Tagarchief: Koninklijke standaard

Verenigd Koninkrijk – Verjaardag Koningin Elizabeth II

Vandaag viert de Britse koningin Elizabeth II haar 94e verjaardag. Op haar verjaardag zelf gebeurt normaliter niet veel bijzonders, alleen saluutschoten vanuit Hyde Park en de Tower of London markeerden 68 jaar lang haar geboortedag. Vanwege de coronacrisis maakte het Hof op 18 april bekend dat er verzocht is dat dit jaar achterwege te laten. Ook  de officiële viering van haar verjaardag, Trooping the colour, de zaterdag vóór of na 10 juni is gecanceld.

Schermafbeelding 2020-04-21 om 08.19.21.png
Koningin Elizabeth tijdens haar corona- toespraak, uitgezonden op 5 april (screenshot)

De bejaarde vorstin verscheen deze maand maar liefst twee keer op tv om het volk toe te spreken. Toespraken van de koningin zijn, los van haar jaarlijkse kersttoespraak, een zeldzaamheid. De eerste keer was op 5 april i.v.m. de coronacrisis en op 12  april verscheen ze opnieuw op buis, scherm en radio met een paasboodschap, hoewel ze ditmaal niet in beeld kwam.

Afgelopen week verkaste haar inmiddels gepensioneerde echtgenoot prins Philip van het landgoed Sandringham in Norfolk naar Windsor Castle om bij zijn vrouw te zijn, waar ze met een vaste staf min of meer in quarantaine zijn om besmetting te voorkomen. In juni hoopt Philip zijn 99e verjaardag te vieren.

De koninklijke standaard

Koninklijke standaard UK
De koninklijke standaard van het Verenigd Koninkrijk (minus Schotland)

De Koninklijke Standaard is die van de regerend vorst of vorstin van het Verenigd Koninkrijk en is dus geen persoonlijke vlag.
De standaard is een heraldische banier, verdeeld in vier kwartieren. De kwartieren 1 en 4 laten het wapen van Engeland zien, het 2e kwartier is Schotland en het 3e Ierland.

Koninklijke standaard Schotland
De koninklijke standaard van Schotland

In Schotland wordt een andere versie van de koninklijke standaard gebruikt. In plaats van tweemaal Engeland wordt Schotland dubbel afgebeeld in het 1e en 4e kwartier. Engeland bevindt zich hier in het 2e kwartier, terwijl Ierland in het 3e kwartier blijft.

Meerdere Gemenebest-landen hebben hun eigen koninklijke standaard. Deze vlaggen zijn alleen te zien als de monarch het desbetreffende gebied bezoekt. Het gaat om: Australië, Nieuw-Zeeland, Canada, Jamaica en Barbados. Een voorbeeld van een afgeschafte standaard is die van Sierra Leone, die tussen 1961 en 1971 in gebruik was.
Anders dan bij de binnenlandse koninklijke standaarden, zijn deze gepersonaliseerd door het gekroonde monogram van de koningin.

trooping galerij 1
V.l.n.r.: de koninklijke standaarden van Australië, Nieuw-Zeeland en Canada
trooping galerij 2
V.l.n.r.: de koninklijke standaarden van Jamaica, Barbados en Sierra Leone (die laatste is sinds 1971 afgeschaft)

Voor alle andere (standaardloze) Gemenebestlanden gebruikt koningin Elizabeth een persoonlijke vlag als ze er een bezoek aflegt. Dit is een vlag, die normaliter alleen op auto’s gebruikt wordt, de vlag is vierkant, aan drie kanten omzoomd door een gouden rand. Op het blauwe veld is het gouden gekroonde monogram van koningin Elizabeth afgebeeld in een gouden cirkel van Engelse rozen en bladeren.

Persoonlijke vlag Elizabeth II

 

Noorwegen – Koninklijke Standaard

Vandaag viert Koning Harald V van Noorwegen zijn 83e verjaardag, een goede gelegenheid om de Noorse Koninklijke Standaard te hijsen.

Harald werd geboren op 21 februari 1937. Bij zijn geboorte waren er al twee oudere zusters in het gezin, de prinsessen Ragnhild en Astrid, maar omdat in Noorwegen vrouwen niet gerechtigd waren tot de troon, werd hij de beoogde troonopvolger en dus kroonprins.

Koning Harald
Koning Harald V (© royalcourt.no)

Bij de dood van zijn vader, Koning Olav V, op 17 januari 1991, werd hij koning van Noorwegen.
Hij was toen inmiddels getrouwd met Sonja Haraldsen en had twee kinderen, Prinses Märtha-Louise (1971) en Prins Haakon (1973). Omdat ook bij Haakon’s geboorte nog steeds de zogenaamde Salische Wet gold, waarbij alleen mannen in aanmerking komen voor erfopvolging, werd hij de kroonprins.

Prins Haakon
Kroonprins Haakon (© royalcourt.no)

De Salische Wet is in 1990 afgeschaft, waardoor nu ook vrouwen kunnen opvolgen. Aangezien Prins Haakon’s en zijn vrouw Prinses Mette-Marit’s oudste kind een dochter is, Prinses Ingrid Alexandra (2004), heeft zij nu ‘voorrang’ op haar jongere broer, Prins Sverre Magnus (2005).

De vlag

Wat koninklijke vlaggen betreft, is Noorwegen een overzichtelijk land, in tegenstelling tot sommige andere monarchieën, zoals Nederland of het Verenigd Koninkrijk.

Koninklijke Standaard Noorwegen
Koninklijke Standaard van Noorwegen (1905-heden)

Er bestaan er slechts twee: de Koninklijke Standaard voor het staatshoofd en zijn/haar partner en de koninklijke onderscheidingsvlag voor de kroonprins/kroonprinses en zijn/haar partner. Deze laatste vlag is vrijwel gelijk aan de Koninklijke Standaard, het enige verschil is de vorm: hij is ingehoekt, zoals dat heet.

Standaard Kroonprins
Koninklijke Standaard van de vermoedelijke troonopvolger (1905-heden)

Dat ook partners de vlaggen kunnen gebruiken, is in ‘koninklijk vlaggenland’ ongebruikelijk. Het betekent dat Harald’s vrouw, Koningin Sonja, ook de Koninklijke Standaard gebruikt, en Prinses Mette-Marit ‘meelift’ met Prins Haakon’s kroonprinselijke vlag.

De Koninklijke Standaard heeft een rood veld met in het midden een naar de broekingszijde gekeerde, klimmende, gekroonde leeuw in goud, in zijn klauwen een opgeheven zilveren bijl.

De vlag is gebaseerd op het middeleeuwse wapen van de Noorse koningen. Hij werd ingesteld bij het aantreden van Koning Haakon VII, op 18 november 1905.
De vlag is sindsdien onveranderd gebleven, in tegenstelling tot het koninklijke wapen. Na een lange geschiedenis vanaf de Middeleeuwen, was de leeuw op het wapen in 1905 gemoderniseerd en identiek aan de afbeelding op de Koninklijke Standaard. Het ontwerp was van schilder Eilif Peterssen.

Eilif Peterssen
Eilif Peterssen (1852-1928), portret uit 1876

In 1937 echter werd de leeuw op het wapen gestileerd, waardoor hij meer op de Middeleeuwse versie lijkt.

Wapen Noorwegen
Rijkswapen van Noorwegen

Deze nieuwe ‘oude’ versie werd ontworpen door de staatsarchivaris Hallvard Trætteberg.

Hallvard Trætteberg
Hallvard Trætteberg (1898-1987) (© Store Norske Leksikon)

Die Middeleeuwse versie gaat terug  tot Koning Haakon IV (1204-1263) en zijn zoon Koning Magnus VI (1238-1280), die de leeuw in hun wapen hadden, toen nog zonder kroon en bijl.

Zegel Koning Erik II
Zegel van Koning Erik II, tekening door Haakon Thorsen, 1924 (© Norske konge-sigiller og andre Fyrste-sigiller fra Middelalderen)

De opvolger van Magnus was zijn zoon Erik II (ook bekend als Eirik Magnusson) (1268-1299) en hij was de de eerste die de leeuw voerde mét kroon en bijl; hetzelfde wapen wat ook heden ten dage nog wordt gebruikt.

Noorwegen – Koninklijke Standaard

Vandaag viert Koning Harald V van Noorwegen zijn 82e verjaardag, een goede gelegenheid om de Noorse Koninklijke Standaard te hijsen.

Harald werd geboren op 21 februari 1937. Bij zijn geboorte waren er al twee oudere zusters in het gezin, de prinsessen Ragnhild en Astrid, maar omdat in Noorwegen vrouwen niet gerechtigd waren tot de troon, werd hij de beoogde troonopvolger en dus kroonprins.

Koning Harald
Koning Harald V (© royalcourt.no)

Bij de dood van zijn vader, Koning Olav V, op 17 januari 1991, werd hij koning van Noorwegen.
Hij was toen inmiddels getrouwd met Sonja Haraldsen en had twee kinderen, Prinses Märtha-Louise (1971) en Prins Haakon (1973). Omdat ook bij Haakon’s geboorte nog steeds de zogenaamde Salische Wet gold, waarbij alleen mannen in aanmerking komen voor erfopvolging, werd hij de kroonprins.

Prins Haakon
Kroonprins Haakon (© royalcourt.no)

De Salische Wet is in 1990 afgeschaft, waardoor nu ook vrouwen kunnen opvolgen. Aangezien Prins Haakon’s en zijn vrouw Prinses Mette-Marit’s oudste kind een dochter is, Prinses Ingrid Alexandra (2004), heeft zij nu ‘voorrang’ op haar jongere broer, Prins Sverre Magnus (2005).

De vlag

Wat koninklijke vlaggen betreft, is Noorwegen een overzichtelijk land, in tegenstelling tot sommige andere monarchieën, zoals Nederland of het Verenigd Koninkrijk.

Koninklijke Standaard Noorwegen
Koninklijke Standaard van Noorwegen (1905-heden)

Er bestaan er slechts twee: de Koninklijke Standaard voor het staatshoofd en zijn/haar partner en de koninklijke onderscheidingsvlag voor de kroonprins/kroonprinses en zijn/haar partner. Deze laatste vlag is vrijwel gelijk aan de Koninklijke Standaard, het enige verschil is de vorm: hij is ingehoekt, zoals dat heet.

Standaard Kroonprins
Koninklijke Standaard van de vermoedelijke troonopvolger (1905-heden)

Dat ook partners de vlaggen kunnen gebruiken, is in ‘koninklijk vlaggenland’ ongebruikelijk. Het betekent dat Harald’s vrouw, Koningin Sonja, ook de Koninklijke Standaard gebruikt, en Prinses Mette-Marit ‘meelift’ met Prins Haakon’s kroonprinselijke vlag.

De Koninklijke Standaard heeft een rood veld met in het midden een naar de broekingszijde gekeerde, klimmende, gekroonde leeuw in goud, in zijn klauwen een opgeheven zilveren bijl.

De vlag is gebaseerd op het middeleeuwse wapen van de Noorse koningen. Hij werd ingesteld bij het aantreden van Koning Haakon VII, op 18 november 1905.
De vlag is sindsdien onveranderd gebleven, in tegenstelling tot het koninklijke wapen. Na een lange geschiedenis vanaf de Middeleeuwen, was de leeuw op het wapen in 1905 gemoderniseerd en identiek aan de afbeelding op de Koninklijke Standaard. Het ontwerp was van schilder Eilif Peterssen.

Eilif Peterssen
Eilif Peterssen (1852-1928), portret uit 1876

In 1937 echter werd de leeuw op het wapen gestileerd, waardoor hij meer op de Middeleeuwse versie lijkt.

Wapen Noorwegen
Rijkswapen van Noorwegen

Deze nieuwe ‘oude’ versie werd ontworpen door de staatsarchivaris Hallvard Trætteberg.

Hallvard Trætteberg
Hallvard Trætteberg (1898-1987) (© Store Norske Leksikon)

Die Middeleeuwse versie gaat terug  tot Koning Haakon IV (1204-1263) en zijn zoon Koning Magnus VI (1238-1280), die de leeuw in hun wapen hadden, toen nog zonder kroon en bijl.

Zegel Koning Erik II
Zegel van Koning Erik II, tekening door Haakon Thorsen, 1924 (© Norske konge-sigiller og andre Fyrste-sigiller fra Middelalderen)

De opvolger van Magnus was zijn zoon Erik II (ook bekend als Eirik Magnusson) (1268-1299) en hij was de de eerste die de leeuw voerde mét kroon en bijl; hetzelfde wapen wat ook heden ten dage nog wordt gebruikt.

Koningin Máxima – Koninklijke onderscheidingsvlag

Vandaag een vlag in de serie ‘koninklijk’: de onderscheidingsvlag van Koningin Máxima. Aanleiding is haar bezoek vandaag aan Vlissingen (de thuisbasis van Vlagblog) in het kader van het programma Méér Muziek in de Klas.

Maxima in Vlisisngen 2
Billboard bij de Lasloods (© Vlagblog)

De koningin is erevoorzitter van de stichting en is vandaag aanwezig in de Lasloods te Vlissingen, waar het regionale samenwerkingsconvenant Méér Muziek in de Klas Lokaal wordt ondertekend.
In het convenant staan afspraken over het vormgeven van muziekonderwijs in Zeeland de komende jaren.

Maxima in Vlissingen 1
Aankomst van Koningin Máxima bij de Lasloods  (© Vlagblog)

Op dit moment krijgen kinderen op 40%  van de basisscholen in Zeeland structureel muziekles. Na ondertekening van het convenant door 20 ‘samenwerkingspartners’ moet dat in 2021 80% zijn.

Maxima in Vlissingen 3
Mediacircus na aankomst van de koningin (© Vlagblog)

De muzikale bijeenkomst wordt bijgewoond door 550 schoolkinderen, maar ook BLØF is van de partij, net als Isabelle Provoost (Voice of Holland).
Ook verbonden aan de stichting, en ook aanwezig, zijn theaterproducent Joop van den Ende en zijn vrouw Janine Klijberg.

De vlag

Tot en met 1908 zagen de koninklijke vlaggen er totaal anders uit. Er waren toen drie modellen: de Koninklijke Standaard (de Nederlandse vlag met het Rijkswapen op de witte baan), een vlag voor de Prinsen der Nederlanden (de Nederlandse vlag met het Rijkswapen op een oranje achtergrond op de witte baan) en een vlag voor de Prinsessen der Nederlanden (bijna gelijk aan die van de Prinsen, alleen in dit geval ingesneden of ingehoekt).

vlaggen oud
Koninklijke vlaggen 1815-1908, van links naar rechts: De Koninklijke Standaard, Vlag Prinsen der Nederlanden, Vlag Prinsessen der Nederlanden

Dit veranderde allemaal in 1909 op voordracht van Prins Hendrik, de prins-gemaal van Koningin Wilhelmina. Hij interesseerde zich erg voor heraldiek en sindsdien hebben we de modellen zoals we ze nu nog hebben.

Bij haar huwelijk met (toen nog) kroonprins Willem-Alexander op 2 februari 2002, werden de nieuwbakken prinses Máxima zowel een wapen als een koninklijke onderscheidingsvlag verleend.

Dit ‘besluit’ werd op 25 januari 2002 gepubliceerd in Staatsblad 42 van dat jaar. Om het Staatsblad te citeren:

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Op de voordracht van onze Minister-President, Minister van Algemene Zaken, gedaan mede namens Onze Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Defensie, van 22 januari 2002, nr. 02M423598; Gelezen het advies van de Hoge Raad van Adel van 17 januari 2002;

Hebben goedgevonden en verstaan:

Met ingang van het tijdstip van de voltrekking van haar huwelijk met Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willem-Alexander Claus George Ferdinand, Prins van Oranje, Prins der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, Jonkheer van Amsberg, wordt aan Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Máxima der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, mevrouw van Amsberg de volgende onderscheidingsvlag verleend:

Een ingehoekte blauwe vlag met een oranje kruis, waarop het gekroonde Rijkswapen, met in het veld linksboven (het broektopkanton) de hoorn van Oranje en in het veld linksbeneden (het broekhoekkanton) een burcht met deur en drie kantelen.

‘s-Gravenhage, 25 januari 2002

Beatrix

Voorwaar een heel verhaal! Maar hoe kwam men nu bij deze vlag?
Het bekendst is natuurlijk de Koninklijke Standaard, gevoerd door het staatshoofd, een oranje vierkant met een blauw kruis, met in het midden het Rijkswapen (tevens Koninklijk Wapen), omgeven door het kruis en het lint van de Militaire Willems-Orde.

De standaard en de onderscheidingsvlaggen voor geboren leden van het Koninklijk Huis zijn altijd oranje met een blauw kruis, waarbij de vlag van de vrouwelijke leden is ingesneden (dit wordt ook wel ingehoekt genoemd), waardoor er een vlag met twee punten ontstaat.

De aangehuwde leden van het Koninklijke Huis voeren een onderscheidingsvlag met de kleuren precies andersom, dus: een blauwe vlag met een oranje kruis. Ook hier geldt: de vlag voor de vrouwelijke leden is ingesneden of ingehoekt.

De Koninklijke Standaard heeft alle kwartieren ‘beladen’, zoals dat heet, waarmee bedoeld wordt dat elk van de vier vakken een symbool heeft (de jachthoorn van het Huis Oranje).

KS WA
De Koninklijke Standaard

Andere onderscheidingsvlaggen zijn door slechts twee symbolen beladen, altijd aan de broekings- of mastzijde, tenzij er sprake is van een prins-gemaal, waarvan we er in Nederland een aantal hadden: Prins Hendrik, Prins Bernhard en Prins Claus. Hieronder een aantal vlaggen om het wat aanschouwelijker te maken:

standaarden 1
Koninklijke onderscheidingsvlaggen, van links naar rechts: Prins Hendrik (1909-1934), Prinses Juliana (1909-1948 en 1980-2004), Prinses Beatrix (1938-1980 en 2013-heden; ook haar zusters voeren deze vlag)
standaarden 2
Koninklijke onderscheidingsvlaggen, van links naar rechts: Prins Claus (1966-2002), Prins Constantijn (1969-heden; wijlen Prins Friso had dezelfde vlag), Prinses Laurentien (2001-heden)

In het geval van Koningin Máxima’s onderscheidingsvlag  zien we de jachthoorn van Oranje bovenin en de burcht uit het wapen van haar familie, Zorreguieta, onderin.

Vlag Máxima
Koninklijke onderscheidingsvlag Prinses/Koningin Máxima (2002-heden)

Het formaat van haar vlag die vandaag bij Vlagblog wappert, zal niet snel te zien zijn, omdat de Koninklijke Standaard altijd ‘voorrang’ heeft boven de onderscheidingsvlag van de Koningin, als men ten paleize vertoeft.
Als de koningin, zoals vandaag solo een activiteit in het land heeft, is haar vlag wél altijd in mini-versie te zien voorop de hofauto.

(N.B.: Bij de tekst uit het Staatsblad is het gedeelte over het wapen van de toenmalige Prinses Máxima weggelaten).

Spanje – Koninklijke Standaard

Vandaag viert de Spaanse Koning Felipe VI zijn 51e verjaardag. Hoewel Felipe het derde kind is van Koning Juan Carlos en Koningin Sofía, had hij als zoon ‘voorrang’ op de troon boven zijn twee oudere zusters, de prinsessen Elena en Christina.

Hoewel vrouwen niet zijn uitgesloten van de troon, hebben mannen voorrang op vrouwen. Er gaan al langer stemmen op om deze wet op de troonsopvolging aan te passen, maar vooralsnog is er niets veranderd. Aangezien Felipe en zijn vrouw Koningin Letizia twee dochters hebben, de prinsessen Leonor en Sofía, doet het opvolgingsprobleem naar geslacht zich momenteel niet voor en zal in principe prinses Leonor op termijn het staatshoofd zijn.

felipe
Felipe VI

Felipe werd op 30 januari 1968 in Madrid geboren. Dictator Franco was nog steeds aan de macht, maar had wel bepaald dat na zijn dood de monarchie (die nooit officieel was afgeschaft) zou worden hersteld.

Felipe’s vader, Juan Carlos I, was dan ook voorbereid op het koningschap, toen Franco in 1975 stierf. Op 27 november dat jaar werd hij geïnstalleerd als koning, waarmee de directe lijn van koningen één generatie oversloeg.

alfonso
Alfonso XIII

Juan Carlos volgde dus eigenlijk zijn grootvader Alfonso XIII op, terwijl zijn vader Juan nooit koning is geweest.
Met het herstel van de monarchie werd Spanje ook een moderne democratie.

juan carlos
Juan Carlos I

Juan Carlos was tijdens de laatste jaren van zijn koningschap niet bepaald onomstreden, door allerlei schandalen en schandaaltjes, zoals een olifantenjacht in Botswana, terwijl hij erevoorzitter was van de Spaanse tak van het Wereldnatuurfonds.  Dit ‘geheime’ tripje werd overigens pas bekend toen hij zijn heup brak en via een speciale vlucht werd gerepatrieerd. Wat ook niet hielp was dat hij kennelijk op reis was gegaan met zijn vriendin Corrina zu Sayn-Wittgenstein, waarvan vervolgens foto’s opdoken.

Hoewel Juan Carlos excuses maakte, kwam het in de publiek opinie niet meer goed, en op 19 juni 2014 deed hij afstand van de troon en volgde zijn zoon Felipe hem op.

troonswissel
Troonswissel, 19-6-2014, Koninklijk Paleis Madrid, met de nieuwe koninklijke standaard als balkonversiering

De vlag

De vlag van een monarch wordt een standaard genoemd. In Spanje is het gebruikelijk dat iedere koning(in) zijn of haar eigen persoonlijke standaard heeft. Dit kan per monarchie verschillen. Zo zijn de koninklijke standaarden van Zweden, Noorwegen, Denemarken, Nederland* en Het Verenigd Koninkrijk strikt verbonden aan het ambt en niet aan de persoon. Hij blijft bij iedere nieuwe monarch dus ongewijzigd.

In Spanje (en ook in België) is dit niet het geval. De standaard van Felipe is daarmee anders dan die van zijn vader en zijn overgrootvader.
Interessant is dat Felipe qua kleur van de standaard teruggreep naar de standaarden die tussen 1556 en 1838 werden gebruikt, nl. karmozijnrood.

spanje standaarden twee
De koninklijke standaarden van Alfonso XIII in paars en Juan Carlos I in blauw

In 1838 werd de kleur in paars veranderd. Deze kleur was ook nog in gebruik toen dictator Franco in 1931 aan de macht kwam. Na het herstel van de monarchie in 1975 koos Juan Carlos voor een blauwe standaard. Met het aantreden van Felipe kwam de historische kleur na 176 jaar weer terug.

standaard spanje
Standaard Koning Felipe VI

De standaard is vierkant met een karmozijnrood veld. In het midden het koninklijk wapenschild, gedekt door de kroon van Spanje en omhangen met de ketting van de Orde van het Gulden Vlies.

wapen felipe
Wapen Koning Felipe VI

Het schild is verdeeld in vier kwartieren met de volgende betekenis:
Het eerste kwartier heeft een rood veld met daarop een kasteel in geel met drie torens voor Castilië.
Het tweede kwartier heeft een wit veld met een gekroonde purperen leeuw voor Léon.
Het derde kwartier heeft een gouden veld met vier verticale rode balken voor Aragón.
Het vierde kwartier heeft een rood veld met een gouden ketting, in het midden een smaragd voor Navarra.
Op de insteek onderaan een granaatappel op een zilveren veld voor Granada.
Over dit alles heen een klein ovaal schild met drie gele Franse lelies (fleur-de-lys) op een blauw veld voor het regerende Huis van Borbón.

Om dit alles heen hangt de keten van de Spaanse tak van de Orde van het Gulden Vlies, de hoogste Spaanse orde.

De koninklijke standaard is bij aanwezigheid van de koning te zien boven het Koninklijk Paleis in het centrum van Madrid, of bij het woonpaleis Zarzuela, aan de buitenkant van de hoofdstad.
Een mini-versie van de standaard (80×80 cm), maar dan omzoomd met een gouden rand, wordt gebruikt op bijvoorbeeld auto’s, bij officiële bezoeken.

Kroonprinses Leonor, officieel de Prinses van Asturië, heeft overigens haar eigen standaard, behorend bij haar titel. Hij toont het koninklijk wapen op een hemelsblauw veld.

standaard leonor
Standaard van de Prinses van Asturië

*Bij de troonswissel in Nederland op 30 april 2013 werden een paar nauwelijks zichtbare details in de koninklijke standaard aangebracht (zie verder de post over de Nederlandse koninklijke standaard).

Nederland – Koningsdag – Koninklijke Standaard


Vorig jaar in Vlagblog het traditionele vlagvertoon behorend bij Koningsdag (en vroeger bij Koninginnedag): de Nederlandse vlag met oranje wimpel. Voor de broodnodige variatie vandaag een andere vlag en wel de Nederlandse Koninklijke Standaard.

De Koninklijke Standaard is een persoonlijke vlag van de vorst of vorstin en wappert alleen daar waar hij of zij op dat moment is, zoals bijvoorbeeld ten paleize. Maar ook zien we de Koninklijke Standaard in miniatuurvorm op het vervoersmiddel waar de monarch mee reist. Strikt genomen is het wapperen van deze persoonsgebonden vlag aan de vlaggestok van Vlagblog dus illegaal, tenzij de koning op het adres van Vlagblog op bezoek zou zijn (wat hij niet is).

Het ontwerp van de huidige standaard stamt uit 1908 en werd dus voor het eerst gevoerd door koningin Wilhelmina. Daarvoor bestonden er ook koninklijke vlaggen, dat waren variaties op de Nederlandse driekleur, met het koninklijk wapen in de witte baan. De standaard van 1908 werd, zoals meerdere buitenlandse koninklijke vlaggen, vierkant van vorm.

Beschrijving

Zoals gezegd, de standaard is vierkant van vorm, oranje van kleur met een breed blauw kruis in het midden. Om de officiële beschrijving te citeren: in het midden het Rijkswapen, gedekt met de koninklijke kroon en omgeven met de versierselen van de Militaire Willemsorde; in de vier kwartieren de jachthoorn uit het wapen van Oranje.

Omdat er sinds de invoering in 1908 tot aan 30 april 2013 alleen maar koninginnen waren, bleef de standaard ongewijzigd. Sinds het aantreden van Willem Alexander als koning op die dag is de ‘mannelijke’ versie van de Koninklijke Standaard ingevoerd, hoewel de verschillen zo miniem zijn, dat ze met het blote oog nauwelijks zichtbaar zijn. De rozet in het lint van de Militaire Willemsorde is vervangen door een strik en de jachthoorns van het prinsdom Orange hebben aan de onderkant mini-kwastjes gekregen.

Koning Carl XVI Gustaf 70 jaar


De hele afgelopen week werd in Zweden al vooruitgeblikt op de 70e verjaardag van koning Carl Gustaf, met verschillende activiteiten zoals concerten en recepties. Vandaag, op 30 april, de verjaardag zelf dus, is er een druk programma in Stockholm. ’s Morgens een dankdienst (Te Deum) in de kapel van het Kungliga Slottet (het Koninklijk Paleis), gevolgd door een muziekuitvoering verzorgd door de koninklijke militaire kapel op het Yttra Borggården, het halvemaanvormige buitenplein van het paleis, waar ook het ceremoniële wisselen van de wacht plaatsvindt.

Vanaf het eiland Skeppholmen zullen saluutschoten worden afgevuurd. Daarna verplaatst de actie zich naar de kant van het paleis van Lejonbacken, waar de koning op het balkon verschijnt voor een aubade. Hierna vertrekt de koning met koningin Silvia in een koninklijke processie per koets vanaf Mynttorget naar Stadshuset (het stadhuis), waar het stadsbestuur een lunch aanbiedt.

’s Middags verplaatst de actie zich weer naar het Koninklijk Paleis, met een receptie voor de leden van het kabinet, de Riksdag (het parlement) en de provinciegouverneurs.

Dan is het tijd om om te kleden voor het diner, ook in het paleis. Het Zweedse hof hecht erg aan tradities, dus het kledingvoorschrift zal ongetwijfeld ‘groot gala’ zijn. Heel veel koninklijke gasten zullen hun opwachting maken, voor Nederland zal prinses Beatrix aanwezig zijn.

img_4894

De vlag

De vlag die vandaag wappert is de Zweedse Koninklijke Standaard. De basis voor deze vlag is de nationale vlag (voor een beschrijving hiervan zie de post van 21 juni  2014). De koninklijke versie is echter een bijzonder model, een zogenaamde zwaluwstaart. Aan de vluchtzijde heeft de vlag twee driehoekige uitsparingen, wat resulteert in een vlag met drie punten. Over het midden van het kruis is het groot rijkswapen afgebeeld op een wit veld. Het ‘grote’ zit hem in de plaatsing van het wapen op een gekroond baldakijn en de twee schildhouders (gekroonde leeuwen).

wapen van zweden

Het gekroonde wapen bevat nogal wat onderdelen: de basis is een blauw veld met een gouden kruis, waarmee het veld in vieren wordt verdeeld. De velden I en IV tonen de drie gouden kronen die sinds 1364 het embleem van Zweden vormen. De velden II en III laten de zogenaamde Folkingen-leeuw zien, sinds 1200 het oude Zweedse koningswapen.

Precies in het midden, over alles heen, een kleiner schild, op zijn beurt verticaal in tweeën gedeeld: links het wapen van het voormalige koningsgeslacht Wasa, rechts het wapen van het huidige Koninklijk Huis: Bernadotte-Pontecorvo. Als laatste onderdeel is aangebracht langs de gehele onderste helft van het schild, de keten van de Serafijnenorde.

Het wapen is voor het laatst vastgesteld in 1908, de vlag in 1906. De Zweedse Koninklijke Standaard is geen persoonsgebonden vlag, hij wordt gebruikt door iedere monarch. Ook koningin Silvia gebruikt hem. Andere leden van het koningshuis gebruiken een vergelijkbare standaard, maar dan met een ‘klein’ wapen, een gekroond blauw schild, waarop de drie kronen, omringd door de Serafijnenorde.

Verenigd Koninkrijk – The longest reign

IMG_0735

Vandaag zal koningin Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk haar betovergrootmoeder Victoria ‘verslaan’ als de langst regerende Britse monarch ooit. Koningin Victoria (1819-1901) regeerde vanaf 1837 -ze was toen achttien- tot haar dood in 1901. Om precies te zijn: 63 jaar, 7 maanden, 2 dagen, 16 uur en 23 minuten.

Veel Britse rekenwonders hebben geprobeerd de precieze tijd te berekenen op welk tijdstip koningin Elizabeth het record vandaag te pakken heeft, maar helaas is dat niet exact na te gaan, omdat niet precies bekend is op welk tijdstip haar vader, koning George VI, precies overleed. De zieke koning is voor het laatst waargenomen voor zijn slaapkamerraam op 5 februari 1952, tegen middernacht. De volgende ochtend bleek hij overleden. Er wordt vanuit gegaan dat hij zo rond 01.00 uur ’s nachts zijn laatste adem uitblies. Vanaf dat moment is zijn dochter Elizabeth, op dat moment op bezoek in Kenia, koningin.

Dat tijdstip aanhoudende zou het record gevestigd worden rond het tijdstip van 17.30 uur Britse tijd, bij ons dus rond 18.30 uur.

De vlag

Vandaag wappert dan ook de Engelse koninklijke standaard. Meer over deze vlag is te vinden op de post van 14 juni 2014.

Verenigd Koninkrijk – Verjaardag Koningin Elizabeth II

Vandaag viert Koningin Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk haar 89e verjaardag, hoewel haar verjaardag pas officieel gevierd wordt op 13 juni met het kleurrijke Trooping the colour op de Horse Guards Parade. Van aftreden is, ondanks haar hoge leeftijd, geen sprake.

Vanaf de dood van haar vader, Koning George VI, op 6 februari 1952, zit Elizabeth op de troon. Inmiddels dus al 63 jaar. Bij leven en welzijn zal ze later dit jaar, op 9 september, het regerings-record van Koningin Victoria breken.

Vandaag wappert de Britse Koninklijke Standaard. Meer over deze vlag is te vinden op de post van 14 juni 2014.