De vijfde juni is een officiële feestdag in Denemarken. Grundlovsdag (Grondwetdag) herdenkt 5 juni 1849, de dag waarop Denemarken een constitutionele monarchie werd. Koning Frederik VII zette op deze dag zijn handtekening onder de nieuwe grondwet.
De eerste pagina van de Deense Grondwet van 1849, de tekst op de voorpagina luidt: “Wij, Frederik de Zevende, bij de gratie Gods, Koning van Denemarken, de Wenden en de Gauten, Hertog van Sleeswijk, Holstein, Stormarm, Dithmarschen, Lauenburg en Oldenburg, verklaar aan allen…” (publiek domein)
Het absolute koningschap uit 1665 werd hiermee afgeschaft. Hetzelfde gebeurde in Nederland één jaar eerder in 1848 met de Grondwetherziening onder leiding van Thorbecke.
Koning Frederik VII (1808-1863), schilderij door August Schløtt (1823-1895) / “Den grundlovgivende Rigsforsamling”, de Deense parlementsleden op 23 oktober 1848, geschilderd tussen 1861 en 1865 door Constantin Hansen (1804-1880) (Collectie Slot Frederiksborg, Hillerød
Verdere aanpassingen waren er in Denemarken in 1866, 1915 (algemeen vrouwenkiesrecht) en 1953. Bij die laatste wijzigingen van 1915 en 1953 gebeurde de ondertekening opnieuw op de vijfde juni.
Het is in Denemarken een grotendeels politieke dag, met speeches en bijeenkomsten door politieke partijen. Eigenlijk is het maar een halve vrije dag: winkels en instellingen zijn ’s morgens nog geopend, maar ’s middags dicht.
De vlag
Dannebrog, de vlag van Denemarken
De Deense vlag behoort tot de oudste vlaggen ter wereld en de oudste nationale vlag die continu in gebruik is gebleven, in ieder geval sinds de 14e eeuw. De vlag bestaat uit een rood veld met een wit Scandinavisch kruis. Er zijn verschillende legendes in omloop over het ontstaan van de vlag.
De bekendste daarvan verhaalt van een vlag die uit de hemel neerdaalde op 15 juni 1219 bij de slag bij Lyndanisse (het tegenwoordige Talinn, hoofdstad van Estland). De vlag, die opgevangen werd door aartsbisschop Anders Sunesen,was een teken van nieuwe hoop tijdens deze slag (een kruistocht tegen Estland), onder aanvoering van de Deense koning Waldemar II. De strijd, die tot dat moment niet bijster succesvol was verlopen voor Waldemar, werd door deze goddelijke interventie alsnog in zijn voordeel beslecht.
Het is maar een legende natuurlijk, wat de precieze oorsprong van de vlag is, valt niet meer te achterhalen.
De vlag heeft een naam, Dannebrog, wat zoveel als Deense banier betekent. Met zijn Scandinavische kruis stond hij model voor verschillende Noordse vlaggen, zoals Noorwegen, Zweden, Finland, Åland, Faeröer, IJsland, Orkney en Shetland.
V.l.n.r.: de vlaggen van Noorwegen, Zweden, Finland en ÅlandV.l.n.r.: de vlaggen van Faeröer, IJsland, Orkney en Shetland
Sinds 1854 is het vlaggebruik in de wet opgenomen en sinds die tijd kan iedere Deen die dat wil de vlag uitsteken.
Koninklijke Standaard
De koninklijke standaard van KoningFrederik X
De koning gebruikt zijn persoonlijke vlag (standaard), een variatie op de Dannebrog: het model is een zogenaamde zwaluwstaart met twee punten en het koninklijke wapen op een wit vierkant over het centrum van het kruis geplaatst.
Het oude koninklijke wapen (links) en de nieuwe versie (rechts): zoek de verschillen!
Koning Frederik nam op 20 december vorig jaar een nieuw wapen aan, waardoor ook de Koninklijke Standaard veranderde. Die verandering ging in op 1 januari van dit jaar. Van de drie kwartieren met de drie leeuwen van Zuid-Jutland, werd er een opgeofferd, zoadat de wapens van de Faeröer (schaap) en Groenland (ijsbeer) nu ieder een eigen kwartier hebben. Voorheen deelden ze één kwartier tezamen met de drie kronen van de Unie van Kalmar, die niet langer als relevant gezien worden. De verandering van het koninklijke wapen (en dus ook van de standaard) kan waarschijnlijk niet los gezien worden van de ophef die de Amerikaanse president Trump veroorzaakt met zijn plannen Groenland te willen kopen dan wel in te nemen.
Geslaagde Oekraïense Operatie Spinnenweb tot diep in Rusland
Na een planning van anderhalf jaar door de SBU, de Oekraïense Geheime Dienst, vonden er afgelopen zondag drone-aanvallen plaats op vier verschillende vliegbases in Rusland.
Bij de aanvallen zouden volgens de SBU zo’n veertig strategische bommenwerpers onschadelijk zijn gemaakt, waaronder verschillende toestellen met kerncapaciteit, de Tu-95, Tu-22M3 en Tu-160.
De SBU omschreef de hele operatie als “logistiek extreem complex”. Zo zouden eerst FPV-drones Rusland binnen zijn gesmokkeld, later gevolgd door mobiele houten hutten.
De drones in hun ‘schuilplaatsen’ (foto gedeeld op sociale media)
Eenmaal op Russisch grondgebied werden de drones verborgen onder de daken van deze hutten, die op vrachtvoertuigen waren geplaatst. Op het juiste moment werden de daken op afstand geopend en stegen de drones op om de Russische bommenwerpers aan te vallen.
Vrijgegeven drone-beelden van de SBU-operatie, waarop een hele rij Tu-95-bommenwerpers te zien is die in vlammen opgaan (screenshots)
De Oekraïense president Zelensky zei dat er 117 drones werden gebruikt bij de zogenaamde Operatie Spinnenweb, waarbij 34% van de Russische strategische kruisraketdragers werd getroffen. Rusland bevestigde de Oekraïense aanvallen in de verschillende regio’s en classificeerde ze als “terreur”. Volgens Oekraïne zou er voor zeven miljard dollar aan schade zijn aangericht.
Tekening van boven-, zij en front-aanzicht van de Beriev A-50 (publiek domein)
Naast de bommenwerpers zou er ook een Beriev A-50 vliegtuig zijn geraakt, de Russische versie van de bekende AWACS-verkenningstoestellen, waarvan Rusland er maar een zeer beperkt aantal heeft en dat honderden miljoenen kost om te bouwen.
President Zelensky deelde deze foto via de sociale media, waarop hij SBU-chef Vasyl Malyuk feliciteert met het succes van Operatie Spinnenweb
Doden door twee ingestorte bruggen over het spoor in Rusland
Of Oekraïne ook achter het instorten van twee Russische bruggen zit is (nog?) niet bekend, maar bij de twee incidenten in de oblasten Brjansk en Koersk vielen zaterdag doden en gewonden.
Beeld van het treinwrak in Brjansk, gepubliceerd op Telegram
Bij het instorten van de verkeersbrug in Brjansk, vielen de brokstukken op de spoorbaan eronder, waardoor een trein die onderweg was van Klimovo naar Moskou, met aan boord 379 passagiers ontspoorde. Hierbij vielen zeven doden en negenenzestig gewonden, waarvan er vierenveertig in het ziekenhuis terechtkwamen.
Bij daglicht op zondag kon de bergingsoperatie beginnen (screenshot)
De tweede trein die ontspoorde door het instorten van een brug was enkele uren later in Koersk, hier viel de persoonlijke schade relatief gezien mee: de machinist raakte gewond aan zijn benen en paar mensen werden met onbekende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. De trein vloog na de ontsporing in brand.
De ravage met de uitgebrande trein in Koersk (foto gedeeld door het Ministerie van Interregionaal Vervoer Moskou)
Krimbrug opnieuw aangevallen
Voor de derde keer deze oorlog werd de door het Kremlin gebouwde Kerchbrug, die het vasteland van de Russische Federatie met het bezette Oekraïense schiereiland de Krim verbindt, aangevallen met door Oekraïne geplaatste onderwaterexplosieven.
Die eerdere aanvallen op de brug waren in oktober 2022 en juli 2023, beide keren moest de brug tijdelijk sluiten. Ook nu werd de brug voor alle verkeer afgesloten. Kort hierna echter ging de brug alweer open, sloot nóg een keer en opende opnieuw.
Beeld van de explosie bij de pijlers van de Kerchbrug (screenshot)
Nieuwe besprekingen in Istanboel
Afgelopen maandag begonnen er opnieuw besprekingen tussen Oekraïne en Rusland in het Çırağanpaleis in Istanboel, Turkije.
Foto gedeeld door het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken van de bijeenkomst in het Çırağanpaleisin Istanboel, waarbij de Russische delegatie links zit en de Oekraïense rechts
Net als de vorige keer wordt er weinig vooruitgang geboekt, de standpunten van beide partijen blijven ver uit elkaar liggen. Wél was er witte rook voor opnieuw een gevangenenruil,
De vlag
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
Vlagblog 