was en sinds de toetreding van Alaska en Hawaii in 1959 50 bedraagt.

‘The Beast’, de zwaargepantserde limousine van de Amerikaanse president, met linksvoor de mini-versie van de presidentiële vlag, op de achtergrond het Jefferson Memorial (1943) aan het Tidal Basin te Washington, D.C (publiek domein)

Van de vlag bestaat ook een mini-versie die op de presidentiële limousine (‘The Beast’, een unieke Cadillac) wordt gebruikt.

President Barack Obama tijdens een speech vanuit de Cross Hall in het Witte Huis op 10 september 2014, met de nationale én presidentiële vlaggen (bij binnengebruik worden officiële vlaggen doorgaans voorzien van franje langs de randen) (foto: Saul Loeb)

Vlag van de vice-president

Uiteraard heeft ook de vice-president van de Verenigde Staten een eigen vlag, die vandaag overgaat van Mike Pence naar Kamala Harris.
Deze vlag is veel jonger dan die van de president, officieel bestaat ze nog maar sinds 1936.

Vlag van de vice-president van de Verenigde Staten (1975-heden)

Officieus echter was er in 1915 al (overhaast) een vlag ontworpen toen vice-president Thomas Marshall president Woodrow Wilson moest vertegenwoordigen bij de Panama-Pacific International Exposition in San Francisco.
Diverse andere hoge regeringsvertegenwoordigers hadden allemaal vlaggen, maar de vice-president niet.

Links: Josephus Daniels (1862-1948) (publiek domein) / Rechts: Franklin D. Roosevelt (1882-1945) in 1915 (publiek domein)

Minister van de Marine Josephus Daniels en Staatssecretaris van Defensie (en latere president) Franklin D. Roosevelt ontworpen er toen een.
Het werd een kopie van de presidentiële vlag, maar dan met een wit veld en kleine kleurverschillen in het Grootzegel.

Links: De eerste (officieuze) vice-presidentiële vlag, gebruikt in 1915 en 1919 / Rechts: Affiche voor de Panama-Pacific International Exposition uit 1915

Dezelfde vlag werd vier jaar later nog een keer gebruikt toen vice-president Marshall president Wilson opnieuw moest vervangen, nadat deze laatste op 2 oktober 1919 een beroerte had gehad.

Links: Thomas Marshall (1854-1925) (publiek domein) / Rechts: Woodrow Wilson (1856-1924) (publiek domein)

De gelegenheid was het staatsbezoek van Koning Albert I en koningin Elizabeth van België, waarbij ze vergezeld werden door hun zoon, de Hertog van Brabant (de latere Koning Leopold III).

De USS Mayflower (PY1), het eerste presidentiële jacht , voor anker in Oyster Bay, Long Island, New York, prentbriefkaart uit 1903 (© Enrique Meller)

Op het programma stond onder meer een vaartocht op de Potomac met het presidentiële jacht, de USS Mayflower, van de Washington Navy Yard naar Mount Vernon, het huis van George Washington.
Tijdens deze tocht was de officieuze vlag opnieuw te zien.

Executive Orders

Franklin D. Roosevelt, inmiddels president geworden, vaardigde op 7 februari 1936 Executive Order 7285 uit, waarin er voor het eerst een officiële vice-presidentiële vlag werd ingevoerd.
De vlag was een kopie van de presidentiële vlag, model 1916, toen in gebruik, maar met deels tegengestelde kleuren. Het witte veld was een blijvertje.

Links: Vlag van de vice-president (1936-1948) / Rechts: Vlag van de vice-president (1948-1975)

Net als bij de presidentiële vlag (zie boven) kwam er tijdens de Tweede Wereldoorlog een voorstel tot aanpassing van de vlag, die Roosevelt zelf niet meer meemaakte.
Omdat de positie van vice-president op dat moment vacant was (en bleef tot 1949) werd er geen haast gemaakt.
Het was al 1948 toen president Truman Executive Order 10016 uitvaardigde, waarin wapen, zegel en vlag van de vice-president werden vastgesteld.
Dit ontwerp was heel anders dan de presidentiële tegenknie van 1945: de adelaar’s vleugels hadden een totaal andere positie met de vleugelpunten naar beneden, de olijftak is duidelijk kleiner en in plaats van 13 pijlen slechts één enkele pijl, plus geen sterrencirkel van 48, maar slechts 13 (voor de oorspronkelijke 13 staten).

Links: Nelson Rockefeller (1908-1979) in 1975 (publiek domein) / Rechts: Gerald Ford (1913-2006) met achter hem nog net zichtbaar de presidentiële vlag (publiek domein)

Verschillende vice-presidenten waren niet erg gecharmeerd van dit ontwerp. Toch duurde het nog tot 1975, onder vice-president Nelson Rockefeller (die de vlag helemaal niks vond), voordat er een nieuw ontwerp kwam. Het United States Army Institute of Heraldry tekende hiervoor.
President Gerald Ford vaardigde op 7 oktober 1975 Executive Order 11884 uit, waarbij de vice-presidentiële vlag in feite opnieuw een (witte) kopie werd van de presidentiële vlag, op een paar kleine kleurverschillen na.

De vice-presidentiële vlag tijdens een speech van (toen nog) vice-president Joe Biden bij de Brookings Institution in Washington, D.C., op 3 september 2009, rechts op de foto: Strobe Talbott, president van de Brooking Institution (foto: David Lienemann / publiek domein)

Deze vlag werd in gebruik gesteld op 29 oktober 1975 en is de vlag die Kamala Harris vanaf vandaag zal voeren.

George Bush Sr. en zijn vrouw Barbara wuiven naar het publiek vanuit de vice-presidentiële bolide op 20 januari 1981, tijdens de inaugurale parade in Washington, D.C., na de installatie van hem en Ronald Reagan als vice-president en president. Goed zichtbaar is de vice-presidentiële vlag in mini-versie. (publiek domein)

De vlag wordt net als de presidentiële vlag ook in mini-versie gevoerd op de voertuigen waarin de vice-president zich verplaatst.

Georgië – დროშის დღე / Vlagdag (2012)

De Georgische Vlagdag herdenkt de invoering van de vlag op 14 januari 2004. Op die dag werd de ‘organieke wet van Georgië op de staatsvlag’ goedgekeurd.

Vlagdag in Georgië (publiek domein)

Naast de vlag werden toen ook het staatswapen en het volkslied officieel ingevoerd.
De Vlagdag werd in 2012 als officiële feestdag ingevoerd.

De vlag

Vlag van Georgië (1008-1490 / 2014-heden)

De vlag bestaat uit een wit veld met een rood Sint-Joriskruis. In elk van de vier rechthoekige vlakken staat een rood kruis patté (een heraldisch kruis met armen die steeds breder worden).

Hoewel bronnen over de exacte geschiedenis schaars en niet altijd betrouwbaar zijn, wordt aangenomen dat de vlag in eerste instantie zónder de vier kruizen patté voorkwam. In dat geval was de vlag gelijk aan die van Engeland. Het Sint-Joriskruis vindt zijn oorsprong in de tijd van de Kruistochten en het kruis als symbool van Jeruzalem. De later toegevoegde kruizen patté verwijzen ook naar het Jeruzalem-kruis, maar lijken daar iets meer op qua vorm.

Georgië heeft in zijn complete geschiedenis zo’n 13 verschillende vlaggen gehad, maar het zou wat te ver voeren dat hier allemaal uit de doeken te doen. Maar zelfs de recente geschiedenis van het land levert de nodige variatie!

In zijn tijd als sovjet-republiek (1921-1990) had het land maar liefst vier verschillende vlaggen, waarbij de laatste, tussen 1951 en 1990 een variatie was van de nationale vlag van de Sovjet-Unie (net zoals alle andere deelrepublieken allemaal hun eigen variant hadden).

georgie ssr
Georgië’s vlag als sovjet-republiek

Na de ontmanteling van de Sovjet-Unie werd Georgië opnieuw een onafhankelijk land in 1990. Onder leiding van president Shevardnadze werd de vlag van vóór de communistische tijd weer ingevoerd. Deze vlag van de Democratische Republiek Georgië werd toen overigens maar kort gebruikt: van 1918 tot 1921.

georgie oud
Vlag van Georgië (1918-1921 / 1990-2004)

Een 2.0 voor de vlag van 1918 dus, maar ook die zou het niet lang uithouden. Na de herwonnen onafhankelijkheid was het in Georgië jarenlang onrustig vanwege afscheidingsproblemen van deelgebieden en politieke conflicten tussen verschillende partijen. Door de oppositiepartij Verenigde Nationale Beweging werd in manifestaties een vlag gebruikt die nóg verder teruggreep in de Georgische geschiedenis: de vlag van het Koninkrijk Georgië, in gebruik tussen 1008 en 1490.

Links: Edoeard Sjevarnadze (1928-2014) in 1997 (publiek domein) / Rechts Micheil Saakasjvili (1967) in 2008 (publiek domein)

Uiteindelijk werd deze vlag zo populair dat de Georgische orthodoxe kerk de herinvoering ervan steunde. In 1999 keurde het parlement de wijziging van de nationale vlag goed, maar president Sjevardnadze wees het wijzigingsvoorstel af. Het land bleef onrustig en dit leidde uiteindelijk tot een ‘fluwelen’ revolutie in 2003 (de zogenaamde Rozenrevolutie), waarbij Sjevardnadze het veld ruimde en de leider van de oppositie, Mikheil Saakasjvili, president werd. Opnieuw kwam het vlagvoorstel in het parlement aan de orde en op 14 januari 2004 werd -opnieuw- groen licht gegeven. Op 25 januari daaropvolgend zette president Saakasjvili zijn handtekening onder de wet. Sindsdien heeft Georgië een nieuwe (maar eigenlijk oude) vlag.

Mongolië – Mongol Ulsīn Ündsen Húlĭ / Grondwetdag (1992)

Deze Grondwetdag, een officiële feestdag in Mongolië, herinnert aan de 13e januari 1992. Op die dag werd er een nieuwe grondwet aangenomen. Eén maand later, op 12 februari werd-ie van kracht. In de wet werd vastgelegd dat Mongolië een respresentatieve democratie werd, waarbij o.a. godsdienstvrijheid, vrijheid van meningsuiting, vrije verkiezingen en het recht op reizen gegarandeerd werden.

Mongolia map.jpg
Kaart van Mongolië (© freeworldmaps.net)

Deze grondwet was het directe gevolg van de vreedzaam verlopen revolutie van 1990, waarbij de Volksrepubliek Mongolië werd afgeschaft. Dat had dan weer alles te maken met het instorten van het communisme in de Sovjet-Unie en het daaropvolgende uiteenvallen van de deelrepublieken van het land. Tot die tijd was Mongolië naar sovjet-voorbeeld gemodelleerd.

Mongolië - Ulaanbaatar
Ulaanbaatar, hoofdstad van Mongolië met het ruiterstandbeeld van Damdin Sukhbaatar (1893-1923), “vader van de Mongoolse Revolutie” (© discovermongolia.mn)

De vlag

De Mongoolse vlag is een verticale driekleur van gelijke banen in rood, blauw, rood. Op de rode baan aan de broekings- of mastzijde bevindt zich het Soyombo-symbool. De vlag werd aangenomen naar aanleiding van de nieuwe grondwet, maar op één detail na, is hij gelijk aan de vlag van de Volksrepubliek Mongolië, die van 1945 tot 1992 bestond. Dat ene detail betreft een communistische gele ster, boven het Soyombo-symbool.

mongolie oud
Volksrepubliek Mongolië 1945-1992
mongolie
Mongolië 1992-heden

De rode kleur werd tot 1992 uitgelegd als kleur van de revolutie, nu als symbool voor voorspoed en liefde. Het blauw stond -en staat- voor de eeuwig blauwe hemel, het is tevens de traditionele kleur van Mongolië.

soyombo
Soyombo-symbool

Het Soyombo-symbool (een zogenaamd ‘ideogram’) bestaat uit 10 symbolen, onder en naast elkaar. Op elkaar ‘gestapeld’ zien we van boven naar beneden:
-vuur, symbool voor eeuwige groei, rijkdom en succes, de drie tongen van het vuur staan voor verleden, heden en toekomst;
-zon, en tevens maan daaronder, staan voor het eeuwig bestaan van het Mongoolse rijk, net als de eeuwig blauwe lucht;
-driehoek (tevens onderaan de ‘stapel’) stelt de punt van een pijl of speer voor, die staat voor de overwinning op binnen- en buitenlandse vijanden;
-rechthoek (tevens een-na-laatste in de ‘stapel’) verleent stabiliteit aan het volgende symbool (waar het onder en boven staat), maar staat ook voor eerlijkheid en rechtvaardigheid van het Mongoolse volk, of ze nu hoog- of laaggeplaatst zijn en voor de eindeloze steppen;
-taiji (ook wel yin en yang) staat voor het complementeren van tegenpolen of tegenstellingen, zoals man/vrouw, licht/duister, goed/kwaad, enzovoort;
-de twee verticale rechthoeken aan beide zijden van de ‘stapel’ kunnen gezien worden als de muren van een fort, ze staan voor eenheid en kracht en verwijzen naar een Mongools spreekwoord, dat luidt: Een gemeenschappelijke vriendschap is sterker dan stenen muren.

De eerder genoemde Mongoolse Volksrepubliek stamde uit 1924 en ging tot aan 1945 door drie vlagveranderingen heen, zoals hieronder te zien is:

mongolie 01
De eerste drie vlaggen van de Mongoolse Volksrepubliek, v.l.n.r.: 1924-1930, 1930-1940 en 1940-1945

Bahama’s – Majority Rule Day / Meerderheidsregering-dag (2014)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Deze officiële Bahamaanse feestdag herinnert aan de 10e januari 1967. Op die dag kwam de Progressive Liberal Party (PLP) aan de macht. De leider van de PLP, Lynden Pindling, werd daarmee de eerste zwarte premier van de Bahama’s, toen nog een Bitse kolonie. Hij wordt nu gezien als de “vader van de natie”.

Links: Sir Lynden Pindling (1930-2000) (publiek domein) / Rechts: Lynden Pindling op een Bahamaans dollarbiljet, ontwerp 2008 (© Central Bank of the Bahamas)

Vanaf 1967 gold voor het eerst volledige gelijkwaardigheid voor alle Bahamanen: grondwettelijk, politiek, sociaal, cultureel en economisch.

Sinds 2014 is de 10e januari een officiële feestdag

De vlag

Vlag van de Bahama’s (1973-heden)

De vlag van de Bahama’s is een horizontale driekleur in aquamarijn, goudgeel en aquamarijn. Een zwarte driehoek wijst vanaf de broekingszijde naar de vluchtzijde.

In de aanloop naar de onafhankelijkheid werd er in juni 1971 een ontwerpwedstrijd uitgeschreven, daar kwamen 51 ontwerpen uit rollen. Daar werden er tien uitgekozen; van die tien kwamen er uiteindelijk zes bij de ‘kies’-commissie terecht. Uiteindelijk was er één ontwerp waar men voor koos, met banen in zwart, goudgeel en aquamarijn, van Hervis Bain.

Hervis Bain
Hervis Bain (1942-2015), ontwerper van de Bahamaanse vlag (© thebahamasweekly.com)

Men wist eerst niet goed of men de kleuren nu horizontaal of verticaal wilde. Een ander idee was het zwart in een driehoek te vatten en een extra baan in aquamarijn toe te voegen. Toen het (horizontale) ontwerp vervolgens doorgestuurd werd naar het College of Arms in Londen, kwam de reactie dat men het een goed ontwerp vond, maar voorstelde de kleuren om te keren: goudgeel, aquamarijn, goudgeel.

logo College of Arms
Logo van het College of Arms, Londen

Het voorstel werd door de Bahamaanse commissie echter niet gevolgd, waardoor de kleuren bleven wat ze waren: aquamarijn, goudgeel, aquamarijn. (Wat het College of Arms hiervan vond weten we niet). Vervolgens werd op 2 april 1973 het ontwerp gepresenteerd.
Van 9 op 10 juli 1973, om middernacht, werd de nieuwe vlag voor het eerst gehesen in Fort Charlotte, vlakbij Nassau. Bij het feest werden 70.000 kleine papieren vlaggetjes aan het publiek verstrekt.

De symboliek die achter de vlag schuil gaat: het aquamarijn staat voor het water van de Caribische Zee en de Atlantische Oceaan, het goudgeel voor het land en strand. De zwarte driehoek verbeeld de voornamelijk Afrikaanse oorsprong van de Bahamanen, maar ook de macht en kracht van een verenigd volk.

Tussen 1869 en 1973 was de vlag van de Bahama’s er één uit de serie blue ensigns + badge, een blauwe vlag met de Britse Union Flag of Union Jack in het kanton.
Deze vlag onderging minieme veranderingen in 1904, 1923, 1953 en 1964, die eigenlijk alleen te maken hadden met de koningskroon bovenop de badge.

Vlag Bahama's 1953-1964
Vlag van de Bahama’s als kroonkolonie (versie 1964-1973)

De badge bestond uit een kousenband (verwijzing naar de Order of the Garter), met als motto Expulsis piratis restituta commercia (Piraten eruit, handel hersteld) + de naam van het land op het loshangende deel. De kousenband omvat een afbeelding van een Britse driemaster (mét Union Flag of Union Jack) die twee piratenboten voor zich uitjaagt.

Falklandeilanden – Margaret Thatcher Day / Margaret Thatcher-dag (1991)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Wellicht hebt u er nog nooit van gehoord, maar het bestaat: Margaret Thatcher-dag! Op de Falklandeilanden. Geheel verwonderlijk is dit niet, na de overwinning in de Falklandoorlog, tijdens de regering Thatcher (1979-1990).

falklands 02
Links: Locatie van de Falklandeilanden in de Atlantische Oceaan / Rechts: Kaart van de archipel (© freeworldsmap.net)

Deze oorlog ontstond toen Argentijnse troepen op 2 april 1982 de tot het Verenigd Koninkrijk behorende archipel binnenvielen.
De eilandengroep ligt zo’n kleine 500 km ten oosten van Argentinië en sinds de 19e eeuw hebben de Argentijnen de Britse soevereiniteit altijd ter discussie gesteld. Dat bleef echter altijd bij woorden. In 1982 echter, achtte de Argentijnse junta, onder leiding van generaal Leopoldo Galtieri, de tijd rijp om de Engelsen eruit te knikkeren.

De reden was puur politiek: het land had grote sociale en economische problemen en een al jaren durende aversie van de bevolking tegen de niets-ontziende militaire dictatuur. Om de nationalistische gevoelens flink op te krikken, leek het de junta een goed idee de Falklandeilanden (Islas Malvinas voor de Argentijnen) te veroveren. Men verwachtte geen grote tegenstand en daar het Verenigd Koninkrijk net als Argentinië de nodige sociale en economische problemen kende in 1982, lag in hun optiek geen gewapend conflict op de loer.

De Britten hadden geen grote troepenmacht op de Falklands en het kostte de Argentijnen dan ook slechts twee dagen om de eilanden te veroveren, nadat gouverneur Rex Hunt het bevel had gegeven de wapens neer te leggen. Zowel de gouverneur als de Britse militairen werden via Zuid-Amerika gerepatrieerd naar het Verenigd Koninkrijk.

Er was echter geen haar op het hoofd van premier Margaret Thatcher het zo maar te laten. Bij de Britten speelden nationalistische gevoelens een al even grote rol als bij de Argentijnen.
Er werd in korte tijd een militaire task force samengesteld van 127 schepen: 43 marineschepen (waaronder de atoomonderzeeeër  HMS Conqueror en twee vliegdekschepen, de HMS Invincible en HMS Hermes), 43 hulp- en ondersteuningsschepen en 62 vrachtschepen.
Een aanzienlijke vloot; toch waren de Britten niet zeker van een overwinning, daar Argentinië een overwicht in de lucht had: 122 vliegtuigen tegen slechts 43 Britse.

Toch lukte het in betrekkelijk korte tijd: in juni landden de Britse troepen op de archipel. Dat wil niet zeggen dat de strijd op land niet taai was, het ging stukje bij beetje.
Een psychologisch omslagpunt was het zinken van de ARA General Belgrano, een lichte kruiser van de Argentijnse marine, nadat het getorpedeerd werd door HMS Conqueror. 323 man vonden de dood, 772 man konden worden gered door Argentijnse en Chileense schepen. Het gevolg was dat de gehele Argentijnse vloot zich terugtrok.

Slachtoffers vielen aan beide kanten: op 4 mei, een paar dagen na het zinken van de Belgrano, werd de geleidewapenjager HMS Sheffield getroffen door een Exocet-raket afgevuurd door een Super Étendard van de Argentijnse luchtmacht. Van de bemanning van 281 vonden er 20 de dood en raakten er 26 gewond. Een paar dagen later zonk het schip.

Op 20 juni was de strijd gestreden en gaven de Argentijnen zich over. De trieste balans was dat er 255 Britten sneuvelden en 649 Argentijnen. Het aantal gewonden: 775 Britten, tegen maar liefst 1.657 Argentijnen. Drie Falklandeilanders lieten het leven door zogenaamd ‘friendly fire‘.

De Falklandoorlog luidde het einde in van de Argentijnse junta. Voor premier Thatcher waren de gevolgen positief, van minst populaire premier sinds de Tweede Wereldoorlog werd ze plotseling op een voetstuk gehesen. Ze maakte er in 1983 dankbaar politiek gebruik van door de parlementaire verkiezingen te vervroegen, die ze met gemak won.

falklands 03
Links: Margaret Thatcher (1925-2013) bij haar bezoek aan de Falklandeilanden in 1983 (© telegraph.co.uk) / Rechts: Buste van Margaret Thatcher in Port Stanley, een werk van de lokale beeldhouwer Steve Massam, onthuld in 2015 (© fiassociation.com)

Op de Falklandeilanden was zij de grote heldin. Tussen 8 en 13 januari 1983 bezocht ze de archipel. Vanaf 1991 is de 10e januari gekozen als Margaret Thatcher-dag, een officiële feestdag, maar geen vrije dag voor de Falklanders.

De vlag

Falklands - vlag
Vlag van de Falklandeilanden (1999-heden)

De vlag van de Falklandeilanden is een Britse blue ensign, met de Union Flag of Union Jack in het kanton en het wapen van de archipel in het uitwaaiende gedeelte. Hij is vrij recent (1999), maar is eigenlijk een variatie op de vlag die vanaf 1948 werd gebruikt.

Het wapen toont een schaap met daaronder het schip Desire, dat onder commando van John Davis de eilandengroep ontdekt zou hebben in 1592. Het motto Desire the right bevindt zich op een banderol onder het wapen.

falklands 01
Voormalige vlaggen van de Falklandeilanden, v.l.n.r.: 1876-1925, 1925-1948 en 1948-1999

De eerder genoemde vlag van 1948 is de derde in de rij hierboven en is in essentie hetzelfde, alleen staat het wapen hier in een witte cirkel, een zogenaamde badge.
De Desire staat ook op de tweede vlag uit 1925, waarbij het schip her schild moet delen met een zeeleeuw.
De eerste vlag van de archipel stamt uit 1876, met op de toenmalige badge een natuurlijk landschap met een os, met het 19e eeuwse schip HMS Hebe, waarmee menig Brits kolonist naar de Falklands zeilde.

Italië – Festa del Tricolore / Feest van de Driekleur (1997)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Het Festa del Tricolore (Feest van de driekleur), ook wel bekend als Giornata Nazionale della Bandiera (Nationale Vlagdag) is een officiële Italiaanse feestdag en wordt gevierd sinds 1997. De datum van 7 januari is gekozen omdat op die datum in 1797 in de de Noord-Italiaanse stad Reggio Emilia de driekleur voor het eerst werd gehesen in wat toen de Cispadaanse Republiek heette. Hoewel dit dus een officiële feestdag is, is het voor de meeste Italianen geen vrije dag, maar uiteraard is er wel veel extra vlagvertoon, vooral in Reggio Emilia.

De vlag

Vlag Italië
Vlag van Italië

De Italiaanse vlag vindt zijn oorsprong in de door Napoleon gestichte Cispadaanse Republiek. Deze republiek werd in 1796 gevormd door vier Noord-Italiaanse gebieden: Modena, Bologna, Ferrara en Reggio Emilia. De naam betekent zoveel als ‘aan deze kant van de Po’. (Aan de andere kant van de rivier lag de Transpadaanse Republiek).

Deze op Franse leest geschoeide republiek heeft slechts twee jaar bestaan. De gebruikte driekleur was geënt op de Franse Tricolore, waarbij de blauwe baan vervangen werd door een groene.

italie 01
Links: Vlag van de Cispadaanse Republiek (1796-1797) / Rechts: Koning Carlo Alberto van Sardinië (1798-1848), door een onbekende schilder (© publiek domein)

Wellicht vanwege de groene kleur van de regionale Milanese burgerwacht. De vlag was gekanteld t.o.v. de Franse, dus horizontaal.

Italië als eenheid bestond in die tijd nog niet, het was een verzameling onafhankelijke staten en staatjes. In 1848 voerde koning Carlo Alberto van Sardinië de driekleur in als nationale vlag en zette zijn wapen middenin de vlag. (Het Koninkrijk Sardinië bestond behalve het gelijknamige eiland ook uit het westelijke gedeelte van wat tegenwoordig Noord-Italië is).

Italie naast elkaar
Links: de vlag van Carlo Alberto van Sardinië, later de Italiaanse vlag onder de Savoye monarchie / Rechts: een ‘verfraaid’ exemplaar van de vlag, tentoongesteld in Milaan

Vanaf 1861 heerste het vorstenhuis Savoye over het uit verschillende delen samengevoegde Italië en nam de Sardinische driekleur over. In 1870 werd de totale vereniging een feit. De groen-wit-rode vlag werd gehandhaafd, met het wapen van Savoye op de witte baan. Na de Tweede Wereldoorlog en het afschaffen van de monarchie werd het wapen op 19 juni 1946 van de vlag verwijderd en hebben we de vlag zoals we hem nu nog kennen.