Alle berichten door Rob Bertijn

Oekraïne – Один рік і сімнадцять тижнів війни / Een jaar en zeventien weken oorlog

Tegenoffensief

In een videoboodschap liet de Oekraïense president Zelensky weten dat met het nu begonnen tegenoffensief “de vijand heel actief aan het vernietigen om Oekraïne vrij te maken”, maar voegde daar gisteren aan toe dat de opmars “langzamer was dan gewenst”.

Oekraïense soldaten poseren met hun regimentsvlaggen in het zojuist bevrijde dorp P’yatykhatky, het vaandel van het overwonnen Russische Storm Ossetia-bataljon (waarvan zo’n 300 soldaten sneuvelden) ligt op de grond (screenshot)

Dat laat onverlet dat er maar stukje bij beetje terreinwinst wordt geboekt. De Oekraïense vice-minister van Defensie, Hanna Maliar, liet zich eveneens voorzichtig uit. Volgens haar boeken de strijdkrachten in het zuiden “vol vertrouwen vooruitgang met kleine stapjes”. Inmiddels zou 113 km² zijn heroverd, waaronder het dorp P’yatykhatky.

Kaart van het front, gepubliceerd door de Britse militaire inlichtingendienst, waarbij de groene pijlen aangeven waar Oekraïne momenteel terrein probeert te winnen (© Defense Intelligence)

Die vooruitgang is in de regio’s Zaporizja en Donetsk. Volgens de legertop zouden de Russen gisteren meer dan vijf compagnieën militairen hebben verloren, waarbij de grootte kan variëren van 30 tot 150 manschappen.
Tevens zouden er 46 militaire voertuigen zijn vernietig, waaronder 13 tanks, 4 houwitsers en een Buk-luchtafweerinstallatie.
Overigens zijn deze uitspraken niet onafhankelijk geverifieerd en zwijgt het leger over eigen verliezen, maar er zijn (opnieuw niet te checken) berichten dat de verliezen aan Oekraïense kant eveneens hoog zijn.

De Amerikaanse militaire denktank Institute for the Study of War meldt naar aanleiding van berichten van Russische militaire bloggers dat Oekraïne aanvallen uitvoert ten noordwesten, noordoosten en zuidwesten van de Bachmoet.

Kachovka-stuwdam

Op onderstaande foto’s is goed te zien hoe dramatisch het landschap is verandert door het opblazen van de Kachovka-stuwdam op 6 juni.

Satellietfoto van 5 juni het Kachovka-stuwmeer
Het grotendeels leeggelopen meer op een satellietfoto van 18 juni

De gevolgen na de verwoesting van de dam zijn velerlei: economisch, agrarisch en ecologisch, illustratief zijn de beelden van de enorme hoeveelheden dode vissen die met het leeglopen van het meer nergens meer heen konden.

Dode vissen als gevolg van het opblazen van de Kachovka-stuwdam (screenshots)

Hoewel het waterpeil van de Dnjepr stroomafwaarts is gezakt, kampen sommige laaggelegen delen langs de rivier met wateroverlast.

Een truck rijdt over een ondergelopen weg ten zuiden van Charkov (screenshot)

Rusland waarschuwt voor aanval op de Krim

Bij monde van de Russische minister van Defensie, Sergei Sjojgoe, is Oekraïne van plan het schiereiland de Krim aan te vallen met behulp van wapens uit het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.
De Krim werd in 2014 illegaal geannexeerd door Rusland.

Sergei Sjojgoe (1955), de Russische minister van Defensie (screenshot)

Sjojgoe sprak tijdens een bijeenkomst van militaire leiders in Moskou. Hoe hij aan zijn informatie kwam vertelde hij niet.
De verklaring van Sjojgoe: “Volgens onze informatie is de defensietop van de Oekraïene strijdkrachten van plan om het grondgebied van de Russische Federatie, inclusief de Krim, aan te vallen met Himars en Storm Shadow-raketten.
Het gebruik van deze raketten buiten de zone van de speciale militaire operatie betekent de volledige betrokkenheid van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk bij het conflict en zal leiden tot onmiddellijke aanvallen op besluitvormingscentra op het grondgebied van Oekraïne.”

Kaart van het sinds 2014 door Rusland bezette schiereiland De Krim (© Chumwa)

Russische drone-aanval

Dinsdagochtend vroeg was er weer een grote Russische drone-aanval, gericht op Kiev, Lviv en Zaporizja. Van de in totaal 35 drones werden er 33 uit de lucht geschoten.
In Lviv trof een drone “een kritiek belangrijk doel”. volgens Maksym Kozytskyi, hoofd van de regionale autoriteit. Er vielen geen slachtoffers.
Kiev was het doelwit van 20 drones, afgeschoten vanuit Rusland en vanaf de Zee van Azov.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Groenland – Ullortuneq / Nationale feestdag / Vlagdag (1983)

Dat de Groenlandse nationale dag op 21 juni valt is uiteraard geen toeval. Bij een zo noordelijk gelegen land is de langste dag qua zonlicht een goede keuze.

Nuuk, de hoofdstad van Groenland (fotograaf onbekend)

Het autonome bestuur van Groenland (onderdeel van het Deense Koninkrijk) riep deze dag in 1983 tot nationale feestdag uit. Voor de Groenlanders is dit een dagje uit, er zijn markten, feesttenten en veel vlagvertoon.

Vlagvertoon tijdens Ullortuneq in de Groenlandse hoofdstad Nuuk bij de oude haven (foto: Aningaaq R. Carlsen)

De vlag

Vlag van Groenland (1985-heden)

Tot aan 1985 werd in Groenland de Deense vlag gebruikt.
Een eerste poging om tot een eigen vlag te komen was er in 1973 toen er door vijf Groenlanders uit eigen beweging een ontwerp gemaakt werd. Het ging om een vlag van het Scandinavische model: donkergroen met een blauw omkaderd wit kruis.

Het ontwerp uit 1973

Het leidde tot meer ontwerpen, die in februari 1974 werden gepubliceerd in de twee keer per week verschijnende Atuagagdliutit. De krant nodigde lezers uit te stemmen op de 11 vlaggen, waartussen ook de aloude Deense vlag de Dannebrog stond, plus het vlagontwerp uit 1973. Op één vlag na, waren het allemaal variaties op het Scandinavische model.
De vlag van Denemarken bleek het populairst bij de lezers, dus dat bleek voorlopig einde oefening.

Atuagagdliutit van 28 februari 1974 met de 11 vlaggen waaruit gekozen kon worden, met de titel Erfalassok (Vlag), op de onderste rij zien als tweede van links het vlagontwerp uit 1973 en tweede van rechts de Dannebrog, de vlag van Denemarken (© Atuagagdliutit)

Nadat Groenland een autonoom onderdeel was geworden van het koninkrijk in 1978, kwam er weer beweging in de vlaggenkwestie. De Groenlandse regering riep op tot het indienen van ontwerpen. Er kwamen er 555, waarvan 293 door Groenlanders zelf.

Enkele van de honderden inzendingen, gepubliceerd in de Atuagagdliutit van 27 februari 1985 (© Atuagagdliutit)
Links: Het ontwerp voor de Groenlandse vlag van Sven Tito Achen, dat een paar stemmen tekort kwam / Rechts: Sven Tito Achen (1922-1986) in 1977 (© Finsk Heraldik)

Desondanks kwam men er niet uit en deed men een nieuwe oproep. Uiteindelijk hield men twee ontwerpen over. De huidige vlag kreeg 14 stemmen, terwijl het andere ontwerp, van Sven Tito Achen (1922-1986), een Scandinavisch kruis in groen en wit, er elf kreeg. De vlag werd voor het eerst gehesen op 21 juni 1985.

Twee Groenlandse postzegels uit 1989, links de vlag, rechts het wapen van Groenland (anno 1989) (© Kongelig Post)

De vlag bestaat uit twee horizontale banen in wit en rood. Iets links van het midden is een cirkel geplaatst, de bovenkant rood, de onderkant wit. De vlag is een ontwerp van Thue Christiansen (1940), een Inuit, leraar, kunstenaar en politicus.

Thue Christiansen
Thue Christiansen (1940), ontwerper van de Groenlandse vlag (foto: Rimdal Høeg) (© sermitsiaq.ag)

De vlag wordt door de Groenlanders aangeduid met de naam Erfalasorput, wat zoveel betekent als ‘onze vlag’. Volgens Christiansen staat de witte baan voor de gletsjers en het grotendeels witte oppervlak van Groenland. De rode baan staat voor de oceaan. De rode helft van de cirkel staat symbool voor de zon, waarvan de helft inmiddels onder de horizon is verdwenen. De witte helft van de cirkel representeert het pakijs en de ijsbergen.

Kaart van Groenland (© Eric Gaba)

Verenigd Koninkrijk – Trooping the colour

De officiële viering van de verjaardag van de Britse koning of koningin, op de zaterdag voor of na 10 juni, is een traditie die teruggaat tot 1748. Het wordt de eerste Trooping the Colour onder Koning Charles III.
Vanwege de afnemende gezondheid van zijn moeder, Koningin Elizabeth II, verving Charles als Prins van Wales haar de laatste paar jaar bij deze ceremonie.

De eigenlijke verjaardag van de huidige koning is 14 november (hij wordt dan 75).
De viering bestaat uit een muzikale en militaire parade op Horse Guards Parade in Londen, afgenomen door de monarch in zijn hoedanigheid als opperbevelhebber van het leger.
Charles zal te paard van Buckingham Palace naar de Horse Guard Parade rijden.
Hij zal vergezeld worden door Koningin Camilla (kolonel van de Grenadier Guards), zijn oudste zoon William, de Prins van Wales (kolonel van de Welsh Guards) en diens vrouw Catherine, de Prinses van Wales (als kolonel van de Irish Guards).

Centraal staat één van de regimentsvaandels (the colour), ieder jaar staat één bepaald regiment in het zonnetje. De te ‘troopen colour’ is dit jaar van de Welsh Guards.
Het vaandel heeft een rood veld; de namen van de verschillende conflicten en/of oorlogen waarbij dit onderdeel van de Welsh Guards betrokken was, zijn links en rechts van de koninklijke St. Edwards’s Crown (uit 1661) op gouden banderollen afgebeeld.

Onder de kroon de draak uit het wapen van Wales (normaliter in rood, maar hier in goud afgebeeld).
Onder de draak het devies van de Welsh Guards: Cymru am Byth (Wales voor altijd).
Hoewel ‘1st Battalion’ impliceert dat er meerdere bataljons zijn, is dat niet het geval. Gedurende de 20e eeuw (de twee wereldoorlogen) waren er tot wel 6 bataljons, na de Tweede Wereldoorlog is het regiment steeds verder ingekrompen, halverwege de jaren ’90 was de laatste afslanking naar het bataljon dat nu nog bestaat.

Het vaandel van de 1st Battalion Welsh Guards

De koninklijke standaard

Koninklijke standaard UK
De koninklijke standaard van het Verenigd Koninkrijk (minus Schotland)

De Koninklijke Standaard is die van de regerend vorst of vorstin van het Verenigd Koninkrijk en is dus geen persoonlijke vlag.
De standaard is een heraldische banier, verdeeld in vier kwartieren. De kwartieren 1 en 4 laten het wapen van Engeland zien, het 2e kwartier is Schotland en het 3e Ierland.

Koninklijke standaard Schotland
De koninklijke standaard van Schotland

In Schotland wordt een andere versie van de koninklijke standaard gebruikt. In plaats van tweemaal Engeland wordt Schotland dubbel afgebeeld in het 1e en 4e kwartier. Engeland bevindt zich hier in het 2e kwartier, terwijl Ierland in het 3e kwartier blijft.

Meerdere Gemenebest-landen hadden tijdens het koningschap van Koningin Elizabeth hun eigen koninklijke standaard. Deze waren zijn alleen te zien als ze het desbetreffende gebied bezocht. Het ging om: Australië, Nieuw-Zeeland, Canada, Jamaica en Barbados.
Vanaf 1962 had ook Sierra Leone een dergelijke vlag, maar die werd in 1971 afgeschaft.
We zien ze hieronder afgebeeld.

trooping galerij 1
V.l.n.r.: de voormalige koninklijke standaarden van Australië, Nieuw-Zeeland en Canada
trooping galerij 2
V.l.n.r.: de voormalige koninklijke standaarden van Jamaica, Barbados en Sierra Leone

Anders dan bij de binnenlandse koninklijke standaarden, waren deze gepersonaliseerd door het gekroonde monogram van de koningin.
Daar Elizabeth in 2022 overleed, zijn al deze gepersonaliseerde standaarden vervallen, aangezien Koning Charles’ naam met een C begint.
Als hij Edward had geheten (een veel gebruikte Britse koningsnaam) hadden ze wellicht stilzwijgend gecontinueerd kunnen worden.

De nieuwe koninklijke standaard van Canada

De simpelste oplossing zou zijn de gekroonde E door een gekroonde C te vervangen, maar beslissingen hierover zijn voor zover bekend nog niet genomen, op één uitzondering na: Canada.
Dat land laat het monogram voortaan weg, zodat het niet alleen door Charles, maar ook door zijn eventuele opvolger(s) kan worden gebruikt.

Koninklijke standaard van Koningin Camilla

Bij het aantreden van haar man als koning op 8 september 2022 werd hertogin Camilla koningin-gemalin en sinds hun beider kroning op 6 mei jongstleden Koningin Camilla.
Als zodanig heeft zij haar eigen koninklijke standaard, waarvan de helft van de broekingszijde (de zijde langs de vlaggenstok) wordt ingenomen door de vier kwartieren van de koninklijke standaard, zoals gevoerd door haar man (maar wat minder ‘uitgerekt’).
De andere helft, de vluchtzijde, bevat het wapen van de vader van de koningin, majoor Bruce Shand (1917-2006).

Koninklijke standaard van Koningin Camilla

De onderste tweederde van dit wapen is koningsblauw met een gegolfde scheidslijn met de kop van een zwijn in wit, het gebit in geel.
De bovenkant bevat in het midden een zwart kruis, geflankeerd door twee vijfpuntige rode sterren.

Koninklijke standaard van Koningin Camilla in Schotland

Net als bij de koninklijke standaard is er ook een Schotse versie van de vlag van Camilla, met tweemaal het wapen van Schotland.

Screenshots Trooping the colour 2023

Vertrek vanuit Buckingham Palace, Koning Charles voorop, met achter hem de drie ‘royal colonels”, v.l.n.r.: William, de Prins van Wales, Edward, de Duke of Edinburgh en Anne, de Princess Royal
Koning Charles te paard op weg naar Horse Guard’s Parade
In een open rijtuig volgen Koningin Camilla, Catherine, de Prinses van Wales en haar drie kinderen
Koningin Camilla, Catherine, de Prinses Wales en haar drie kinderen: Charlotte, Louis (net niet zichtbaar) en George
De stoet op weg naar Horse Guard’s Parade via The Mall
De stoet op The Mall vanaf de andere kant gezien, richting Admiralty Arch
De koninklijke stoet bereikt Horse Guard’s Parade
De Welsh Guards staan aangetreden met hun colour (vaandel)
De Welsh Guards paraderen met hun vaandel voor Koning Charles
De koninklijke loge met Edward, Duke of Kent (een neef van wijlen Koningin Elizabeth), Catherine, de Prinses van Wales en Koningin Camilla
Teruggekeerd bij Buckingham Palace wil de traditie dat de monarch zijn troepen groet, maar Charles’ paard bokt, waarna een rijknecht te hulp schiet
Charles’ paard blijft dwarsliggen
Waarna de koning uiteindelijk niet helemaal op de goede plek staat
Intussen trekt een menigte toeschouwers op over The Mall richting het paleis
Het publiek bereikt het paleisplein met het Victoria Memorial, vanaf het paleis wappert de koninklijke standaard
De traditionele fly-past
Met een bijzonder stukje formatievliegen verschijnen de letters CR (Charles Rex oftewel Charles Koning)
Balkonscène met v.l.n.r.: Anne, the Princess Royal, Prins George, Catherine, de Prinses van Wales met Prins Louis voor haar, William, Prins van Wales met Prinses Charlotte voor hem
Koning Charles en Koningin Camilla (die laatste in haar uniform van de Grenadier Guards)
Opvallende noot bij de hekken van Buckingham Palace: Nederlandse vlaggen!

Saint-Pierre et Miquelon – Revendiqué pour la Couronne Française / Geclaimd voor de Franse Kroon (1536)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Saint-Pierre et Miquelon is de verzamelnaam voor een groep van acht eilanden voor de kust van het Canadese Newfoundland. Het is een Frans overzees gebiedsdeel, het enige wat rest van de ooit omvangrijke bezittingen van Frankrijk in Noord-Amerika.

Locatie van Saint=Pierre et Miquelon voor de kust van Newfoundland (Canada) (© tresordesregions.mgm.fr)

Het grootste eiland is Miquelon, wat met een landengte is verbonden met het onbewoonde Langlade. Miquelon had in 2017* 641 inwoners. Saint-Pierre hoewel kleiner, is het hoofdeiland met de gelijknamige hoofdstad, 5.633 inwoners in hetzelfde jaar.
*dit zijn nog steeds de laatst beschikbare cijfers

Kaart van Saint-Pierre et Miquelon (© tresordesregions.mgm.fr)

De eilanden werden ‘ontdekt’ op 21 oktober 1520 door de Portugese zeevaarder João Álvares Fagundes. Zestien jaar later, op 15 juni 1536 claimt de Franse ontdekkingsreiziger Jacques Cartier, zeilend op de Grande Hermine, de eilanden voor de Franse koning François I.

ontdekkingsreizigers
V.l.n.r.: João Álvares Fagundes (ca.1460-1522), standbeeld in Viano do Castelo, Portugal (© minube.pt) / Jacques Cartier (1491-1557), fantasieportret / De Grande Hermine op een Franse postzegel uit 2008

Vanaf 1604 vestigen zich vissers uit Normandië, Bretagne en Baskenland op de eilanden. In 1713 lijft het Verenigd Koninkrijk de eilanden in en voegt ze bij Nova Scotia, maar na het einde van de Zevenjarige Oorlog, in 1763, worden de eilanden opnieuw Frans.

Hoofdstad Saint-Pierre (fotograaf onbekend)

Heden ten dage vormt de visserij nog steeds de belangrijkste vorm van inkomsten voor deze kleine gemeenschap.

De vlag

Vlag van Saint-Pierre et Miquelon (1982-heden)

De vlag stamt uit 1982, maar is nooit officieel vastgesteld en strikt genomen is de Franse vlag de officiële vlag.

Vlag van Frankrijk (de tricolore)

Dat weerhield de eilandbewoners er natuurlijk niet van een eigen vlag te ontwerpen.

De indeling is interessant, want de vlag vertoont drie kantons aan de vluchtzijde, onder elkaar. De kantons bestaan uit drie vlaggen. Het zijn van boven naar beneden de vlaggen van Baskenland, Bretagne (in de versie van 1532) en Normandië.

baskenland naast elkaar
Links: Vlag van Baskenland (‘Ikurrina’) / Rechts: Vlag van Normandië (‘Les P’tits Cats’)
bretagne naast elkaar.jpg
Links: Oude versie van de vlag van Bretagne uit 1532 / Rechts: De oude vlag vormt nu het kanton in de tegenwoordige vlag van Bretagne (‘Gwenn-ha-du’)

Het grootste gedeelte van de vlag wordt ingenomen door een schip in geel (of goud) op een blauw veld (de kleur blauw varieert nogal van licht naar donker!), varend richting de mastzijde, met golven eronder. Dit schip is de Grande Hermine, het schip van Jacques Cartier.

De vlag is gebaseerd op het wapen van de eilanden, waarbij de drie kantons bóven de voorstelling met het schip geplaatst zijn en dat rond 1933 ingevoerd is.

Wapen van Saint-Pierre et Miquelon

Officieel wordt de vlag doorgaans in combinatie met de Franse vlag gebruikt, zoals op de het screenshot hieronder te zien is.

Screenshot van een toespraak van de Franse minister van Overzeese Gebieden, Annick Girardin (1964) in Saint-Pierre, op 19 oktober 2017. De vlag van Saint-Pierre et Miquelon is hier tussen die van de EU en Frankrijk geplaatst.

Oekraïne – Один рік і шістнадцять тижнів війни / Een jaar en zestien weken oorlog

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Damdoorbraak

Na de vernietiging van de Kachovka-stuwdam is zo’n driekwart van het stuwmeer weggestroomd, via de rivier de Dnjepr naar de Zwarte Zee. Nu, een week later, is het water op de meeste plaatsen aanzienlijk gezakt, zo rond de 16e of 17e juni zou de enorme watermassa ‘verwerkt’ moeten zijn.

Het boven water gekomen besturingsmechanisme van een Russische S-300 raket (screenshot)

Doordat het waterniveau in het stuwmeer nu aanzienlijk lager staat, komt er van alles boven water, zoals het besturingsmechanisme van een Russische S-300 raket, maar ook een scheepswrak van lang geleden.

In het deels leegelopen stuwmeer kwam een scheepswrak tevoorschijn (screenshot)

Met de enorme watermassa kan van alles en nog wat de Dnjepr zijn ingestroomd, zoals nog niet geëxplodeerde mijnen en/of munitie, olie, landbouw-pesticiden, enzovoort.

Beelden van de overstroomde Dnjepr, afgelopen week (screenshots)

Afgelopen week heeft Rusland een tweede, veel kleinere dam over de rivier Mokri Yaly opgeblazen, waarschijnlijk om het Oekraïense tegenoffensief in de regio Donetsk te frustreren.

De dam over de rivier de Mokri Yaly (Google Maps)

Tegenoffensief

Het langverwachte tegenoffensief is volgens president Zelensky inmiddels begonnen, maar grote aanvalsgolven hebben we nog niet gezien.
Even goed slaagde het Oekraïense leger erin vier dorpen in de oblast Donetsk op de Russen te veroveren. Het gaat om Neskuchne, Strorozheve, Blahodatne en Makarivka.

Op deze kaart geeft het omkaderde vak net onder Velyka Novosilka de locatie weer van het door Oekraïne bevrijde gebied waar de vier dorpen gelegen zijn (© Institute for the Study of War)
Op sociale media werd een filmpje gedeeld van twee Oekraïense soldaten die een vlag plaatsen in het zojuist bevrijde dorp Neskuchne (screenshot)

Hoax of echt?

Sinds eind vorige week circuleren er enkele filmpjes op pro-Russische sociale media, waarop te zien zou zijn dat enige Leopard-2A4-tanks en Bradley-gevechtsvoertuigen door Russische aanvallen vernietigd zouden zijn bij Novopokrovka, in de regio van Zaporizja.

Screenshot uit een van de eerste Russische filmpjes die op sociale media verschenen

Of het echt zo is valt moeilijk te controleren, temeer daar Rusland bekend staat om het manipuleren van bewegend beeld.
John Adams-Graf, een Amerikaanse specialist op het gebied van militaire voertuigen heeft de beelden van het eerst gepubliceerde filmpje meermaals bekeken.
Volgens hem lijkt het om twee verschillende gebeurtenissen te gaan, die aan elkaar zijn gemonteerd.
Of het inderdaad om een Leopard-tank gaat kon hij niet bevestigen.

Screenshot uit het tweede filmpje op sociale media, verspreid door het Russische ministerie van Defensie

Een tweede filmpje lijkt een iets duidelijker beeld te geven van een aantal Leopards bij elkaar, waarbij er één in brand lijkt te staan, maar of de andere ook uitgeschakeld zijn is moeilijk te zien.
Oekraïne wilde er weinig over kwijt, alleen dat het in de regio Zaporizja actief was geweest.

Verwarring

Die verwarring over wat Rusland en Oekraïne bekendmaken is natuurlijk niet nieuw, maar met de oplopende strijd zal dat waarschijnlijk nog verder toenemen.
President Poetin had gisteren pro-Russische oorlogsbloggers en journalisten uitgenodigd voor een gesprek, waarbij ook vragen gesteld mochten worden.
Volgens de president zijn de verliezen bij het Oekraïense tegenoffensief tienmaal zo groot (“catastrofaal”) dan aan Russische zijde en heeft Oekraïne nergens succes geboekt.

De Oekraïense opperbevelhebber der strijdkrachten, generaal Valery Zaluzhny (1973) (screenshot)

Zijn claim kan niet worden geverifieerd, maar de Oekraïense president Zelensky ontkent dat het tegenoffensief een mislukking is. “Er zit beweging in”, zo zei hij in een videoboodschap.
Opperbevelhebber van het Oekraïense leger, Valery Zaluzhny, liet weten dat er enkele successen waren geweest: “we voeren onze plannen uit en boeken vooruitgang”.
Het ministerie van Defensie liet gisteren weten dat de Russische verliezen “gedurende het laatste etmaal” aanzienlijk waren: 680 gesneuvelde soldaten, acht tanks en een luchtverdedigingssysteem.
Maar ook hiervoor geldt hetzelfde: de cijfers kunnen niet onafhankelijk worden geverifieerd.

Raketaanvallen

Oekraïne is ze wel “gewend”: Russische raketaanvallen en ook de afgelopen week was het weer raak.
Zo werd er een appartementengebouw van vijf verdiepingen in Kryvy Rih getroffen, de geboortestad van president Zelensky, waarbij twaalf mensen om het leven kwamen.

Beelden van de aanval op Kryvy Rih verschenen ’s nachts nog op sociale media (screenshots)

Gisteren werd de havenstad Odessa onder vuur genomen vanaf de Zwarte Zee: twee van de vier kruisraketten konden onderschept worden, een derde trof doel, terwijl het onduidelijk is waar de vierde terechtkwam.

Het deels uitgebrande appartementencomplex en McDonald’s restaurant in Odessa (screenshot)

De kruisraket die raak was en in een pakhuis insloeg, zorgde ook voor grote schade aan andere gebouwen, waarschijnlijk door rondvliegende brokstukken, waaronder een McDonald’s restaurant dat in vlammen opging, een school, winkels en een appartementencomplex raakten beschadigd.
Drie mensen kwamen om het leven en er vielen dertien gewonden.

Het zwaar beschadigde appartementencomplex (screenshot)


De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Californië – California Republic / Republiek Californië (1846)

Op 9 september 1850 werd Californië de 31e staat van de Verenigde Staten van Amerika. Tot 1846 was Californië een deel van Mexico (wat op zijn beurt oorspronkelijk onder Spaans gezag stond).

California map
Situatie in het gebied halverwege de 19e eeuw, met in geel het gebied wat Mexico in 1848 verloor (© umich.edu)

De Mexicaanse regering dreigde in 1846 de alsmaar toenemende aantallen Amerikaanse kolonisten Californië uit te zetten. Een groep van hen kwam hier tegen in opstand en riep op 14 juni de republiek Californië uit. Lang duurde deze situatie niet, de ‘republiek’ had geen enkele autoriteit en werd door geen enkel land erkend. Maar het was wel een signaal, drie weken later arriveerden Amerikaanse troepen in het gebied, die Californië op de Mexicanen veroverden.

De kortstondige ‘California Republic’ kwam daarmee op 9 juli aan zijn eind. De facto was Californië dus al Amerikaans vanaf 1846, maar de officiële toetreding was in 1850.

De vlag

Vlag van Californië (1911-heden)

De Californische vlag stamt in feite uit de hierboven beschreven periode in 1846, toen Californië korstondig een republiek was.

De wellicht eerste vlag van de nieuwbakken republiek was een ontwerp van Peter Storm (een Noorse immigrant), die tussen de 14e en 17e juni 1846 te zien zou zijn geweest in Fort Sonoma. De vlag is bekend van een foto, waarschijnlijk gemaakt rond 1870, van Peter Storm, die met de vlag poseert, 24 jaar later dus.

californie portret
Peter Storm rond 1870, met de eerste (?) vlag van Californië, op de rechterfoto dezelfde vlag in close-up en gekanteld (© sfmuseum.org)

Het laat een horizontale tweekleur zien met een grizzlybeer  staand op zijn achterpoten en (vagelijk zichtbaar) een ster in de broekingshoek. Maar enig bewijs dat deze vlag werkelijk de eerste Californische vlag was, is nooit geleverd. Een andere theorie over deze vlag is dat hij pas in 1848 zou zijn gemaakt. De vlag werd bij zijn dood in 1877 met hem begraven in Calistoga, Californië.

Een andere (wellicht eerste) Californische vlag was haastig gefabriceerd door William Todd, die op een katoenen doek met rode en bruine verf een grizzlybeer, een ster en de tekst California Republic aanbracht. De vlag werd vervolgens boven het zojuist door de revolutionairen veroverde Fort Sonoma gehesen.

Bear Flag spel
De gebeurtenis als bordspel! (publiek domein)

De actie staat in de geschiedenis nu bekend als de Bear Flag Revolt. Daarmee hebben we gelijk de bijnaam van de vlag te pakken: Bear flag.

De originele vlag is helaas op 18 april 1906 in San Francisco verloren gegaan, bij de grote aardbeving, maar is nog wel bekend van een foto uit 1890.

californie vlaggen naast elkaar
Links: de enige foto (uit 1890) van de andere eerste Californische vlag / Rechts: een digitaal vervaardigde voorstelling van deze vlag met de waarschijnlijke kleuren (© sfmuseum.org)

De moderne vlag heeft nog hetzelfde basisontwerp, maar de (bruine) grizzlybeer ziet er nu wat natuurlijker uit en staat prominent midden op de vlag en loopt op een stukje gras naar de mastzijde.

Vlag van Texas

De rode ster in de linkerbovenhoek verwijst naar Texas, de Lone Star State, die in de jaren daarvoor, zich net als Californië bevrijd had van de Mexicaanse overheersing en ook kortstondig een republiek was. Hoewel inmiddels natuurlijk niet meer de lading dekkend, is de naam California Republic vanwege de vlaggeschiedenis behouden en staat nu prominent onder de beer.

De onderkant van de vlag heeft een horizontale rode balk in dezelfde kleur als de ster. De vlag is officieel in gebruik sinds 3 februari 1911.

Kaart van Californië (© freeworldmaps.net)

Sint Maarten – Invoering vlag (1985)

Vandaag de 38e verjaardag van de vlag van Sint Maarten.

Satellietfoto van Sint Maarten/Saint-Martin (publiek domein)

De vlag

De vlag van Sint Maarten (1985-heden)

Tot 13 juni 1985 werd de vlag van de Nederlandse Antillen op Sint Maarten gebruikt. Vanaf die datum werd er een eigen vlag ingevoerd. Na de omvorming tot een land binnen het koninkrijk werd de vlag gehandhaafd.

Vlaggen Antillen
De twee versies van de vlag van de Nederlandse Antillen. Links met zes sterren (1959-1986) en rechts met vijf sterren na de uittreding van Aruba (1986-2010)

De vlag is een horizontale tweekleur in rood en blauw, met een witte driehoek aan de broekingszijde. De kleuren rood, wit en blauw geven de verbondenheid weer met Nederland.

Het wapen van Sint Maarten (1982-heden)

In de witte driehoek is het wapen van Sint Maarten afgebeeld. Het is een blauw schild, oranje omzoomd (het oranje symboliseert de verbondenheid met het Huis van Oranje-Nassau). Op het schild is een gebouw in zilver afgebeeld: het voormalige Paleis van Justitie in de hoofdstad Philipsburg.
Twee symbolen zijn boven het gebouw afgebeeld: links een boeket van de wisselbloem (lantana camara) in goud (de nationale bloem van Sint Maarten) en rechts het monument van de Frans-Nederlandse vriendschap in zilver.

Twee van de onderdelen uit het wapen van Sint Maarten (en daarmee ook van de vlag): Het Constitutioneel Hof (Courthouse) In Philipsburg, gebouwd in 1793, oorspronkelijk het kantoor van John Philips (1688-1746), een (Schotse) commandeur in Nederlandse dienst, waar de hoofdstad naar vernoemd is, plus rechts het silhouet van een pelikaan (foto links: Richie Diesterheft / foto rechts: publiek domein)

Boven het schild is een ondergaande zon te zien met daarvoor een bruine pelikaan in vlucht.
Een gouden banderol omkranst de onderkant van het schild met daarop in groene kapitalen de wapenspreuk van Sint Maarten: Semper progrediens (Altijd op weg). Het wapen werd vastgesteld op 17 november 1982.

Kaart van Sint Maarten/Saint-Martin (© FrreMapViewer)

Saint-Martin

Om nog kort iets te zeggen over de Franse kant van het eiland: de officiële vlag hier is de Franse tricolore. Lokaal wordt er een onofficiële logo-vlag gevoerd.

De Franse tricolore en de logo-vlag van Saint-Martin

Op het internet circuleert verder een vlag die tot nu toe niet op het Franse Saint-Martin is aangetroffen. Waarschijnlijk heeft iemand zich vexillologisch vermaakt met het ontwerpen van een vlag.

Vlag Saint Martin
Een hoax?

Vlaggen-afficionado Hernán Bustelo had de volgende theorie in 2012 over deze mysterieuze vlag: “Het vlagontwerp lijkt op een wit martini-glas tegen een blauwe achtergrond met daarin een rode vloeistof en een schijfje citroen erboven. Ik vermoed dat iemand met de naam (Saint)-Martin en Martini speelde en zo met een eigen ontwerp kwam.”

De bewuste vlag in actie! (publiek domein)

Brazilië – Dia dos Namorados / Dag der Geliefden

Dia dos Namorados (Dag der geliefden) is een officiële feestdag in Brazilië, maar ook in het voormalige moederland Portugal wordt het wel gevierd.

Kaart van Brazilië (© freeworldmaps.net)

De dag wordt ook wel de Braziliaanse Valentijnsdag genoemd en lijkt daar ook erg op. Valentijnsdag (14 februari) wordt in Brazilië niet gevierd omdat het dan net carnavalstijd is. De 12e juni is gekozen, omdat dat de vooravond is van Sint Antonius-dag op de 13e.

Antonius van Padua (ca. 1195-1231) kwam oorspronkelijk uit Lissabon, maar stierf op 13 juni 1231 in het tegenwoordig in Italië gelegen Padua. Hij is beschermheilige voor diverse groepen, waaronder geliefden.

Antonius van Padua
Antonius van Padua; aan de hand van zijn schedel werd zijn gezicht in 2014 ‘gereconstrueerd’ (© preguntasantoral.es)

Op deze dag geven verliefde koppels elkaar cadeautjes of vieren met een romantisch avondje uit. Tevens is het gebruik dat straten worden versierd of dat er carnavals-achtige optochten zijn en er wordt volop gedanst (samba).

Dia dos Namorados: de Braziliaanse Valentijnsdag (screenshot)

De vlag

Brazilië vlag.png
Vlag van Brazilië (1889/1992-heden)

De vlag van Brazilië is op het symbool na, de facto onveranderd sinds het begin van het keizerrijk in 1822. De vlag is groen (symbool voor de oerwouden) met een gele ruit (qua kleur symbool voor goud, qua vorm symbool voor diamant).
Het keizerlijk wapen wat in de ruit stond werd vervangen door de zuidelijke hemelglobe in blauw, met daaromheen een band met het opschrift ‘Ordem e progresso’ (Orde en vooruitgang).

brazilie 02
Links: vlag van het Keizerrijk Brazilië (1822-1889) / Rechts: Raimundo Teixeira Mendes (1855-1927), op een foto uit 1913 (© conladoleiloeiro.com.br)

De sterren

Het aantal sterren op het halfrond houdt gelijke tred met het aantal staten in de federatie. Bij de introductie in 1889 waren dat er 21. Daarna is de vlag nog drie keer aangepast met het creëren van nieuwe deelstaten.
Dat gebeurde voor het eerst in 1960 (22 sterren) en opnieuw in 1968 (23 sterren).

Op 11 mei 1992 was de laatste aanpassing. Het aantal sterren is nu 27. De sterren zijn geordend als in de werkelijke sterrenhemel.
Hieronder een uitvergroting van de sterrenhemel van de Braziliaanse vlag, waarbij de sterren of sterrengroepen zijn genummerd.
Wat is hier allemaal afgebeeld?

  1. Procyron, als enige (dubbel)ster van het sterrenbeeld Kleine Hond
  2. Grote Hond, met als grootste ster Sirius
  3. Canopus, als enige (en helderste) ster van het sterrenbeeld Kiel
  4. Spica, als enige (en helderste) ster van het sterrenbeeld Maagd
  5. Het uitgestrekte sterrenbeeld Waterslang
  6. Het sterrenbeeld Zuiderkruis
  7. Sigma Octantis, als enige ster van het sterrenbeeld Octant
  8. Het sterrenbeeld Zuiderdriehoek
  9. Het sterrenbeeld Schorpioen, met als helderste ster Antares
De sterren op de vlag verklaard


Ontwerper van de huidige vlag was Raimundo Teixeira Mendes, een Braziliaans filosoof en wiskundige.
De vlag staat bekend onder twee namen: Verde e Amarela (Groen en Geel) en Auriverde (Goudgroen).

Andere vlaggen

De presidentiële vlag van Brazilië is groen met daarop het wapen van Brazilië. Dit wapen stamt uit 1889, het jaar waarop het land een republiek werd.
Het wapen heeft als centraal embleem een vijfpuntige groen-gele ster met een rood-gele rand. Zoals we al gezien hebben zijn groen en geel de kleuren van Brazilië.
In het midden van de ster zien we een blauwe cirkel met geel omcirkeld in het midden vijf vijfpuntige witte sterren, die het sterrenbeeld Zuiderkruis vormen. Dit sterrenbeeld staat ook op de nationale vlag afgebeeld.
In de blauwe rand eromheen zien we 27 vijfpuntige witte sterren, symbool voor de 26 deelstaten en het federaal district (de hoofdstad Brasilia).

Links: Vlag van de president van Brazilië / Rechts: Vlag van de vice-president van Brazilië

De ster wordt omkranst door de takken van een koffieplant (links) en van een tabaksplant (rechts).
Onder de ster een in drieën geplooide blauwe banderol met daarop de tekst: REPÚBLICA FEDERATIVA DO BRASIL 15 de Novembro de 1889.

De nationale en presidentiële vlaggen bij het Palácio de Alvorada in hoofstad Brasilia (fotograaf onbekend)

De presidentiële vlag is doorgaans te zien bij het presidentieel paleis, het Palácio de Alvorada of boven het werkpaleis Palácio do Planalto.

De presidentiële garde staat klaar voor het hijsen van de nationale en presidentiële vlaggen bij het werkpaleis van de president, het Palácio do Planalto in Brasilia, de vlag links op de foto is die van de douane-unie Mercosur waarvan naast Brazilié ook Argentinië, Uruguay, Paraguay en Venezuela lid zijn (foto: Marcos Carrêa)

De vlag van de vice-president van Brazilië is geel met 23 vijfpuntige blauwe sterren die de vlag in vieren delen. In het aldus gevormde kanton of broektop een afbeelding van het Braziliaanse wapen.
Waarom de vlag van de vice-president niet net als die van de president 27 sterren toont, lijkt een weinig inconsequent. De 23 sterren horen bij het tijdvak 1968-1992, toen de Braziliaanse vlag nog maar 23 sterren telde. Kennelijk werd het belang van een aanpassing van de vice-presidentiële vlag niet erg groot geacht.

Hawaii – Kamehameha Day / Kamehameha-dag (1871)

Kamehameha Day is een officiële feestdag in de Amerikaanse staat Hawaii. Het herinnert aan de Hawaiiaanse koning Kamehameha I (circa 1758-1819).

hawaii kamehameha
Links: Portret van koning Kamehameha I (ca. 1758-1819) in 1816, door Louis Choris (1795-1828), het enig naar leven geschilderde portret (in waterverf) van de koning (Collectie Honolulu Museum of Art) / Rechts: Veel portretten van Kamehameha I zijn gebaseerd op dat van Louis Choris, zoals dit voorbeeld door een onbekende schilder

Hij verenigde de verschillende eilanden vanaf zijn ‘eigen’ eiland Hawai’i (The Big Island) tot één Hawaiiaans Rijk. Dat gebeurde vanaf 1795 met de eilanden O’ahu, Molaka’i, Maui en Lana’i. Kaua’i en Ni’ihau volgden in 1810.

Kamehameha Day werd ingesteld op 22 december 1871 door koning Kamehameha V en werd voor het eerst op 11 juni 1872 gevierd. In 1893 werd de Hawaiiaanse monarchie omver geworpen door een groepje Amerikaanse en Europese zakenlui en politici. De laatste koningin, Lili’uokalani werd onder huisarrest geplaatst.

hawaii portretten 2
Koning Kamehameha V (1830-1872) (Hawai’i State Archives / publiek domein) / Koningin Lili’uokalani (1838-1917) (foto: George Prince / publiek domein)

Van 1894 tot 1898 was Hawaii een onafhankelijke republiek. Op 12 augustus 1898 werd het een Amerikaans territorium en vanaf 21 augustus 1959 de (tot op heden) 50e en laatste staat van de Verenigde Staten.

De vlag

Vlag van Hawaii (1816-heden)

De vlag van Hawaii is een beetje een vreemde. Mensen die hem nooit eerder gezien hebben kunnen zich niet voorstellen dat dát de Hawaiiaanse vlag is. Het doek vertoont acht gelijke horizontale banen: wit, rood, blauw, wit, rood, blauw, wit en rood. Het gekke zit ‘m in de Britse Union Flag of Union Jack in het kanton.

Er was echter de nodige Britse aanwezigheid geweest in de Stille Oceaan, te beginnen met de reizen van kapitein James Cook, die de Hawaii-eilanden in 1778 ‘ontdekte’. Hij noemde ze overigens de Sandwich Eilanden. Cook’s Britse opvolger George Vancouver deed de eilanden eind 18e eeuw ook aan.

hawaii portretten
James Cook (1728-1779), schilderij uit ca. 1775 door Nathaniel Dance-Holland (1735-1811) (National Maritime Museum, Greenwich) / George Vancouver (1757-1798) door een onbekende schilder (National Portrait Gallery, Londen)

Volgens de overlevering zou hij koning Kamehameha I een Britse vlag hebben gegeven en wel een red ensign, de Britse zeevlag.

Red ensign

Dit als teken van vriendschap met koning George III. De vlag werd vervolgens enthousiast uitgehangen van verschillende belangrijke gebouwen. Toen de koning duidelijk werd gemaakt dat dit gezien kon worden als een te pro-Britse houding, besloot hij een Amerikaanse vlag vanuit zijn huis te laten wapperen.
Dit op zijn beurt leidde weer tot protesten van Britse hoogwaardigheidsbekleders aan het hof van Kamehameha. Kennelijk had hij er daarna genoeg van, want de vlag die vervolgens in 1816 uit de bus rolde, was een soort van samensmelting van beide vlaggen.

Kaart van de Hawaii-eilanden (© freeworldmaps.net)

De acht strepen staan voor de verschillende eilanden: Hawai’i, O’ahu, Kuau’i, Kaho’olawe, Lana’i, Maui, Moloka’i en Ni’ihau. Er is ook ooit een versie geweest met negen strepen (voor het mini-eiland Nihoa) en een met zeven strepen (waarbij een van de ‘onbelangrijkere’ eilanden niet gerepresenteerd werd, óf Kaho’olawe óf Ni’ihau).

Portugal – Dia de Portugal / Portugaldag

Met de Dia de Portugal bestaat Vlagblog 9 jaar: op 10 juni 2014 begon het blog met deze Portugese feestdag. Het bleef die dag echter bij een simpele vermelding en een foto van de vlag. Dat is nu wel anders!

Kaart van Portugal (© freeworldmaps.net)

De 10e juni is de officiële feestdag van Portugal en heeft officieel een langere naam dan die hierboven, namelijk: Dia de Portugal, de Camões e das Comunidades Portuguesas. Het herinnert aan de dood van het nationale literaire icoon Luís de Camões, op 10 juni 1580 (zijn geboortejaar en -datum zijn onbekend, dus werd gekozen voor zijn sterfdag).

Luís de Camões, v.l.n.r.: Portret ca. 16e/17e eeuw, door een onbekende schilder; sinds 1549 was hij blind aan zijn rechteroog na een veldslag met de Moren (© estudiopratico.com.br) / Standbeeld in Lissabon (© comunidadeculturaezrte.com) / Praalgraf in het Mosteiro dos Jerónimos (Hiëronymietenklooster) te Lissabon

Hij schreef Os Lusíadas (voor het eerst gepubliceerd in 1572), wat wel beschouwd wordt als Portugal’s nationale epische gedicht. Het verhaalt over de 15e eeuwse Portugese ontdekkingsreizen. De Camões wist er alles van, hij was zelf een ervaren reiziger, tot in Zuidoost-Azie toe.

Marcelo Rebelo de Sousa (1948), president van Portugal, sinds 9 maart 2016
Ieder jaar wordt er een stad uitgekozen voor de officiële viering. dit jaar is dat Braga, in het noorden van het land. De dag wordt normaliter gevierd met militaire parades, concerten, optochten, tentoonstellingen en speeches
. De president, Marcelo Rebelo de Sousa, deelt vandaag lintjes uit.
Locatie van de twee autonome Portugese regio’s de Azoren en Madeira ten opzichte van het moederland (publiek domein)

De vlag

Vlag van Portugal (1911-heden)

De vlag is ingevoerd op 30 juni 1911. Hij is verticaal in tweeën gedeeld, mastzijde groen, vluchtzijde rood. Het groene gedeelte is 2/5 van de vlag, het rood 3/5. Over het midden van de kleurscheiding (iets links van het midden dus) is het Portugese wapen afgebeeld.
De kleuren groen en rood zijn afkomstig uit het begin de republikeinse revolutie in 1910. Vanaf de kruiser NRP Adamastor werd in de nacht van 3 op 4 oktober het startsein gegeven in deze strijd.

De NRP Adamastor (1896-1933) (NRP staat voor Navio de República Portuguesa) (publiek domein)

De vlag die het schip voerde had twee verticale banen rood en groen (omgekeerd aan de huidige vlag dus). Het groen symboliseert de hoop, het rood de Oktoberrevolutie van 1910, die een einde maakte aan de monarchie in Portugal.

Links: Een armillarium (fotograaf onbekend) / Rechts: Het wapen van Portugal

Het Portugese wapen gaat veel verder terug en is een van de oudste nationale symbolen ter wereld en is in ieder geval sinds 1134 al op Portugese vlaggen aanwezig. Het toont een wapenschild op een armillarium geplaatst. Het schild herbergt een kleiner schild in wit met daarop weer vijf kleinere schildjes. Deze blauwe schildjes hebben ieder vijf witte punten en staan voor de wonden van Jezus. Het grotere schild is in rood en toont zeven burchten (oorspronkelijk negen), die staan voor Portugese overwinningen.
Het armillarium stelt een wereldbol voor, afgebeeld in ringen, die o.a. de evenaar, meridianen en de horizon voorstellen. Het werd in 255 voor Christus uitgevonden en diende als hulpmiddel om plaats en tijd te bepalen.

Overheid

Portugal heeft nogal wat afgeleiden van de nationale vlag voor diverse overheden. Twee ervan hieronder.
De eerste is de vlag van de president van de republiek. Dit is een geheel groene versie van de nationale vlag, waarbij het wapen in het midden is gecentreerd.
Het is een vrij zeldzame verschijning. Als de president een officiële toespraak houdt, is dat meestal voor een nationale vlag (zie foto aan het begin van dit artikel).

Links: Vlag van de president van Portugal / Rechts: De nationale en presidentiële vlag samen in beeld (publiek domein)

Doorgaans is de vlag wel te zien boven het presidentieel paleis, het Palácio de Belém en soms boven het buitenverblijf São Julião da Barra als de president aanwezig is.

De presidentiële vlag boven het Palácio de Belém (screenshot)

In minivorm is de vlag ook op de dienstauto van de president te zien bij officiële ceremonies, behalve bij buitenlandse staatsbezoeken, dan wordt de nationale vlag als autovlaggetje gebruikt.

Links: Vlag van de premier van Portugal / Rechts: Premier António Costa (1961), premier van Portugal (foto: Arno Mikkor – 2017 / publiek domein)

Nog zeldzamer is de op 2 februari 1972 ingevoerde vlag van de premier van Portugal. Deze is soms waar te nemen als autovlaggetje.
Het is een opvallend ontwerp: het heeft een wit veld, met een andreas- of schuinkruis in groen daaroverheen, met daar bovenop het nationale wapen. De vlag is afgezet met een rode sierrand met een dessin van gouden laurierbladen.
De huidige premier van Portugal is António Costa. Hij trad aan op 26 november 2015.