Op 7 mei 1259 verleende aartsbisschop Konrad von Hochstaden aan Keulen stapelrecht. In de Middeleeuwen was dit een belangrijk recht voor steden. Het hield in dat goederen die via een bepaalde stad vervoerd werden, daar gedurende een aantal dagen moesten worden opgeslagen en te koop aangeboden. In het geval van Keulen was dat drie dagen voor goederen die via de Rijn vervoerd werden.
V.l.n.r.: Konrad von Hochstaden (1198/1205-1261), illustratie in een 19e eeuws boek van de architectuur-auteur Max Hasak / Beeld van Konrad von Hochstaden (midden) aan het Rathaus van Keulen / De curieuze steunbeer onder het beeld van Konrad von Hochstaden, een knaap in een auto-fellatio-pose (!). Waarom dit beeldhouwwerk precies onder de figuur van Konrad van Hochstaden staat? Onbekend, maar waarschijnlijk toeval! (publiek domein)
Keulen was zeker niet de enige stad die dit recht had, In Duitsland waren dat onder meer Münden, Mainz, Maagdenburg, Frankfurt am Main, Berlijn en Erfurt. Veel Hanzesteden hadden het recht ook, zoals Rostock, Lübeck, Hamburg en Bremen. In Nederland had Dordrecht vanaf 1299 stapelrecht, net als o.a. de Hanzesteden Zwolle en Groningen stapelrecht. In Zeeland waren vier steden ‘lid van de club’: Middelburg, Vlissingen, Veere en Reimerswaal.
Keulen eind 15e eeuw uit “Scheldelschen Weltchronik” (publiek domein)
Het stapelrecht zorgde doorgaans voor een behoorlijke welvaart in een stad. In 1815 werd het op het Congres van Wenen afgeschaft.
De vlag
Vlag van Keulen
De vlag van Keulen bestaat uit 2 horizontale banen rood en wit, de Hanzekleuren. In het midden van de vlag is het stadswapen van Keulen geplaatst. Het is in de vorm van een wapenschild, waarbij de bovenkant (het schildhoofd) rood is en de rest van het schild (ongeveer tweederde) wit, opnieuw de Hanzekleuren dus. Overigens worden de kleuren rood en wit in de heraldiek aangeduid als keel en zilver.
Het rode schildhoofd toont drie gouden kronen, het witte veld elf hermelijnstaartjes verdeeld in rijen van vijf, vier en twee. De kronen verwijzen naar de Drie Koningen (ook wel de Drie Wijzen genaamd). Botresten van de wijzen worden als relikwieën sinds 1164 in de kathedraal van Keulen bewaard. Sinds die tijd heeft Keulen de kronen in zijn wapen.
De Heilige Ursula vlak voor zij dodelijk door een pijl wordt getroffen, net buiten de muren van Keulen, schildering op paneel van Hans Memling (1430/1440-1494) (detail van de Ursulaschrijn uit het Sint Jansklooster te Brugge)
De elf hermelijnstaartjes worden ook wel als ‘tranen’ aangeduid. Zij verwijzen naar de legende van de Heilige Ursula, die in 383 samen met haar tien vrouwelijke reisgenoten in Keulen door Atilla de Hun zou zijn vermoord. De elf tranen zijn sinds de 16e eeuw in het wapen opgenomen.
De vlag is overigens nooit exact omschreven en komt daarom in verschillende variaties voor, doch in basis verschillen ze alleen in detaileringen.
Russische aanvallen eisten dinsdag meer dan 20 levens in Oekraïne, voorafgaand aan het eenzijdige staakt-het-vuren dat Moskou en Kiev afzonderlijk hadden voorgesteld.
Beeld uit Zaporizja de Russische aanval, waarbij 12 inwoners van de stad de dood vonden (foto gedeeld door de Militaire Administratie van de Oblast Zaporizja)
Autoriteiten in Zaporizja meldden dat 12 mensen omkwamen en 43 gewond raakten bij een Russische luchtaanval, die president Zelensky omschreef als een “cynische, terroristische aanval”. Hij zei dat vijf mensen omkwamen in Kramatorsk en vier in Dnipro.
Brandweerlieden bezig met het blussen van een tankwagen (foto gedeeld door de ДСНС (DSNS))
Eenzijdige staakt-het-vurens
Maandag kondigden Rusland en Oekraïne eenzijdige staakt-het-vurens af, voorafgaand aan de herdenkingen die Rusland zaterdag houdt ter ere van de overwinning van de Sovjet-Unie op nazi-Duitsland. Russische autoriteiten zeiden dat het een staakt-het-vuren zou handhaven op 8 en 9 mei en dreigde met een “massale raketaanval” op het centrum van Kiev als Oekraïne de afspraak zou schenden. Maar Kiev kondigde aan dat het een staakt-het-vuren voor onbepaalde tijd zou naleven vanaf middernacht op 6 mei, en dat Oekraïne vanaf dat moment “symmetrisch” zou handelen.
Beeld van de 9 mei-parade in 2025, de verwachting is dat er dit jaar veel minder rollend materieel te zien zal zijn (screenshot)
De twee wapenstilstanden lijken eenzijdig te zijn, wat wil zeggen dat beide partijen geen overeenstemming hebben bereikt over de voorwaarden, de duur of de wijze van toezicht.
Stafchef Kyrylo Budanov (screenshot)
Kyrylo Budanov, de stafchef van president Zelensky, zei dat als de door de Oekraïense president aangekondigde wapenstilstand beantwoord zou worden, “we die zullen blijven respecteren. De volgende stap is aan Rusland”. Dit bleek al gauw ijdele hoop.
Grootscheepse aanval van woensdag
Het Oekraïense staakt-het-vuren was gisteren nog maar nauwelijks ingegaan, of het werd al geschonden door Rusland, middels een aanval met twee ballistische raketten, een Kh-31 lucht-grondraket en 108 drones, waaronder de bekende Shahed-drones. Voor zover gisteren bekend, vielen er 26 doden en zeker 118 gewonden bij deze aanvalsgolf, waarbij vooral de steden Dnipro, Zaporizja, Soemy en Kramatorsk onder vuur kwamen te liggen. Al met al zijn dit de dodelijkste aanvallen van de afgelopen weken.
President Zelensky liet gisteren in een reactie het volgende weten: “Na de brute aanvallen van gisteren op onze steden en gemeenschappen […] heeft het Russische leger de vijandelijkheden en terroristische beschietingen ook vandaag voortgezet. De keuze van Rusland is een duidelijke afwijzing van een staakt-het-vuren en van het redden van levens.”
President Zelensky (foto gedeeld door de persdienst van de president)
Volgens de president ging het om een totaal van 1.820 schendingen van het staakt-het-vuren. Hij liet tevens weten dat Oekraïne naar verwachting op dezelfde manier zal reageren als Rusland, “rekening houdend met de aanhoudende oproepen van Moskou via de media en sociale mediaplatformen om een staakt-het-vuren tijdens de parade in Moskou”, verwijzend naar de viering van de Dag van de Overwinning op 9 mei.
De vlag
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.