Oekraïne – Один рік і вісімнадцять тижнів війни / Een jaar en achttien weken oorlog

De tocht naar Moskou

Oorlogen zijn zelden voorspelbaar en de Russisch-Oekraïense oorlog is daar geen uitzondering op.
Afgelopen zaterdag keek de wereld verbaasd toe hoe Jevgeni Prigozjin, leider van het pro-Russische huurlingenleger, de Wagner-groep, zich plotseling tegen Rusland (lees: het Kremlin) keerde.

Jevgeni Prigozjin (1961) tijdens een van zijn vele videoboodschappen met achter hem de vlag van de Wagner-groep (screenshot)

Hoewel hij zich al maandenlang laatdunkend had uitgelaten over de strategieën en beslissingen van de Russische legertop, had hij er eind vorige week kennelijk opeens genoeg van.
Op vrijdag 23 juni beschuldigde hij de legerleiding van ‘leugens en corruptie’ en dat de oorlog ‘alleen maar goed is voor rijke Russen’ en dat het volk ‘van begin af aan is bedrogen door de elite’.
Ook werpt hij de legertop voor de voeten dat zijn troepen door het Russische leger in de rug zijn geschoten.
Het is duidelijk dat Prigozjin woedend is en hij gaat tot actie over.

Troepen van de Wagner-groep bezetten de Russische stad Rostov aan de Don (screenshot)

Met een deel van zijn leger bezette hij zaterdag de Zuid-Russische stad Rostov aan de Don (ruim 1 miljoen inwoners) en nam militaire bases in.

Een inwoner van Rostov die de soldaten van de Wagner-groep met muziek verwelkomt (screenshot)

De meeste inwoners leken niet onwelwillend tegen de overname te staan en veel Wagner-soldaten konden op een enthousiast welkom rekenen.

Tanks op de kruising van Budennovsky Avenue en Pushkinskaya-straat, bij het gebouw van de zuidelijke regionale afdeling voor juridische ondersteuning van het ministerie van Defensie (het voormalige Palace Hotel), in Rostov aan de Don (screenshot)

Daar bleef het niet bij. Na de inname begon hij aan een opmars naar het noorden, richting Moskou.

Eén van de neergeschoten helikopters in de buurt van Voronezj, ruim 560 kilometer te noorden van Rostov aan de Don (screenshot)

Onderweg werden zes Russische helikopters plus een vliegtuig, die de Wagner-groep onder vuur namen, uit de lucht geschoten, waarbij in totaal 13 à 15 mensen om het leven kwamen.
Het ging om twee gevechts- en vier transporthelikopters plus een Ilyushin Il-18 vliegtuig.

Het wrak van de Ilyushin Il-18 (© Operativniy ZSY)

De Russische president Poetin noemde in een inderhaast ingelaste televisie-toespraak Prigozjin’s actie ‘muiterij’ en ‘hoogverraad’ en sprak van een ‘dolkstoot in de rug’ en riep hij op de ‘gewapende opstand’ te beëindigen.
Toegangswegen tot Moskou worden ondertussen door het Kremlin versperd en het Rode Plein wordt overgenomen door het leger.
De opmars eindigde even plotseling als-ie begon: zaterdagavond, op zo’n 200 kilometer van Moskou, was voor Prigozjin het punt kennelijk gemaakt.

De opmars van de Wagner-groep op de kaart, met Krasnoe als het verst bereikte punt, voordat de colonne aan het begin van de avond weer rechtsomkeert maakte (© Institute for the Study of War)

Kennelijk was er contact geweest met Prigozjin, die in Rostov was achtergebleven, want Wit-Russische (Belarussische) media melden halverwege de avond dat president Loekasjenko tot een overeenkomst is gekomen met zijn oude vriend Prigozjin om de situatie te laten de-escaleren.
De overeenkomst houdt in dat Prigozjin een veilige afkomst naar Wit-Rusland (Belarus) wordt geboden en dat de Wagner-militairen niet vervolgd zullen worden.

Prigozjin (in de zwarte auto) wordt toegejuicht door inwoners bij zijn vertrek uit Rostov (screenshot)

Na zijn vertrek laat de Prigozjin weten dat hij de mars begon vanwege het ‘onrecht’ dat de Wagner-groep is aangedaan. Tevens wilde hij mensen in Moskou ter verantwoording roepen voor ‘de fouten’ die zijn gemaakt in de ‘speciale militaire operatie’. Dat hij de minister van Defensie, Sjojgoe, vervangen wil zien, is geen geheim.
Tevens, zo zei hij, zijn door de tocht naar Moskou ‘ernstige veiligheidsproblemen’ aan het licht gekomen, doordat het de Wagner-groep lukte alle militaire infrastructuur langs de route te blokkeren.
En voor hem ‘last but not least’: de tocht was volgens hem ook bedoeld om te voorkomen dat zijn huurlingenleger wordt opgedoekt en bij het reguliere Russische leger wordt gevoegd.

De zwarte vlag van de Wagner-groep, het gouden randschrift (in een zwarte rand) bovenin luidt: ЧВК Вагнер (PMC Wagner = Privé Militaire Compagnie Wagner), onderin vier woorden, Кровь, честь, родина, отвага (Bloed, eer, vaderland, moed), een vijfpuntige gouden ster rust op een zwart kruis pattée (in dit geval met ronde uiteinden, wat heraldisch een ‘croix pattée alésée arrondie’ heet, tussen de armen van het kruis twee gekruiste gouden dolken, dit alles op een cirkelvormig rood veld

Ondertussen lijkt één ding duidelijk: Poetin’s autoriteit is ernstig aangetast, iets dat hem in zijn drieëntwintig jaar lange positie aan de top, niet eerder is overkomen.
Waar dat o.a. uit bleek, was het aantal vliegbewegingen op zaterdag van privéjets die van Moskou wegvlogen. Het grootste deel van de eigenaars bestaat zonder twijfel uit de rijke kliek oligarchen, waarvan Poetin het kopstuk is.

Voorkennis

De bizarre gebeurtenissen kregen gisteren een onverwacht vervolg toen bekend werd dat verschillende ‘hoge Amerikaanse ambtenaren’ door de Amerikaanse inlichtingendiensten gebriefd waren over voorkennis van een Russische generaal aangaande Prigozjin’s acties en deze ook steunde.

Generaal Sergei Surovikin (1966) (fotograaf onbekend)

Het zou gaan om generaal Sergei Surovikin, tot en met januari dit jaar de hoogste bevelhebber in Oekraïne.
Hij zou o.a. verantwoordelijk zijn voor de verdedigingslinies die het Russische leger heeft opgeworpen langs de frontlijn, in verband met het verwachte tegenoffensief van Oekraïne.
Hoewel hij als bevelhebber werd vervangen heeft hij als plaatsvervangend commandant nog steeds invloed op de Russische oorlogsstrategie en kennelijk is hij geliefd bij zijn manschappen.*

Sergei Sjojgoe, de Russische minister van Defensie (1955) en Valery Gerasimov (1955), de stafchef van het leger (© Ministerie van Defensie van de Russische Federatie)

Ook zouden er aanwijzingen zijn dat meer generaals op de hoogte zouden zijn geweest van Prigozjin’s plannen om de legertop vervangen te krijgen.
Mocht dit waar zijn, dan lijken er achter de schermen meer spanningen te zijn tussen aanhangers van Prigozjin en volgelingen van de officiële Russische defensielijn onder leiding van Sergei Sjojgoe, de minister van Defensie en generaal Valery Gerasimov, de chefstaf.

*Gisteravond meldde de onafhankelijke krant Moscow Times op basis van twee anonieme bronnen bij defensie dat generaal Surovikin zou zijn gearresteerd.
Het bericht werd bevestigd door een Russische blogger die wist te melden dat de arrestatie al op zondag plaatsvond.

Raketaanval Kramatorsk

Op dinsdagavond werd bij een Russische raketaanval op Kramatorsk het drukke pizza-restaurant de Ria Lounge vol geraakt. De voorlopige balans: tien doden (waaronder vier kinderen) en zo’n zestig gewonden.
Kramatorsk is de grootste stad van de oostelijke Donbas-regio die nog onder Oekraïens gezag staat.

Ligging van Kramatorsk in het deel van de Donbas dat nog onder Oekraïense controle staat (© Institute for the Study of War)

Rusland beweert (zoals te doen gebruikelijk) dat zijn leger alleen militaire doelen aanvalt en dat de raketaanval gericht was op een legerpost in Kramatorsk.

Beeld van kort na de aanslag van dinsdagavond (screenshot)

President Zelensky zei in een videoboodschap : “Dergelijke terreur bewijst ons en de hele wereld keer op keer dat Rusland voor al zijn daden maar één ding verdient: een nederlaag en een tribunaal.”

De Russische raketaanval veroorzaakte enorme schade… (screenshot)

Het reddingswerk naar slachtoffers die nog onder het puin liggen ging gisteren de hele dag door.
’s Middags werd bekend dat er een man was opgepakt die verdacht wordt van hulp aan het Russische leger bij de raketaanval. Hij zou van tevoren filmpjes hebben gemaakt van de pizzeria en de Russen hebben ingelicht over de populariteit van het restaurant.

…en kostte zeker tien mensen het leven, meer als zestig mensen raakten gewond (screenshot)

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

ЧВК

Oekraïne – День Конституції / Dag van de Grondwet (1996)

Deze dag herdenkt het goedkeuren en ingaan van de Oekraïnse grondwet op 28 juni 1996 door het Verkhovna Rada, het parlement van het land. Het is een één-kamer-parlement met 450 afgevaardigden.

Parlement Oekraïne
Verkhovna Rada, het parlementsgebouw (gebouwd tussen 1936-1938) in Kiev (© enacademic.com)

Hoewel het van meet af aan een officiële feestdag was, wordt het pas breed gedragen sinds de revolutie van 2014, waarbij president Viktor Janoekovytsj het veld moest ruimen.
Het is normaliter een dag met talloze politieke speeches, muziekoptredens, parades en vuurwerk. Vanwege de oorlog echter verkeert Oekraïne in een staat van beleg, waardoor de viering van de dag vooralsnog is opgeschort.

De dag gaat gepaard normaliter met vele vaderlandslievende afbeeldingen (publiek domein)

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Zeeland, Michigan – Arrival Van de Luyster Group / Aankomst Van de Luyster-groep (1847)

Het lijkt op de vlag van Zeeland, maar toch niet helemaal. Dat klopt, het is de vlag van het Amerikaanse stadje Zeeland in de staat Michigan.
In 1847 zeilden 457 mensen vanuit Zeeland via Antwerpen en Rotterdam in drie schepen naar de Verenigde Staten onder leiding van hereboer Jannes van de Luyster uit Borssele. Hij financierde de hele onderneming.

Waarom vertrokken ze? De hoofdreden was religieuze vrijheid. Hoewel die vrijheid er in Nederland in theorie ook was, waren daar nog wel wat kanttekeningen bij te maken, zeker voor een groepering als de Afgescheidenen, die de invloed van de staatskerk wilde ontvluchten.
Maar in de jaren daarna waren er ook nog andere redenen: de economische toestand, alsook de moeite die deze streng gereformeerde groep had met de vooruitgang op wetenschappelijk en sociaal gebied.

Zeeland 01
Er bestaat geen portret van Jannes van de Luyster (1789-1862), links is zijn graf, rechts het later toegevoegde monument, waarop ook zijn vrouw Dina Naaije wordt vermeld

De eerste groep die aankwam op de plek waar nu Zeeland ligt, was de groep onder Van de Luyster, op 27 juni 1847.
De groep o.l.v. aannemer Jan Steketee arriveerde op 4 juli en de hekkesluiters kwamen op 1 augustus o.l.v. dominee van der Meulen.

Geïllustreerde kaart van Michigan uit 1946 door Jacques Lizou, met net rechts naast de cartouche een dame in klederdracht met een tulp in de hand bij de plaats Holland

Het eerste gebouw dat verrees, was niet geheel verrassend, een kerk. Binnen 25 jaar was Zeeland een gezond groeiend dorp en in 1907 werd het een stad. De plaats is inmiddels gegroeid tot ruim 5.500 inwoners, waarvan er velen nog steeds Nederlandse achternamen hebben.

Kaart uit 1911 van Ottawa County met Zeeland in het zuiden, net noordelijk van Holland (© Rand McNally)

De grootste stad in de buurt is Holland, met zo’n 33.000 inwoners, maar ook vinden we er plaatsjes met namen als Vriesland, Overisel, Drenthe, Graafschap, Zutphen en Noordeloos.

Als we nog wat verder inzoomen zien we Zeeland net ten noordoosten van Holland liggen (publiek domein)

De vlag

Zeeland 03
Vlag van Zeeland, Michigan

Zeeland heeft toestemming gekregen de vlag van de Nederlandse provincie Zeeland te gebruiken en heeft er wat eigen inbreng aan toegevoegd: de verticale strepen aan de broekingszijde en de tekst City of Zeeland, Michigan boven het wapen, plus Zeeland’s wapenspreuk Luctor et emergo eronder.

Zeeland 04
Links: Ter vergelijking, de vlag van de provincie Zeeland / Rechts: Stadslogo van Zeeland, Michigan, FEEL THE ZEEL

Zeeland, Michigan heeft ook een stadslogo: een donkerrode cirkel met een kapitale letter Z in het wit, die links op twee plekken de cirkelrand raakt, gevolgd door een (eveneens wit) uitroepteken. Eronder het motto FEEL THE ZEEL, waarbij de eerste twee woorden grijs zijn en het derde donkerrood.
Rechts naast de cirkel ZEELAND in grijze kapitalen.

Welcome to Zeeland! (publiek domein)

Lewes, Delaware

Vlag Lewes
Vlag van Lewes, Delaware

Naast Zeeland, Michigan is er overigens nóg een plaats in de V.S. die zijn vlag gebaseerd heeft op de Zeeuwse: Lewes, Delaware. De link met de provincie Zeeland is op z’n zachtst gezegd dunnetjes, maar dat heeft de ontwerper niet kunnen weerhouden.

1280px-Delaware_Bay_Vinckeboons_14.jpg
Kaart uit 1639 van Johannes Vingbooms (1616/1617-1670) van het deel van Nieuw-Nederland gelegen in het tegenwoordige Delaware; op de linkeroever de (toen inmiddels verwoeste) nederzetting Swanendael

Bekend zijn de Nederlandse WIC-vestigingen uit de 17e eeuw in de tegenwoordige staat New York, maar ook zuidelijker, in wat nu de staat Delaware is, hebben de Nederlanders (net als de Zweden) hun sporen nagelaten.

Op 3 juni 1631 werd hier Swa(a)nendael (ook wel Zwa(a)nendael) gesticht door kolonisten uit Hoorn. Vóór de grote oversteek zeilde men eerst van Hoorn naar Veere (Zeeland dus), waar extra proviand werd ingeladen.
De overtocht met het schip De Walvis verliep goed, maar Swa(a)nendael als kolonie was geen lang leven beschoren, want reeds in 1632 werden de Hollanders door de lokale Lenape-Indianen aangevallen en vermoord. Slechts twee jongens, de broers Pierre en Hendrick Wiltsee, wisten te ontsnappen.

Hoewel de WIC het gebied officieel niet opgaf, werden er ook geen serieuze pogingen meer ondernomen om het te herkoloniseren.
In 1662 werd door Engelsen op de plek van het voormalige Swa(a)nendael Lewes gesticht, vernoemd naar de gelijknamige plaats in East Sussex.

Zeeland 02
Links: Alan Keffer (1943), ontwerper van de vlag van Lewes, Delaware (© capegazette.com) / Rechts; Wapperend exemplaar van de vlag (© capepoleandflag.com)

En daarmee komen we bij de vlag van Lewes, Delaware. Hij werd in 1991 ontworpen door Alan Keffer. Op 13 september 2004 werd de stadsvlag officieel ingevoerd. Het is een samenvoeging van de wit-blauwe golven van de Zeeuwse vlag met daaroverheen het (ietwat uitgerekte) wapen van de Engelse stad Lewes.
Verder twee gele banderollen: één boven het wapen met het stichtingsjaar 1631 (Swa(a)nendael dus) en één eronder met in kapitalen de naam van de stad LEWES, DELAWARE.

Hoewel de link met Zeeland er nogal bijgesleept lijkt, was de gedachte van Alan Keffer dat vanwege de naam Zeeland (zee en land) dit te verdedigen was, bij een kustplaats als Lewes. Plus dat de golven hem bevielen,

Roemenië – Ziua tricolorului / Dag van de vlag (1998)

Sinds 1998 is dit een officiële feestdag in Roemenië. Zoals de naam al doet vermoeden, staat de Roemeense vlag op deze dag centraal. Het refereert aan de omwenteling in 1998, aan de val van het communisme.

Kaart van Roemenië (© freeworldmaps.net)

Naast het uitgebreid hijsen van vlaggen en vlagvertoon worden er normaliter ook veel culturele en educatieve bijeenkomsten georganiseerd, waarbij de Roemeense geschiedenis centraal staat, alsook een militaire parade in Boekarest (een overblijfsel uit de communistische tijd) is normaliter een vast onderdeel van deze dag.

De vlag

1280px-Flag_of_Romania.svg.png
Vlag van Roemenië (1866-1947 / 1989-heden)

De Roemeense vlag is een verticale driekleur in blauw, geel en rood. Om iets preciezer te zijn is dat officieel gespecificeerd als kobaltblauw (ultramarijn), chroomgeel en vermiljoen. De vlag wordt aangeduid als de Tricolorul (Driekleur).  De kleuren vormen een combinatie van die van Walachije (blauw en geel) en het 19e-eeuwse Moldavië (blauw en rood).

roemenie 01
De horizontale versies van de Roemeense vlag: 1859-1862 (links) en 1862-1866 (rechts)

Van 1859 tot 1862 was de vlag horizontaal, met de volgorde blauw, geel en rood. Van 1862 tot 1866 werden de kleuren omgedraaid naar rood, geel en blauw. Daarna werd vlag gekanteld tot een verticale driekleur met de huidige kleurenvolgorde.

Bij het uitroepen van de communistische volksrepubliek op 30 december 1947, werd het nieuwe, socialistische staatswapen vanaf 1948 in het midden van de gele baan geplaatst. Tussen 1948 en 1989 werd het wapen nog twee keer licht gewijzigd (in 1952 en 1965), waardoor er drie versies van de Roemeense communistische vlag zijn geweest.

roemenie 02
Links: 3e versie van de Roemeense vlag in communistische tijd (1965-1989) / Rechts: Vlag van de Roemeense Revolutie (1989), met een gat waar ooit het staatswapen zat

Tijdens de anti-communistische omwenteling van 1989, die begon in Timișoara, werd de vlag onderdeel van de protesten, waarbij het staatswapen uit de vlag werd geknipt, en het dus een vlag met een rond gat werd.

Na de val van het communisme keerde de vlag van voor 1947 definitief terug, dus zonder wapen.

Slovenië – Dan državnosti / Nationale feestdag (1991)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Op 25 juni 1991 verklaarde Slovenië zich (net als Kroatië) onafhankelijk van het uiteenvallende Joegoslavië. Milan Kučan werd de eerste president.
Vanaf 1 mei 2004 is Kroatië lid van de EU.

Kaart van Slovenië (© freeworldmaps.net)

De vlag

Vlag van Slovenië (1991-heden)

Hoewel de vlag van Slovenië er een lijkt uit de zgn. pan-slavische vlaggenfamilie, waar bijvoorbeeld ook de huidige vlaggen van Servië en Slowakije deel van uitmaken, ligt dat bij Slovenië net iets anders.
De pan-slavische vlaggen zijn gebaseerd op de vlag van Rusland (een horizontale driekleur van wit-blauw-rood), maar de Sloveense kleuren hebben een andere geschiedenis.

Kaart van het Keizerrijk Oostenrijk tussen 1816 en 1867, toen het Hertogdom Carniola (nr. 4 op de kaart), een van de vele onderdelen van dit rijk was, zowel van het hertogdom als van de hoofdstad Ljubljana worden de Duitse namen gebezigd: Krain / Laibach) (Kaart: Spiridon Ion Cepleanu / publiek domein)

Ze zijn afkomstig van het middeleeuwse wapen van het Hertogdom Carniola (Krain/Kransjka), waarvan Ljubljana in de 12e eeuw de hoofdstad werd.

Twee versies van het wapen van Criola, de versie links was het langst in gebruik, namelijk tussen 1463 en 1836, rechts de versie vanaf 1836 waar de Sloveense kleuren van zijn afgeleid (minus het geel); daar het gebied inmiddels onder het Oostenrijkse Keizerrijk viel, heeft de adelaar in dit wapen een keizerskroon

Dit wapen, een adelaar met een sikkelvormig borstschild, wijzigde nogal eens van kleur in de loop der eeuwen, waarvan de laatste aanpassing in 1836 was, waarbij de adelaar blauw was met een rood-geel borstschild op een zilveren (witte) achtergrond.

Vlag van Slovenië tot 1945

Het eerste gebruik van de pan-slavische kleuren in het gebied wat we nu kennen als Slovenië was bij de directe voorloper van het land, de regio Krain. Deze vlag was een horizontale driekleur van wit-blauw-rood (net als die van Rusland dus) en gaat terug tot 1848.
Overigens werden deze kleuren al op wapenschilden vóór de 19e eeuw in deze regio gebruikt, dus historisch gezien klopte het helemaal!

Sloveense verzetsvlag (1941-1945)

In de Tweede Wereldoorlog werd er door het verzet (de partizanen) een vijfpuntige rode ster op de blauwe baan gezet.

Vlag van Slovenië als deelrepubliek van Joegoslavié (1945-1991)

Vanaf 1945, als onderdeel van de Socialistische Federale Republiek Joegoslavië werd de ster gehandhaafd, maar groter en geel omrand.

Marko Pogačnik (1944), ontwerper van het Sloveense wapen (fotograaf onbekend)

Met de onafhankelijkheid in 1991 kwam er ook een vlagwijziging. Het nieuwe staatswapen, een ontwerp van beeldhouwer Marko Pogačnik, werd op de witte en blauwe baan geplaatst, dicht bij de broekingszijde.

Wapen van Slovenië (ontwerp van Marko Pognacnik)

Het wapen heeft de vorm van een schild met een blauw veld met een rood kader aan de zijkanten, met daarop in wit een gestileerde afbeelding van de hoogste berg in Slovenië, de Triglav (2863 m).

De 2863 m hoge Triglav (© Bohinj Triglav National Park)

Aan de basis van de berg zijn twee golvende blauwe lijnen te zien, zij staan voor zowel de Adriatische Zee als de rivieren.
Boven de berg zijn drie zeskantige gele sterren geplaatst in een driehoek met de punt naar beneden. Deze sterren zijn afkomstig van het Middeleeuwse wapen van de graven van Celje, historisch gezien de belangrijkste adelsfamilie uit de streek.

Wapen van de graven van Celje

De vlag werd ingevoerd op 25 juni 1991.

In 2003 kwam er een beweging op gang die de vlag graag veranderd wilde zien vanwege het feit dat hij  teveel op die van Rusland en Slowakije lijkt. In 2004 konden mensen ontwerpen insturen, waarbij een ontwerp met 11 strepen won. Het gebruikt opnieuw dezelfde kleuren en ook de Triglav komt er weer in terug.

Ontwerp voor een nieuwe vlag van Slovenië (2004)

Er is echter nog steeds geen besluit tot verandering genomen door het Sloveense parlement en het lijkt tot nu toe op de lange baan geschoven te zijn.

Kroatië – Dan državnosti / Nationale feestdag (1991)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Op 25 juni 1991 verklaarde Kroatië zich (net als Slovenië) onafhankelijk van het uiteenvallende Joegoslavië. Franjo Tuđman werd de eerste president.
Vanaf 1 juli 2013 is Kroatië lid van de EU en sinds 1 januari dit jaar is de euro als wettig betaalmiddel ingevoerd.

De Kroatische 2-euromunt toont de landkaart van Kroatié (foto: Hrvatska Narodna Banka)
Kaart van Kroatië (© freeworldmaps.net)

De vlag

kroatie 01 kroatie
Vlag van Kroatië (1990-heden)

De vlag van Kroatië is ingevoerd op 21 december 1990 en is er een uit de zgn. pan-slavische vlaggenfamilie, met als oorsprong de Nederlandse vlag.
Toen tsaar Peter de Grote zijn licht opstak in de Nederlanden in 1697, kwam hij danig onder de indruk van de Nederlandse scheepsbouw en de organisatie van de marine.

kroatie 2 nederland rusland
Vlaggen van Nederland en Rusland

Terug in Rusland introduceerde hij een handelsvlag gebaseerd op de Nederlandse driekleur: wit-blauw-rood (nu de nationale vlag).

Dit op zijn beurt beïnvloedde weer andere landen dezelfde driekleur te gebruiken en die enigszins aan te passen.
Overigs hebben de gebruikte kleuren voor Kroatië ook historische betekenis: zo kwamen de kleuren rood en wit voor bij de vlag van het Koninkrijk Kroatië (1102-1526), het blauw en wit bij het Koninkrijk Slavonië (1699-1868) en het blauw (maar niet het geel) van het Koninkrijk Dalmatië (1797-1805/1815-1918).
We zien de kleuren ook terug in de huidige vlaggen van Servië, Slovenië en Slowakije.

kroatie 03 servie slovenie slowakije
V.l.n.r.: de vlaggen van Servië, Slovenië en Slowakije

Tot 2004 had Montenegro ook een vlag uit deze ‘serie’. En hoewel je het nu niet meer zou zeggen is ook de vlag van Bulgarije (wit-groen-rood) een pan-slavische vlag. Tot 1878 was het groen in de vlag blauw.

kroatie 04 montenegro bulgarije
V.l.n.r.: de vlaggen van Montenegro (1992-1994), nog een keer Montenegro (1994-2004) (correcte lengte!) en Bulgarije

Zonder het wapen zou de vlag van Kroatië identiek zijn aan die van Nederland. Het wapen vertoont een rood-wit geblokt schild, het zogenaamde ‘sahovnica’ (schaakbord). Sinds de 10e eeuw was dit het wapen van de Kroatische koningen.

kroatie 05 wapens galerij 1
V.l.n.r.: het nationale wapen van Kroatië, wapen van Centraal-Kroatië, wapen van Dubrovnik

De vijf schildjes erboven vormen tezamen een kroon en staan (van links naar rechts) voor Centraal-Kroatië, Dubrovnik, Dalmatië, Istrië en Slavonië.

kroatie 06 galerij 2
V.l.n.r.: de wapens van Dalmatië, Istrië en Slavonië

De vlag van Kroatië als deelrepubliek van Joegoslavië was dezelfde driekleur, maar dan met een socialistische, vijfpuntige, geel-omrande rode ster.

kroatie 07 deelrepubliek
Vlag van Kroatië als Joegoslavische deelrepubliek (1947-1990)

De huidige vlag van Kroatië staat ook wel bekend onder de naam Trobojnica (Driekleur).

Vlag van de president

Vlag van de president van Kroatië (1990-heden)

De presidentiële vlag van Kroatië is vierkant met een roodwit geblokte sierrand. Het heeft een blauw veld met het roodwit geblokte wapen van Kroatië.
De vijf historische wapens (die we ook al in de ‘kroon’ van de nationale vlag tegenkwamen), zijn in ruitvorm rondom het schild geplaatst. Verticale lijnen (eigenlijk zijn het gestileerde franjes) in goud (geel), zilver (wit) en keel (rood) strekken zich in lengterichting, vanaf het wapen en de vijf ruiten, uit naar beneden.
Boven het wapen zien we een lint in de Kroatische kleuren rood, wit en blauw, met daarop in gouden (gele) kapitalen RH (Republika Hrvatska, oftewel Republiek Kroatië).

De vijf historische wapens op de vlag zijn van linksboven naar rechtsonder:
Kroatië – hemelsblauw met een zilveren (witte) wassenaar met daarboven een gouden (gele) zespuntige ster, dit is het oudst bekende wapen van Kroatië
Dubrovnik – een blauw veld met daaroverheen twee horizontale rode balken
Dalmatië – een hemelsblauw veld met drie gouden (gele) gekroonde luipaardkoppen, twee boven één onder
Istrië – een blauw veld met een gouden (gele) bok met rode hoorns en hoeven
Slavonië – een hemelsblauw veld met twee zilveren (witte) balken (eigenlijk rivieren), daar tussenin een rood veld waarop een ‘gaande’ marter in zwart met een witte buik, bovenin een gouden (gele) zespuntige ster

Miroslav Šutej (1936-2005), ontwerper van de presidentiële vlag (screenshot)

De vlag werd in 1990 ontworpen door schilder en grafisch kunstenaar Miroslav Šutej en middels de Kroatische staatscourant Narodne Novine op 21 december 1990 ingevoerd.

De vlag is doorgaans in groot formaat bij presidentiële persconferenties of toespraken te zien of in het klein als autovlag, als de Kroatische president ergens officieel moet zijn.

De beschadigde autovlag

Autovlag van de dienstauto van president Franjo Tuđman, beschadigd bij de raketaanval op het Banski Dvori-paleis in Zagreb op 7 oktober 1991 (foto: Erik Breure)

Een bijzonder exemplaar zien we hierboven, deze is te zien in het Memorijalni Centar Raketiranja Zagreba (Herdenkingscentrum van de Raketaanvallen op Zagreb) en herinnert aan de raketaanval op 7 oktober 1991 door de luchtmacht van het steeds verder uit elkaar vallende Joegoslavië op het Banski Dvori-paleis in Zagreb.
Tegenwoordig is hier het parlement gevestigd, maar in 1991 deed het dienst als onderkomen voor de regering en de toenmalige president, Franjo Tuđman.

Links: Binnenplein van het Banski Dvori-paleis in Zagreb na de aanslag van 7 oktober 1991 (fotograaf onbekend) / Rechts: President Franjo Tuđman (1922-1999) met de presidentiële vlag (fotograaf onbekend)

Doel was zowel Tuđman, alsmede Stjepan Mesić (president van het Joegoslavische presidium) en Ante Marković (voorzitter van de Federale Uitvoerende Raad) te vermoorden. Geen van drieën raakte gewond.
De dienstauto van president Tuđman werd wel geraakt, evenals het autovlaggetje.

Nederland – Veteranendag (2005)

De Nederlandse Veteranendag, zoals deze dag officieel heet, werd door de regering ingesteld in 2005.
Als eerbetoon aan Prins Bernhard, die altijd nauw verbonden was met de veteranen (en op Bevrijdingsdag altijd hun defilé afnam in Wageningen), werd daarvoor zijn geboortedag gekozen, 29 juni.
Toen in 2008 de 29e juni op een zondag viel, werd de Veteranendag één dag eerder, op zaterdag 28 juni gehouden.

Prins Bernhard (1911-2004) tijdens het afnemen van het defilé in Wageningen (fotograaf onbekend)

Dat beviel goed, omdat meer mensen gelegenheid hadden de dag mee te maken. Dit leidde tot het besluit om vanaf 2009 de jaarlijkse manifestatie op de laatste zaterdag van juni te houden.
Naast de Nationale Veteranendag bestaan er ook talloze regionale en gemeentelijke veteranendagen, maar dat hoeft niet samen te vallen met de landelijke dag. Zo was bijvoorbeeld de Zeeuwse Veteranendag op 10 juni dit jaar.

Definitie

Maar wie vallen er precies onder de term “veteranen”? Welnu, dat heeft het Nederlands Veteraneninstituut als volgt gedefinieerd:
“In Nederland vallen de volgende personen onder de definitie veteraan: De militair, de gewezen militair, of de gewezen dienstplichtige, van de Nederlandse krijgsmacht, dan wel van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger, alsmede degene die behoorde tot het vaarplichtig koopvaardijpersoneel, die het Koninkrijk der Nederlanden heeft gediend onder oorlogsomstandigheden dan wel heeft deelgenomen aan een missie ter handhaving of bevordering van de internationale rechtsorde voor zover deze missie bij regeling van Onze Minister is aangewezen. In 2014 kende minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert de veteranenstatus ook toe aan militairen die hebben deelgenomen aan de beëindiging van de gijzelingsacties in 1977”

Logo van het Nederlands Veteraneninstituut

Programma

De aftrap voor Veteranendag was eigenlijk gistermiddag al: rond 13.00 uur sprong een aantal parachutisten af boven de Haagse Hofvijver.

De Hofvijver in Den Haag vlak voor het springen (screenshot)
De eerste parachutist landt keurig in de Hofvijver (screenshot)
En de tweede ook (screenshot)

Het programma voor dit jaar voorziet in een speciale ceremonie in de Koninklijke Schouwburg voor genodigden als begin van het programma.
Het programma vermeldt de ontvangst van “honderden veteranen en andere gasten”, die toegesproken zullen worden door minister-president Mark Rutte en de voorzitter van het Nationaal Comité Veteranendag, drs. Jaap Smit.

Voorzitter van het Nationaal Comité Veteranendag, Jaap Smit (1957), tevens is hij Commissaris van de Koning in de provincie Zuid-Holland (fotograaf onbekend)

Dit in aanwezigheid van Z.M. de Koning, de Ridders Militaire Willemsorde, leden van het parlement en andere autoriteiten.
De muziek wordt verzorgd door het Orkest van de Koninklijke Luchtmacht met de jonge solisten Julian Thomas en Nyjolene Grey. In het programma staan de persoonlijke verhalen van vier veteranen centraal. De opening wordt uitgezonden door Omroep West en Omroep Brabant.

Nyjolene Grey tijdens een optreden in 2021 met de Air Force Allstars (screenshot)

De medaille-uitreiking die doorgaans op het Binnenhof plaatsvind, wordt vanwege verbouwing van de parlementsgebouwen verplaatst naar het Lange Voorhout, voor het Eschermuseum (het voormalige Paleis Lange Voorhout).
Dit jaar zullen zo’n 70 militairen een medaille opgespeld krijgen om ze te bedanken voor hun inzet.

Het traditionele defilé van bijna 4.000 militairen en veteranen (mét fly-past) aan de Kneuterdijk start om 13.00 uur en wordt afgenomen door Koning Willem-Alexander.

Koning Willem-Alexander brengt de militaire groet tijdens het defilé (© Ministerie van Defensie)
Jonge veteranen (© Ministerie van Defensie)
En oudere veteranen (© Ministerie van Defensie)

Het gronddefilé wordt voorafgegaan door een luchtdefilé met achttien historische en moderne vliegtuigen. Nergens in Nederland is deze combinatie te zien van veteranen uit alle missies, militairen van de hele krijgsmacht, civiele en militaire muziekkorpsen en legervoertuigen, historisch en modern. Ook veteranen die nu bij de politie, douane of het Leger des Heils werken, lopen mee.
Dit onderdeel is tot 14.30 uur gepland.

Een veteraan wordt toegejuicht bij het tentenkamp op het Malieveld (© Ministerie van Defensie)
Oude makkers vinden elkaar weer (© Ministerie van Defensie)

De dag wordt voortgezet op het Malieveld, waar militair materieel is te zien, tenten van veteranenorganisaties en militaire musea.
En daarnaast is er vanaf ± 15.00 uur ook muziek, naast een hapje en een drankje.

De vlag

Veteranenvlag (2005-heden)

De Veteranenvlag bestaat uit drie centrale diagonale banen in rood, wit en blauw, die van de onderzijde van de broeking naar de bovenkant van de vlucht lopen.
Het vlak aan de bovenkant van de broeking is lichtblauw, dat aan de onderkant van de vlucht legergroen.
In het midden van de vlag zien we het goudkleurige logo van de veteranen.

Links: Het Draaginsigne Veteranen (foto: Spraak Verwarring) / Rechts: Piet Bultsma (1953) ontwerper van het insigne (fotograaf onbekend)

Wat het logo betreft: dit is een ontwerp van Piet Bultsma, een Nederlands heraldicus en wapentekenaar. Wat we hier zien is eigenlijk de bovenkant van het Draaginsigne Veteranen, ingesteld op 20 januari 2003.
Het heeft de vorm van een gestileerde goudkleurige zwaardschede, die tevens de letter ‘V’ vormt. Het draaginsigne is 14 mm breed en 23 mm lang.
Zoals het Nederlandse Veteraneninstituut het verwoordt: “Het draaginsigne staat symbool voor de waardering voor het risicovolle werk dat veteranen in het verleden als militair in naam van de samenleving hebben verricht”.

Edo van den Berg (1974), ontwerper van de Veteranenvlag met de vlag om zijn schouders (in 1995 op missie Dutchbat 3, Bosnië-Herzegovina, als anti-tankschutter) (fotograaf onbekend)

Wat de gebruikte kleuren betreft: die zijn onlosmakelijk verbonden met de zoektocht naar een geschikte veteranenvlag door ontwerper Edo van den Berg, zelf een (Bosnië)veteraan.
Die zoektocht begon eigenlijk doordat hij net als veel andere veteranen een posttraumatische stressstoring (PTSS) had opgelopen en daarvoor in therapie was.
Het werd hem en zijn medeveteranen ten strengste af te raden om naar Den Haag af te reizen tijdens de Nationale Veteranendag omdat dit de slagingskans van de therapie in gevaar zou kunnen brengen.
Van den Berg wilde de dag toch markeren, was het niet in Den Haag, dan thuis.
Hij zei daarover: “Ik wilde met een signaal kunnen laten zien dat er iets bijzonders aan de hand was, en niet alleen in Den Haag. De gebruikelijke Nederlandse vlag wordt door sommige dorpsbewoners wel uitgehangen op 4 en 5 mei en tijdens de Nationale Veteranendag, maar ik wilde een aparte vlag voor veteranen ontwerpen waardoor mensen ook vragen zouden gaan stellen.”

Edo van den Berg met “zijn” vlag (fotograaf onbekend)

Zijn eerste idee was heel eenvoudig: het veteranenlogo op de Nederlandse vlag zetten. Maar daar stak de vlaggenproducent een stokje voor, omdat het direct bewerken van de officiële Nederlandse vlag verboden is.
“Het werd daardoor een stuk ingewikkelder om iets te ontwerpen waarin de Nederlandse identiteit wel herkenbaar zou zijn, want dat wilde ik graag.”
Terug bij af begon hij, zoals hij het zelf verwoordt “wat gaan aanklooien” op de pc in de therapieruimte.

Dat leidde tot een ontwerp waarbij de Nederlandse kleuren diagonaal op de vlag werden geplaatst, wat wél mag.
De lichtblauwe kleur wilde hij er graag bij als veteraan van een V.N.-missie. Maar in zijn therapie groep zaten tevens veteranen die in Afghanistan, Libanon en Nieuw-Guinea hadden gediend en één van hen vroeg zich af of de vlag niet symbool zou moeten staan voor álle Nederlandse veteranen, en niet alleen voor diegenen die in Bosnië waren geweest.
Naast de kleur lichtblauw voegde Van den Berg ook legergroen toe.

Zodoende hebben alle kleuren ook een symbolische betekenis: de lichtblauwe, blauwe en legergroene kleuren staan symbool voor alle veteranen die zich als onderdeel van de landmacht (legergroen), de marine, de marechaussee (beide blauw) of de luchtmacht (lichtblauw, maar tevens V.N.-missies) hebben ingezet. te land, ter zee, en in de lucht.
De kleur wit staat voor de vrede, rood voor alle gesneuvelde militairen en andere oorlogsslachtoffers. Daarnaast staan de kleuren rood-wit-blauw uiteraard ook voor Nederland.

Het duurde een aantal jaren voordat de Veteranenshop zich over de vlag ontfermde en daarmee Van den Berg ontlastte, die tot die tijd de verkoop zelf deed.
Zodoende werd haar voortbestaan gegarandeerd en groeide de vlag zelfs uit tot een nationaal symbool dat tegenwoordig op Veteranendag op veel plaatsen prominent aanwezig is.

Met dank aan Edo van den Berg voor de medewerking

Oekraïne – Один рік і сімнадцять тижнів війни / Een jaar en zeventien weken oorlog

Tegenoffensief

In een videoboodschap liet de Oekraïense president Zelensky weten dat met het nu begonnen tegenoffensief “de vijand heel actief aan het vernietigen om Oekraïne vrij te maken”, maar voegde daar gisteren aan toe dat de opmars “langzamer was dan gewenst”.

Oekraïense soldaten poseren met hun regimentsvlaggen in het zojuist bevrijde dorp P’yatykhatky, het vaandel van het overwonnen Russische Storm Ossetia-bataljon (waarvan zo’n 300 soldaten sneuvelden) ligt op de grond (screenshot)

Dat laat onverlet dat er maar stukje bij beetje terreinwinst wordt geboekt. De Oekraïense vice-minister van Defensie, Hanna Maliar, liet zich eveneens voorzichtig uit. Volgens haar boeken de strijdkrachten in het zuiden “vol vertrouwen vooruitgang met kleine stapjes”. Inmiddels zou 113 km² zijn heroverd, waaronder het dorp P’yatykhatky.

Kaart van het front, gepubliceerd door de Britse militaire inlichtingendienst, waarbij de groene pijlen aangeven waar Oekraïne momenteel terrein probeert te winnen (© Defense Intelligence)

Die vooruitgang is in de regio’s Zaporizja en Donetsk. Volgens de legertop zouden de Russen gisteren meer dan vijf compagnieën militairen hebben verloren, waarbij de grootte kan variëren van 30 tot 150 manschappen.
Tevens zouden er 46 militaire voertuigen zijn vernietig, waaronder 13 tanks, 4 houwitsers en een Buk-luchtafweerinstallatie.
Overigens zijn deze uitspraken niet onafhankelijk geverifieerd en zwijgt het leger over eigen verliezen, maar er zijn (opnieuw niet te checken) berichten dat de verliezen aan Oekraïense kant eveneens hoog zijn.

De Amerikaanse militaire denktank Institute for the Study of War meldt naar aanleiding van berichten van Russische militaire bloggers dat Oekraïne aanvallen uitvoert ten noordwesten, noordoosten en zuidwesten van de Bachmoet.

Kachovka-stuwdam

Op onderstaande foto’s is goed te zien hoe dramatisch het landschap is verandert door het opblazen van de Kachovka-stuwdam op 6 juni.

Satellietfoto van 5 juni het Kachovka-stuwmeer
Het grotendeels leeggelopen meer op een satellietfoto van 18 juni

De gevolgen na de verwoesting van de dam zijn velerlei: economisch, agrarisch en ecologisch, illustratief zijn de beelden van de enorme hoeveelheden dode vissen die met het leeglopen van het meer nergens meer heen konden.

Dode vissen als gevolg van het opblazen van de Kachovka-stuwdam (screenshots)

Hoewel het waterpeil van de Dnjepr stroomafwaarts is gezakt, kampen sommige laaggelegen delen langs de rivier met wateroverlast.

Een truck rijdt over een ondergelopen weg ten zuiden van Charkov (screenshot)

Rusland waarschuwt voor aanval op de Krim

Bij monde van de Russische minister van Defensie, Sergei Sjojgoe, is Oekraïne van plan het schiereiland de Krim aan te vallen met behulp van wapens uit het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.
De Krim werd in 2014 illegaal geannexeerd door Rusland.

Sergei Sjojgoe (1955), de Russische minister van Defensie (screenshot)

Sjojgoe sprak tijdens een bijeenkomst van militaire leiders in Moskou. Hoe hij aan zijn informatie kwam vertelde hij niet.
De verklaring van Sjojgoe: “Volgens onze informatie is de defensietop van de Oekraïene strijdkrachten van plan om het grondgebied van de Russische Federatie, inclusief de Krim, aan te vallen met Himars en Storm Shadow-raketten.
Het gebruik van deze raketten buiten de zone van de speciale militaire operatie betekent de volledige betrokkenheid van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk bij het conflict en zal leiden tot onmiddellijke aanvallen op besluitvormingscentra op het grondgebied van Oekraïne.”

Kaart van het sinds 2014 door Rusland bezette schiereiland De Krim (© Chumwa)

Russische drone-aanval

Dinsdagochtend vroeg was er weer een grote Russische drone-aanval, gericht op Kiev, Lviv en Zaporizja. Van de in totaal 35 drones werden er 33 uit de lucht geschoten.
In Lviv trof een drone “een kritiek belangrijk doel”. volgens Maksym Kozytskyi, hoofd van de regionale autoriteit. Er vielen geen slachtoffers.
Kiev was het doelwit van 20 drones, afgeschoten vanuit Rusland en vanaf de Zee van Azov.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Groenland – Ullortuneq / Nationale feestdag / Vlagdag (1983)

Dat de Groenlandse nationale dag op 21 juni valt is uiteraard geen toeval. Bij een zo noordelijk gelegen land is de langste dag qua zonlicht een goede keuze.

Nuuk, de hoofdstad van Groenland (fotograaf onbekend)

Het autonome bestuur van Groenland (onderdeel van het Deense Koninkrijk) riep deze dag in 1983 tot nationale feestdag uit. Voor de Groenlanders is dit een dagje uit, er zijn markten, feesttenten en veel vlagvertoon.

Vlagvertoon tijdens Ullortuneq in de Groenlandse hoofdstad Nuuk bij de oude haven (foto: Aningaaq R. Carlsen)

De vlag

Vlag van Groenland (1985-heden)

Tot aan 1985 werd in Groenland de Deense vlag gebruikt.
Een eerste poging om tot een eigen vlag te komen was er in 1973 toen er door vijf Groenlanders uit eigen beweging een ontwerp gemaakt werd. Het ging om een vlag van het Scandinavische model: donkergroen met een blauw omkaderd wit kruis.

Het ontwerp uit 1973

Het leidde tot meer ontwerpen, die in februari 1974 werden gepubliceerd in de twee keer per week verschijnende Atuagagdliutit. De krant nodigde lezers uit te stemmen op de 11 vlaggen, waartussen ook de aloude Deense vlag de Dannebrog stond, plus het vlagontwerp uit 1973. Op één vlag na, waren het allemaal variaties op het Scandinavische model.
De vlag van Denemarken bleek het populairst bij de lezers, dus dat bleek voorlopig einde oefening.

Atuagagdliutit van 28 februari 1974 met de 11 vlaggen waaruit gekozen kon worden, met de titel Erfalassok (Vlag), op de onderste rij zien als tweede van links het vlagontwerp uit 1973 en tweede van rechts de Dannebrog, de vlag van Denemarken (© Atuagagdliutit)

Nadat Groenland een autonoom onderdeel was geworden van het koninkrijk in 1978, kwam er weer beweging in de vlaggenkwestie. De Groenlandse regering riep op tot het indienen van ontwerpen. Er kwamen er 555, waarvan 293 door Groenlanders zelf.

Enkele van de honderden inzendingen, gepubliceerd in de Atuagagdliutit van 27 februari 1985 (© Atuagagdliutit)
Links: Het ontwerp voor de Groenlandse vlag van Sven Tito Achen, dat een paar stemmen tekort kwam / Rechts: Sven Tito Achen (1922-1986) in 1977 (© Finsk Heraldik)

Desondanks kwam men er niet uit en deed men een nieuwe oproep. Uiteindelijk hield men twee ontwerpen over. De huidige vlag kreeg 14 stemmen, terwijl het andere ontwerp, van Sven Tito Achen (1922-1986), een Scandinavisch kruis in groen en wit, er elf kreeg. De vlag werd voor het eerst gehesen op 21 juni 1985.

Twee Groenlandse postzegels uit 1989, links de vlag, rechts het wapen van Groenland (anno 1989) (© Kongelig Post)

De vlag bestaat uit twee horizontale banen in wit en rood. Iets links van het midden is een cirkel geplaatst, de bovenkant rood, de onderkant wit. De vlag is een ontwerp van Thue Christiansen (1940), een Inuit, leraar, kunstenaar en politicus.

Thue Christiansen
Thue Christiansen (1940), ontwerper van de Groenlandse vlag (foto: Rimdal Høeg) (© sermitsiaq.ag)

De vlag wordt door de Groenlanders aangeduid met de naam Erfalasorput, wat zoveel betekent als ‘onze vlag’. Volgens Christiansen staat de witte baan voor de gletsjers en het grotendeels witte oppervlak van Groenland. De rode baan staat voor de oceaan. De rode helft van de cirkel staat symbool voor de zon, waarvan de helft inmiddels onder de horizon is verdwenen. De witte helft van de cirkel representeert het pakijs en de ijsbergen.

Kaart van Groenland (© Eric Gaba)

Verenigd Koninkrijk – Trooping the colour

De officiële viering van de verjaardag van de Britse koning of koningin, op de zaterdag voor of na 10 juni, is een traditie die teruggaat tot 1748. Het wordt de eerste Trooping the Colour onder Koning Charles III.
Vanwege de afnemende gezondheid van zijn moeder, Koningin Elizabeth II, verving Charles als Prins van Wales haar de laatste paar jaar bij deze ceremonie.

De eigenlijke verjaardag van de huidige koning is 14 november (hij wordt dan 75).
De viering bestaat uit een muzikale en militaire parade op Horse Guards Parade in Londen, afgenomen door de monarch in zijn hoedanigheid als opperbevelhebber van het leger.
Charles zal te paard van Buckingham Palace naar de Horse Guard Parade rijden.
Hij zal vergezeld worden door Koningin Camilla (kolonel van de Grenadier Guards), zijn oudste zoon William, de Prins van Wales (kolonel van de Welsh Guards) en diens vrouw Catherine, de Prinses van Wales (als kolonel van de Irish Guards).

Centraal staat één van de regimentsvaandels (the colour), ieder jaar staat één bepaald regiment in het zonnetje. De te ‘troopen colour’ is dit jaar van de Welsh Guards.
Het vaandel heeft een rood veld; de namen van de verschillende conflicten en/of oorlogen waarbij dit onderdeel van de Welsh Guards betrokken was, zijn links en rechts van de koninklijke St. Edwards’s Crown (uit 1661) op gouden banderollen afgebeeld.

Onder de kroon de draak uit het wapen van Wales (normaliter in rood, maar hier in goud afgebeeld).
Onder de draak het devies van de Welsh Guards: Cymru am Byth (Wales voor altijd).
Hoewel ‘1st Battalion’ impliceert dat er meerdere bataljons zijn, is dat niet het geval. Gedurende de 20e eeuw (de twee wereldoorlogen) waren er tot wel 6 bataljons, na de Tweede Wereldoorlog is het regiment steeds verder ingekrompen, halverwege de jaren ’90 was de laatste afslanking naar het bataljon dat nu nog bestaat.

Het vaandel van de 1st Battalion Welsh Guards

De koninklijke standaard

Koninklijke standaard UK
De koninklijke standaard van het Verenigd Koninkrijk (minus Schotland)

De Koninklijke Standaard is die van de regerend vorst of vorstin van het Verenigd Koninkrijk en is dus geen persoonlijke vlag.
De standaard is een heraldische banier, verdeeld in vier kwartieren. De kwartieren 1 en 4 laten het wapen van Engeland zien, het 2e kwartier is Schotland en het 3e Ierland.

Koninklijke standaard Schotland
De koninklijke standaard van Schotland

In Schotland wordt een andere versie van de koninklijke standaard gebruikt. In plaats van tweemaal Engeland wordt Schotland dubbel afgebeeld in het 1e en 4e kwartier. Engeland bevindt zich hier in het 2e kwartier, terwijl Ierland in het 3e kwartier blijft.

Meerdere Gemenebest-landen hadden tijdens het koningschap van Koningin Elizabeth hun eigen koninklijke standaard. Deze waren zijn alleen te zien als ze het desbetreffende gebied bezocht. Het ging om: Australië, Nieuw-Zeeland, Canada, Jamaica en Barbados.
Vanaf 1962 had ook Sierra Leone een dergelijke vlag, maar die werd in 1971 afgeschaft.
We zien ze hieronder afgebeeld.

trooping galerij 1
V.l.n.r.: de voormalige koninklijke standaarden van Australië, Nieuw-Zeeland en Canada
trooping galerij 2
V.l.n.r.: de voormalige koninklijke standaarden van Jamaica, Barbados en Sierra Leone

Anders dan bij de binnenlandse koninklijke standaarden, waren deze gepersonaliseerd door het gekroonde monogram van de koningin.
Daar Elizabeth in 2022 overleed, zijn al deze gepersonaliseerde standaarden vervallen, aangezien Koning Charles’ naam met een C begint.
Als hij Edward had geheten (een veel gebruikte Britse koningsnaam) hadden ze wellicht stilzwijgend gecontinueerd kunnen worden.

De nieuwe koninklijke standaard van Canada

De simpelste oplossing zou zijn de gekroonde E door een gekroonde C te vervangen, maar beslissingen hierover zijn voor zover bekend nog niet genomen, op één uitzondering na: Canada.
Dat land laat het monogram voortaan weg, zodat het niet alleen door Charles, maar ook door zijn eventuele opvolger(s) kan worden gebruikt.

Koninklijke standaard van Koningin Camilla

Bij het aantreden van haar man als koning op 8 september 2022 werd hertogin Camilla koningin-gemalin en sinds hun beider kroning op 6 mei jongstleden Koningin Camilla.
Als zodanig heeft zij haar eigen koninklijke standaard, waarvan de helft van de broekingszijde (de zijde langs de vlaggenstok) wordt ingenomen door de vier kwartieren van de koninklijke standaard, zoals gevoerd door haar man (maar wat minder ‘uitgerekt’).
De andere helft, de vluchtzijde, bevat het wapen van de vader van de koningin, majoor Bruce Shand (1917-2006).

Koninklijke standaard van Koningin Camilla

De onderste tweederde van dit wapen is koningsblauw met een gegolfde scheidslijn met de kop van een zwijn in wit, het gebit in geel.
De bovenkant bevat in het midden een zwart kruis, geflankeerd door twee vijfpuntige rode sterren.

Koninklijke standaard van Koningin Camilla in Schotland

Net als bij de koninklijke standaard is er ook een Schotse versie van de vlag van Camilla, met tweemaal het wapen van Schotland.

Screenshots Trooping the colour 2023

Vertrek vanuit Buckingham Palace, Koning Charles voorop, met achter hem de drie ‘royal colonels”, v.l.n.r.: William, de Prins van Wales, Edward, de Duke of Edinburgh en Anne, de Princess Royal
Koning Charles te paard op weg naar Horse Guard’s Parade
In een open rijtuig volgen Koningin Camilla, Catherine, de Prinses van Wales en haar drie kinderen
Koningin Camilla, Catherine, de Prinses Wales en haar drie kinderen: Charlotte, Louis (net niet zichtbaar) en George
De stoet op weg naar Horse Guard’s Parade via The Mall
De stoet op The Mall vanaf de andere kant gezien, richting Admiralty Arch
De koninklijke stoet bereikt Horse Guard’s Parade
De Welsh Guards staan aangetreden met hun colour (vaandel)
De Welsh Guards paraderen met hun vaandel voor Koning Charles
De koninklijke loge met Edward, Duke of Kent (een neef van wijlen Koningin Elizabeth), Catherine, de Prinses van Wales en Koningin Camilla
Teruggekeerd bij Buckingham Palace wil de traditie dat de monarch zijn troepen groet, maar Charles’ paard bokt, waarna een rijknecht te hulp schiet
Charles’ paard blijft dwarsliggen
Waarna de koning uiteindelijk niet helemaal op de goede plek staat
Intussen trekt een menigte toeschouwers op over The Mall richting het paleis
Het publiek bereikt het paleisplein met het Victoria Memorial, vanaf het paleis wappert de koninklijke standaard
De traditionele fly-past
Met een bijzonder stukje formatievliegen verschijnen de letters CR (Charles Rex oftewel Charles Koning)
Balkonscène met v.l.n.r.: Anne, the Princess Royal, Prins George, Catherine, de Prinses van Wales met Prins Louis voor haar, William, Prins van Wales met Prinses Charlotte voor hem
Koning Charles en Koningin Camilla (die laatste in haar uniform van de Grenadier Guards)
Opvallende noot bij de hekken van Buckingham Palace: Nederlandse vlaggen!