Voor uitleg over deze dag: zie de post van 6 juni 2015. Voor een beschrijving van de vlag: zie de post van 21 juni 2014.
Tagarchief: Scandinavië
Koning Carl XVI Gustaf 70 jaar
De hele afgelopen week werd in Zweden al vooruitgeblikt op de 70e verjaardag van koning Carl Gustaf, met verschillende activiteiten zoals concerten en recepties. Vandaag, op 30 april, de verjaardag zelf dus, is er een druk programma in Stockholm. ’s Morgens een dankdienst (Te Deum) in de kapel van het Kungliga Slottet (het Koninklijk Paleis), gevolgd door een muziekuitvoering verzorgd door de koninklijke militaire kapel op het Yttra Borggården, het halvemaanvormige buitenplein van het paleis, waar ook het ceremoniële wisselen van de wacht plaatsvindt.
Vanaf het eiland Skeppholmen zullen saluutschoten worden afgevuurd. Daarna verplaatst de actie zich naar de kant van het paleis van Lejonbacken, waar de koning op het balkon verschijnt voor een aubade. Hierna vertrekt de koning met koningin Silvia in een koninklijke processie per koets vanaf Mynttorget naar Stadshuset (het stadhuis), waar het stadsbestuur een lunch aanbiedt.
’s Middags verplaatst de actie zich weer naar het Koninklijk Paleis, met een receptie voor de leden van het kabinet, de Riksdag (het parlement) en de provinciegouverneurs.
Dan is het tijd om om te kleden voor het diner, ook in het paleis. Het Zweedse hof hecht erg aan tradities, dus het kledingvoorschrift zal ongetwijfeld ‘groot gala’ zijn. Heel veel koninklijke gasten zullen hun opwachting maken, voor Nederland zal prinses Beatrix aanwezig zijn.
De vlag
De vlag die vandaag wappert is de Zweedse Koninklijke Standaard. De basis voor deze vlag is de nationale vlag (voor een beschrijving hiervan zie de post van 21 juni 2014). De koninklijke versie is echter een bijzonder model, een zogenaamde zwaluwstaart. Aan de vluchtzijde heeft de vlag twee driehoekige uitsparingen, wat resulteert in een vlag met drie punten. Over het midden van het kruis is het groot rijkswapen afgebeeld op een wit veld. Het ‘grote’ zit hem in de plaatsing van het wapen op een gekroond baldakijn en de twee schildhouders (gekroonde leeuwen).
Het gekroonde wapen bevat nogal wat onderdelen: de basis is een blauw veld met een gouden kruis, waarmee het veld in vieren wordt verdeeld. De velden I en IV tonen de drie gouden kronen die sinds 1364 het embleem van Zweden vormen. De velden II en III laten de zogenaamde Folkingen-leeuw zien, sinds 1200 het oude Zweedse koningswapen.
Precies in het midden, over alles heen, een kleiner schild, op zijn beurt verticaal in tweeën gedeeld: links het wapen van het voormalige koningsgeslacht Wasa, rechts het wapen van het huidige Koninklijk Huis: Bernadotte-Pontecorvo. Als laatste onderdeel is aangebracht langs de gehele onderste helft van het schild, de keten van de Serafijnenorde.
Het wapen is voor het laatst vastgesteld in 1908, de vlag in 1906. De Zweedse Koninklijke Standaard is geen persoonsgebonden vlag, hij wordt gebruikt door iedere monarch. Ook koningin Silvia gebruikt hem. Andere leden van het koningshuis gebruiken een vergelijkbare standaard, maar dan met een ‘klein’ wapen, een gekroond blauw schild, waarop de drie kronen, omringd door de Serafijnenorde.
Orkney – Transition to Scottish rule 1472
Voor de beschrijving van deze feestdag van de Britse eilandengroep: zie de post van 20 februari 2015, voor de vlag: zie de post van 22 juni 2014
IJsland – Íslenski þjóðhátíðardagurinn (Onafhankelijkheidsdag)
Íslenski þjóðhátíðardagurinn is de IJslandse Onafhankelijkheidsdag. Op 17 juni 1944 kreeg IJsland zijn onafhankelijkheid van Denemarken en sindsdien is de 17e juni een IJslandse feestdag.
De vlag
De vlag is van het Scandinavische model. Het veld is blauw met daarop een wit Scandinavisch kruis, waarbinnenin dan weer een rood kruis.
Het ontwerp stamt uit 1913 en was voor het eerst te zien op 19 juni 1915. De vlag was in eerste instantie alleen in gebruik op IJslandse vaartuigen binnen de territoriale wateren. Tot 1918 was IJsland onderdeel van Denemarken. Vanaf dat jaar kreeg het land zelfbestuur, maar bleef wel in een personele unie met Denemarken verbonden, waarbij de Deense koning nog steeds het staatshoofd was.
In 1919 was dat koning Christiaan X, die in dat jaar zijn goedkeuring aan de vlag gaf. Op 17 juni 1944, vandaag 71 jaar geleden, werd IJsland definitief onafhankelijk en op dezelfde dag werd de vlag nog eens officieel bevestigd.
De vlag lijkt wat de kleuren betreft op de Noorse vlag, met de kleuren in de omgekeerde volgorde. Dat is geen toeval, want vóór de Deense overheersing had IJsland al historische banden met Noorwegen. Los daarvan worden de kleuren ook symbolisch uitgelegd: blauw voor de hemel en de zee, wit voor de geisers en de ijsbergen en rood voor de vulkanen en de lava.
Denemarken – 75e verjaardag Koningin Margrethe
Gisteren was er al een groot galadiner in Paleis Christiansborg met het hele Deense establishment plus de koninklijke Europese collega’s, maar pas vandaag wordt de Deense koningin Margrethe II 75 jaar. Dat wordt uitgebreid gevierd met onder meer een balkonscène bij Paleis Amalienborg, een rijtoer per koets van het paleis naar het stadhuis van Kopenhagen, met opnieuw een balkonscène en een lunch voor alle genodigden (waaronder opnieuw de buitenlandse royals) en later op de dag alweer een officieel diner, dit keer in Paleis Fredensborg, ten noorden van Kopenhagen.
De vlag
De Deense vlag behoort tot de oudste vlaggen ter wereld en de oudste nationale vlag die continu in gebruik is gebleven, in ieder geval sinds de 14e eeuw. De vlag bestaat uit een rood veld met een wit Scandinavisch kruis. Er zijn verschillende legendes in omloop over het ontstaan van de vlag.
De bekendste daarvan verhaalt van een vlag die uit de hemel neerdaalde op 15 juni 1219 bij de slag bij Lyndanisse (het tegenwoordige Talinn, hoofdstad van Estland). De vlag, die opgevangen werd door aartsbisschop Anders Sunesen,was een teken van nieuwe hoop tijdens deze slag (een kruistocht tegen Estland), onder aanvoering van de Deense koning Waldemar II. De strijd, die tot dat moment niet bijster succesvol was verlopen voor Waldemar, werd door deze goddelijke interventie alsnog in zijn voordeel beslecht.
Het is maar een legende natuurlijk, wat de precieze oorsprong van de vlag is, valt niet meer te achterhalen.
De vlag heeft een naam, Dannebrog, wat zoveel als Deense banier betekent. Met zijn Scandinavische kruis stond hij model voor verschillende Noordse vlaggen, zoals Noorwegen, Zweden, Finland, Åland, Faeröer, IJsland, Orkney en Shetland.
Sinds 1854 is het vlaggebruik in de wet opgenomen en sinds die tijd kan iedere Deen die dat wil de vlag uitsteken
De koningin gebruikt haar persoonlijke vlag, een variatie op de Dannebrog: het model is een zogenaamde zwaluwstaart met twee punten en het koninklijke wapen op een wit vierkant over het centrum van het kruis geplaatst. 
Orkney – Transition to Scottish rule 1472
Tot 1450 behoorden de Orkney Eilanden bij Noorwegen. Vanaf dat jaar werd Noorwegen de facto ingelijfd door Denemarken en vielen de eilanden onder de regering van de Deense koning Christiaan I.
Christiaan had zijn zinnen er op gezet ook Zweden bij zijn rijk in te lijven, een extra bondgenootschap kon daarom geen kwaad en hij benaderde koning James III van Schotland om hem zijn dochter Margrethe als bruid te beloven, inclusief een flinke bruidsschat.
James accepteerde met graagte, hij hield er een rijk hofleven op na en extra geld was altijd welkom. In afwachting van de bruidsschat werd Orkney (net als de nog noordelijker gelegen Shetland Eilanden) als onderpand geaccepteerd.
Christiaan trok inmiddels ten strijde tegen de Zweden, maar werd (helaas voor hem) verslagen. Hij had al zijn geld in de oorlog gestoken en de beloofde bruidsschat was daarmee ook verdampt.
James realiseerde zich dat hij kon fluiten naar zijn geld en annexeerde via een Act of Parliament op 20 februari 1472 de Orkney en Shetland eilanden.
Voor de vlag zie: Orkney – Summer Solstice
Finland – Itsenäisyyspäivä (Onafhankelijkheidsdag)
Van 1808 tot 1917 was Finland een autonoom grootvorstendom als onderdeel van het Russische Rijk.
De op 7 november 1917 begonnen Oktober-revolutie in Rusland woelde zoveel om dat de Finse senaatsvoorzitter Per Evind Svinhufvud zijn kans schoon zag om Finland los te weken uit de Russische greep. Op 4 december diende hij het voorstel voor een onafhankelijkheidsverklaring in bij het parlement, wat op 6 december het voorstel aannam en bekrachtigde.
Op 31 december erkende de nieuwe sovjetrussische regering Finland’s onafhankelijkheid. Vanaf 1919 was Finland door de meeste landen als soevereine staat erkend.
De vlag
De eerste, voorlopige vlag van het onafhankelijke Finland was gebaseerd op het staatswapen: een rode vlag met de gekroonde gele Finse leeuw, staand op een kromsabel, met in zijn rechterpoot een geheven zwaard en negen witte rozen (voor de negen provincies).
Op 29 mei 1918 echter werd de huidige vlag ingevoerd, een egaal witte vlag met een blauw Scandinavisch kruis. Aan de wieg van deze vlag, die vanaf 1861 al op Finse pleziervaartuigen gebruikt werd, stond de dichter Zacharias Topelius, die het wit en het blauw in verschillende verschijningsvormen toepaste, voordat hij uiteindelijk definitief voor het kruis koos om de verbondenheid met de andere Scandinavische landen uit te drukken.
Het witte veld symboliseert de Finse winters en de kleur blauw de meren en de baaien. De vlag onderging zijn enige verandering op 25 april 1978, toen het lichte blauw van de vlag iets donkerder werd.
Orkney – Summer solstice
Orkney viert vandaag z’n zonnewende of summer solstice (zie ook gisteren).
De vlag van de Schotse eilandengroep in een vrij recente: het is een ontwerp van Ducan Tullock en hij won daarmee de ontwerpwedstrijd voor een eigen vlag in 2007.
Voor het Scandinavische model werd gekozen vanwege de historische banden met Noorwegen.
Het rood en geel komt voor in de wapens van zowel Noorwegen en Schotland en het blauw komt van de Schotse vlag, maar staat tevens voor het maritieme karakter van de eilanden.
Zweden – Zonnewende
De langste dag, de zonnewende, wordt in de Scandinavische landen, maar ook op de Britse eilanden uitgebreid gevierd.
In Zweden wordt Midsommarafton gevierd met het opzetten en dansen rond een meiboom, spelletjes, picknick en muziek.
De Zweedse vlag is al in gebruik sinds de 16e eeuw, de kleuren blauw en geel komen ook voor in het wapen van Zweden.
De vlag is van het Scandinavische type, net als die van Denemarken, Noorwegen, Finland, IJsland, Faeröer, de Åland Eilanden en de Orkney Eilanden.
Die laatste eilandengroep, ten noorden van Het Schotse vasteland, viert de zonnewende morgen, op 22 juni.
Morgen de vlag van Orkney dus.
IJsland – Íslenski þjóðhátíðardagurinn (Onafhankelijkheidsdag)
Íslenski þjóðhátíðardagurinn, de IJslandse Onafhankelijkheidsdag. Op 17 juni 1944 kreeg IJsland zijn onafhankelijkheid van Denemarken en sindsdien is de 17e juni een IJslandse feestdag. De IJslandse vlagwet bepaalt in artikel 7 dat de vlag nóóit voor zeven uur ’s morgens mag wapperen en daar houden we ons natuurlijk aan!
Vlagblog 