Europese Unie – European 112 Day / La Journée Européenne du 112 / Europese 112-dag (2009)

Twee vlaggen vandaag: vlag 1:

Het zou zomaar kunnen dat u er nog nooit van gehoord heeft, maar hij bestaat echt: de Europese 112-dag.
De dag werd in 2009 ingevoerd om de bekendheid en het ‘passend gebruik’ van het Europese noodnummer te bevorderen.

Het gratis noodnummer bestaat sinds 1991 en is bereikbaar in alle lidstaten van de Europese Unie, vanaf 2008 vanaf alle vaste en mobiele netwerken.
De datum van 11 februari is niet toevallig, omdat de datumnotatie 11-2 hetzelfde is als het noodnummer.

In Duitsland werd de bekendheid van het nummer bevorderd door een onwaarschijnlijke ‘cover girl’, Edelgard Huber von Gersdorff. Zij vierde op 7 december 2017 haar 112e (en laatste) verjaardag en op 112-dag 2018 poseerde zij met een Duitstalige versie van het logo.

Links: Het EU 112-logo / Rechts: Edelgard Huber von Gersdorf (1905-2018) op haar 112e verjaardag, 11 februari 2018, met de Duitstalige versie van het EU 112-logo (© Stredic)

Duitsland is sowieso een groot bevorderaar van deze dag. Op 112-dag 2014 gaven leerlingen van de muziekscholen uit Leinfelden-Echterdingen, Schönbuch en Stuttgart een uitvoering van het Europese volkslied op het vliegveld van Stuttgart in een 112-opstelling.

Links: Leerlingen van de muziekscholen uit Leinfelden-Echterdingen, Schönbuch en Stuttgart zingen het Europese volkslied op 11 februari 2014 (© Europe Direct) / Rechts: Manneken Pis in 112-outfit met een EU-vlaggetje rond z’n nek op 11 februari 2018 (screenshot)

Op 112-dag 2018 werd in België Manneken Pis (Brussel) opgetuigd in het rode pak van de European Emergency Number Association (EENA), met een EU-vlag rond z’n nek.

De vlag(gen)

De EU-vlag (1985-heden)

De Europese Unie-vlag is officieel in gebruik sinds 1985, maar het ontwerp, een blauw vlak met twaalf gouden sterren in een cirkel, stamt al uit 1955. Het basis-idee kwam van de Fransman Arsène Heitz (1908-1989) en de Belg Paul Lévy (1910-2002) werkte het verder uit.

Europa portretten
Links: Arsène Heitz (1908-1989) (© sabemos.es) / Rechts: Baron Paul Lévy (1910-2002) (© 3cles.wordpress.com)

De twaalf sterren zijn puur symbolisch en staan dus niet voor het aantal lidstaten van destijds. Het is een getal wat in sommige culturen staat voor eenheid en perfectie. Verder komt het voor in het aantal uren op de klok, het aantal maanden in een jaar, het aantal tekens in de astrologische dierenriem. De sterren staan in een cirkel omdat die specifiek voor eenheid en gelijkheid staat.

Een directe voorloper van de EU-vlag is die van de Europese Beweging, opgericht op 17 juli 1947. In zekere zin is deze beweging dus óók een voorloper van de EU, maar toch ook weer niet helemaal.

De Europese Beweging was eigenlijk radicaler in zijn streven dan de EU (en zijn directe voorgangers) en was -en is!- kort door de bocht gezegd, voor een verregaande integratie. De beweging bestaat nog steeds en heet nu de European Movement International.

Europa vlaggen rood groen
De oer-versie van de vlag van de Europese Beweging (links) en de uiteindelijke versie (rechts)

De vlag bestaat uit een grote groene letter E (voor Europa) op een wit veld.
Dit ontwerp (waarschijnlijk door Churchill’s schoonzoon Ducan Sandys) was voor het eerst te zien als logo bij het Congres voor Europa in de Ridderzaal in Den Haag in mei 1948, waarbij de grote E te zien was op de schouw van de haard in de Ridderzaal.

Overzicht van de Ridderzaal te Den Haag op 9 mei 1948 tijdens de speech van Winston Churchill, in aanwezigheid van Kroonprinses Juliana en Prins Bernhard en een giga-E op de schouw (screenshot)

Later dat jaar bij een vervolgvergadering in Straatsburg was de E weer present, maar nu in groen (voor hoop).
Als vlag wapperde hij voor het eerst 1949 in Londen bij de European Economic Congress. Sommigen zagen niets in het idee van de beweging en noemden de vlag ‘Churchill’s onderbroek’. Churchill was namelijk een groot voorstander.

De E-vlag werd uiteindelijk niet als symbool gekozen door de EEG/EG/EU.
De vlag bleef echter wel bestaan, zij het enigszins ‘slapend’.

jpg_bandiere_federaliste-9dd02
E-vlaggen! (© taurillon.org)

Hij werd niet vaak gezien, maar af en toe dook hij toch weer op, zoals in juni 1985, toen in Milaan meer dan 100.000 mensen demonstreerden om hun steun te betuigen voor het Spinelli-verdrag (een poging om tot een Europese Federatie te komen; het verdrag haalde het niet).

Malta – Festa Nawfraġju San Pawl / Feast of Saint Paul’s Shipwreck / Feest van de Schipbreuk van Sint Paulus (60 na Chr.)

De 10e februari is een Maltese feestdag en herinnert aan de schipbreuk van de apostel Paulus (ca. 3 na Chr.-ca 64 na Chr.).

Paulus was een vroeg-christelijk kerkleider. In het jaar 57 werd hij in Jeruzalem gearresteerd na beschuldigingen dat hij heidenen in de Tempel had toegelaten.

Hij werd gevangengezet in de havenstad Caesarea (vlakbij het tegenwoordige Haifa) en eind 59 werd hij met enkele andere gevangenen op een Romeins schip gezet om in Rome berecht te worden.

Het schip kwam echter in een storm terecht voor de kust van Malta en leed schipbreuk. De eilanders vingen de drenkelingen gastvrij op.

Paulus2
Paulus dankt God na de schipbreuk (lllustratie door onbekende kunstenaar, naar een gravure van Gustave Doré uit circa 1880, publiek domein)

Grote verbazing onder de Maltezers toen Paulus, terwijl hij een vuur maakte, door een giftige slang in zijn hand werd gebeten, maar hij daar totaal geen last van ondervond.

Paulus
Schilderij van Cornelis Troost (1696-1750): Paulus wordt gebeten door de slang (publiek domein)

Reputatie als een heelmeester kreeg hij kort daarna, toen hij de ernstig zieke vader van de Maltese gouverneur Publius door handoplegging genas. Ook andere zieken werden door hem op deze manier genezen.

Drie maanden later, als de winter voorbij is, wordt de reis in 60 voortgezet, waarna Rome wordt bereikt. Om het verhaal af te maken: Paulus verbleef er nog een paar jaar onder huisarrest, totdat hij bij zijn proces schuldig werd bevonden en werd onthoofd.

De vlag

Vlag Malta (1964-heden)

Voor de onafhankelijkheid in 1964 was Malta een Britse Kroonkolonie en had het een hele trits aan vlaggen, waarbij de eerste een Britse red ensign is met een St. George’s Cross en de vier overige blue ensigns zijn met verschillende badges in het uitwaaiende gedeelte, hoewel twee ervan alleen op details verschillen.

vlaggenparade malta
De Maltese kroonkolonie-vlaggenparade, van links naar rechts: vlag tot 1875, 1875-1898, 1898-1923, 1923-1943, 1943-1964

De huidige vlag van Malta is ingevoerd op bij de onafhankelijkheid op 21 september 1964. Het is een verticale tweekleur, wit aan de broekingszijde, rood aan de vlucht. In de bovenhoek van de broekingszijde is het George Cross afgebeeld.

De kleuren wit en rood gaan ruim negen eeuwen terug: het zijn de kleuren van de Normandische graaf Roger de Hauteville, die in 1090 het eiland bezette. Hij is beter bekend als Roger I van Sicilië (van 1071 tot 1101 was hij grootgraaf van Sicilië).

Het George Cross (Sint Joriskruis) werd Malta door koning George VI verleend op 15 april 1942. Het is de hoogste Britse niet-militaire onderscheiding. Het was bedoeld als huldeblijk aan de bevolking voor de betoonde moed tijdens Duitse en Italiaanse luchtaanvallen.

Links: het George Cross / Rechts: Malta bestaat uit het gelijknamige hoofdeiland plus Gozo en het kleine Comino (© freeworldmaps.net)

De onderscheiding werd ingesteld door koning George VI op 24 september 1940 en wordt maar zelden verleend. Het kruis is zilverkleurig, met armen van gelijke lengte. In een cirkel middenin het kruis is de beeltenis van Sint Joris te zien terwijl hij de draak verslaat. Het randschrift rond de afbeelding luidt: For gallantry (Voor dapperheid).

Slovenië – Prešernov Dan / Prešeren-dag (1945)

Prešeren-dag is een officiële feestdag in Slovenië. Het herdenkt de sterfdag in 1849 van de bekendste dichter van het land: France Prešeren.
Hij werd in 1800 geboren in Vrba, in de historische streek Krain, toen onderdeel van het Oostenrijks-Habsburgse Rijk, nu gelegen in het noorden van de republiek Slovenië.

Links: France Prešeren, schilderij door Franz Kurz zum Thurn und Goldenstein (1807-1878) rond 1850 (publiek domein) / Rechts: Sloveense 2-euromunt uit 2007 met het portret van France Prešeren

Prešeren wordt gezien als de vader van de Sloveense literatuur, en hij was een grote inspiratie voor auteurs die na hem kwamen. Zijn romantische gedichten worden omschreven als emotioneel, maar nooit sentimenteel.

Julija
Julija Primic, schilderij door Matej Langus (1792-1855), rond 1850

Zijn leven was grotendeels ongelukkig en ongetwijfeld daarom een bron van inspiratie. Zijn grote liefde, Julija Primic, trouwde met een ander in 1835.

ana
Ana Jelovsek, ongedateerde foto (publiek domein)

Hij zocht daarna troost bij Ana Jelovšek, een dienstmeisje, hij kreeg met haar drie kinderen, maar trouwde nooit. Daarnaast had hij relaties met allerlei andere vrouwen. Dit alles leidde tot een drankprobleem en hij overleed uiteindelijk dan ook aan een leverziekte, 48 jaar oud.

De 7e februari als nationale dag bestaat sinds 1945 op voorstel van Bogomil Gerlanc, de cultureel medewerker van het Sloveens Bevrijdingsfront, aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. De dag was niet alleen bedoeld om Prešeren te herdenken en te eren, maar het werd breder getrokken: het moest een echte cultuurdag worden en het zelfvertrouwen van de Slovenen bevorderen.
Ook als deelrepubliek van Joegoslavië na de oorlog bleef het een officiële feestdag, het was echter pas in 1991, het jaar van onafhankelijkheid, dat het een vrije dag voor iedereen werd.

Affiche voor Prešernov dan (Prešeren-dag)

Dit laatste werd door velen dan weer als een banalisering van de gedachte achter de dag gezien, waardoor ook de geboortedag van Prešeren, 3 december, als alternatieve culturele dag breed wordt gevierd. Alleen de 8e februari echter is wettelijk vastgelegd.

Kaart van Slovenië (© freeworldmaps.net)

De vlag

Vlag Slovenië
Vlag Slovenië (1991-heden)

De vlag van Slovenië is er een uit de zgn. pan-slavische vlaggenfamilie, met als oorsprong de Nederlandse vlag.
Toen tsaar Peter de Grote zijn licht opstak in de Nederlanden in 1697, kwam hij danig onder de indruk van de Nederlandse scheepsbouw en de organisatie van de marine.
Terug in Rusland introduceerde hij een handelsvlag gebaseerd op de Nederlandse driekleur: wit-blauw-rood (nu de nationale vlag). Dit op zijn beurt beïnvloedde weer andere landen dezelfde driekleur te gebruiken en die enigszins aan te passen.
We zien de kleuren terug in de huidige vlaggen van Servië, Slovenië en Slowakije.

Vlag Slovenie tot 1945.png
Slovenië tot 1945

Het eerste gebruik van de pan-slavische kleuren in het gebied wat we nu kennen als Slovenië was bij de directe voorloper van het land, de regio Krain. Deze vlag was een horizontale driekleur van wit-blauw-rood (net als die van Rusland dus).
Overigens werden deze kleuren al op wapenschilden vóór de 19e eeuw in deze regio gebruikt, dus historisch gezien klopte het helemaal!

Partizanenvlag.png
Sloveense verzetsvlag 1941-1945

In de Tweede Wereldoorlog werd er door het verzet (de partizanen) een vijfpuntige rode ster op de blauwe baan gezet.

Slovenie Joegoslavie.png
Slovenië als deelrepubliek van Joegoslavië 1945-1991

Vanaf 1945, als onderdeel van de Socialistische Federale Republiek Joegoslavië werd de ster gehandhaafd, maar groter en geel omrand.

Vlag Slovenie.png
Slovenië 1991-heden

Met de onafhankelijkheid in 1991 kwam er ook een vlagwijziging. Het nieuwe staatswapen, een ontwerp van beeldhouwer Marko Pogačnik, werd op de witte en blauwe baan geplaatst, dicht bij de broekingszijde.

Wapen Slovenie
Wapen Slovenië (ontwerp: Marko Pogacnik)

Het wapen heeft de vorm van een schild met een blauw veld met een rood kader aan de zijkanten, met daarop in wit een gestileerde afbeelding van de hoogste berg in Slovenië, de Triglav (2863 m).

Triglav
De 2863 m hoge Triglav (© Bohinj Triglav National Park)

Aan de basis van de berg zijn twee golvende blauwe lijnen te zien, zij staan voor zowel de Adriatische Zee als de rivieren.
Boven de berg zijn drie zeskantige gele sterren geplaatst in een driehoek met de punt naar beneden. Deze sterren zijn afkomstig van het Middeleeuwse wapen van de graven van Celje, historisch gezien de belangrijkste adelsfamilie uit de streek.

Celje
Wapen van de graven van Celje

De vlag werd ingevoerd op 25 juni 1991.

In 2003 kwam er een beweging op gang die de vlag graag veranderd wilde zien vanwege het feit dat hij  teveel op die van Rusland en Slowakije lijkt. In 2004 konden mensen ontwerpen insturen, waarbij een ontwerp met 11 strepen won. Het gebruikt opnieuw dezelfde kleuren en ook de Triglav komt er weer in terug.

Ontwerp nieuwe vlag Slovenië
Slovenië – ontwerp voor een nieuwe vlag (2004)

Er is echter nog steeds geen besluit tot verandering genomen door het Sloveense parlement en het lijkt tot nu toe op de lange baan geschoven te zijn.

Sydney – Official Proclamation of the Founding of Sydney / Officiële Proclamatie van de Stichting van Sydney (1788)

Twee weken na het binnenlopen van de First fleet op 26 januari 1788 en de feitelijke stichting van Sydney (Australië) door gouverneur Arthur Phillip, werd op 7 februari de officiële proclamatie hiervan wereldkundig gemaakt en daarmee is het dus zo’n beetje de verjaardag van de stad. De 234e vandaag.

Viscount sydney
Thomas Townshend, 1st Viscount Sydney (portret toegeschreven aan Gilbert Stuart, ± 1785)

De stad is vernoemd naar Thomas Townshend, 1st Viscount (burggraaf) Sydney (1733-1800). Hij was als Engels politicus (onderminister van Buitenlandse Zaken) verantwoordelijk voor het aanstellen van Arthur Phillip als gouverneur.

Zijn titel als burggraaf Sydney werd hem verleend op 6 maart 1783. De titel was tot dan toe tweemaal uitgestorven, bij gebrek aan erfgenamen. De eerste keer dat de naam Sydney in de adelstand werd verheven was bij Robert Sydney als baron in 1603, en hij is dan ook de naamgever van de adellijke titel.

(De titel stierf overigens defintief uit bij de dood in 1890 van de kleinzoon van Thomas Townshend, John Robert Townshend, 3rd Viscount Sydney, omdat hij geen nakomelingen had. De titel is daarna niet opnieuw in het leven geroepen).

De vlag

Vlag van Sydney (1908-heden)

De vlag van Sydney is in basis een horizontale driekleur, waarbij de bovenste baan geheel in beslag wordt genomen door twee wapens en één mini-vlag.
De middelste baan is geel (of goud) en de onderste baan blauw. Een volledig getuigde driemaster vaart over de onderste banen van de vlucht naar de broeking.

Het wapen aan de broekingszijde is dat van Thomas Townshend, 1st Viscount Sydney, naar wie de stad vernoemd is.

In het midden is de vlag van Engeland afgebeeld (het zogenaamde St. George’s Cross), dit als eerbetoon aan Arthur Phillip.

Arthur Phillip
Arthur Phillip (portret door Francis Wheatley, 1766)

Twee symbolen uit het wapen van kapitein James Cook zijn hieraan toegevoegd: een globe en twee sterren, als postuum eerbewijs voor het ‘ontdekken’ van Australië. Het wapen in de vluchtzijde tenslotte is dat van de eerste Lord Mayor van Sydney, Thomas Hughes.

Thomas Hughes
Thomas Hughes, first Lord Mayor of Sydney (foto: John Hubert Newman) © Mitchell Library, Sydney

De vlag is gebaseerd op het wapen van Sydney uit 1908. Dit wapen werd ingrijpend ‘verbouwd’ in 1996, maar de vlag bleef hetzelfde.

Wapens Sydney
Sydney’s wapen uit 1908 (links) en de nieuwe versie uit 1996 (rechts)

Nieuw-Zeeland – Waitangi Day / Waitangi-dag (1840)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

De officiële ‘geboorte’ van Nieuw-Zeeland: op 6 februari 1840 (vandaag dus 182 jaar geleden) werd in Waitangi, in het noorden van het land, een document ondertekend door gouverneur William Hobson en lokale Maori-leiders, waardoor Nieuw-Zeeland als land een feit werd. Sinds 1934 is de 6e februari een officiële feestdag.

De vlag

Vlag van Nieuw-Zeeland (1869-heden)

De vlag van Nieuw-Zeeland is een Britse blue ensign met vier rode sterren aan de vluchtzijde.

Vanaf 1840 werd de Britse blue ensign gebruikt, een vlag met een blauw veld en de Union Flag of Union Jack in het kanton.

Links: Vlag van Nieuw-Zeeland (1840-1867), de blue ensign / Rechts: Vlag van Nieuw-Zeeland (1867-1869)

Vanaf 1867 werd aan de vluchtzijde een eigen symbool toegevoegd, NZ in rode letters, met een wit kader eromheen. Vanaf 23 oktober 1869 verschijnen dan de huidige sterren, die daarmee het NZ vervangen. Het was een ontwerp van de Nieuw-Zeelandse marine-officier Sir Albert Hastings Markham.

Links: Sir Albert Hastings Markham (1841-1918), foto uit 1904 (publiek domein) / Rechts: Leerlingen Jack en Rewi Moynihan hijsen de Nieuw-Zeelandse vlag bij de Shannon School (Noordereiland) in 1901 (publiek domein)

De vier rode sterren, wit omzoomd, stellen het sterrenbeeld Zuiderkruis voor. Net als in het sterrenbeeld worden de sterren naar onderlinge grootte afgebeeld: de grootste onderin, de kleinste aan de vluchtzijde en de overige twee daar net tussenin.
Het gaat dan om de sterren Acrux, Becrux (ook wel Mimosa genaamd), Gacrux en Delta Crucis. Een vijfde, kleinere ster, Epsilon Crucis, wordt wel afgebeeld op de Australische vlag, maar niet op de Nieuw-Zeelandse.

Links: Sterrenbeeld het Zuiderkruis / Rechts: Kaart van het Zuiderkruis (© IAU and Sky Telescope Magazine / Roger Sinnott & Rick Fienberg)

Vanaf de jaren ’90 van de vorige eeuw gingen er steeds meer stemmen op voor een nieuwe vlag. Op 11 maart 2014 kondigde toenmalig premier John Key een referendum aan voor 2015, waarin het volk een keus had tussen vijf vlagontwerpen (de shortlist).
Op de 11e december kwam de winnaar uit de bus, de zogenaamde Silver Fern Flag, een ontwerp van Kyle Lockwood.

Links: De Silver Fern Flag / Rechts: Ontwerper Kyle Lockwood (1977) (© flag.govt.nz)

De silver fern (Cyathea dealbata), zilveren boomvaren in het Nederlands, is een van de symbolen van Nieuw-Zeeland. De varen verdeelt de vlag diagonaal in tweeën. Het vlak aan de broekingszijde is zwart, dat aan de vluchtzijde blauw met de gehandhaafde rode sterren uit 1869.

Tussen 3 en 24 maart 2016 werd vervolgens een 2e referendum gehouden, waarin de Nieuw-Zeelanders hun keus konden uitspreken voor de nieuwe Silver Fern Flag of voor handhaving van de ‘oude’ vlag.
De uitslag van dit referendum was 56,7% voor de bestaande vlag en 43,3% voor de nieuwe, waarbij dus alles bij het oude bleef.
Desalniettemin is de Silver Fern her en der in het straatbeeld te zien, weliswaar officieus, maar wel populair.

Links: Tino Rangatiratanga (Maori-vlag) / Rechts: Linda Munn, een van de ontwerpers van de vlag

Naast deze twee vlaggen is er nog een derde belangrijke vlag in Nieuw-Zeeland, nl. die van de Maori, de oorspronkelijke bewoners van het land (dat zij Aotearoa noemen). Deze vlag, Tino Rangatiratanga genaamd, werd in 1990 ontworpen door Hiraina Marsden, Jan Smith en Linda Munn. De traditionele kleuren van Nieuw-Zeeland, zwart, wit en rood zijn hier gebruikt (net als bij de Silver Fern).

De vlag laat een witte balk zien die op 1/3 van de broeking deels tot bijna een cirkel inkrult. Boven de balk is het veld zwart, eronder rood. Het symboliseert de natuurlijke balans, zoals actief/passief, mannelijk/vrouwelijk, aarde/lucht, enz.

Zeker op de dag van vandaag, Waitangi Day, is deze vlag op veel plekken te zien, zoals op de Auckland Harbour Bridge, broederlijk naast de officiële vlag.

Bridge
Auckland Harbour Bridge op Waitangi Day met de twee vlaggen (fotograaf onbekend)

Overige vlaggen

Naast deze vlaggen is er nog een fiks aantal andere vlaggen in gebruik in Nieuw-Zeeland. Hieronder een kleine dwarsdoorsnee:

Links: Red ensign van Nieuw-Zeeland (koopvaardijvlag) / Rechts: White ensign van Nieuw-Zeeland (marinevlag)
Links: Luchtmachtvlag van Nieuw-Zeeland / Rechts: Burgerluchtvaartvlag van Nieuw-Zeeland
Links: Politievlag van Nieuw-Zeeland / Rechts: Koninklijke standaard van Nieuw-Zeeland, met de gekroonde letter E van Koningin Elizabeth II

Verenigd Koninkrijk – Platinum Jubilee of Queen Elizabeth II / Platina Jubileum van Koningin Elizabeth II

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Ruim zes jaar geleden, op 7 september 2015, verbrak de Britse koningin Elizabeth II het record van haar betovergrootmoeder Koningin Victoria, die bij haar overlijden in 1901 maar liefst 63 jaar, 7 maanden, 2 dagen, 16 uur en 23 minuten regerend koningin was geweest. Het werd uitgebreid gevierd onder de noemer ‘The longest reign’.

Officieel portret van Koningin Elizabeth II met de regalia: de Imperial State Crown, scepter en rijksappel, foto van Cecil Beaton, 2 juni 1954 (© Royal Collection Trust)

Maar de tijd staat niet stil en sinds die datum is de Queen alleen maar verder uitgelopen op Victoria. Zó ver, dat ze vandaag haar platina jubileum kan vieren. Die viering is bij leven en welzijn van de vorstin, voorzien in juni dit jaar, maar vandaag is de datum dat Elizabeth 70 jaar op de troon zit.

Het officiële logo van het Platinum Jubilee (publiek domein)

De inmiddels 95-jarige vorstin doet het tegenwoordig wat rustiger aan, niet geheel en al uit eigen wil, want het laatste jaar kende ze wat lichamelijk ongemak en ook de corona-pandemie hielp niet mee. Afspraken werden deels overgenomen door haar potentiële opvolgers, Prins Charles (73) en zijn zoon Prins William (39).
Daarnaast verloor ze vorig jaar haar echtgenoot Prins Philip (99), waar ze 73 jaar lang mee getrouwd was.

Daags vóór het jubileum sneed de Queen de jubileumtaart aan op haar landgoed Sandringham (screenshots)

Desalniettemin zijn er grootse plannen voor de viering van het jubileum, maar juni leent zich daar beter voor dan februari.
Het traditionele bank holiday van mei wordt verplaatst naar begin juni en ‘vastgeplakt’ aan de jubileumversie van Trooping the Colour (de officiële viering van de verjaardag van de Queen), normaliter op de tweede zaterdag in juni, maar nu naar voren gehaald en op 2 juni gepland, zodat de Britten vier vrije dagen achter elkaar hebben, van donderdag 2 juni tot en met zondag 5 juni.

De Britse regering heeft een “once-in-a-generation show” aangekondigd, waarbij “het beste van de Britse ceremoniële pracht en praal gecombineerd zal worden met  geavanceerde artistieke en technologische vertoningen”.

De Platinum Jubilee medaille, een ontwerp van Timothy Noad van de College of Arms (publiek domein)

Er is een speciale Platinum Jubilee medaille uitgebracht die uitgereikt zal worden aan mensen die in openbare dienst werken, waaronder vertegenwoordigers van de strijdkrachten, de hulpdiensten en de gevangenisdiensten.

Serie van zes postzegels van het Kanaaleiland Alderney n.a.v. het Platinum Jubileum van Koningin Elizabeth II (© Guernsey Post’s philatelic bureau)

Aangezien de Queen staatshoofd is van een fiks aantal Gemenebestlanden, zullen er dit jaar de nodige jubileumpostzegels verschijnen.
Het Kanaaleiland Alderney liep daar bij voorop met een serie van zes portretten van de Queen door de jaren heen, uitgegeven op 4 februari door Guernsey Post’s philatelic bureau.
Het bijzondere van de portretten is dat ze Elizabeth tonen met een van haar favoriete colliers, Queen Victoria’s Golden Jubilee necklace uit 1888.

Een jonge koningin

Dat Elizabeth inmiddels 70 jaar op de troon zit, heeft natuurlijk alles te maken met het relatief jong overlijden van haar vader Koning George VI.
George VI was niet voorbestemd geweest om Koning te worden. Zijn oudere broer en kroonprins Edward volgde zijn vader (George V) op toen die in 1936 op 70-jarige leeftijd overleed.

Officieel portret van George V (1865-1936), gedateerd 1923 (publiek domein)

De nieuwe vorst, die als Koning Edward VIII regeerde, was echter maar heel kort Koning, van 20 januari tot 11 december 1936. Hij abdiceerde (in het Verenigd Koninkrijk iets ongehoords) om met zijn grote liefde te kunnen trouwen, de tweemaal gescheiden Amerikaanse Wallis Simpson. Noch de Anglicaanse Kerk, noch de regering kon en wilde zijn huwelijkswens goedkeuren.

Wallis Simpson (1896-1986) en de voormalige Koning Edward VIII (1894-1972), na zijn aftreden voerden ze de titels Hertog en Hertogin van Windsor (publiek domein)

Het zorgde ervoor dat zijn stotterende en verlegen jongere broer Bertie, de Hertog van York, hem totaal onverwacht op moest volgen. Bertie werd Koning George VI en zijn vrouw Elizabeth Bowes-Lyon, de Hertogin van York, werd Koningin.
Van hun twee dochters werd de oudste, Prinses Elizabeth, daarmee troonopvolger.

Officieel portret van George VI (1895-1952) door Meredith Frampton (Collectie National Portrait Gallery)

Het probleem van het stotteren zou de Koning uiteindelijk beheersbaar krijgen, maar het werk viel de onvoorbereide koning niet gemakkelijk, hoewel hij zich doorgaans prima van zijn taak kweet.
De Tweede Wereldoorlog zorgde voor enorm veel stress, die zich in de naoorlogse jaren wreekte.
Er kwam bij dat hij een zware roker was en longkanker kreeg. In september 1951 moest bij hem zijn linkerlong operatief worden verwijderd. Hij knapte weer op, maar zijn gezondheid bleef broos.

Laatste officiële portret van George VI, circa eind 1951/begin 1952 (publiek domein)

Een geplande Commonwealth Tour naar Australië en Nieuw-Zeeland werd hem door zijn dokters ontraden. In zijn plaats zouden Kroonprinses Elizabeth en haar echtgenoot Prins Philip de lange reis ondernemen.
Naast Australië en Nieuw-Zeeland werden ook Kenia en Ceylon (nu Sri Lanka) in de tour opgenomen.

Het koninklijk paar arriveert op London Airport op 31 januari 1952, om Prinses Elizabeth en Prins Philip uit te wuiven, Prinses Margaret loopt in het midden (publiek domein)

Het koninklijk koppel vertrok op 31 januari 1952 vanaf London Airport (nu beter bekend als Heathrow) met de Atalanta, een B.O.A.C.-toestel.
Om hen uit te zwaaien waren zowel de Koning als de Koningin naar het vliegveld gekomen, in gezelschap van hun tweede dochter, Prinses Margaret, de Hertog en Hertogin van Gloucester, Lord en Lady Mountbatten en premier Winston Churchill.

Zoals op deze foto te zien is, was het publiek ook massaal toegestroomd om het vertrek van de Kroonprinses mee te maken (publiek domein)
Een laatste groet voor vertrek (publiek domein)

Hoewel de Koning er moe en afgemat uit zag, kon niemand vermoeden dat het zijn laatste officiële optreden zou zijn en dat Prinses Elizabeth haar vader voor het laatst zag.

Prinses Elizabeth en Prins Philip vlak voor hun vertrek (publiek domein)
Een historische beeld: laatste foto genomen van Elizabeth in het Verenigd Koninkrijk als Prinses (publiek domein)

Koning en Koningin keerden terug naar hun landgoed Sandringham in Norfolk, terwijl Elizabeth en Philip de volgende dag in Kenia aankwamen, waar ze vervolgens op safari gingen.

In de ochtend van 1 februari komen Elizabeth en Philip aan op Eastleigh Airport, Nairobi, Kenia, waar ze welkom worden geheten door de gouverneur van Kenia, Sir Philip Mitchell (1890-1964) (publiek domein)

In de nacht van 5 op 6 februari overleed George VI in zijn slaap op Sandringham. Het nieuws van de dood van de Koning ging de volgende dag razendsnel de wereld over, maar de nieuwe Koningin Elizabeth wist op dat moment nog van niets.

Eerste editie van de Daily Mirror van 6 februari 1952 (publiek domein)
Tweede editie van de Daily Mirror van 6 februari 1952 (publiek domein)

Zij en Philip bevonden zich op dat moment ruim 6.000 km van Sandringham, in ‘de bush’, in het Treetops Hotel, een soort luxe observatiehut in het Aberdare National Park, waar ze de nacht hadden doorgebracht.

Prinses Elizabeth en Prins Philip op een bruggetje nabij Sagana Lodge, het koninklijke onderkomen wat hun door Kenia was geschonken als huwelijksgeschenk in 1947, de foto is gemaakt vóór hun trip naar Treetops (publiek domein)

Het was pas veel later op de dag, na terugkeer naar Sagana Lodge, hun koninklijk onderkomen vlakbij Mount Kenya, dat ze geïnformeerd werd over de dood van haar vader.
De reis, die nog maar nauwelijks was begonnen, werd abrupt afgebroken. Met hetzelfde toestel en bemanning werd de terugreis aanvaard. Op de middag van de 7e februari landde het toestel in Londen, waar de complete Regering Churchill al op haar stond te wachten.

7 februari: Premier Winston Churchill temidden van ministers van zijn Kabinet, wachtend op de aankomst van Koningin Elizabeth (publiek domein)

Bij iedere reis van de Koningin gaat er rouwkledij mee en het was dan ook in een zwart ensemble dat de kersverse Koningin de vliegtuigtrap afdaalde, gevolg door haar echtgenoot.

De Atalanta keert terug in Londen met het koninklijk paar (screenshot)
Een van de eerste foto’s van Koningin Elizabeth (publiek domein)
Het Kabinet heeft zich om de vliegtuigtrap geschaard bij het afdalen van de Koningin (screenshot)
Winston Churchill staat gereed om als eerste zijn condoleances te betuigen (publiek domein)
Koningin en Prins zijn uitgestapt en nemen condoleances in ontvangst van de kabinetsleden, de hofauto is inmiddels voorgereden (screenshot)
Foto van de nieuwe 25-jarige Koningin gezeten in de hofauto, vlak voor vertrek (publiek domein)

Na de condoleances van Churchill en zijn ministers te hebben ontvangen. stapte het paar in de gereedstaande hofauto en reed naar Clarence House, hun woning vlakbij Buckingham Palace aan de Mall.

Een nieuw Elizabethaans Tijdperk was aangebroken, hoewel toch nog niemand kon vermoeden hoe lang dat tijdperk zou worden!

De koninklijke standaard

Koninklijke standaard UK
De koninklijke standaard van het Verenigd Koninkrijk (minus Schotland)

De Koninklijke Standaard is die van de regerend vorst of vorstin van het Verenigd Koninkrijk en is dus geen persoonlijke vlag.
De standaard is een heraldische banier, verdeeld in vier kwartieren. De kwartieren 1 en 4 laten het wapen van Engeland zien, het 2e kwartier is Schotland en het 3e Ierland.

Koninklijke standaard Schotland
De koninklijke standaard van Schotland

In Schotland wordt een andere versie van de koninklijke standaard gebruikt. In plaats van tweemaal Engeland wordt Schotland dubbel afgebeeld in het 1e en 4e kwartier. Engeland bevindt zich hier in het 2e kwartier, terwijl Ierland in het 3e kwartier blijft.

Meerdere Gemenebest-landen hebben hun eigen koninklijke standaard. Deze vlaggen zijn alleen te zien als de monarch het desbetreffende gebied bezoekt. Het gaat om: Australië, Nieuw-Zeeland, Canada, Jamaica en Barbados. Een voorbeeld van een afgeschafte standaard is die van Sierra Leone, die tussen 1961 en 1971 in gebruik was.
Anders dan bij de binnenlandse koninklijke standaarden, zijn deze gepersonaliseerd door het gekroonde monogram van de koningin.

trooping galerij 1
V.l.n.r.: de koninklijke standaarden van Australië, Nieuw-Zeeland en Canada
trooping galerij 2
V.l.n.r.: de koninklijke standaarden van Jamaica, Barbados en Sierra Leone (die laatste is sinds 1971 afgeschaft)

Voor alle andere (standaardloze) Gemenebestlanden gebruikt koningin Elizabeth een persoonlijke vlag als ze er een bezoek aflegt. Dit is een vlag, die normaliter alleen op auto’s gebruikt wordt, de vlag is vierkant, aan drie kanten omzoomd door een gouden rand. Op het blauwe veld is het gouden gekroonde monogram van koningin Elizabeth afgebeeld in een gouden cirkel van Engelse rozen en bladeren.

Persoonlijke vlag Elizabeth II
De persoonlijke vlag met monogram van Koningin Elizabeth

Sri Lanka – නිදහස් දිනය / Onafhankelijkheidsdag (1948)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Op 4 februari 1948 eindigde de koloniale Britse tijd en werd Sri Lanka (toen nog Ceylon geheten) een onafhankelijk dominion binnen het Gemenebest.

Onafhankelijkheidsceremonie op 4 februari 1948 in de Independence Hall in Colombo (publiek domein)

In 1972 werd de staatsvorm gewijzigd: het land werd een republiek binnen het Gemenebest en veranderde de naam in Sri Lanka, wat zoveel als ‘schitterend eiland’ betekent.

De vlag

Vlag van Sri Lanka (1972-heden)

De vlag van Sri Lanka heeft een geel (gouden) veld met twee vakken: het kleinere veld aan de broekingszijde heeft twee balken in groen en saffraan, het grotere vlak is kastanjebruin met een naar de broeking gekeerde gele (gouden) leeuw met een opgeheven zwaard in een van zijn klauwen. In de hoeken van dit grotere veld vier bladeren van de bodhiboom, diagonaal naar elkaar toegekeerd.

Tot 4 februari 1948 had Ceylon als Britse kolonie een blue ensign (met de Union Jack of Union Flag in het kanton). In het uitwaaiende gedeelte het toenmalige symbool voor Ceylon: een olifant voor een zogenaamde dagoba, een koepelvormig bouwwerk met relieken van Boeddha of van een heilige.

Blue ensign van Brits Ceylon (1815-1948)
Badge Ceylon
Het symbool (“badge”) voor Ceylon op de blue ensign

Op die bewuste 4e februari werd de eigen vlag voor het eerst gehesen en wel om 07.30 precies, precies zoals astrologen het hadden uitgerekend.

Vlag van het dominion Ceylon (1948-1951)

De vlag van 1948 lijkt op de huidige vlag, maar dan zonder de verticale banen aan de broeking.
Het hele beeld werd gevuld met de gouden leeuw met zwaard in een van de klauwen. Dit was de vlag van het Singhalese koninkrijk Kandy (in gebruik tot 1815).
De vlag ondervond vanaf 1948 onmiddellijk veel kritiek van de moslims en de Tamils. Beide groepen voelden zich niet vertegenwoordigd.

Vlag van het dominion Ceylon (1951-1972)

Nadat een commissie zich over de kwestie gebogen had, werden in 1951 de twee vertikale banen toegevoegd. Groen voor de moslimgemeenschap, oranje voor de Tamils.

Links: Een bodhiboom, ook wel banyan genaamd (Ficus religiosa) (© publiek domein) / Rechts: Blad van de bodhiboom (© publiek domein)

In 1972 werd met de naamsverandering van Ceylon naar Sri Lanka ook de vlag weer aangepast. De vier boeddhistische torenspitsjes die in de hoeken van het veld met de gouden leeuw diagonaal naar elkaar toewezen, werden vervangen door vier bladeren van de bodhiboom (ook wel banyan genaamd), een binnen het hindoeïsme heilige boom. Vanaf 1978 worden deze bladeren ‘naturalistischer’ afgebeeld. Sinds die tijd is de vlag onveranderd.

Opening Olympische Winterspelen 2022

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Vandaag beginnen de XXIVe Olympische Winterspelen in de Chinese hoofdstad Beijing.
De stad werd op 21 juli 2015 in Kuala Lumpur (Maleisië) gekozen als gaststad. Daarmee is Beijing de elfde stad die de Olympische Spelen voor een tweede keer mag organiseren. Daarnaast is het de eerste stad die zowel de Zomerspelen (2008) als de Winterspelen toegewezen heeft gekregen.
Het logo voor de Winterspelen luidt: Together for a Shared Future.
De Winterspelen duren tot en met 20 februari.

Logo van de Olympische Winterspelen 2022, een ontwerp van Lin Cunzhen, een gestileerde versie van het Chinese karakter 冬, wat “winter” betekent

Bij de Winterspelen treden 91 landen aan. Haïti en Saoedi-Arabië zullen voor het eerst meedoen. Net als bij de Zomerspelen vorig jaar wordt Rusland geweerd vanwege het grootschalige dopingschandaal (2012-2015) Wel mogen goedgekeurde Russische atleten meedoen onder de Olympische vlag, de schorsing loopt december dit jaar af.

Diplomatieke boycots

In mei 2021 riepen 180 mensenrechtenorganisaties op de Winterspelen te boycotten vanwege de “aanhoudende schendingen van de mensenrechten in China, met name in Xinjiang, Tibet en Hong Kong”.
Het heeft ertoe geleid dat er tien landen de Winterspelen diplomatiek boycotten, wat wil zeggen dat deze landen geen overheidsdelegaties naar China zullen sturen.
Het gaat om Australië, België, Canada, Denemarken, Estland, Kosovo, Litouwen, Taiwan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.

Naast deze tien zijn er zes landen (India, Nederland, Nieuw-Zeeland, Oostenrijk, Slovenië, Zweden en Zwitserland) die ook geen overheidsdelegatie sturen, maar dat is dan weer niet vanwege een diplomatieke boycot, maar vanwege de corona-pandemie.

Locaties

Het Nationaal Stadion van Beijing is de hoofdlocatie waar ook de openings- en sluitingsceremonieën zullen plaatsvinden.
Het stadion, dat als bijnaam het Vogelnest heeft, werd tussen 2003 en 2008 gebouwd voor de Olympische Zomerspelen van 2008 door het Zwitserse architectenbureau Herzog en De Meuron.

Het Nationaal Stadion in Beijing (het Vogelnest) in 2011 (© Peter23)

Naast het Vogelnest wordt er nog van zes andere sportlocaties in Beijing gebruik gemaakt.
Daarnaast zijn er twee wintersportfaciliteiten in het Yanqing -district, ten noordwesten van de hoofdstad en nog eens vijf in het ski-oord Zhangjiakou, zo’n 220 km ten noordwesten van Beijing.
Elk van de drie locaties heeft een Olympisch dorp.

Medailles

Voor- en achterzijde van de Olympische medaille in goud (publiek domein)

Het ontwerp van de medailles voor de Winterspelen 2022 is van Hang Hai en draagt de naam Tongxin, wat zoveel betekent als “Samen één”. De gebruikte concentrische ringen symboliseren de traditionele Chinese filosofie van harmonie tussen hemel, aarde en mensen. Tevens staan ze symbool voor de Olympische ringen en de Olympische gedachte dat sport de wereld verbindt.

Mascotte

Bing Dwen Dwen, de mascotte voor de Olympische Winterspelen 2022 (publiek domein)

De mascotte voor de Winterspelen is een reuzenpanda met de naam Bing Dwen Dwen (Ijskind), in een pak gemaakt van ijs met een hart van goud, ontwerper is Cao Xue.

Impressies van de openingsceremonie aan het eind van dit blogbericht

De vlag

De Olympische vlag (1920-heden)

De vlag van de Olympische Spelen is wit met vijf in elkaar gevlochten ringen, drie boven, twee onder, in de kleuren blauw, geel, zwart, groen en rood.
Dit kan haast niet anders dan een van de bekendste vlaggen ter wereld zijn: er zullen maar weinig mensen zijn die de vlag met de gekleurde ringen niet onmiddellijk herkennen.

Uiteraard zijn er Olympische vlaggen in soorten en maten: de ‘officiële’ Olympische vlag is de vlag die van de ene gaststad naar de volgende verhuist en die doorgaans voordat de Spelen werkelijk beginnen in het plaatselijke stadhuis te zien is en moet niet verward worden met de enorme Olympische vlag die boven alles uit torent in een stadion, die na de Spelen onmiddellijk afgedankt wordt. Vaak wordt zo’n vlag daarna tentoongesteld.

Het logo

Als de Zomerspelen in 2020 normaal doorgang hadden gevonden dan had de vlag toen zijn eeuwfeest beleefd, want hij werd geïntroduceerd tijdens de Spelen van 1920 in Antwerpen.
Dat betekent tevens dat de vijf daaraan voorafgaande edities van de moderne Spelen het zonder dit symbool deden waar we nu zo aan gewend zijn geraakt.

Het originele ontwerp van Pierre de Coubertin uit 1913 (publiek domein)

Het logo met de ringen is echter iets ouder dan 1920. Het werd in 1913 ontworpen door de Franse baron Pierre de Coubertin, die toentertijd voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) was.
Hij was de grote instigator van de moderne Olympische Spelen, waarvan de eerste editie in 1896 plaatsvond in de Griekse hoofdstad Athene, waarmee tevens de link werd gelegd met de Olympische Spelen van de Klassieke Oudheid, die in Olympia werden gehouden, tussen (naar we nu aannemen) 776 v. Chr. tot en met 393 na Chr.

Links: Pierre de Coubertin (1863-1937), ongedateerde, ingekleurde foto (publiek domein) / Rechts: Het graf van Pierre de Coubertin op het Cimétière Bois-de-Vaux in Lausanne, Zwitserland, compleet met ‘zijn’ Olympische ringen (publiek domein)

Hoewel nogal eens wordt aangenomen dat de ringen van De Coubertin’s ontwerp de vijf continenten symboliseerden (Europa, Afrika, Azië, Amerika en Oceanië), lagen de bedoelingen van De Coubertin toch net iets anders: Zelf schreef hij daarover in de augustus-editie van 1913 van het blad Olympique:

“…de zes kleuren (met de witte achtergrond) gecombineerd vertegenwoordigen op deze wijze de vlaggen van ieder land op aarde, zonder uitzondering. Het blauw en geel van Zweden, het blauw en wit van Griekenland, de driekleuren van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Duitsland, België, Italië, Hongarije plus het geel en rood van Spanje zijn vertegenwoordigd, net als de innovatieve vlaggen van Brazilië en Australië en die van het oude Japan en het moderne China. Dit is echt een internationaal symbool”

Hiermee was er een logo dat tevens op een vlag gebruikt kon worden. We mogen er vanuit gaan dat dat bij de 6e Olympiade geweest zou zijn. Deze Spelen van 1916 zouden in Berlijn plaatsvinden. Ondanks het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 gingen de voorbereidingen hiervoor gewoon door: men ging er vanuit dat de oorlog niet zo lang zou duren.
Maar dit bleek te optimistisch gedacht, de oorlog sleepte zich voort tot 1918 en de 6e Olympiade werd afgelast.

Het Olympisch Stadion in Antwerpen op de openingsdag 20 april 1920, toen de Olympische vlag debuteerde (publiek domein)

Zodoende was het de 7e Olympiade (er werd dus gewoon doorgenummerd) van 20 april tot 12 september 1920 gehouden in Antwerpen, waar de Olympische vlag voor het eerst werd gehesen. (Berlijn was als organiserende stad “nicht mehr im Frage”, na de nederlaag van Duitsland in de Eerste Wereldoorlog en het land was dan ook uitgesloten van deelname in 1920, net als Oostenrijk).

Over een vlag die kwijtraakte en weer boven water kwam (Antwerpen-vlag nr.1) (1920)

De allereerste officiële Olympische vlag uit 1920, die bekend staat als de Antwerpen-vlag, bestaat nog steeds, na jarenlang spoorloos te zijn geweest.
We spoelen even vooruit naar 1997: tijdens een diner georganiseerd door het Amerikaans Olympisch Comité, interviewde een journalist de toen 100-jarige Hal Haig Prieste, die in 1920 een bronzen plak voor de V.S. had gewonnen bij het platform-duiken. De journalist merkte op dat het IOC niet kon achterhalen wat er met de originele Olympische vlag van 1920 was gebeurd.
“Daar kan ik je mee helpen”, was het antwoord van Prieste, “die zit in m’n koffer”.

Links: Affiche voor de Olympische Zomerspelen 1920 in Antwerpen (publiek domein) / Rechts: Duke Kahanamoku (1890-1968) (Library of Congress / publiek domein)

Prieste vertelde vervolgens dat hij, opgehitst door een nachtelijke weddenschap met landgenoot Duke Kahanamoku*, tegen het einde van de Spelen in Antwerpen in de vlaggenmast van het stadion was geklommen en de vlag had gestolen.

*Duke Kahanamoku behaalde in 1920 twee gouden medailles: één bij het 100 m zwemmen en de andere bij het estafette-zwemmen

Dat het IOC niet wist wat er met de vlag gebeurd was is een ietwat curieus, want dat de vlag gestolen was moet bekend zijn geweest, omdat Prieste betrapt werd door de politie tijdens zijn actie. Maar wellicht doelden ze op het feit dat ze niet wisten wat er vervólgens met de vlag gebeurde: Prieste liep sneller dan de politie en ontkwam met de vlag als zijn trofee.

Het Olympisch Stadion te Antwerpen in 1920 (publiek domein)

Met een speciale ceremonie tijdens de Olympische Spelen van 2000 in Sydney overhandigde (de toen inmiddels 103-jarige) Prieste de vlag uit 1920 aan toenmalig IOC-voorzitter Juan Antonio Samaranch.

De 103-jarige Hal Haig Prieste (1896-2001) met de door hem ontvreemde oervlag van de Olympische Spelen, bij de overhandiging aan IOC-voorzitter Juan Antonio Samaranch op 11 september 2000 te Sydney, een paar dagen voor het begin van de Zomerspelen (publiek domein)

De vlag werd vervolgens tentoongesteld in het Olympisch Museum in Lausanne in Zwitserland, maar bleef daar niet.
Vanaf het begin van de ‘herontdekking’ had de stad Antwerpen ook belangstelling voor de vlag. De stad was succesvol in zijn pogingen voor een terugkeer: in 2004 keerde de vlag terug naar de Scheldestad.
Vanaf 2013, toen Antwerpen Europese Sporthoofdstad was, was de vlag in de entreehal van het stadhuis te bewonderen. Vanwege de renovatie van het gebouw (vanaf 2017) is de vlag nu onderdeel van de collectie van het MAS (Museum aan de Stroom) in het noorden van de stad.

Antwerpen-vlag nr. 2 (1924)

Het was de bedoeling dat de Olympische vlag van 1920 naar de volgende gaststad Parijs zou verhuizen, maar omdat de officiële vlag zoek was, moest er een nieuw exemplaar gemaakt worden.
Deze tweede vlag werd eveneens Antwerpen-vlag genoemd, naar het waarom wordt nog steeds gegist: één verklaring is dat de vlag nu eenmaal debuteerde in Antwerpen, een andere is dat de nieuwe vlag in Antwerpen werd gemaakt.

Opening van de Olympische Zomerspelen 1924 in het Stade Olympique Yves-du-Manoir te Colombes, vlakbij Parijs, door de voorzitter van het Comité Olympique Français, graaf Justinien Clary (1860-1933); of de Olympische vlag, die over het spreekgestoelte is gedrapeerd, ‘dé’ nieuwe ‘Antwerpen-vlag’ is, vertelt de historie niet (publiek domein)

Hoe dan ook: dit nieuwe exemplaar wapperde in 1924 voor het eerst tijdens de openingsceremonie in het Stade Olympique Yves-du-Manoir in Colombes, een voorstad van Parijs.
Deze nieuwe officiële versie zou het uithouden tot en met de Zomerspelen van 1984 in Los Angeles, waarna de vlag na 60 jaar ‘met pensioen mocht’.

Links: Affiche van de 1e editie van de Olympische Winterspelen in 1924 in Chamonix, Frankrijk, een ontwerp van Auguste Matisse (1866-1931) (publiek domein) / Rechts: Officiële Olympische eedaflegging door de vertegenwoordigers van de 16 deelnemende landen aan de Winterspelen van 1924 in Chamonix (publiek domein)

1924 was tevens het debuut van de Olympische Winterspelen die tot en met 1992 in hetzelfde jaar als de Zomerspelen werden gehouden, toen er besloten werd ze los te koppelen, zodat de Winterspelen in de andere even jaren dan die van de Zomerspelen plaatsvinden (zie ook verderop).

Seoul-vlag (1988) en Rio de Janeiro-vlag (2016)

Voor de 24e Olympiade in 1988 in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul kwam er dus een nieuwe vlag, die dan ook bekend staat als de Seoul-vlag.
Ze deed 24 jaar dienst, tot en met de 30e Olympiade in Londen in 2012.

De officiële Olympische Zomerspelenvlag bij aankomst op het vliegveld Haneda bij Tokio (© foto: Kazuhiro Nogi)

De vlag die nu in gebruik is (met franje langs de randen) debuteerde tijdens de Zomerspelen van 2016 in Rio De Janeiro in Brazilië, maar werd aan het einde van de Zomerspelen in Londen in 2012 al overhandigd aan burgemeester Eduardo Paes van Rio de Janeiro.

12 augustus 2012: tijdens de sluitingsceremonie van de Zomerspelen in Londen ontvangt burgemeester Eduardo Paes van Rio de Janeiro, Brazilië, de nieuwe officiële Olympische vlag, compleet met franje langs de randen (screenshot)

Vlaggen Winterspelen

Zoals boven vermeld, werden de Olympische Winterspelen voor het eerst gehouden in 1924 en wel in Chamonix, Frankrijk.
Tot 1952 werden voor de Winterspelen geen speciale vlaggen vervaardigd.

Links: Logo van de Olympische Winterspelen van 1952 in Oslo, Noorwegen (publiek domein) / Rechts: De Oslo-vlag (publiek domein)

Bij die Spelen, gehouden in en rond de Noorse hoofdstad Oslo, kreeg voorzitter van het IOC, Sigfrid Edström, uit handen van burgemeester Brynjulf Bull, een Olympische vlag overhandigd, die net als bij de Zomerspelen overgedragen zou worden aan de volgende organiserende stad.

Aldus geschiedde, maar daar moet wel bij aangetekend worden dat de vlag alleen gebruikt werd bij de openingsceremonies. Normaliter was de vlag opgeborgen in een vitrine met daarbij de namen van alle gaststeden op bronzen plaquettes. Voor de sluitingsplechtigheden werd een replica gebruikt. In 2014 werd de Oslo-vlag met pensioen gestuurd.

IOC-voorzitter Thomas Bach overhandigt de (nieuwe) officiële vlag van de Winterspelen aan burgemeester Chen Jining van de Chinese hoofdstad Beijing, waar de editie vanaf vandaag zal plaatsvinden (sluitingsceremonie van de Winterspelen 2018 in PyeongChang, Zuid-Korea, op 25 februari 2018 / screenshot)

In 2018, bij de Winterspelen in het Zuid-Koreaanse PyeongChang, bood de stad het IOC een nieuwe officiële vlag aan en deze is inmiddels doorgegeven aan gaststad Beijing, waar de Winterspelen van 2022 vandaag zullen beginnen.

Olympische Jeugdspelen

Sinds 2010 zijn er ook Olympische Jeugdspelen voor 14- tot 18-jarigen. Deze Spelen (zowel Zomer- als Winterspelen) worden ook iedere vier jaar gehouden, maar precies omgekeerd als de ‘volwassen’ Spelen: de Zomer Jeugdspelen vinden dus plaats in het zelfde jaar als de Olympische Winterspelen en de Winter Jeugdspelen in het jaar van de Olympische Zomerspelen.

Logo van de Olympische Jeugdspelen

De eerste zomer-editie vond plaats in Singapore van 14 tot 26 augustus 2010. Eén dag voor de opening overhandigde IOC-voorzitter Jacques Rogge de officiële vlag voor de Jeugdspelen aan premier Lee Hsien Loong van Singapore.

Overhandiging van de officiële vlag voor de 1e Olympische Jeugdspelen bij Istana Paleis in Singapore. V.l.n.r.: Zwemster Amanda Lim, IOC-voorzitter Jacques Rogge, premier Lee Hsien Loong van Singapore, IOC-vice-voorzitter Ng Ser Miang en zeiler Darren Choy, 13 augustus 2010 (© foto: Wong Maye-E)

Hoewel her en der vermeld wordt dat deze Olympische vlag naast de ringen ook de naam van de gaststad en het jaar van de Spelen laat zien, is daar op foto’s niets van waar te nemen! En dat zou ook vreemd zijn, want ook deze vlag is een doorgeef-vlag. In 2014 waren de Zomer Jeugdspelen in Nanjing (China) en in 2018 in Buenos Aires (Argentinië).

Links: Logo van de Olympische Zomer Jeugdspelen van 2018 in Buenos Aires, Argentinië (publiek domein) / Rechts: Voorlopig logo van de uitgestelde Olympische Zomer Jeugdspelen van 2026 in Dakar, Senegal (publiek domein)

De editie 2022, te houden in Dakar (Senegal), is wegens de coronapandemie vervallen en vooruit geschoven naar 2026.

Logo van de Olympische Winter Jeugdspelen 2020 in Lausanne, Zwitserland (publiek domein)

De eerste Winter Jeugdspelen werden gehouden van 13 tot 22 januari 2012 in Innsbruck (Oostenrijk). De 2016 en 2020 edities waren in respectievelijk Lillehammer (Noorwegen) en Lausanne (Zwitserland). In 2024 wordt het evenement in de provincie Gangwon (Zuid-Korea) gehouden.
Ook bij deze Spelen wordt de vlag doorgegeven aan de volgende stad (of provincie, zoals voor 2024).

Vrolijke vlaggenparade bij de 1e Olympische Winter Jeugdspelen in januari 2012 in Innsbruck, Oostenrijk (© Marjory Malbert)

Paralympische Spelen

Een heel verhaal! Maar hebben we nu alles gehad? Nee, want vier weken na de sluiting van de Olympische Winterspelen beginnen de Paralympische Winterspelen 2022 .

Paralympische vlag

Vrijdag 4 maart gaat dit sportevenement van start: dan wordt de Paralympische vlag niet alleen in Beijing gehesen, maar ook bij Vlagblog.

Screenshots van de vlaggenparade en openingsceremonie

De 24e Olympische Winterspelen
De Olympische ringen rijzen op uit een blok ijs
Olympische ringen van ijs in Het Vogelnest
Zoals te doen gebruikelijk opent Griekenland, als bakermat van de Olympische Spelen, de vlaggenparade
Entree van de kleine equipe van Ecuador
Het kan het publiek niet ontgaan welk land het stadion binnenkomt, in dit geval Ecuador
Binnenkomst van België
De Belgische equipe
Taiwan, dat door China als een afvallige provincie wordt gezien, doet noodgedwongen mee onder de naam Chinese Taipei (Taipei is de hoofdstad van Taiwan, wat vroeger als Formosa bekend stond)
Chinese Taipei alias Taiwan, doet dan ook mee onder een speciaal gecreëerde Olympische landenvlag
De andere Chinese ‘dwarsligger’ is Hongkong, wat tot 1997 onder Brits bestuur viel en daarna volgens afspraak werd overgedragen aan China, als ‘speciale bestuurlijke regio’
Binnenkomst van de ploeg uit Hongkong
Binnenkomst van de Brazilianen met hun vlag, de ‘Verde e Amarela’ (‘Groen en Geel’)
Entree van de kleine ploeg van Oost-Timor
…en die van de niet veel grotere ploeg van Luxemburg
De Luxemburgse ploeg werd begroet door Groothertog Henri, met de alternatieve vlag van Luxemburg, de ‘Roude Léiw’ (‘Rode Leeuw’)
Binnenkomst van de kleine ploegen van Nigeria…
…en Ghana
De grote ploeg van Canada was nummer 27 in de vlaggenparade
Entree van San Marino
De mini-afvaardiging van Kirgizië
Binnenkomsten van Armenië
…en Spanje
Als (weliswaar klein) Alpenland mocht Liechtenstein natuurlijk niet ontbreken

Iedere equipe werd voorafgegaan door een een dame met een groot formaat sneeuwvlok met de naam van het betreffende land in het Engels en het Chinees
Binnenkomst van de Iraanse ploeg
…op de voet gevolgd door IJsland
Uiteraard was het kleine, maar zeer bergachtige prinsdom Andorra ook van de partij
Binnenkomst van Finland…
…en Kroatië
Saudi-Arabië debuteert bij de Winterspelen
Binnenkomsten van Albanië,…
…Azerbeidzjan…
…en Letland
Zoals in de inleiding al vermeld, komen Russische sporters uit onder een speciale Olympische vlag, onder de naam ROC (Russisch Olympisch Comité)
De vlag van het ROC laat de Olympische ringen zien met daarboven een gestileerde vlam in de nationale Russische kleuren
De grote Franse ploeg, Frankrijk organiseert in 2024 de XXXIIIe Olympische Zomerspelen
Entree van de ploegen uit Polen, …
…Puerto Rico…
…en Bolivia
Uiteraard heeft Noorwegen als noordelijk land een grote ploeg afgevaardigd
Kosovo is aan de beurt
De Kosovaarse ploeg
Entree van de Verenigde Staten…
…met een flinke ploeg
De ploeg van Amerikaans Samoa is heel wat kleiner…
…maar wél opvallender met de luchtige kledij (bij -5ºC) van de geoliede vlagdrager Nathan Crumpton
Binnenkomst van de Nederlandse ploeg
Voorop: vlaggendragers Kjeld Nuis en Lindsay van Zundert
Entree van Trinidad en Tobago, …
…Peru…
…en Haïti
Een Filipijnse supporter met vlag op de tribune
De equipe uit Slowakije
Enthousiaste Zuid-Koreaanse supporters op de tribune
Binnenkomsten van Montenegro, …
—de grote ploeg uit Zwitserland, …
…die van Nieuw-Zeeland…
…en Duitsland
Prins Albert van Monaco was ook naar China overgekomen om zijn landgenoten aan te moedigen
Binnenkomst van Australië…
…en als een-na-laatste land komt Italië binnen, dit land organiseert de Winterspelen van 2026 in Milaan en Cortina d’Ampezzo
Hekkensluiter is uiteraard het gastland China
Binnenkomst van de grote Chinese ploeg
Vlaggenzwaaiende Chinese deelnemers
De thuisploeg werd enthousiast onthaald in het Vogelnest
De Olympische (stadion)vlag wordt binnengebracht
De sporters hebben de vlag op het podium overgedragen aan militairen die de vlag zullen hijsen, naast de vlag van China
De Olympische vlag wordt gehesen
Een kleinere Olympische vlag zal dienen om de Olympische eed bij af te leggen
De Olympische eed wordt uitgesproken op het vlagpodium…
…en dat gaat in duet
De finale van de opening nadert met het aansteken van de Olympische vlam in het midden van een enorm ijskristal, waarin de namen van de deelnemende landen
De Olympische vlam is geplaatst
Het Olympisch vuur van de Winterspelen 2022
Als afsluiting is er vuurwerk, o.a. in de vorm van de Olympische ringen

Zeeland – Watersnoodramp (1953)

Vandaag is het 69 jaar geleden dat Zuidwest-Nederland door een zware noordwesterstorm, in combinatie met springtij, deels overstroomde. Daarbij vielen in totaal 1836 doden.

Iconische foto van Henk Blansjaar (1910-1981) gemaakt tijdens een van de vele evacuaties uit het rampgebied (© Henk Blansjaar / Spaarnestad)

De zware storm stak op 31 januari de kop op. Een ‘voorproefje’ van de ellende die het zou veroorzaken, was het vergaan van de MV Princess Victoria, een roll-on/roll-off-veerboot die een dienst onderhield tussen Stranraer (Schotland) en Larne (Noord-Ierland), waarbij 133 van de 177 passagiers verdronken.

Weerkaart van 1 februari 00.00 uur (© KNMI)

In de nacht naar 1 februari had de diepe depressie de Noordzee bereikt, waarbij de windrichting de stormvloed (verhoogd door springtij) het water hoog opstuwde. Steeds hoger naarmate de zuidelijke trechtervorm van de Noordzee bereikt werd, bij een gemiddelde windkracht van 10 Beaufort.
Met ruim 4 meter boven NAP overstroomden in de vroege ochtend verschillende gebieden in het zuidwestelijke deltagebied.

Vrijwel geheel Goeree-Overflakee en Schouwen-Duiveland liepen onder water, net als delen van Voorne-Putten en de zuidelijke oever van het Hollands Diep, inclusief de Biesbosch.

Kaart behorend bij het boek “De Ramp’, het officiële herdenkingsboek uit 1953 met in donkergroen de overstroomde gebieden

Daarnaast een groot deel van Tholen , geheel Sint Philipsland en grote delen van oostelijk Zuid-Beveland. Vanuit het Veerse Meer liep een deel van Noord-Beveland onder. Walcheren kwam er nog enigszins genadig af, net als Zeeuws-Vlaanderen, hoewel daar ook veel schade was. Ook de binnenstad van Vlissingen liep onder.

Het Keizersbolwerk in Vlissingen met het standbeeld van admiraal Michiel de Ruyter op 31 januari 1953 (foto: Charles Dert)

In België liep Oostende onderwater en braken de dijken op 37 plaatsen, het aantal slachtoffers bleef beperkt tot 28. In Engeland werd zo’n 16 km aan kust verwoest en liepen delen van Norfolk, Sussex, Essex en Kent onder waarbij 307 slachtoffers vielen, waarvan 224 op zee.

Het zwaartepunt echter lag in Zuidwest-Nederland, waar in totaal 165.000 hectare land overstroomde en waarbij 1836 doden vielen, zo’n 100.000 mensen verloren huis en bezettingen. Vele tienduizenden dieren verdronken, zowel huisdieren als koeien, paarden, schapen en varkens.

Overzicht door Rijkswaterstaat van de Deltawerken

Het leidde uiteindelijk tot de aanleg van de Deltawerken, ter bescherming van het laaggelegen deltagebied met al zijn eilanden en schiereilanden. Dammen werden aangelegd: de Veerse Gatdam, Oesterdam, Zandkreekdam, Brouwersdam, Grevelingendam, Philipsdam. Hellegatsdam, Haringvlietdam, Volkerakdam en de water doorlatende Oosterscheldekering, alsmede de Maeslantkering en de Hollandsche IJsselkering.

Zoals ieder jaar is er op deze dag om 10.00 een herdenking ter nagedachtenis aan alle slachtoffers bij het Nationaal Monument Watersnoodramp in Ouwerkerk (Schouwen-Duiveland), gelegen naast het Watersnoodmuseum.

De vlag

Vlag van Zeeland (1949-heden)

In een besluit van Gedeputeerde Staten wordt de Zeeuwse vlag als volgt omschreven: Een blauwe vlag, waarover drie gegolfde witte banen, ieder van een zevende der vlaggenhoogte en over alles heen in het midden, als hartschild, het gekroonde wapen van Zeeland.

Net als bij de meeste provincievlaggen, werd de Zeeuwse vlag pas na de Tweede Wereldoorlog officieel vastgesteld. Toch gaan vroege versies van de vlag wel degelijk ver terug en dat heeft eigenlijk alles te maken met het wapen.

Links: Titelblad van Le champion des dames (1451), Armoiries et devises de Philippe le Bon / Rechts: Detail van he titelblad met het wapen van Zeeland (Conte de Zellande) (publiek domein)

Reeds in 1451 komt het wapen voor op het titelblad van Le champion des dames. Op een afbeelding in dit boek zien we Hertog Filips de Goede omringd door de wapens van 16 gewesten.
Later, zowel vóór, tijdens als na de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648), komt het wapen ook voor op vlaggen met de Nederlandse driekleur (waarbij het rood dan soms nog oranje is).
Ook werd het wapen wel afgebeeld als vlag, waarbij het vaak het hele doek dus in beslag nam.

Links: Afbeelding van de Zeeuwse vlag, detail op het wandkleed van de Slag bij Rammekens (11-14 juni 1572), in bezit van het Zeeuws Museum te Middelburg (foto: Vlagblog) / Rechts: Een afbeelding van de Zeeuwse vlag op het rood-wit-blauw van de Nederlandse vlag, detail van “Schouw-park aller Scheeps-Vlaggen des gehele water-werelds’, door Peter Schenk (1711)

De wapenspreuk Luctor et emergo (Ik worstel en kom boven) stamt uit de Tachtigjarige Oorlog. Hij wordt nu vaak gelinkt aan de strijd tegen het water, maar stond destijds symbool voor de strijd tegen de Spaanse Koning Filips II.

Het duurde uiteindelijk tot 14 januari 1949 voordat de Zeeuwse vlag officieel werd vastgesteld. De ontwerper was de Zeeuwse gedeputeerde Tjalling Schorer. Het wapen werd door hem in het midden van de vlag geplaatst.

Links: Compleet wapen van Zeeland (officieel vastgesteld op 4 december 1948), mét schildhouders en wapenspreuk / Rechts: Jonkheer mr. Tjalling Schorer (1909-1988), ontwerper van de Zeeuwse vlag (publiek domein)

En hoewel het wapen drie blauwe banen toont, kreeg de vlag er vier, zodat zowel boven- als onderkant blauw zijn, wat optisch beter werkt.

Inmiddels is de Zeeuwse vlag niet meer weg te denken, ze is uitermate populair en is dan ook op heel veel plaatsen in de provincie te zien, zowel zakelijk, toeristisch als particulier.