Alle berichten door Rob Bertijn

Straatsburg – Bataille de Hausbergen / Schlacht von Hausbergen / Slag bij Hausbergen (1262)

Drie vlaggen vandaag, twee daarvan van Straatsburg. Vanmorgen de officiële en de officieuze:

Straatsburg was in de Middeleeuwen een belangrijke handelsstad en werd geregeerd door een bisschop.

Kaart van Straatsburg (Argentoratum) rond 1570, door Georg Braun en Franz Hogenberg, uit: “Civitates orbis terrarum”, uitgegeven door Philippe Galle in Antwerpen. Let ook op het wapenschild rechtsboven. (publiek domein)

Op 8 maart 1262 echter behaalden de burgers van de stad in de Slag bij Hausbergen, iets ten noordwesten van Straatsburg, een overwinning op de toen regerende bisschop Walter von Geroldseck.
De stad werd daarmee een onafhankelijke stad, een zogenaamde vrije rijksstad onder gezag van de Duitse keizer.

“La bataille de Hausbergen” door Pierre Jacob en Gilles Stutter (Éditions Coprur),een uitgave uit 2011 t.g.v. Het 750-jarig jubileum van de Slag bij Hausbergen

De vlag

Vlag van Straatsburg

De vlag bestaat uit een wit vlak met een rode diagonale dwarsbalk van de bovenkant van de broekingszijde naar de onderkant van de vlucht. Het wapen van Straatsburg heeft dezelfde afbeelding. Het is het wapen van de bisschop van Straatsburg (en nu dus ook dat van de stad) en gaat minimaal tot de 13e eeuw terug.

De officieuze vlag

Officieuze vlag van Straatsburg

Naast de officiële vlag is ook een totaal andere, officieuze vlag in het stadsbeeld te zien.
Deze vlag is blauw en heeft het stadswapen in een rode schildomtrek en daaronder in grote witte kapitalen de (Franse) naam van de stad: Strasbourg.

Als we het wapen op deze vlag vergelijken met het officiële stadswapen (hieronder), lijkt het erop dat iemand hier zijn of haar eigen draai aan heeft gegeven, maar dat zal ongetwijfeld met de vele versies van het stadswapen te maken hebben!

Op de twee witte helften van het wapen op deze vlag zijn fantasievolle guirlandes in zwart afgebeeld. In het geval van een wapen wordt dat gedamasceerd genoemd.
De heraldische helm met kroon en het eruit waaierende ornamentele helmteken is op de vlag vervangen door een zogenaamde muurkroon, een heraldische kroon in de vorm van kasteeltorens.

Het stadswapen

Het officiële stadswapen zien we op de afbeelding hieronder. Curieus zijn de twee schildhouders, de twee leeuwen kijken ieder dezelfde kant op!
De witte delen van het schild zijn hier blanco.
Onder het wapen zien we de hoogste Franse onderscheiding, het Légion d’Honneur (Legioen van Eer), wat Straatsburg in 1919 werd toegekend.

Wapen van Straatsburg

Zoals gezegd, circuleren er meer ‘officiële’ wapens van Straatsburg. Hieronder zien we er nog een, waarbij opvalt dat de leeuwen elkaar hier aankijken en dat de heraldische helm en het helmteken andere accenten hebben.
En: hier zien we de gedamasceerde guirlandes op het wapenschild terug, die ook op de officieuze vlag voorkomen.

Wapen van Straatsburg met gedamasceerde guirlandes op het schild

Wat beide afbeeldingen gemeen hebben, is de oude Romeinse naam voor Straatsburg, die onder het schild te zien is: Argentoratum.

Nog een 3e voorbeeld: zo’n 100 jaar geleden gaf het sigarettenmarkt Laurens een serie verzamelplaatjes uit van Franse stadswapens. De ontwerper van deze serie (‘Le Blason des Villes de France’) had ook zo z’n eigen ideeën over het Straatsburgse wapen: hier kijken de leeuwen ieder een andere kant op en is het helmteken wel heel erg uitgekleed! Maar ook hier treffen we de gedamasceerde guirlandes op het schild aan.
Het Légion d’Honneur ontbreekt hier.

Het wapen van Straatsburg op een verzamelplaatje uit de serie ‘Le Blason de Villes de France

Oekraïne – День діі / Actiedag

Vandaag is de actiedag geïnitieerd door Samenwerkende Hulporganisaties (SHO), beter bekend als Giro555.

Die samenwerking is er ook bij NPO, RTL en Talpa. Bij de radio wordt er vanuit Beeld en Geluid in Hilversum tussen 06.00 tot 21.00 uur actie gevoerd onder de verzamelnaam Radio555, een samenwerking tussen NPO Radio 2, NPO 3FM, NPO Radio 5, Qmusic, 100% NL, Radio 538. Radio 10, Radio Veronica, SLAM! en Sublime. En ook de regionale zenders laten deze actiedag niet ongemerkt voorbij gaan.

Bij de landelijke radiozenders kunnen luisteraars een verzoeknummer aanvragen in ruil voor een donatie of direct doneren via de website radio555.nl. De opbrengst van de STER-reclameblokken, die gevuld worden met speciaal gemaakte spotjes, gaat ook naar Giro555.

Daarnaast is er een avondvullend TV-programma tussen 20.30 en 22.30 uur vanuit Studio 22, gepresenteerd door Chantal Janzen, die heen en weer zal pendelen tussen Eva Jinek en Jeroen Pauw, die gasten ontvangen. Er is ook publiek bij aanwezig, waarbij presentator Rob Kemps mensen over hun acties voor Oekraïne laat vertellen.

Daarnaast treden er verscheidene artiesten op, zoals Diggy Dex, Guus Meeuwis, Typhoon, Frank Lammers en Emma Heesters en een gelegenheidsduo bestaande uit Trijntje Oosterhuis en Dwight Dissels.

Verder schakelt Chantal Janzen met Beeld en Geluid waar Bekende Nederlanders (BN’ers) telefoontjes van kijkers aannemen.
Dionne Stax en Britt Dekker doen verslag vanuit het landelijk actiecentrum van Giro555.

Uiteraard is het de bedoeling zoveel mogelijk geld in te zamelen voor de humanitaire ramp die zich in Oekraïne afspeelt.
Sinds Giro555 is opengesteld voor hulp aan Oekraïne, nog geen week geleden, is er inmiddels al € 16,2 miljoen gedoneerd, onder de titel Samen in actie voor Oekraïne.

De tussenstand om 12.30 uur was € 29,5 miljoen.

De volgende tussenstand van 21.30 uur was ruim € 63 miljoen.

Aan het einde van de actiedag stond de teller op ruim € 106 miljoen. Dit bedrag kan de komende dagen nog verder oplopen.*

Giro555 wil de helft van de opbrengst binnen een half jaar uitgeven aan acute noodhulp in en rond Oekraïne. Het gaat dan om het bevoorraden van schuilplekken met waterflessen, voedsel en medicijnen.
Het grootste gedeelte van het geld verwachten de hulporganisaties het komende jaar te hebben besteed.

*Op 10 maart, dus drie dagen na de actiedag, maakte Giro555 bekend dat er nog € 31 miljoen extra was bijgekomen, waardoor de teller op € 137,4 miljoen stond.

Verder maakte de Nederlandse regering bekend dat ze daar nog eens € 15 miljoen bijlegde.

Cornwall – Saint Piran’s Day / Sint Piran-dag

De naamdag van Sint Piran is 5 maart en aangezien deze 5e-eeuwse abt de beschermheilige is van Cornwall, wordt deze dag in het Engelse graafschap annex hertogdom gevierd.

Sint Piran
Sint Piran op een gebrandschilderd raam in St. Piran’s Chapel in Trethevy, Cornwall

De vlag

Vlag van Cornwall

De vlag van Cornwall is egaal zwart met een wit liggend kruis er overheen. In het Cornish, een Keltische taal,  staat de vlag onder twee verschillende namen bekend: Baner Peran (Piran’s vlag) en An Gwynn ha Du (De wit-zwarte).

Het is een dermate oude vlag dat er met enige zekerheid omtrent de geschiedenis niets te zeggen valt. Dat wil niet zeggen dat er niet eindeloos veel theorieën over zijn! Eén van de verhalen is dat het zwart en het wit in de vlag te maken hebben met de ontdekking van tin in Cornwall door Sint Piran, toen hij een wit metaal ontwaarde in de as van een door hem aangelegd vuur. Het zou ook gebaseerd kunnen zijn geweest op het 15e-eeuwse wapen van de Saint-Piran familie, of van de Heer van Cornwall. Een andere theorie is dat de vlag is afgeleid van de zwart-witte Bretonse vlag.

vlag-bretagne
Vlag van Bretagne

Weer een andere theorie beweert dat het een variatie op het Engelse Saint George’s cross is, een rood kruis op een wit veld, maar dan in de zwart-witte kleuren van Cornwall. En zo kunnen we nog wel even doorgaan…

vlag-engeland
Saint George’s cross, de vlag van Engeland

Daar komen we dus niet uit. Verder weten we ook niet heel veel over de ouderdom. Volgens sommigen zou de vlag in 1188 al bekend zijn geweest, ten tijde van de Kruistochten. Iets zekerder lijkt de claim dat de vlag door een contingent soldaten uit Cornwall werd meegevoerd in de Slag bij Agincourt in 1415. Hoe het ook zij, vanaf de 19e eeuw is het de algemeen erkende vlag van het graafschap.

St Piran's day
Optocht op Saint Piran’s Day (© visitcornwall.com)

De dag wordt in Cornwall uitgebreid gevierd met optochten, markten en toespraken. In verband met de corona-pandemie, zal dat dit jaar virtueel georganiseerd worden.

Cornwall
Het graafschap Cornwall (© cornwall-online.co.uk)

Opening Paralympische Winterspelen 2022

Sinds 1960 kennen we de Paralympische Zomerspelen voor sporters met handicaps. En sinds 1976 is er ook een editie voor Winterspelen.
Deze evenementen vinden doorgaans plaats in de maand na de Olympische Zomer- en Winterspelen, op dezelfde locaties.
Deze wedstrijden worden georganiseerd door het Internationaal Paralympisch Comité (IPC).

Het logo van de Paralympische Spelen 2022

Vandaag is het zover: de opening van de Paralympische Winterpelen 2022 in Beijing.
De Winterpelen duren tot en met 13 maart.

Terwijl er de volgende tien dagen op hoog niveau gesport wordt in China, zullen wereldwijd heel veel mensen onvermijdelijk met hun gedachten veeleer bij de oorlog in Oekraïne zijn.

Russen en Wit-Russen niet welkom

Op sportgebied zijn er inmiddels vele sancties opgelegd aan Rusland en Wit-Rusland, de agressors in deze oorlog.
Tot en met eergisteren was het Internationaal Paralympisch Comité (IPC) van mening dat sporters uit deze twee landen onder neutrale vlag toch mee mochten doen.
Dit besluit kwam het IPC op veel kritiek te staan, veel landen dreigden hun sporters terug te trekken. Bij monde van IPC-voorzitter Andrew Parsons kwam de organisatie gisterochtend op haar besluit terug, waardoor Russische en Wit-Russische paralympische sporters uitgesloten worden van deelname.

IPC-voorzitter Andrew Parsons licht zijn besluit toe (screenshot)

Parsons liet het volgende weten: “Wij vinden nog steeds dat sport en politiek niet met elkaar moeten worden gemengd. Wij vinden het ook erg vervelend voor de sporters uit Rusland en Wit-Rusland, maar dit komt door de acties van jullie regeringen. De oorlog heeft nu ook de Paralympische Spelen bereikt.

Screenshots van de opening

Het Nationale Stadion van China in Beijing, het Vogelnest
Het 2022-logo verschijnt in de arena
Het publiek met Chinese vlaggetjes
Cheerleaders
De ploeg van Oekraïne komt op
Voorop vlaggendrager en vijfvoudig medaillewinnaar Maksim Yarovyi
De Oekraïense ploeg bestaat uit 20 man en werd luid toegejuicht, rechts Shuey Rhon Rhon, de mascotte van deze Paralympische Spelen
Entree van de Nederlandse ploeg met als vlaggendragers de parasnowboarders Chris Vos en Lisa Bunschoten
De Nederlandse ploeg
IPC-voorzitter Andrew Parsons houdt zijn openingstoespraak tegen de achtergrond van de 64 vlaggen van de deelnemende landen
Parsons tijdens zijn opvallend felle toespraak tégen geweld en vóór vrede
Uiteraard werd de openingsplechtigheid afgerond met vuurwerk!

Vlag Paralympische Spelen (2004/2019-heden)

Vlag Paralympische Spelen (2019-heden)

De Paralympische vlag is wit met daarop drie zogenaamde agitos in de kleuren rood, blauw en groen. De agitos zijn asymmetrische sikkelvormige symbolen (het woord zelf betekent “ik beweeg” in het Latijn).

De vlag is relatief nieuw en stamt uit 2019. Het is echter een aangepaste versie van een logo/vlag ontworpen in april 2003 door het Duitse reclamebedrijf Scholz & Friends, maar toen met donkerder tinten voor de agitos.

Vlag Paralympische Spelen (2004-2019)

Het werd als logo op kleine schaal geïntroduceerd voorafgaand aan de Paralympische Zomerspelen van 2004 in Athene.
Bij de sluitingsceremonie op 28 september echter werd de nieuwe vlag met dit symbool onthuld bij het aanbieden aan de volgende gaststad voor 2008: Beijing. De vlag werd echter voor het eerst gebruikt tijdens de Paralympische Winterspelen van 2006 in Turijn (Italië).

Pa en T’aeguk-vlaggen (1988-2004)

De agitos-vlag verving twee eerdere Paralympische vlaggen, die beide uit Zuid-Korea stammen.
De eerste versie deed zijn intrede bij de Paralympische Zomerspelen van 1988.

Debuut van de eerste Paralympische vlagbij de openingsceremonie van de Zomerspelen, op 15 oktober 1988 (© Don Worley)

Deze vlag was wit met daarop vijf Koreaanse pa-symbolen: drie boven (blauw, zwart en rood) en twee onder (geel en groen).
Twee van deze pa-symbolen boven elkaar geplaatst (waarbij de bovenste omgedraaid wordt) vormen het T’aeguk-symbool, dat ook prominent op de Zuid-Koreaanse vlag staat (wij kennen het beter als yin en yang).

Links: Vlag van Zuid-Korea / Rechts: Yin en yang-symbool

In 1990 echter oordeelde het IOC dat de vlag met de vijf pa gewijzigd diende te worden: ze leek teveel op de Olympische vlag, aldus het bezwaar.
Het IPC knutselde de pa vervolgens deels over elkaar heen en plaatste ze in een cirkel. In november 1991 werd dit ontwerp door IPC-leden van tafel geveegd. Men wilde de vlag houden zoals ze was.

Links: Vlag van de Paralympische Spelen met vijf ‘pa’ (1988-1992) / Rechts: Vlag van de Paralympische Spelen met drie ‘pa’ (1992-2004)

Als door een adder gebeten, reageerde het IOC dat het verdere samenwerking met het IPC zou opschorten, als de vlag niet gewijzigd werd.
Het IPC koos toen eieren voor z’n geld en kleedde de vlag in maart 1992 enigszins uit door de gele en de zwarte pa te verwijderen, zodat er drie overbleven: groen boven, rood en blauw onder.
Aangezien de voorbereidingen voor de Paralympische Winterspelen van 1994 in Lillehammer, Noorwegen toen al vergevorderd waren, waarbij de versie met de vijf pa al in het marketing-programma was opgenomen, werd de vijf pa-versie nog even getolereerd, maar bij de sluitingsceremonie werd de drie pa-versie voor het eerst geïntroduceerd.

Links: Twee Noorse postzegels uit 1994, waar het Paralympische logo met de vijf ‘pa’ nog op staat, hoewel het achter de schermen al was aangepast, postzegelontwerp: Bruno Oldani / Rechts: Australische postzegel uit 2008 met het portret van succesvol Paralympisch zwemmer (tegenwoordig parlementslid) Matthew Cowdrey (1988) met het eerste (donkere) ‘agitos’-logo, postzegelontwerp: Simone Sakinofsky

Het was deze versie die te zien was bij de Paralympische Zomerspelen van 2004 in Athene, Griekenland. Achter de schermen was ze toen echter al vervangen door de agitos-vlag, toen nog in de versie met donkerder kleuren. In 2019 werd deze dus uiteindelijk vervangen door de versie die we nu kennen, met de agitos in heldere kleuren.

Het Paralympische symbool, de ‘agitos’, prominent in beeld bij de Tower Bridge tijdens de Zomerspelen in Londen op 10 september 2012 (© Berit, Redhill, Surrey)

Mascotte

De Paralympische Spelen maken ook gebruik van een mascotte: voor de versie van 2022 is dat een rood figuurtje, Shuey Rhon Rhon genaamd, een antropomorfische Chinese lampion.
In China staan lampions symbool voor oogst, viering, warmte en licht.
De mascotte is een ontwerp van Jiang Yufan (1998), een studente aan de Jilin Art Institute of Design in Changchun.

Shuey Rhon Rhon, de mascotte van de Paralympische Winterspelen 2022

Bulgarije – Националният празник / Nationale Feestdag (1878)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Deze dag herinnert aan de de 3e maart 1878, toen Bulgarije zich met behulp van de Russen bevrijdde van de Ottomaanse (Turkse) overheersing. De Bulgaren waren in 1876 al in het geweer gekomen tegen de Ottomanen, maar dat werd toen de kop ingedrukt. Toen de Russen echter in 1877 het Ottomaanse Rijk de oorlog verklaarden, keerde het tij.
Na de Russische overwinning werd op 3 maart 1878 het Verdrag van San Stefano getekend, waarbij Bulgarije na 500 jaar overheersing een autonoom prinsdom werd.

Treaty_of_San_Stefano.jpg
Ondertekening van het Verdrag van San Stefano (London Illustrated News, artiest onbekend)

Zeven jaar later, in 1885, ‘annexeerde’ Bulgarije het zuidelijk gelegen Oost-Roemelië, wat bij het verdrag van 1878 officieel aan Bulgarije was toegewezen, maar wat in de praktijk nog steeds bestuurd werd door het Ottomaanse Rijk. Dit leidde op zijn beurt weer tot een oorlog met Servië. Op 24 maart 1886 werd het Tophane Verdrag ondertekend, wat Bulgarije zeggenschap gaf over Oost-Roemelië, hoewel het officieel niet onder het grondgebied van het prinsdom Bulgarije viel.
Officiële samenvoeging van de twee landsdelen werd pas een feit op 6 september 1908 (Herenigingsdag), eveneens een Bulgaarse feestdag.

Bulgarije na Tophane
Bulgarije in het geel, Oost-Roemelië in het oranje

De vlag

Vlag van Bulgarije (1879-1946 en 1990-heden)

De vlag is een horizontale driekleur in wit, groen en rood. Hij laat eigenlijk goed zien hoe dankbaar de Bulgaren waren voor de Russische hulp in 1878. Hij is identiek aan de Russische vlag, alleen de blauwe baan werd vervangen door een groene.

De kleuren hebben geen historische achtergrond, maar worden symbolisch uitgelegd: wit staat voor arbeidsvreugde, vrede en vrijheid, groen vruchtbaarheid, landbouw en de bossen, rood voor het voor de vrijheid vergoten bloed.

Kaart van Bulgarije (© freeworldmaps.net)

In z’n communistische tijd tussen 1946 en 1990, werd de vlag met het socialistische wapen gevoerd en wel in de witte baan aan de broekingszijde. Dit wapen is in die jaren in totaal vier keer enigszins veranderd. De afbeelding laat de laatste versie zien, die in gebruik was tussen 1971 en 1990.

Vlag van Bulgarije (1971-1990)

Oekraïne – Тиждень війни / Eén week oorlog

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Vandaag is het een week geleden dat het misdadige regime van de Russische president Poetin de soevereine staat Oekraïne binnenviel. Het voorspelde weinig goeds en dat is helaas bewaarheid.
Met redes bol van leugens en vol dreiging probeerde de dictator zijn inval te legitimeren.
Zijn trouwe stromannen en jaknikkers Dimitri Medvedev (ex-president, ex-premier en nu leider van de partij Verenigd Rusland) en Sergej Lavrov (minister van Buitenlandse Zaken) droegen hun steentje bij met leugenachtige toespraken.

Screenshot van het politiebureau in Charkov na een Russische raketaanval

Hoofdstad Kiev en de tweede stad Charkov zijn nog niet gevallen, maar Poetin heeft de druk opgevoerd en een 64 km lang militair konvooi is vanuit vazalstaat Wit-Rusland onderweg naar Kiev en inmiddels in tweeën gesplitst en dat voorspelt weinig goeds.

Paddenstoelwolk in de omgeving van Charkov, vermoedelijk het resultaat van een clusterbom op een munitiedepot (screenshots)

Bij Charkov werd een enorme paddenstoelwolk waargenomen bij het opblazen van een munitiedepot. Experts vermoeden dat het om een vacuümbom gaat, een zeer omstreden wapen. Daar blijft het niet bij, het lijkt erop dat Poetin tevens clusterbommen inzet. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch zegt overtuigd te zijn van het gebruik van van dit zeer omstreden explosief. Een clusterbom bevat niet één, maar honderden kleinere explosieven.

Het Vrijheidsplein in Charkov na een Russische raketaanval (screenshot)

De havenstad Marioepol (aan de Zee van Asov) is inmiddels gevallen en in Chersov (aan de Zwarte Zee) lijkt dat een kwestie van tijd. Het ziet er naar uit dat er in Marioepol veel slachtoffers zijn te betreuren, het gaat waarschijnlijk om honderden doden. Een wijk van 130.000 inwoners aan de rivier de Kalmioes is volgens de loco-burgemeester vrijwel totaal verwoest.

De toestand gisteren, 2 maart (© Institute for the Study of War)

Het is erg moeilijk een betrouwbaar beeld te krijgen over de aantallen slachtoffers, maar Oekraïense autoriteiten en hulpdiensten houden het op meer dan 2.000 doden.
In een gisteren opgenomen video zegt president Zelensky van Oekraïne dat er bijna 6.000 Russen zijn gedood in de eerste zes dagen van de oorlog (Rusland houdt het op 498).

Maar de cijfers lopen sterk uiteen, afgelopen maandag hield het Pentagon, het Amerikaanse ministerie van Defensie het op 1.500 doden aan beide zijden, maar dat was voordat de havenstad Marioepol viel.

Verder werd er een woonwijk in de westelijk van Kiev gelegen stad Zjytomyr verwoest door een Russische raketaanval.

Screenshot van de aanval op de 385 m hoge tv-toren van Kiev

Eergisteren werden bij een aanval op de TV-toren van Kiev vijf mensen gedood. Hoewel een aantal zenders uitviel, zijn er daar inmiddels ook al weer een paar van in de lucht.
De toren staat bij het herdenkingsmonument voor de Holocaust, Babyn Jar. In 1941 vermoordden de nazi’s daar ruim 33.000 Joden.

Ondertussen is al meer dan een miljoen Oekraïeners op de vlucht geslagen. Volgens vluchtelingenorganisatie UNHCR zou dat aantal op kunnen lopen tot vier miljoen. De meeste vluchtelingen zijn tot nu toe in de buurlanden Polen, Hongarije, Roemenië en Moldavië terechtgekomen, velen van hen zullen uiteindelijk verder Europa intrekken.

Oekraïense vluchtelingen bij de grens met Roemenië (fotograaf onbekend)

Dat de westerse wereld zich als één blok achter Oekraïne zou scharen en de ene na de andere economische sanctie op elkaar stapelde en het luchtruim sloot voor Russische vliegtuigen (waar de Verenigde Staten zich gisteren bij aansloten) zal Poetin van te voren niet hebben kunnen bedenken, gewend als hij is aan de westerse onmacht het met elkaar eens te zijn.

President Volodymyr Zelensky van Oekraïne na zijn toespraak tot het Europese Parlement op 1 maart, terwijl hij een staande ovatie krijgt (screenshot)

Vijf zenders van het Russische televisienetwerk RT en persbureau Sputnik mogen in de EU niet meer uitzenden vanwege “de systematische manipulatie van informatie en desinformatie door het Kremlin”.
Google heeft besloten de Russische staatsmedia te weren uit zijn nieuwsrubriek.
Wereldvoetbalbond FIFA en de Europese voetbalbond UEFA sluiten Russische voetbalteams voorlopig uit van internationaal voetbal en verbreekt UEFA het sponsorcontract met de Russische oliegigant Gazprom.
Apple stopt voorlopig met de verkoop van al zijn producten in Rusland.

Het Amerikaanse Congres tijdens de eerste State of the Union van president Joe Biden, screenshot van het moment waarop er een staande ovatie klinkt als steun voor Oekraïne

In zijn eerste State of the Union, de Amerikaanse troonrede, besteedde president Biden een kwartier aan de crisis en waarschuwde hij de Russische dictator dat er nog meer economisch onheil op hem wachtte: “He has no idea what’s coming.”

Het trieste aan dit alles is dat dit een volslagen bizarre oorlog is, waar geen enkele reden voor te bedenken valt. Een oorlog beginnen is niet zo moeilijk, maar hoe het verder verloopt en eindigt, is altijd ongewis.

De Brandenburger Tor in Berlijn in de kleuren van de Oekraïense vlag (screenshot)

Ondertussen lijkt de Oekraïense vlag door de hele westerse wereld geadopteerd te zijn, zowel bij demonstraties tegen de oorlog, wapperend vanaf allerlei gebouwen of als verlichting, zoals het Sydney Opera House, de Brandenburger Tor (Berlijn), de Erasmusbrug (Rotterdam), de Eiffeltoren (Parijs), the London Eye, St. George’s Hall (Liverpool), Het Colosseum (Rome), Downing Street 10 (Londen), Flinders Street Station (Melbourne), het Paleis van Cultuur en Wetenschap (Warschau), de Allianz Arena (München), het stadhuis van Toulouse, Los Angeles City Hall, de Cortes Generales (Madrid), de Drie Kruizen in Vilnius, het stadhuis van Lissabon, de Burj Khalifa (’s werelds hoogste gebouw) in Dubai, de gebouwen van de EU in Brussel, het stadhuis van Utrechthet Empire State Building (New York), de Grote Kerk in Breda en zo kunnen we nog wel even doorgaan.

De zojuist aangebrachte verlichting op de tv-toren van Goes, 2 maart (© etcetera.plus)

Gisteravond kwam daar nog een gebouw bij: de 137 m hoge tv-toren van Goes.

Close-up van de ringen van de Goese tv-toren in de kleuren van de Oekraïense vlag, 2 maart (© etcetera.plus)

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Texas – Independence Day / Onafhankelijkheidsdag (1836)

Vandaag is het 186 jaar geleden dat Texas de onafhankelijkheid uitriep, waarbij het zich afscheidde van Mexico. Als onafhankelijk land zou Texas bijna 10 jaar bestaan, in 1845 sloten de Texanen zich aan bij de oostelijke buur, de Verenigde Staten van Amerika.

Voor het hoe en waarom moeten we nog iets verder terug in de tijd: na de Europese expansie van het Amerikaanse continent, maakte het gebied wat we nu als Texas kennen, deel uit van het vicekoninkrijk Nieuw-Spanje, een Spaanse kolonie, die sinds 1530 bestond.
Van 1685 tot 1689 maakte Texas kortstondig deel uit van de Franse kolonie Fort Saint Louis.
Na die vier jaar kwam Texas weer terug bij het Spaanse vicekoninkrijk.

Een belangrijk onderdeel van de Spaanse bezittingen in Amerika was Mexico. Aan het begin van de 19e eeuw groeide hier het verlangen naar zelfstandigheid. Na een ruim 10 jaar durende oorlog met Spanje riep Mexico in 1821 de onafhankelijkheid uit.
Vanaf die tijd vormde Texas met Coahuila (nu in Mexico) de staat Coahuila y Tejas.

Kaart met het grondgebied van Mexico kort na de onafhankelijkheid van Spanje, de toenmalige deelstaat Coahuila y Tejas is in donkergeel afgebeeld, het huidige grondgebied van Texas is paars omlijnd (© eparnell.weebly.com)

Op uitnodiging van de Mexicaanse overheid emigreerden in de jaren hierna veel Anglo-Amerikanen naar Coahuila y Tejas, zodat er uiteindelijk meer Engelstalige dan Spaanstalige bewoners woonden. De Anglo-Amerikanen werden Texians genoemd, de Spaanstaligen Tejanos.

Vlag van de Mexicaanse staat Coahuila y Tejas, waarvan niet zeker is of de twee sterren op de witte middenbaan bruin of blauw waren

In 1835 schafte de Mexicaanse generaal en dictator Antonio López de Santa Anna de grondwet van 1824 af en ging een centralistisch beleid voeren, waardoor de staten dus minder te zeggen kregen.
Er ontstond grote onvrede en dit leidde in oktober 1835 uiteindelijk tot de Texaanse Onafhankelijkheidsoorlog.

Een keerpunt in deze oorlog was de Slag om de Álamo tussen 23 februari en 6 maart 1836. De Álamo was een katholiek missiegebouw in San Antonio, waar Texaanse rebellen zich terugtrokken, nadat het Mexicaanse stadsgarnizoen o.l.v. Antonio López de Santa Anna de stad steeds verder binnendrong. Onder de opstandelingen die zich schuilhielden in de Álamo waren de kolonisten Davy Crockett en Jim Bowie.

De Álamo in San Antonio, nu een museum (foto: Vlagblog, 2014)

De zich verschansende rebellen raakten uiteindelijk door hun munitie heen, waarna de Mexicanen de Álamo bestormden en alle opstandelingen doodden.
Strategisch gezien was deze slag niet heel erg belangrijk, maar vanwege het wrede optreden van de Mexicanen zorgde het wel voor een stevige opleving van de strijdlust van de Texanen.

‘The surrender of Santa Anna’, schilderij van William Huddle (1847-1892) uit 1886: het toont de overgave van Santa Anna (staand in blauw-wit tenue) na de Slag bij Jacinto in 1836, aan Sam Houston, leider van de Texaanse opstandelingen, die gewond op een veldbed ligt. (publiek domein)

Op 21 april 1836, werd door de Texanen een beslissende slag geleverd o.l.v. Sam Houston, een van de militaire leiders van de opstandelingen. Bij deze zogenaamde Slag bij Jacinto werden de Mexicaanse troepen verslagen en Santa Anna gevangengenomen, die vervolgens de onafhankelijkheid van de Republiek Texas erkende.
Sam Houston werd hierna de eerste president van Texas. Santa Anna mocht in 1837 terugkeren naar Mexico.

Links: Antonio López de Santa Anna (1794-1876) daguerrotype uit circa 1853 (publiek domein) / Rechts: Sam Houston (1793-1863), daguerrotype uit circa 1850 (publiek domein)

In 1840 kwam het Mexicaanse deel aan de andere kant van de westgrens van Texas ook in opstand tegen de regering van Santa Anna. Dit leidde op 17 januari tot het kortstondige bestaan van de Republiek van de Rio Grande. Het grondgebied van deze republiek bestond uit de huidige Mexicaanse staten Coahuila, Nueva Léon en Tamaulipas.
Na 283 dagen van onafhankelijkheid (en strijd) veroverden de Mexicanen op 6 november de stad Saltillo, het laatste bolwerk van de rebellen.

Links: De situatie in 1840: in groen de Republiek van de Rio Grande (+ in mosterdgeel de 4 jaar oude Republiek Texas) (© DeviantArt) / Rechts: De vlag van de Republiek van de Rio Grande, die slechts een kort leven was beschoren: van 17 januari tot 6 november 1840

Dit alles zorgde ervoor dat de Texanen opnieuw vreesden voor een Mexicaanse poging Texas terug te veroveren. Er werd toenadering gezocht met de Verenigde Staten.

Links: 1-dollarmunt van de Republiek Texas uit 1836 met een afbeelding van de Álamo (publiek domein) / Rechts: ‘Marriage of Texas’, cartoon uit 1844 dat het ‘huwelijk’ uitbeeldt tussen de Verenigde Staten (in de vorm van Columbia, de vrouwelijke personificatie van de V.S.) en de ‘Lone Star’ (Texas), ingezegend door President John Tyler van de V.S., de adelaar uit het wapen van Mexico kiest verslagen het luchtruim (publiek domein)

Hoewel er verzet was tegen het opgeven van de onafhankelijkheid, bleek bij een referendum in 1845 dat de meeste Texanen voor annexatie waren. Besprekingen leidden uiteindelijk tot vrijwillige aansluiting. Op 29 december 1845 was het zover: met de annexatie door de V.S. werd Texas de 28e staat in de Unie.

De vlag

Vlag van Texas (1838/39-heden)

De vlag van Texas bestaat uit een blauw vlak aan de broekings- of mastzijde, in het midden van dit vlak een vijfpuntige witte ster. De overige 2/3 van de vlag (de vluchtzijde) is verdeeld in twee horizontale strepen, wit boven, rood onder.

De vlag werd geïntroduceerd op 28 december 1838 in het Congres van de Republiek Texas, door senator William H. Wharton. Op 25 januari 1839, een maand later dus, werd de vlag officieel goedgekeurd.
Wie de vlag ontwierp is onbekend.

Bij de annexatie van Texas door de V.S. in 1845 bleef de vlag van de republiek behouden.
Inmiddels is de vlag ongetwijfeld een van de bekendste van alle 50 staten en heeft zelfs een eigen naam: The Lone Star Flag. Deze naam is uiteindelijk ook op de staat overgegaan, waardoor Texas nu bekend staat als The Lone Star State.

Kaart van Texas uit 1874 door Maximilian van Mittendorfer, uitgave Anton R. Roessler, 96 x 99 cm (publiek domein)

In een statuut van 2015 werden de kleuren van de vlag officieel vastgelegd als zijnde die van de vlag van de Verenigde Staten (eveneens een vlag met rood, blauw en wit).
Bij de introductie van de vlag in 1838 was er nog geen symbolische betekenis van de kleuren, maar in de Texas Flag Code van 2001 werden ze als volgt toegelicht: blauw staat voor trouw, wit voor zuiverheid en rood voor heldhaftigheid. De ster (Lone Star) staat voor Texas en voor de eenheid onder ‘God, state and country’ (‘God, staat en land’).
Bij de vlag hoort sinds 1933 ook een ‘pledge of allegiance’ (‘belofte van trouw’): Honor the Texas flag; I pledge allegiance to thee, Texas, one state under God, one and indivisible (Eer de vlag van Texas; ik zweer trouw aan u, Texas, één staat onder God, één en ondeelbaar).

We kunnen rustig stellen dat de vlag van Texas mateloos populair is. Eenieder die de staat ooit bezocht, zal beamen dat er geen ontkomen aan is: de vlag is overal te zien en wordt met respect behandeld.
Deels heeft dit ongetwijfeld met de geschiedenis van Texas te maken. Per slot van rekening hebben we hier van doen met een vlag die al werd ingevoerd toen Texas een onafhankelijk land was.

Texanen houden van groot, groter, grootst, deze zogenaamde “field flag” is daar een mooi voorbeeld van, de vlag heeft een afmeting van 30×45 meter en werd in gebruik genomen in 2007 (foto genomen tijdens een American football-wedstrijd in Dallas op 10 november 2007, tussen Texas Tech en Texas College) (foto: Klobetime / publiek domein)

Dat de Texaanse vlag ook buiten Texas populair is, blijkt wel uit het volgende: in 2001 onderzocht de Amerikaanse vlaggenvereniging North American Vexillological Association (NAVA) hoe het stond met de populariteit van de staten- en territoria-vlaggen van de V.S. en de provincievlaggen van Canada. Van de in totaal 72 vlaggen eindigde Texas op de 2e plaats, alleen New Mexico scoorde hoger.

Het leidt geen twijfel dat Texas zichzelf nog steeds ziet als ‘bijzonder’, wat ongetwijfeld versterkt wordt door de enorme oppervlakte van de staat. Met z’n 696.241 km² is het ± 17x groter dan Nederland.
Qua grootte is het vergelijkbaar met Frankrijk, zij het dat Texas een slagje groter is.

Overigens zijn er meer Amerikaanse staten die ooit onafhankelijk waren: zo was Hawaii lange tijd een autonoom koninkrijk, totdat Koningin Liliʻuokalani in 1893 werd afgezet door Amerikaanse zakenlieden en politici (na vervolgens lange tijd een Amerikaans territorium te zijn geweest, werd Hawaii in 1959 een staat).
Californië was kortstondig een republiek tussen 14 juni en 9 juli 1846 en Vermont was tussen 1777 en 1791 onafhankelijk onder de naam Vermont Republic.

Vlag van Chili (niet Texas!) (1817-heden)

Een vlag waar de Texaanse weleens mee verward wordt, is de nationale vlag van Chili. Het verschil zit ‘m in de rode baan aan de onderkant: bij de Chileense vlag loopt die helemaal door tot aan de broeking.
De vlag van Chili is 22 jaar ouder dan die van Texas, ze werd ingevoerd op 18 oktober 1817.

Bosnië en Herzegovina – Dan Nezavisnosti / Дан независности / Onafhankelijkheidsdag (1992)

Drie vlaggen vandaag. Vlag 3:

Op 29 februari en 1 maart 1992 werd er in Bosnië en Herzegovina een referendum gehouden met de vraag of de bevolking een onafhankelijke staat wilde vormen na het uiteenvallen van de Joegoslavische Republiek. 63,6% van de bevolking bracht zijn stem uit, waarbij 99,7% voor onafhankelijkheid stemde, waarna op 1 april de onafhankelijkheid werd uitgeroepen.

Kaart van Bosnië en Herzegovina (© freeworldmaps.net)

Het referendum werd grotendeels geboycot door de Servische Bosniërs. Op 1 maart 1995 werd Onafhankelijkheidsdag voor het eerst gevierd en op 7 april van hetzelfde jaar erkende de EU Bosnië Herzegovina als onafhankelijke staat.

bosnie 01
Etnische verdeling van Bosnië-Herzegovina, de blauwe delen vormen de Republika Srpska (© gefira.org)

De dag is alleen een feestdag in de federatie van Bosnië en Herzegovina, het andere deel van het land, de Republika Srpska (Servische Republiek) boycot de viering, zij hebben hun eigen Onafhankelijkheidsdag  op 9 januari. De deelrepublieken hebben er zich bij neergelegd dat ze verschillende data aanhouden, maar los van deze verschillende data doemen er sinds een half jaar grotere moeilijkheden op dan verschil van mening over een feestdag.

Vorig jaar zomer vaardigde de Hoge Vertegenwoordiger van de internationale gemeenschap in Bosnië en Herzegovina een wet uit die de ontkenning van genocide strafbaar maakt.
Servische politici in het landsdeel Republika Srpska stonden vervolgens op hun achterste benen: ze voelden zich gebrandmerkt en daarmee, zo vonden ze “werd meteen ook het hele Servische volk meegesleurd in het moeras van de onterechte schuld”, hiermee doelend op de Srebrenica-genocide, waarbij 8.000 moslim-mannen en -jongens werden vermoord door Bosnisch-Servische troepen in 1995 tijdens de burgeroorlog.

Twee bekende Servische kopstukken, politiek leider Radovan Karadžić en generaal Ratko Mladić, werden voor dat bloedbad tot levenslang veroordeeld door het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag.
Maar heel wat Serviërs, en vooral hun politici, hebben nog altijd moeite om het label genocide of volkerenmoord te aanvaarden.

De drie leden van het presidentschap van Bosnië en Herzegovina, v.l.n.r.: Šefik Džaferović (1957) voor de Bosniakken, Željiko Komšić (1964) voor de Kroaten en Milorad Dodik voor de Serven (1959) (alle drie publiek domein)

Leider van de Bosnische Serviërs in de Republika Srpska is Milorad Dodik, waarmee hij een van de drie leden van het collectieve presidentschap van Bosnië-Herzegovina is (naast een moslim en een Kroaat).
Hij liet het parlement van ‘zijn’ deelgebied Republika Srpska een boycot uitroepen van de nationale instellingen (dus op het niveau van de staat Bosnië-Herzegovina). En hij dreigde ermee om een reeks bevoegdheden naar “de entiteit” (lees: Republika Srpska) toe te trekken, onder meer op het vlak van de gerechtelijke organen, de fiscale diensten, én het leger.

Sinds die tijd bevindt Bosnië en Herzegovina zich feitelijk in een constitutionele crisis: de centrale instellingen (presidentschap, regering, parlement, ministeries) zijn zo goed als volledig geblokkeerd door de boycot.
De patstelling duurt nu al meer dan een half jaar en er lijkt vooralsnog geen beweging in te zitten.

De vlag

Vlag van Bosnië en Herzegovina (1998-heden)

De vlag is het resultaat van vele jaren ontwerpen, accepteren, weigeren en ruziën. Uiteindelijk werd er gekozen voor een ontwerp dat alle ethniciteits-verwijzingen en nationale en regionale symbolen achterwege liet. Het ontwerp is van de Spaanse diplomaat en Hoge Vertegenwoordiger van de Verenigde Naties in Bosnië, Carlos Westendorp Cabeza.

Links: Het oorspronkelijke, lichtere ontwerp van de vlag van Bosnië en Herzegovina / Rechts: Carlos Westendorp Cabeza (1937), ontwerper van de vlag (© europarl.europa.eu)

Het is een vlag in donkerblauw en geel. Het originele ontwerp had oorspronkelijk het lichte blauw van de vlag van de Verenigde Naties, maar is in het uiteindelijk goedgekeurde ontwerp het donkerder blauw van de Europese Unie geworden. Ook de kleur geel is aan de Europese vlag ontleend.

De vlag heeft een blauwe balk aan de vluchtzijde, de overige ruimte wordt diagonaal gedeeld in twee driehoeken, één in geel, één in blauw, waarbij de blauwe driehoek (aan de broekingszijde) z’n bovenste punt mist. Langs de diagonaal zijn in het blauwe vlak negen witte sterren geplaatst, waarbij de bovenste en onderste maar half zichtbaar zijn.

De gele driehoek symboliseert ruwweg de vorm van het land. De driehoeksvormen verwijzen naar de drie bevolkingsgroepen in het land, Bosniakken, Kroaten en Serviërs. De sterren staan voor Europa. Op 4 februari 1998, drie jaar na de burgeroorlog, werd de vlag door het parlement goedgekeurd.

Vlag van de Republika Srpska

Vlag van de Republika Srpska (1992-heden)

Het momenteel dwarsliggende landsdeel Republika Srpska heeft een eigen vlag, die een variatie is op de vlag van Servië. Net als die vlag is het een rood-blauw-witte horizontale driekleur, maar dan zonder wapen.
Wat ook afwijkt is de maatvoering, die is 1:2, dus extreem langwerpig.
Deze vlag werd aangenomen op 24 november 1992.

Réunion – Drapeau adopté / Vlag aangenomen (2003)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Réunion is een Frans eiland ten oosten van Madagskar en ten westen van Mauritius.

Kaart van Réunion (© freeworldmaps.net)

Aangezien Réunion een Frans overzees departement is, is de officiële vlag de Franse Tricolore. Dit heeft de eilandbewoners er uiteraard niet van weerhouden een eigen vlag te willen en in te voeren, officieel of niet.

De vlag

Lo Mahavéli, de vlag van Réunion (2003-heden)

De vlag bestaat uit een blauw veld met een rode driehoek op de onderste helft. Vanuit de punt van de driehoek ontspringen vijf gele balken of stralen: twee horizontale, één verticale en twee diagonale, de stralen verbreden zich naar de buitenkant toe. De driehoek stelt de schildvulkaan Piton de la Fournaise (2632 m) voor, de gele balken zijn zonnestralen die vanachter de vulkaan tegen de blauwe hemel tevoorschijn komen.

Guy Pignolet, ontwerper van de vlag van Réunion (© reunionnaisdumonde.com)

Hoewel op 1 maart 2003 door de locale vexillologische vereniging (vlagdeskundigen) gekozen en ‘ingevoerd’, stamt het ontwerp uit 1975. Guy Pignolet, een ingenieur uit Saint-Rose, ontwierp hem en noemde hem Lo Mahavéli. De naam, in de regionale malagasische taal, beduidt zoveel als De ster die je naar het mooie land leidt. Weliswaar heeft de vlag dus geen officiële status, maar sinds 2014 wappert hij  van tal van overheidsgebouwen.

De Piton de la Fournaise-vulkaan, de rode driehoek op de vlag (fotograaf onbekend)

Wales – Dydd Gwyl Dewi Sant / Saint David’s Day / Sint Davidsdag

Drie vlaggen vandaag. Vlag 1:

1 maart is de nationale feestdag van Wales. Het is de dag waarop (volgens de overlevering) Sint David stierf in 569, maar andere bronnen vermelden 588 of 589. Tijdens zijn leven stichtte hij een Keltische kloostergemeenschap in Glyn Rhosyn, in het westen van Pembrokeshire, waar nu St. David’s Cathedral staat.

St David's Cathedral
Saint David’s Cathedral (© britannia.com)

Sinds de 18e eeuw wordt 1 maart als een feestdag gevierd in Wales, hoewel de verering van Sint David op die dag al eeuwen plaatsvond.

Sint David
Sint David – detail van een gebrandschilderd raam van William Burgess (1827-1881) in Castell Coch in Cardiff

De dag wordt gevierd met optochten en parades die cultuur en erfgoed van Wales laten zien, de grootste daarvan wordt gehouden in Cardiff.

Unknown
Optocht op Saint David’s Day in Cardiff, de Welshe hoofdstad (© stdavidsday.com)

Naast de Welshe vlag, die overal te zien is, is ook de vlag van Sint David zelf aanwezig, een zwarte vlag met een geel liggend kruis.

Vlag Sint David
Vlag van Sint David

De vlag

Vlag van Wales (1953-heden)

De vlag van Wales heeft een naam, hij heet Y Draig Goch (De Rode Draak) en het is duidelijk waarom. De draak vult het hele vlagdoek tegen een horizontaal in tweeën gedeelde achtergrond van wit en groen. De draak is als symbool van Wales terug te voeren tot de 4e eeuw, vanaf de 7e eeuw werd het als symbool geadopteerd door Cadwaladr, koning van Gwynedd.

Cadwaladr
Koning Cadwaladr (± 655-682), gebrandschilderd raam in de Saint Cadwaladr-kerk in Llanggadwaladr, Anglesey (© stainedglass.llgc.org.uk)

De draak komt in ieder geval vanaf 1807 op een vlag voor, maar dan op een geheel wit veld. In 1953 wordt dit veranderd in twee banen van wit en groen.

vlag-wales-1807
Vlag van Wales (1807-1953)

De kleuren wit en groen zijn die van het Welshe vorstenhuis Llewellyn, maar ook van de Engelse Tudors. De vlag werd op 23 februari 1959 officieel erkend.

Kaart van Wales (© freeworldmaps.net)

Hoewel de vlaggen van Engeland, Schotland en Noord-Ierland de Britse Unievlag (Union Flag  of Union Jack) vormen, komt Wales niet op die vlag voor. De reden daarvoor is dat Wales reeds eeuwen daarvoor was ingelijfd als integraal onderdeel van het koninkrijk Engeland.

Union Flag
De Britse Union Flag of Union Jack