Oekraïne – Два роки i тридцять три тижні війни / Twee jaar en drieëndertig weken oorlog

Drie vlaggen vandaag. Vlag 1:

Aanval olie-opslagplaats op de Krim

Het Oekraïense leger zegt dat het een aanval heeft uitgevoerd op een grote olieterminal voor de kust van het bezette Krim-schiereiland, de laatste in een golf van aanvallen op door Rusland gecontroleerde energiefaciliteiten.

Kaart van de Krim, Feodosia ligt iets rechts van het midden, bij het smalste stuk van het schiereiland (© Google Earth)

Ambtenaren in Kiev lieten weten dat raket-eenheden de aanval op de Feodosia-terminal (de grootste olieverwerkingsfaciliteit op het schiereiland) in een nachtelijke aanval uitvoerden.
Op beelden die op sociale media circuleren, zijn grote rookwolken boven de Feodosia-terminal te zien.

Beeld na de aanval vanuit de verte (screenshot)

Door Rusland geïnstalleerde functionarissen op de Krim hebben de aanval niet bevestigd, maar erkenden wel dat er brand in de faciliteit was uirgebroken en dat getracht wordt de brand te blussen.

Brandende olieterminals bij Feodosia (screenshot ДОСЬЕ ШПИОНА)

Er zijn geen slachtoffers als gevolg van de ontploffing gemeld, wel is er een noodtoestand op gemeentelijk niveau uitgeroepen, waarbij 300 mensen uit Feodosia zijn geëvacueerd vanwege de brand, aldus staatspersbureau Tass.

Ook bij daglicht waren de branden nog niet onder controle (screenshot)

Oekraïne publiceert nieuwe cijfers Russische verliezen

Hoewel de getallen over Russische verliezen constant worden bijgewerkt, trad de Oekraïense Generale Staf er deze week speciaal mee naar buiten op Facebook.
Zo zouden er alleen al op afgelopen dinsdag 8 oktober 1.150 Russische soldaten gedood dan wel gewond zijn geraakt.

Overzicht van Russische verliezen, gedeeld door de Oekraïense Generale Staf op Facebook (© Генеральний штаб ЗСУ / General Staff of the Armed Forces of Ukraine)

Op diezelfde dag verloren de Russen ook 4 tanks, 11 bepantserde gevechtsvoertuigen en 19 artilleriesystemen, is te zien op de lijst.
Volgens de complete lijst (waarbij de cijfers tussen haakjes de recentste verliezen weergeven) gaat het om:

Ongeveer 664.120 (+1.150) militairen
8.944 (+4) tanks
17.751 (+11) gepantserde gevechtsvoertuigen
19.222 (+19) artilleriesystemen
1.223 (+0) raketsystemen met meerdere lanceringen
973 (+0) luchtverdedigingssystemen
369 (+0) vliegtuigen
328 (+0) helikopters
16.718 (+31) strategische en tactische UAV’s
2.618 (+0) kruisraketten
28 (+0) schepen/boten
1 (+0) onderzeeër
26.240 (+55) voertuigen en tankwagens
3.385 (+12) speciale voertuigen en ander materieel

Finse president spreekt van een NAVO 3.0

De Finse president Alexander Stubb, afgelopen dinsdag op bezoek bij secretaris-generaal Mark Rutte van de NAVO, heeft gezegd dat het Noord-Atlantische Bondgenootschap in de huidige geopolitieke omgeving terugkeert naar zijn oorspronkelijke missie, waarvoor het in het leven is geroepen: het afschrikken en verdedigen tegen dreigingen uit het Oosten, vooral uit Rusland.

De Finse president Alexander Stubb en secretaris-generaal Mar Rutte van de NAVO tijdens hun gezamenlijke persconferentie in Brussel (screenshot)

Tijdens een gezamenlijke persconferentie met Rutte zei hij o.a.: “Ik ben er vast van overtuigd dat we nu getuige zijn van de creatie van een NAVO 3.0.
We zijn terug bij de oorspronkelijke rol van de NAVO als afschrikwekkende en sterke militaire alliantie met een dreiging die uit het Oosten komt, voornamelijk uit Rusland”

President Stubb tijdens de personferentie (screenshot)

“We hebben een heel gemeenschappelijk begrip binnen het bondgenootschap over onze veiligheidsuitdagingen, en ik denk dat het nu uiterst belangrijk is dat we aan beide werken: afschrikking en verdediging.”

NAVO-baas Rutte in Oekraïne

Mark Rutte, had als nieuwe NAVO-secretaris-generaal al gelijk een volle agenda. Op vrijdag 3 oktober, zijn derde werkdag, maakte hij zijn opwachting in Kiev, nog vóór hij één van de landen uit het bondgenootschap bezocht.

Het prioriteitsbezoek van Rutte aan Oekraïne werd zeer gewaardeerd, de ontvangst was dan ook zeer hartelijk (screenshot)

Rutte wilde hiermee onderstrepen wat hij in zijn eerste toespraak op 1 oktober al liet weten, dat wat hem betreft, Oekraïne een topprioriteit is en dat het land in de NAVO thuishoort.

Secretaris-generaal Rutte en president Zelensky tijdens de gezamenlijke persconferentie (screenshot)

Dit herhaalde hij nog eens tijdens een gezamenlijke persconferentie met president Zelensky.
Zelensky, die al jaren een uitstekende relatie heeft met Rutte, liet weten dat hij blij was met het bezoek van de NAVO-chef: “Oekraïne kan rekenen op het voortdurende persoonlijke leiderschap van Mark.” Daarnaast vroeg hij in de persconferentie opnieuw om meer wapens om de strijd tegen Rusland te kunnen voortzetten.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Ecuador – Independencia de Guayaquil / Onafhankelijkheid van Guayaquil (1820)

Op 9 oktober 1820 was het Ecuador’s grootste stad Guayaquil die na 300 jaar Spaanse overheersing de onafhankelijkheid uitriep. Dit ging bijna zonder bloedvergieten, door het Spaanse garnizoen uit te schakelen. Deze revolte stond onder leiding van een aantal revolutionaire leiders uit het land zelf, bijgestaan door ‘collega’s’ uit Venezuela en Peru.

Independencia de Guayaquil affiche.jpeg
Publiciteits-banner voor de feestdag (© educacionecuadorminesterio.blogspot.com)

Het nieuws van deze bevrijding deed snel de ronde, waarna andere Ecuadoriaanse steden volgden, zoals Portoviejo en Cuenca. De strijd om Quito moest toen echter nog beginnen. De beslissende slag om de hoofdstad, de Batalla de Pichincha, werd geleverd op 24 mei 1822. Het Spaanse leger werd verslagen.

La capitulación de la batalla de Pichincha.JPG
‘La capitulación de la Batalla de Pichincha’ (De overgave na de Slag om Pichincha), olieverfschilderij van Antonio Salas (1784-1860)

Ecuador sloot zich vervolgens aan bij de federatie Groot-Colombia (1819-1830), wat mét Ecuador erbij toen bestond uit de huidige republieken Venezuela en Colombia (plus een deel van het tegenwoordige Panama, wat toen bij Colombia hoorde). In 1830 viel de federatie uiteen en werd Ecuador een onafhankelijke republiek.

De vlag

Vlag Ecuador
Vlag van Ecuador (1860-heden)

De vlag van Ecuador heeft sinds het land definitief onafhankelijk werd vele verschijningsvormen gekend. Het zou te ver voeren die hier allemaal uitgebreid te bespreken, maar vanwege de grote verscheidenheid een greep uit de vlaggenhistorie:

ecuador eerste vlaggen
V.l.n.r.: De Spaanse koloniale vlag, een zogenaamd Bourgondisch kruis (1534-1820) / De revolutionaire vlag, gebruikt in 1809, de zogenaamde Bandera de la Revolución Quiteña, een omgekeerde versie van de koloniale vlag / De eerste vlag van een onafhankelijk Ecuador (1820-1822)

Feit is dat het land met het huidige ontwerp teruggreep op zijn tijd als een van de landen in de federatie Gran Colombia (Groot Colombia), dat dezelfde kleuren gebruikte. Het is dan ook geen toeval dat Venezuela en Colombia vergelijkbare vlaggen hebben, vanwege de gedeelde geschiedenis.

ecuador tweede vlaggen
V.l.n.r.: De vlag van Gran Colombia (1822-1830) / Vlag van Ecuador (1835-1845) / Vlag van Ecuador (1845-1860)

De huidige vlag is een horizontale driekleur in geel, blauw en rood, waarbij de gele baan net zo breed is als de blauwe en rode samen. Het ontwerp werd ingevoerd op 26 september 1860. Op 7 november 1900 werd het rijkswapen toegevoegd. Het geel staat voor zonneschijn, graan en rijkdom, het blauw voor rivieren, zee en lucht en het rood voor het bloed van de patriotten en martelaren.

Wapen Ecuador
Wapen van Ecuador (1845-heden)

Het rijkswapen, wat in het midden van de vlag is afgebeeld, is ingevoerd in 1845. Het is een ovalen afbeelding met daarin een landschap met de ruim 6 km hoge dode vulkaan Chimborazo, met daaronder de rivier de Guayas. Op de rivier is het stoomschip de Guayas te zien, het was in 1841 het eerste zeewaardige stoomschip aan de Zuid-Amerikaanse westkust.

ecuador schepen
Het stoomschip de Guayas (1841-1858) op een oude prent en op een vroege (enigszins geretoucheerde) foto (© Archivo Histórico del Inhima)

Bovenin het tafereel is de zon afgebeeld over een band met de dierenriemtekens van Ram, Stier, Tweelingen en Kreeft, deze verwijzen naar de maanden maart tot en met juli 1845, toen er een revolutie plaatsvond.

Afbeeldingen van vlag en wapen van Ecuador uit het “Flaggenbuch” van het Oberkommando der Kriegsmarine (1939), bezorgd door Ottfried Neubecker (Verlag der Reichsdruckerei)

Het wapenschild wordt geflankeerd door vier Ecuadoriaanse vlaggen. Tussen de linkse vlaggen steekt een lauriertak, als symbool van grootsheid en tussen de rechtse vlaggen een palmtak, als teken van vrede. Onder het schild is een pijlenbundel afgebeeld, de zogenaamde fasces, die de republikeinse staatsvorm symboliseren. Het geheel wordt bekroond door een condor die met geopende vleugels bovenop het schild zit. De vogel staat voor macht, grootsheid en kracht.

ecuador derde vlaggen
Civiele vlag van Ecuador, zonder wapen / Vlag van Ecuador voor gemeentelijke overheden

Maar wacht! We zijn er nog niet! Zoals in wel meer landen kent Ecuador ook een versie van de vlag zonder staatswapen, voor civiel gebruik. Maar in het geval van Ecuador wordt door de bevolking de staatsvlag net zo vaak gebruikt als de versie zonder. Dit kan ook te maken hebben met het feit dat de ‘wapenloze’ vlag identiek is aan de staatsvlag van Colombia. Het enige verschil is de ratio, voor Colombia is dat 2:3 en voor Ecuador 1:2. En om het nóg ingewikkelder te maken: de Ecuadoriaanse koopvaardij gebruikt ook de vlag zonder wapen, maar dan in de ratio 2:3, dus hetzelfde als de Colombiaanse staatsvlag.

En nog zijn we er niet, er is nl. ook een speciale vlag voor gemeentelijke instellingen! Deze vlag heeft in plaats van het staatswapen een cirkel van 24 witte vijfpuntige sterren. De sterren staan voor het aantal provincies.

Luxemburg – Désignation du Grand-Duc Héritier comme Lieutenant-Représentant / Benoeming van de Groothertogelijke Erfprins tot Luitenant-Vertegenwoordiger

Drie vlaggen vandaag. Vlaggen 2 + 3:

Groothertog doet stapje terug

Groothertog Henri (69) liet afgelopen 23 juni (op de Nationale Feestdag) in een toespraak weten dat hij vanaf vandaag een stapje terug zal doen: hoewel hij nog niet aftreedt, zal zijn oudste zoon en opvolger prins Guillaume (42) hem als luitenant-vertegenwoordiger (regent) representeren.

Deze foto van vader en zoon werd gedeeld op de officiële website van het Groothertogelijk Huis (foto: Cour Grand Ducale)

Daarmee zal Henri het dus wat rustiger aan gaan doen, alhoewel een daadwerkelijke abdicatie wellicht nog een aantal jaren op zich zal laten wachten, wat te maken zou kunnen hebben met de omstandigheid dat Guillaume nog een jong gezin heeft.
Hij trouwde in 2012 met de Belgische gravin Stéphanie de Lannoy, maar het duurde tot 2020 tot hun eerste kind werd geboren: prins Charles. In 2023 volgde een tweede zoon: prins François.

De ceremonie van vandaag bestaat uit de ondertekening van het benoemingsdecreet door groothertog Henri en premier Luc Frieden (15.00 uur), gevolgd door de beëdiging van erfprins Guillaume als luitenant-vertegenwoordiger ten overstaan van de Kamer van Afgevaardigden (15.30 uur).
Om 16.05 uur is de wandeling van het parlement naar het groothertogelijk paleis voorzien: niet meer dan een korte afstand over de Rue du Marché-aux-herbes.

Screenshots van de plechtigheid

Het groothertogelijk paleis aan de Rue du Marché-aux-herbes in de hoofdstad Luxemburg
Vlak na drieën komen de hoofdrolspelers binnen
V.l.n.r.: premier Luc Frieden, groothertogin María Teresa, groothertog Henri, erfprins Guillaume en zijn echtgenote prinses Stéphanie de Lannoy
Groothertog Henri maakt zich klaar om het decreet waarmee zijn oudste zoon Guillaume luitenant-vertegenwoordiger wordt, te tekenen
Henri tekent het decreet…
…gevolgd door premier Frieden
Vader en zoon kijken toe
Na de ondertekening is er even tijd om elkaar te feliciteren
Guillaume en Stéphanie luisteren naar de toespraak van de premier
En de verse luitenant-vertegenwoordiger houdt zelf ook een korte toespraak
Daarna wordt er geposeerd voor de fotografen
Prins Guillaume en premier Frieden verlaten het paleis voor de korte wandeling naar het één-kamerparlement
Aldaar wordt Guillaume welkom geheten door parlementspresident Claude Wiseler…
…waarna men de de Kamer der Afgevaardigden binnen gaat,…
…waar de parlementspresident vervolgens een toespraak houdt
De Kamer tijdens de toespraak van Claude Wiseler
Prins Guillaume luistert aandachtig…
…en legt daarna de eed, verbonden aan zijn nieuwe ambt, af tegenover de Kamer en de parlementspresident
Na de eedaflegging volgt er applaus
Opnieuw een korte toespraak van de nieuwe luitenant-vertegenwoordiger
Aansluitend wordt het gastenboek getekend…
…en wordt er opnieuw voor de fotografen geposeerd
Prins Guillaume zwaait het publiek toe vanaf het parlementsbordes, …
…waarna het tijd is om het toegestroomde publiek de hand te drukken op de terugweg naar het paleis

De vlaggen

De vlaggen van Luxemburg, links de nationale vlag, rechts de veelgebruikte handels- en koopvaardijvlag

De Luxemburgse vlag lijkt niet alleen veel op die van Nederland, hij stamt er ook van af, hoewel er ook bronnen zijn die zeggen dat de gelijkenis puur toeval is en dat de kleuren van de Nassau-dynastie stammen. Nederland was van 1815 tot 1890 in een personele unie met Luxemburg verbonden. De drie Nederlandse koningen uit de 19e eeuw waren tegelijkertijd de groothertogen van Luxemburg. Omdat Luxemburg echter bij de dood van koning-stadhouder Willem III geen vrouwelijke erfopvolging kende, kon zijn dochter Wilhelmina geen groothertogin worden.

Links: Groothertog Adolf van Nassau (1817-1905), ongedateerd staatsieportret door Ferdinand d’Huart (1857-1919) (Collection Grand Ducale) / Rechts: Kaart van Luxemburg (© freeworldmaps.net)

Er werd toen uitgeweken naar een Duitse tak van de familie van Nassau. Dat was Adolf van Nassau, die daarmee de huidige groothertogelijke familielijn begon. Adolf regeerde slechts kort, tot zijn dood in 1905, waarna hij werd opgevolgd door zijn zoon Willem IV. Willem stierf al in 1912 en toen zat Luxemburg met hetzelfde probleem als in 1890. Willem had zes dochters, maar geen zoons. Om te voorkomen dat weer naar een andere Nassau moest worden gezocht is toen de Luxemburgse erfopvolging gewijzigd, waardoor ook vrouwen de troon kunnen bestijgen.

Terug naar de vlag. Omdat ook onder de andere Nassaus de Nederlandse vlag gehandhaafd bleef, werd het wat verwarrend in vlaggenland. Gaandeweg is men er steeds vaker toe overgegaan om het kobaltblauw uit de Nederlandse vlag lichter te maken tot wat het uiteindelijk nu is: hemelsblauw.
Officieel werd de vlag pas vastgesteld op 16 augustus 1972. Omdat de verwarring met de Nederlandse vlag, ondanks de lichtere kleur blauw, nooit is verdwenen, zien we in Luxemburg ook vaak de nationale handels- en koopvaardijvlag gebruikt worden als nationale vlag. Deze vlag heeft afwisselend blauwe en witte horizontale banen en een rode gekroonde leeuw daar overheen. Deze vlag, die bekend staat als de Roude Léiw, is sinds 6 juli 2007 ook officieel erkend als nationale vlag, maar dan alleen op Luxemburgs grondgebied. Het rood-wit-lichtblauw blijft internationaal de Luxemburgse vlag.

Alkmaar – Alkmaar Ontzet (1573)

Drie vlaggen vandaag. Vlag 1:

Op de 8e oktober 1573 kwam er een einde aan een belegering van de stad die zeven weken had geduurd.

Banier van de 8 October Vereeniging “Alkmaar Ontzet” (© Operettegezelschap Odeon Alkmaar)

De belegering vond plaats tijdens de Nederlandse vrijheidsstrijd, de Tachtigjarige Oorlog. (1568-1648), waarbij de Noordelijke Nederlanden zich tegen het hardvochtige bewind van de Spaanse koning Filips II keerden. De zeer katholieke Filips moest niets hebben van de reformatorische beweging die in de Nederlanden steeds meer voet aan de grond kreeg. Filips’ grote tegenstander in de Nederlanden was prins Willem van Oranje.

Links: Willem van Oranje (1533-1584), portret uit 1555 van Anthonie Mor (1519-1575) (Collectie Museumlandschaft Hessen Kassel) / Rechts: Filips II, koning van Spanje, Heer der Nederlanden (1527-1598), portret uit 1557 van Anthonie Mor (1519-1575) (Collectie El Escorial)

In eerste instantie trokken zowel de Noordelijke als de Zuidelijke Nederlanden (het tegenwoordige België) gezamenlijk op tegen Spanje, maar na 1576 groeiden de landsdelen uit elkaar, doordat de Reformatie in het noorden beter stand hield dan in het zuiden. Het zuiden zou uiteindelijk Spaans blijven tot 1713.

In 1573, vijf jaar na het begin van de Tachtigjarige Oorlog, richten de pijlen van het Spaanse leger zich op Alkmaar. Het jaar ervoor was de stad begonnen met het versterken van de ontoereikende verdedigingswerken. Maar er was veel tijd mee gemoeid en toen de Spanjaarden in juli en augustus 1573 de stad naderden, waren eigenlijk alleen de wallen en bastions in het zuidwesten gereed. Voor het ontwerp tekende vestingbouwkundige Adriaen Anthonisz., die in 1573/1574 tevens burgemeester van Alkmaar was.

Van de rest van de vestingwerken was de tijd te kort geweest om ze gereed te krijgen. Er waren grote hoeveelheden aarde, modder, bouwpuin en vuilnis voor nodig.
De nog niet aangepakte wallen aan de noordzijde, met de Friese Poort, stamden uit 1551. In allerijl was er een bastion aan de binnenzijde aangelegd. De overige stadspoorten werden volgestort met puin.
Aan de oostkant lag de stad onbeschermd. De daar aanwezige zoutketen werden gebruikt om haastig wallen op te werpen.

De Friese Poort in Alkmaar detail van een plattegrond van vóór het Beleg (Regionaal Archief Alkmaar)

Begin juli, toen de Spanjaarden reeds optrokken richting Alkmaar, vroeg prins Willem van Oranje het Alkmaarse stadsbestuur te willen overwegen de vermaarde watergeus Jacob Cabeliau, die ook bij de inname van Den Briel (1 april 1572) aanwezig was geweest, als tijdelijk gouverneur en bevelhebber te aanvaarden. Na veel twijfel werd hier gevolg aan gegeven en werd Cabeliau in de stad ontvangen.

Op 21 augustus werd Alkmaar door de Spaanse troepen omsingeld. Een dag later werd de aanval reeds ingezet. Aan beide zijden vielen er slachtoffers, maar de verdediging hield het.

De belegering van Alkmaar, ets (tussen 1573-1590) door Frans Hogenberg (voor 1540-1590), de tekst onderin luidt: ALCMAR ein statt gar woll bekhant. // Im reichen und feisten Hollandt. // Ist von dem Spansen regiment. // Belegert gar starck und behendt. // Beschoßen und besturmet worden // Daß seie alles drinnen ermorden // Est ist in aber nitt gelungen // Dan seie zum abzugk seind gezwungen. // Nach dem seie werden seher geschwecht // Dan seie zwei altter tausend knecht // In diesem zugk verloren haben // Deren vil seind bliben in den graben. (Collectie Prentenkabinet Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam)

Op 23 augustus vroeg Cabeliau om versterkingen en maakte zich sterk bij geuzenleider Diederik Sonoy om de dijken door te steken, wat echter toen (nog) niet gebeurde.

Links: Jacob Cabeliau (1527-1574) in gezelschap van collega-watergeus Jan Bonga (±1520-1580), afbeelding door een anonieme kunstenaar, naar Johannes Hilverdink (1825-1899) / Rechts: Diederik Sonoy (1529-1597), miniatuurportret van Isaac Oliver (±1565-1617)

Vanaf 25 augustus tot half september werden verscheidene Spaanse schijnaanvallen op de stad uitgevoerd, om de Alkmaarders in verwarring te brengen.

Beleg van Alkmaar, 18 september 1573, Spaanse troepen bestormen de stad, schilderij van Herman ten Kate (1822-1891) uit 1862 (Collectie Stedelijk Museum Alkmaar)

De grote Spaanse aanval vond plaats op 18 september, maar men wist de aanval af te slaan door de tegenstanders te belagen met stenen, gloeiende pek, kalk, kokend water, dakpannen en brandend stro. Niet alleen mannen vochten mee, maar ook vrouwen deden een duit in het zakje, waaronder de 16-jarige Trijn Rembrands.

In een verslag uit 1661 over het beleg van Alkmaar schrijft auteur Petrus de Lange over de strijdende vrouwen dat ze ‘alles met groote nyverheydt aendroegen’ en over Trijn Rembrands dat ze de soldaten en burgers ‘moedt onder de ribben gesproken’ had en ‘als een man nevens vele gestreden’ had.
Over haar leven is verder nauwelijks iets bekend, maar ze wordt wel de Kenau Hasselaar van Alkmaar genoemd.

Links: Kenau Hasselaar (1526-1588/1589), portret uit ± 1580 door een anonieme schilder (Frans Halsmuseum, Haarlem) / Rechts: Trijn Rembrands (±1557-1638), fantasieportret op een schoorsteenstuk uit 1777, door een anonieme schilder; daar er geen natuurgetrouwe portretten van Trijn Rembrands bestaan, moet de onbekende schilder gedacht hebben haar naar voorbeeld van haar beroemde Haarlemse ‘collega’ Kenau Hasselaar af te beelden (Collectie Stedelijk Museum Alkmaar)

Ook tijdelijk gouverneur Cabeliau wordt geroemd doordat hij de strijdende burgers wist aan te moedigen en te inspireren, ondanks zijn toen inmiddels zwakke gezondheid (een half jaar later overleed hij te Alkmaar).

Beleg van Alkmaar door de Spanjaarden, gezien vanuit het noorden, schilderij uit 1580 door Pieter Adraensz. Cluyt (?-1586) (Collectie Stedelijk Museum Alkmaar)

Op 23 september, vijf dagen na de grote aanval, terwijl de Spanjaarden hun wonden nog aan het likken waren, werden op bevel van Sonoy dan uiteindelijk de dijken doorgestoken en de sluizen opengezet, waarna de Spaanse troepen in de modder bleven steken.

Beleg van Alkmaar door de Spanjaarden, gezien vanuit het zuiden, schilderij uit 1580 door Pieter Adraensz. Cluyt (?-1586) (Collectie Stedelijk Museum Alkmaar)

Uiteindelijk besloot bevelhebber Don Frederik (zoon van de Spaanse landvoogd, de hertog van Alva) het beleg op te breken en zich met zijn troepen terug te trekken. De laatste manschappen vertrokken op 8 oktober en daarmee hebben we de datum van deze Alkmaarse feestdag bereikt.

Links: Don Frederik (Don Fadrique Álvarez de Toledo, 4e hertog van Alva) (1537-1585), zoon van landvoogd Alva, door een onbekende schilder, 17e eeuws (Collectie Monasterio de Sancti Spiritus el Real, Toro) / Rechts: Landvoogd Alva (Fernando Álvarez de Toledo, 3e hertog van Alva), landvoogd van de Nederlanden tussen 1566 en 1573, portret uit 1549 van Anthonie Mor (1519-1575), eerder toegeschreven aan Titiaan (Collectie Museo del Prado, Madrid)

Jaarlijks wordt het Ontzet van Alkmaar gevierd: één van de tradities van de viering is het eten van zuurkool met z’n allen. Dat ‘met z’n allen’ gebeurt doorgaans op het Canadaplein.
Maar ook de Alkmaarse horeca laat zich niet onbetuigd door zuurkoolmaaltijden aan te bieden.

De vlag

Vlag van Alkmaar (1920-heden)

De vlag van Alkmaar is een rood-witte vlag en heeft een officiële beschrijving, die luidt:

De Alkmaarse vlag zal bestaan uit drie witte en drie rode banen om en om, in de linker bovenhoek een rood veld ter grootte van drie banen, waarop een getrouwe weergave van de burcht uit het officiële stadswapen van Alkmaar.

Links: Eén van de twee wapenschilden van Alkmaar op het bordes van het stadhuis (© Vlagblog) / Rechts: Het originele ontwerp van de Alkmaarse vlag, de tekst luidt: Notulen Burgemeester en Wethouders 1920 (800) 27 augustus “Burgemeester en Wethouders: …bepalen, dat de Alkmaarsche vlag zal bestaan uit drie witte en drie roode banen om en om, aan den linkerbovenhoek een rood veld, ter grootte van drie banen, waarop de Burcht in zilver…” (Collectie Regionaal Archief Alkmaar)

De vlag werd op 27 augustus 1920 als stadsvlag aangenomen bij besluit van burgemeester en wethouders, voorafgaand aan een bezoek van koningin Wilhelmina aan Alkmaar op 11 september.

Koningin Wilhelmia op het bordes van het stadhuis van Alkmaar, geflankeerd door twee leeuwen met het wapen van Alkmaar, achter de koningin staat burgemeester Willem Wendelaar, 11 september 1920 (screenshot)

Merkwaardig genoeg is de vlag op foto’s en een uitgebreid beeldverslag van Pathé Cinéma van die dag, nergens te zien!
De vlag werd opnieuw aangenomen, nu als gemeentevlag, op 26 februari 2002.

Zoals gezegd is de vlag afgeleid van het wapen van Alkmaar, een witte burcht op een rood veld, dat ver teruggaat. Het werd waarschijnlijk in 1254 verleend door graaf Willem II van Holland, toen Alkmaar van hem stadsrechten kreeg.
Als zodanig is het wapen her en der in de stad te zien, o.a. bij het bordes van het stadhuis.

Op 26 juni 1816 werd het ‘grote’ Alkmaarse wapen vastgesteld, waarbij het wapen twee schildhouders kreeg en versieringen. Op 14 juli 1956 werd er een nieuwe versie vastgesteld, vrijwel gelijk aan die van 1816, maar nu met wapenspreuk op een wit lint.
De officiële beschrijving van de Hoge Raad van Adel luidde:

Tweemaal het wapen van Alkmaar, links de versie uit 1816, rechts die uit 1956

In keel een ronde, gekanteelde en geopende burcht van zilver, voorzien van een valdeur van hetzelfde en verlicht van sabel. Het schild gedekt door een lauwerkrans van sinopel en gehouden door twee leeuwen van keel. Wapenspreuk; ‘Alcmaria victrix’ in latijnse letters van keel op een wit lint.

Vrij vertaald: een burcht van zilver (of wit) op een rood veld, het schild wordt vastgehouden door twee rode leeuwen, daarboven een groene lauwerkrans. Op een wit lint onder het wapen de tekst Alcmaria victrix (Alkmaar is de overwinnaar), een duidelijke verwijzing naar 1573.

De Alkmaarse vlag is zeer populair en is dan ook overal in de oude binnenstad te zien.


München – Oktoberfest (1810)

Op de eerste zaterdag na 15 september om 12.00 uur, begint traditiegetrouw het Münchense Oktoberfest, het grootste bier- en volksfeest ter wereld. Het duurt maar liefst 16 dagen, begon dit jaar op 21 september en eindigt vandaag, 6 oktober.

Koningin Theresia van Beieren (Theresia van Saksen-Hildburghausen) (1792-1854), en Koning Lodewijk I van Beieren (1786-1868), dubbelportretten uit 1826 naar aanleiding van hun inhuldiging als vorstenpaar in 1825, door Joseph Stieler (1781-1858) (© Collectie Neue Pinakothek, München)

Het feest bestaat al sinds 1810. De aanleiding toen was het huwelijk op 12 oktober van kroonprins Lodewijk van Beieren met Theresia van Saksen-Hildburghausen (vanaf 1825 koning Lodewijk I en koningin Theresia).

Het grote volksfeest werd op een grote open weide gehouden, vernoemd naar de bruid: Theresienwiese. En dat is nu, anno 2024 nog steeds zo. Jaarlijks trekt het feest ruim 6 miljoen bezoekers.

De vlag 

De vlag van München is er in twee varianten die beide gebruikt worden en gelijkwaardig aan elkaar zijn.

De twee officiële vlaggen van München: links de horizontale tweekleur en rechts de iets populairdere ruitjesvlag

De eerste variant is een horizontale tweekleur in zwart en geel, de stadskleuren van München.
De tweede variant, de versie die hier vandaag wappert, is de bij de meeste mensen iets populairdere versie met ruitjes, in dezelfde twee kleuren zwart en geel. Het aantal ruiten per vlag is nooit officieel vastgesteld en kan dus per vlag verschillen.

De twee officiële vlaggen van de Duitse deelstaat Beieren: links de horizontale tweekleur en rechts de iets populairdere ruitjesvlag

Het ruitenmodel is dan weer gebaseerd op de vlag van Beieren, die een dergelijk model voert, maar dan in wit en blauw (overigens heeft Beieren  net als München ook een versie van zijn vlag als horizontale tweekleur). Wanneer de vlag officieel werd is niet bekend, maar de historie gaat in ieder geval terug tot de Middeleeuwen.

Naast de twee genoemde versies is de Münchense vlag in de stad zelf ook veelvuldig als langwerpige banier te zien, maar dan uitsluitend als tweekleur: zowel horizontaal als verticaal.

De banieren van München: zowel de in de lengte als in de breedte verdeelde banier komen voor

Herkomst kleuren

De kleuren zwart en geel zijn afkomstig van het wapen van München, dat ook in twee versies bestaat: klein en groot.

Het wapen van München gaat ver terug: in 1268 zien we het al op een stadszegel.
De figuur van de monnik verwijst naar de 8e eeuwse kloostergemeenschap, die de naam Zu den Munichen (Naar de Monniken) had. Deze naam verbasterde later in Muniche en uiteindelijk in München.

Het stadszegel van München uit 1268 met het hoofd van een monnik met kap onder een stadspoort met een adelaar erboven (publiek domein)

Toonde het hier boven afgebeelde stadszegel alleen het hoofd van een monnik onder een poort, vanaf 1304 wordt hij als volledige figuur afgebeeld.
Hij draagt een met goud (geel) afgezette zwarte pij, rood schoeisel en een rood eedboek. Het kleine wapen laat alleen de monnik zien.

De grootte van München rond 1300 en de snel groeiende stad in de 17e eeuw (© British Library HMNTS 10231.f.24 / publiek domein)

Het zogenaamde grote wapen wordt niet meer gebruikt in het officiële verkeer, maar uitsluitend bij representatieve doeleinden.
De beschrijving luidt: In zilver (wit) een open rode stadspoort tussen twee rode gekanteelde torens met daken die in meerdere zigzaglijnen in zwart en goud (geel) zijn afgezet; boven de poort een klimmende, gouden (gele) leeuw met gouden (gele) kroon; in de poort de monnik van het kleine wapen.

Oekraïne – Два роки i тридцять два тижні війни / Twee jaar en tweeëndertig weken oorlog

Vuhledar gevallen

Het zat er al aan te komen en sinds gisteren zijn de laatste Oekraïense troepen uit de al deels door de Russen veroverde stad Vuhledar teruggetrokken.

Een Russische soldaat wappert met een Russische vlag vanuit een deels verwoest gebouw in Vuhledar (screenshot)

De nog overgebleven Oekraïense soldaten werden door het centrale commando opgeroepen de stad te verlaten, om zo een Russische omsingeling te voorkomen.
Daarmee is opnieuw een groter deel van de Donbas-regio in handen gekomen van Rusland.

Rutte ziet geen onmiddellijke nucleaire dreiging door Rusland

Hoewel president Poetin vorige week liet weten dat hij een aanval van een staat zonder nucleaire wapens (zoals Oekraïne), maar gesteund door een nucleaire bondgenoot, als een “gezamenlijke aanval” zag en dat dus de inzet van nucleaire wapens tot de mogelijkheden zou moeten behoren, liet Mark Rutte, de kersverse secretaris-generaal van de NAVO, in zijn eertse persconferentie weten dat hij geen onmiddelijke dreiging in het gebruik van zulke wapens door het Kremlin voorzag, ondanks de “roekeloze en onverantwoordelijke” retoriek van Poetin.

Secretaris-generaal Rutte van de NAVO tijdens zijn eerste persconferentie op 1 oktober (screenshot)

Poetin maakte de opmerkingen na de veelvuldig geuite Oekraïense wens aan de westerse bondgenoten om door hen geleverde wapens ook voor aanvallen op militaire doelen in Rusland te mogen gebruiken.
Rutte liet weten dat hoewel hij Oekraïne steunde in zijn recht dergelijke aanvallen uit te voeren, het aan de wapens leverende bondgenoten zelf was om restricties wel of niet op te heffen.
Tevens riep hij de NAVO-landen op Oekraïne te blijven voorzien van wapens: “Hoe meer we Oekraïne nu bijstaan, des te eerder de oorlog over is”.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Oekraïne – Два роки i тридцять один тиждень війни / Twee jaar en eenendertig weken oorlog

Zelensky in de V.S. en in de V.N.

De Oekraïense president Zelenksy bracht deze week een bezoek aan de Verenigde Staten. Gisteren hield hij ook een toespraak voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York.

President Zelensky tijdens zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York, gisteren (screenshot)

De president hield de vergadering voor, dat Rusland van plan is nucleaire energiecentrales in Oekraïne op een zodanige manier aan te vallen, dat het energienetwerk dat ze bedienen, volledig stilvalt.

Zelensky zei dat, omdat Rusland “het verzet van ons volk op het slagveld niet kan verslaan”, president Poetin “op zoek is naar alternatieve manieren om de Oekraïense geest te breken”.

President Zelensky tijdens zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York, gisteren (screenshot)

De president hield zijn toespraak kort voordat hij vandaag met zijn Amerikaanse ambtsgenoot Joe Biden in gesprek zou gaan over de langgekoesterde wens om met door westerse bondgenoten (waaronder de V.S.) geleverde langeafstandswapens, te mogen gebruiken om militaire doelen in Rusland te kunnen raken.

In de marge van de V.N.-vergadering sprak hij ook met de Duitse bondskanselier en de premiers van India en Japan.

Russen vallen Vuhledar binnen

Het Russische leger is sinds deze week bezig met een grote aanval op Vuhledar, in de grotendeels bezette Donbas-regio.

Via militaire bloggers gedeeld beeld van het binnentrekken van Russische troepen in Vuhledar (screenshot)

Op verschillende Russische militaire blog-kanalen zijn beelden te zien van Russische legereenheden die het stadje van ruim 14.000 inwoners binnentrekken. De beelden zijn inmiddels ook gedeeld door persbureau Reuters.

Via militaire bloggers gedeeld beeld van het binnentrekken van Russische troepen in Vuhledar (screenshot)

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Oekraïne – Два роки i тридцять тижнів війни / Twee jaar en dertig weken oorlog

Gevangenenruil

Afgelopen weekend hebben Rusland en Oekraïne 206 gevangenen geruild. De deal kwam er door tussenkomst van de Verenigde Arabische Emiraten.

Vrijgelaten Oekraïense krijgsgevangene (president.gov.ua)

Volgens president Zelensky ging het voor wat de Oekraïense zijde betreft om 82 soldaten en sergeanten en 21 officieren van zowel leger, nationale garde, politie en grenspolitie.

Succesvolle drone-aanval op Russisch arsenaal

Oekraïne claimde gisteren een succesvolle drone-aanval diep in Rusland, in Toropets, in de oblast Tver, ten noordwesten van Moskou. Het zou gaan om een groot militair complex met verscheidene opslagplaatsen voor diverse aanvalswapens, zoals artilleriegranaten, ballistische raketten, explosieven en brandstoftanks.

Locatie van de Russische oblast Tver, Toropets ligt in het westen (publiek domein)

De aanval werd uitgevoerd met drones die door Oekraïne zelf werden vervaardigd.
Tot nu toe ongeverifieerde beelden doken op in sociale media van een gigantische explosie in Toropets.

Beeld van een van de explosies in Toropets (screenshot)

Volgens het Russische ministerie van Gezondheid zouden er bij de aanval dertien gewonden zijn gevallen.
En hoewel er een gedeeltelijke evacuatie in Toropets plaatsvond, liet de gouverneur van de oblast Tver later op de dag weten dat het veilig was om terug te keren en dat de infrastructuur naar behoren werkte.

Beeld van een van de explosies in Toropets (screenshot)

Het verlies van dit specifieke arsenaal wordt door westerse analisten geschat op 35 miljoen euro. Het complex zou in een serie van explosies in de lucht zijn gegaan.
Volgens de NASA waren er via satellietbeelden hittebronnen waarneembaar op de bewuste plek. Tevens zou er in de omgeving een lichte aardschok gevoeld zijn.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Oekraïne – Два роки i двадцять дев’ять тижнів війни / Twee jaar en negenentwintig weken oorlog

Oekraïense drone-aanval in Rusland

Volgens Russische functionarissen zouden er in de nacht van maandag op dinsdag 144 Oekraïense drones in het hele land zijn neergeschoten in een golf van aanvallen waarbij één vrouw van 46 omkwam en er brand uitbrak in twee flats in Ramenskoye in de oblast Moskou.

Een Oekraïense drone slaat in een flatgebouw in (links), waarna er brand ontstaat op twee verdiepingen (rechts) (screenshots)

Ook vielen er 3 gewonden en werden er 43 mensen geëvacueerd naar tijdelijke opvangcentra.
De gouverneur van Moskou, Andrei Vorobyov, zei dat verschillende flats in twee hoge flatgebouwen in Ramenskoye in de regio Moskou in brand waren gestoken.
Oekraïne heeft tot nu toe geen commentaar gegeven op de aanvallen, maar het Kremlin zei dinsdag dat de aanval aantoonde dat Oekraïne de vijand van Rusland is, wat nogal eufemistisch lijkt in een oorlog die de Russen zelf begonnen.

Het Russische ministerie van Defensie zei eerder dat van de 144 drones die de luchtverdediging heeft onderschept, de helft zich in de westelijke grensregio van Brjansk bevond, 20 in Moskou en 14 boven de oblast Koersk.
Staatsmedia meldden dat door de aanvallen vier luchthavens in Moskou werden gesloten en dat meer dan dertig binnenlandse en internationale vluchten naar de Russische hoofdstad waren opgeschort.
De Russische luchtvaartautoriteit Rosaviatsia bevestigde dinsdagochtend op Telegram dat drie van de luchthavens (Domodedovo, Zjoekovski en Vnukovo) hun activiteiten hadden hervat.

Russische drone-aanval in Oekraïne

Tegelijkertijd waren er Russische luchtaanvallen op Oekraïne. De Oekraïense luchtmacht liet op Telegram weten dat haar luchtverdediging 38 van de 46 door Rusland gelanceerde aanvalsdrones van het Iraanse Shahed-type had neergehaald.
Ze werden neergeschoten boven een aantal regio’s en steden, waaronder Kiev, Odessa, Cherson, Soemy, Charkov en Poltava.
De luchtmacht voegde eraan toe dat Rusland ook een ballistische Iskander-M raket en een Kh-31 lucht-grondraket had afgevuurd.

Voorbeeld van een Iraanse Shahed-drone met 36 kilo aan explosieven die door het Kremlin in Oekraïne wordt ingezet (© U.S. Army)

De laatste golf van drone-aanvallen komt terwijl Moskou terreinwinst claimt in Oost-Oekraïne.
Moskou zei dat zijn troepen de afgelopen twee dagen Memryk en Novohrodivka hadden ingenomen, twee dorpen die respectiebelijk 24 en 10 km verwijderd zijn van de belangrijke stad Pokrovsk, waarvandaan veel bewoners inmiddels uit voorzorg geëvacueerd zijn.
De reactie van het Kremlin op Oekraïne is verhard nadat Kiev vorige maand zijn succesvolle offensief in de Russische oblast Koersk uitrolde.

Nieuwe westerse sancties voor Iran

De Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland hebben Iran nieuwe sancties opgelegd omdat het Rusland ballistische raketten levert voor gebruik in Oekraïne.

Een Airbus-toestel van Iran Air bij de landing (screenshot)

De maatregelen omvatten onder meer beperkingen op het vluchten van de nationale luchtvaartmaatschappij Iran Air om naar het Verenigd Koninkrijk en het Europese vasteland te vliegen, evenals reisverboden en bevriezing van tegoeden voor een aantal Iraniërs die ervan worden beschuldigd militaire steun aan Rusland te faciliteren.

Tijdens een bezoek aan Londen zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, dat de Russen door Iraanse troepen waren getraind in het gebruik van ballistische korteafstandsraketten en dat ze binnen enkele weken tegen Oekraïners konden worden ingezet.
Iran heeft herhaaldelijk ontkend dergelijke zelfgeleide wapens aan Rusland te leveren.

Gezamenlijke persconferentie van de Amerikaanse en Britse ministers van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken en David Lammy (screenshot)

Op een gezamenlijke persconferentie afgelopen dinsdag met de Britse minister van Buitenlandse Zaken, David Lammy, verklaarde Blinken dat de Russische president Poetin steeds meer vertrouwde op steun van Iran en Noord-Korea om te helpen “zijn agressieoorlog tegen Oekraïne te voeren”, in strijd met meerdere VN Veiligheidsraad-resoluties.

Lancering van eenIraanse ballistische Fath-360-raket (screenshot)

Hij zei dat de V.S. onlangs inlichtingen met hun partners hadden gedeeld waaruit bleek dat tientallen Russische militairen in Iran waren opgeleid om het Fath-360 ballistische raketsysteem te gebruiken, dat een maximaal bereik heeft van 120 kilometer.
Lammy zei dat de maatregel “een aanzienlijke en gevaarlijke escalatie” was.
Beide ministers zijn daarna samen naar Kiev gereisd, waar ze gisteren aankwamen.

Kabinetswijzigingen

Het Oekraïense parlement heeft de grootste ministerswijziging, (sinds Rusland in februari 2022 een grootschalige invasie lanceerde), door president Zelensky van afgelopen week, goedgekeurd.
Andrii Sybiha, een 49-jarige voormalige diplomaat en voormalig adviseur van president Zelensky, werd benoemd tot minister van Buitenlandse Zaken tijdens de hervorming, waarbij negen nieuwe ministers aantreden.

Andrii Sybiha (1975), de nieuwe Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, bij zijn installatie afgelopen vrijdag (screenshot)

Sybiha vervangt Dmytro Kuleba op het ministerie van Buitenlandse Zaken, maar er wordt niet verwacht dat zijn benoeming het beleid significant zal veranderen.
Sommigen beschouwen de ex-ambassadeur (van Turkije) als een bondgenoot van Andriy Yermak, de steeds machtiger wordende presidentiële stafchef. Die laatste zou in botsing zijn gekomen met de nu afgetreden Kuleba.

Oleksiy Kuleba (1983), vice-premier, belast met wederopbouw en infrastractuur (© Vsekrasyvo)

Een andere belangrijke adviseur van de president, Oleksiy Kuleba (niet te verwarren met Dmytro Kuleba), is aangesteld als vice-premier, belast met wederopbouw en en infrastructuur. Eerder was hij plaatsvervangend hoofd van het presidentiële kantoor.

Olha Stefanyshyna (1985), vice-premier, belast met Justitie en Europese integratie, hier poserend voor de vlaggen van Oekraïne en de NAVO (© Kmu.gov.ua)

Andere veranderingen zijn onder meer de promotie van de 38-jarige Olha Stefanyshyna. Zij is herbenoemd als vice-premier, verantwoordelijk voor de Europese integratie, terwijl ze ook de portefeuille Justitie in handen krijgt.
Analisten zeggen dat deze stap de wens van Oekraïne weerspiegelt om vooruitgang te boeken in het streven naar het EU-lidmaatschap.
Ze vertelde de parlementsleden woensdag dat er “honderden en duizenden” juridische veranderingen nodig zijn voordat Kiev lid kan worden van het machtsblok.

Kans op opschorting beperking lange-afstandswapens

Er lijkt beweging te zitten in de kwestie van het gebruik door het Oekraïense leger van westerse lange-afstandswapens op Russisch grondgebied.

Op de vraag van verslaggevers dinsdag of de Verenigde Staten de beperkingen op het gebruik van dit soort wapens door Oekraïne zouden opheffen, zei president Biden dat zijn regering daar nu mee bezig is.
Eerder dit jaar heeft de V.S. een deel van de beperkingen al versoepeld, waardoor Oekraïne lange-afstandsraketten kan gebruiken om gebieden langs de Russische grens aan te vallen van waaruit geschoten wordt.

De andere bondgenoten van Kiev hebben ook enkele lange-afstandswapens geleverd, met beperkingen op hoe en wanneer ze binnen Rusland kunnen worden gebruikt, vanwege de zorg dat dergelijke aanvallen aanleiding kunnen geven tot vergelding waarbij NAVO-landen bij de oorlog betrokken zouden kunnen raken.

De Amerikaanse en Britse ministers van Buitenlandse Zaken, Blinken en Lammy, bij hun aankomst op het treinstation van Kiev (screenshot)

Zoals eerder vermeld, zijn de minister Blinken (V.S.) en Lammy (V.K.) inmiddels in Kiev aangekomen, waar ze o.a. over dit onderwerp met president Zelensky zullen spreken.
Ook in Washington, D.C. zal de kwestie besproken worden, morgen (vrijdag) zal de Amerikaanse president Biden de Britse premier Sir Keir Starmer in het Witte Huis ontvangen.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Catalonië – Diada Nacional de Catalunya / Nationale Feestdag van Catalonië (1714)

De nationale feestdag van Catalonië is een interessante, voor zover het de datum betreft. Vaak grijpen dit soort dagen terug op overwinningen. Maar de Catalaanse nationale feestdag (kortweg meestal La Diada genoemd), herinnert aan het verlies van de zelfstandigheid als gevolg van de Spaanse Successieoorlog.

Kasteel van Cardona
Castell de Cardona (Kasteel van Cardona) (© cardona1714.cat)

De datum van 11 september 1714 is die van de val van het laatste bolwerk van Catalaans verzet tegen Spaanse overheersing: het Kasteel van Cardona, ten noorden van Barcelona. Deze stad had zich iets daarvoor al over gegeven.

De Spaanse verovering betrof tevens het Koninkrijk Aragón, dat samen met het Graafschap Barcelona de zogenaamde Kroon van Aragón vormde, onder één dynastie.

catalonie portretten
Links: De laatste koning vóór inlijving door Spanje: Carles III de Catalunya, alias keizer Karel VI (1685-1740), door een onbekende schilder / Rechts: Koning Philips V van Spanje (1683-1746), geschilderd in 1723 door Hyacinthe Rigaud (1659-1743)

Met de verovering van deze gebieden kwam het gezag in handen van de Spaanse koning Filips V van Borbón en verloor Catalonië zijn verregaande zelfstandigheid.

De 11e september was voor de Catalanen dan ook in eerste instantie geen feestdag, maar een rouwdag, waarop de doden werden geëerd. Naarmate de tijd verstreek en de ooggetuigen van de nederlaag overleden, begon er echter een kentering te komen. Vooral tijdens de 19e eeuw, een tijdperk waarin een romantisch nationalisme in Europa opbloeide, kantelde de symboliek van de 11e september steeds meer richting viering.

Er was een nieuw optimisme, deels door de Industriële Revolutie, maar ook door de hernieuwde belangstelling voor de eigen Catalaanse cultuur en taal. Het werd uiteindelijk zelfs een beweging met de naam Renaixença catalana (Catalaanse renaissance). Catalaanse helden werden geëerd met standbeelden.

catalonie boek badge
Links: La Renaixença catalana, een boek uit 1967 door Rafael Tasis i Marca (1906-1966) (© todocoleccion.net) / Rechts: Antiek speldje met het logo van de Renaixença catalana (© en.todocoleccion.net)

Uiteindelijk verwerd de 11e september zo van een rouwdag tot een feestdag. De dag beleefde z’n ups en downs tijdens de verschillende regimes in de 20e eeuw, speciaal in de Franco-tijd. Gedurende deze periode (1939-1975) werden alle Catalaanse uitingen zoveel mogelijk onderdrukt, zoals ook het Catalaans.

Met de dood van dictator Franco in 1975 en het aantreden van koning Juan Carlos, braken er betere tijden aan. Sinds 1977 had Catalonië een autonome status en een eigen parlement, de Generalitat de Catalunya. Op 12 juni 1980 werd de 11e september tot nationale feestdag verklaard.

catalonie 05 embleem
Het embleem van de Generalitat de Catalunya / Het Catalaanse parlementsgebouw, de Generalitat de Catalunya met de Spaanse en Catalaanse vlaggen in top (© fotonostra.com)

Het is een dag van vieringen, maar ook van betogingen. Zeker de laatste jaren zijn deze manifestaties steeds politieker geworden en de roep om zelfstandigheid van Catalonië groter.

Vlaggen Barcelona
La Diada Nacional de Catalunya: Senyera’s en Esteladas (© meet.barcelona.cat)

De vlag

Senyera, de vlag van Catalonië (± 1137-heden)

De Catalaanse vlag bestaat uit afwisselende horizontale strepen, vijf gele en vier rode. Het is één van de oudste Europese vlaggen. Waarschijnlijk was hij al in de vroege Middeleeuwen in gebruik, maar in ieder geval vanaf 1137, wanneer het Koninkrijk Aragón één dynastie gaat vormen met het Graafschap Barcelona. Gezamenlijk als Kroon van Aragón (zie de inleiding) bereiken ze het toppunt van hun macht: naast Aragón en Catalonië omvatte dit rijk ook de Balearen, Corsica, Sardinië, zuidelijk Italië en het oostelijke deel van de het Griekse vasteland.

Krron van Aragon kaart
De Kroon van Aragón (kleuren in blauw en lichtblauw) op zijn machtigst

Sinds begin 18e eeuw, na de Spaanse Succesieoorlog, kwamen Aragón en Catalonië onder centraal Spaans gezag vanuit Madrid te staan (zie de inleiding). De overige gebieden werden ‘verdeeld’ onder enkele andere van de strijdende partijen. Het noordelijke deel van Catalonië kwam uiteindelijk onder Frans bestuur.

catalonie 02 vlaggengalerij
V.l.n.r.: de vlaggen van Aragón, de Balearen en Mallorca

Dit verklaart tevens waarom de Catalaanse vlag met de nodige toevoegingen en/of variaties in allerlei gebieden nog steeds gebruikt wordt. In Spaans en Frans Catalonië de basisvorm.

catalonie 03 vlaggengalerij
V.l.n.r.: de vlaggen van Ibiza, Formentera en Menorca

Ook Aragón gebruikt hem nog met toevoeging van het wapen en dat geldt ook voor de regiovlag van de Balearen en tevens voor de eilanden Mallorca, Ibiza, Formentera en Menorca onderling en de steden Barcelona en Valencia.

catalonie 04 vlaggengalerij
V.l.n.r.: de vlaggen van Barcelona, Valencia en de Franse regio Provence-Alpes-Côte d’Azur

Zelfs de Franse regio Provence-Alpes-Côte d’Azur gebruikt hem nog, maar dan in verticale vorm.

De vlag heeft ook z’n eigen naam: Senyera, wat zoveel beduidt als standaard of banier. Een ieder die Catalonië bezoekt kan niet om een veelgebruikte variatie van de Catalaanse vlag heen, nl. de onafhankelijkheidsvlag, de zogenaamde Bandera Estelada of kortweg Estelada genoemd.

Estelada
La Bandera Estelada of Estelada

Deze vlag heeft over de Senyera heen een blauwe driehoek aan de broekingszijde. In de driehoek is een vijfpuntige witte ster geplaatst.

catalonie 01 vlaggen ster
De vlaggen van Puerto Rico (links) en Cuba (rechts)

Deze vlag stamt uit het begin van de 20e eeuw, de driehoek met ster is waarschijnlijk afgeleid van de vlaggen van Cuba en Puerto Rico.

Wat hangt daar toch?