Alle berichten door Rob Bertijn

Hongarije – St. Stefans-dag

20 augustus is St. Stefans-dag in Hongarije, of op z’n Hongaars Szent István ünnep. Het staat tevens bekend als Dag van de Grondwet, Dag van het Nieuwe Brood of gewoon de Nationale Feestdag.

De dag is genoemd naar de eerste koning van Hongarije, Stefan I, in het Nederlands ook wel Stefanus I genoemd (ca. 975-1038). Stefan werd als ‘heiden’ geboren, maar in 985 werd hij als christen gedoopt. In 997 wordt hij koning en begint met de kerstening van Hongarije.

Als dank, zo wil de legende, stuurde paus Silvester II hem in januari 1001 een met juwelen bezette gouden kroon. Deze kroon, die nog steeds bestaat en inmiddels bekend staat als de St. Stefans-kroon, staat prominent bovenop het staatswapen midden op de vlag. Stefan werd 45 jaar na zijn dood heilig verklaard op 20 augustus 1083. Sinds die tijd is de 20e augustus de nationale dag.

Vlag
De vlag van Hongarije is een driekleur van horizontale banen in rood, wit en groen, afkomstig uit het staatswapen. Als zodanig is de vlag sinds 1848 in gebruik.

De vlag wordt zowel met als zonder het Hongaarse wapen gebruikt. In de communistische tijd werd een sovjet-model wapen gebruikt met korenaren, een hamer en een rode ster. Sinds 1990 is het oorspronkelijke wapen weer in gebruik, dat ondanks dat Hongarije een republiek is, nog steeds gekroond is met de St. Stefans-kroon.

Het wapen is in tweeën gedeeld:
-links: een schild met vier rode en vier zilveren balken, waarbij de zilveren balken staan voor de rivieren Donau, Tisza, Drau en Sava
-rechts: drie groene bergen, de Tátra, de Mátra en de Fátra, op de middelste top een kroon, daarboven een zogenaamd patriarchaal kruis in wit.

IMG_1811-0.JPG

Bevrijding van Parijs

Strikt genomen kun je de bevrijding van Parijs tijdens de Tweede Wereldoorlog niet op één dag vieren, officieel wordt de periode van 19-25 augustus 1944 als ‘bevrijding’ gezien, vanwege de opeenvolging van gebeurtenissen.

Sinds de geallieerde landingen op 6 juni (D-day) in Normandië was er een gestage opmars ten nadele van de Duitse bezetter. Tussen 15 en 18 augustus braken er in Parijs verschillende stakingen uit, bij de metro, de politie en de posterijen. Op de 18e werden de stakingen algemeen en werd het stadhuis bezet.

Vanaf de 19e vonden er steeds meer schermutselingen plaats, die op de 22e hun hoogtepunt bereikten. Bemiddeling door de Zweedse consul in Parijs tussen de verschillende verzetsgroepen en de Duitse bezettingsmacht mocht niet baten.

Vlak hierna trok generaal Philippe Leclerc met zijn Tweede Franse Pantserdivisie de stad binnen, op 25 augustus gevolgd door generaal Charles de Gaulle, de bevelhebber van de Franse strijdkrachten. Luitenant-generaal Dietrich van Choltitz, de bevelhebber van Parijs, gaf zich op die dag over. Op 26 augustus werd er een overwinningsparade gehouden op de Champs-Élysées.

Vlag
De vlag van Parijs bestaat zowel met als zonder wapen. De wapenloze versie bestaat uit twee verticale banen blauw en rood, afkomstig van Saint Martin de Tours (Sint Maarten) en Saint Denis de Paris (Sint Denijs), dezelfde kleuren die we, tesamen met het wit, ook in de Franse vlag tegenkomen.

De tweede versie heeft het wapen van Parijs midden op de vlag en toont een schip: het staat voor de Parijse handel en is afkomstig van het plaatselijke schippersgilde. Het schildhoofd toont gouden fleur-de-lys tegen een blauwe achtergrond, akomstig van de Franse koningen.
De wapenspreuk (niet op de vlag afgebeeld) luidt Fluctat nec margitur (Het schommelt op de golven, maar gaat niet onder).

IMG_1804.JPG

Liechtenstein – Staatsfeiertag

Op 5 augustus 1940 werd de 15e augustus officieel tot Liechtensteinse nationale feestdag uitgeroepen. De keuze voor deze dag had twee redenen: de dag was al een feestdag vanwege Maria Hemelvaart en de dag er na, de 16e dus, was de verjaardag van de toenmalige vorst Franz Josef II (1906-1989).
Na de dood van Franz Josef werd de datum gehandhaafd. In 1990 werd dit nog eens in een wet vastgelegd.

Vlag
De kleuren van de vlag zijn gebaseerd op de oude livrei-kleuren van het vorstenhuis Von und zu Liechtenstein. Sinds 5 oktober 1921 is de vlag als zodanig in gebruik, toen nog zonder kroon.
In 1936 leidde dit tot een onaangename verwarring tijdens de Olympische Spelen in Berlijn, waarbij de vlaggen van Haïti en Liechtenstein verwisseld werden. Sinds 24 juni 1937 is de kroon in de blauwe baan opgenomen.

IMG_6956.JPG

Cook Islands – Constitution Day

vlag cookeilanden kleinSinds 4 augustus 1965 hebben de Cookeilanden een autonome status in een vrije associatie met Nieuw-Zeeland en sinds die tijd is Constitution Day, of in het Maori, Te Maevea Nui, een officiële feestdag.

Daarvoor vormden de eilanden sinds 1881 een protectoraat van het Verenigd Koninkrijk en vanaf 1901 van Nieuw-Zeeland. De Nieuw-Zeelandse regering neemt een deel van de buitenlandse zaken voor de Cookeilanden voor z’n rekening, net als defensie, maar voor de rest dopt men zijn eigen boontjes.

Koningin Elizabeth, als hoofd van het Gemenebest, waartoe zowel Nieuw-Zeeland als de Cookeilanden behoren, feliciteerde de eilandbewoners via een brief.

Vlag
De huidige vlag is een ietwat gewijzigde vorm van de eerste ‘eigen’ vlag, die geïntroduceerd werd op 11 januari 1973. Het was een groene vlag met 15 gele sterren in een cirkel in de vluchtzijde.

De oude vlag van de Cookeilanden.
De oude vlag van de Cookeilanden.

Het groen in de vlag deed echter sterk denken aan de vlaggen en symbolen van een van de politieke partijen in het eilandenrijk en dus werd besloten een nieuw ontwerp te maken.

Op 4 augustus 1979 werd de nieuwe vlag ingevoerd, een zogenaamde ‘blue ensign’, met de Britse vlag in het kanton. De 15 sterren, die staan voor de 15 Cookeilanden, werden wit.

parlement cook eilanden
Tijdens een bezoek van de auteur van dit Vlagblog aan het parlementsgebouw van de Cookeilanden in 1999, bleek de vlag per abuis op de kop te hangen. Na melding daarvan bij het parlementspersoneel werd de vlag alsnog juist opgehangen.

20140804-093144-34304842.jpg

Zwitserland – Nationale feestdag

De Zwitserse nationale feestdag bestaat sinds 1889, maar is pas sinds 1994 echt officieel en dus ook een vrije dag.
De datum grijpt terug op de geschiedenis van de stichting van het Zwitserse eedgenootschap van 1 augustus 1291, waarbij de latere kantons Schwyz, Uri en Unterwalden een pact sloten om elkaar bij te staan in de strijd tegen agressors.
De drie ‘oerkantons’ zijn daarmee het begin van de bondstaat die Zwitserland uiteindelijk zou worden. De naam van het land is afgeleid van die van het kanton Schwyz, gelegen in het midden van het land.

Aangezien Zwitserland viertalig is, heeft de feestdag nationaal gezien vier namen:
Schweizer Nationalfeiertag (Duits)
Fête nationale suisse (Frans)
Festa nazionale svizzera (Italiaans)
Fiasta naziunala svizra (Reto-Romaans)

De vlag is vierkant. De enige andere nationale vlag met die vorm is die van Vaticaanstad.
Het witte kruis is al bekend sinds de Slag bij Laupen in 1339, waarbij de soldaten van het Eedgenootschap het als embleem op de kleding droegen.
Sinds de 15e eeuw werd het ook op kleine vanen afgebeeld, die door de verschillende kantonale legerafdelingen werden gevoerd.
In die tijd liepen de armen van het kruis nog door tot aan de randen, maar sinds de vlag officieel werd vastgesteld op 3 juli 1815, is hij zoals hij nu is.
Vanaf 1848 wordt hij pas daadwerkelijk als nationale vlag gebruikt.

20140801-094430-35070654.jpg

New York State – statehood 1788

Op 26 juli 1788, nu dus 226 jaar geleden, werd New York de 11e staat die zich aansloot bij de unie van de oorspronkelijke 13 staten, die het begin vormt van de onafhankelijke Verenigde Staten. Op de blauwe vlag is het staatszegel van New York afgebeeld, wat sinds 1778 in gebruik is.

20140726-102049-37249116.jpg

Het staatszegel laat twee schilddraagsters zien:
– met links: Vrijheid met een Frygische muts (ook wel vrijheidsmuts genoemd) op een staf.
– aan haar voeten: de gevallen Britse kroon.
– met rechts: Justitia, geblinddoekt (voor onpartijdigheid).
– in haar linkerhand: een weegschaal (voor wijsheid en redelijkheid).
– in haar rechterhand: een zwaard.

Het schild laat laat een landschap zien met de Hudson Rivier, een berglandschap (de Catskills), daarachter de zon en op de Hudson twee vaartuigen: een driemaster en een sloep met zeil. Boven het schild is een wereldbol te zien met daar bovenop een adelaar.

Het geheel is geplaatst op een wit lint met het staatsmotto ‘excelsior’ (alsmaar hoger). Een curiositeit is dat het staatszegel wanneer niet op de vlag afgebeeld, de zon een gezichtje geeft, maar op de vlag wordt dit weggelaten.

20140726-164844-60524962.jpg

Dag van nationale rouw Nederland

Om de dag te markeren waarop de eerste slachtoffers van de vliegramp van Malaysia Airlines-vlucht MH 17 naar Nederland worden overgebracht is er een -voor Nederland- uitzonderlijke dag van nationale rouw afgekondigd. De laatste soortgelijke dag was op 8 december 1962, toen Koningin Wilhelmina begraven werd.

De Nederlandse vlag hangt vandaag dan ook halfstok. De open ruimte tussen de top van de vlaggenstok en de vlag wordt symbolisch ingenomen door de onzichtbare vlag van de dood.

20140723-110547-39947513.jpg

België – Nationale feestdag

21 juli 1831 was de dag waarop Leopold van Saksen-Coburg-Gotha als koning van het sinds een jaar daarvoor onafhankelijke België werd geïnstalleerd. De huidige Koning Filip is de 7e koning der Belgen uit dit geslacht, hoewel hij niet in directe lijn van Leopold afstamt.

Sinds 1890 wordt de Nationale Feestdag op 21 juli gevierd. ’s Morgens komt de koninklijke familie bijeen voor een dankdienst, het zogenaamde Te Deum. ’s Middags is er het traditionale défilé voor het Koninklijk Paleis in Brussel, door zowel burgers als militairen.

Vlag
De vlag van België had in 1830 nog horizontale banen: rood, geel en zwart. Onder invloed van de Franse ‘Tricolore’, ook een revolutionaire vlag, werden de strepen op 23 januari 1831 gekanteld, met het rood dus aan de broekingzijde. De laatste wijziging was later dat jaar, op 12 oktober, toen de kleurenvolgorde werd omgedraaid, dus: zwart, geel rood. De kleuren zelf zijn afkomstig uit het wapen van Brabant: een zwart schild met een gouden leeuw met tong en klauwen in rood.

Afmeting
Curieus zijn de afmetingen van de Belgische vlag, die zijn 13:15 (hoewel dit niet exact zo in de Grondwet staat), maar dat is zo’n ongebruikelijke maat, dat deze maatvoering buiten officiële instanties eigenlijk niet voorkomt. Bijna overal is de in de vlaggenwereld gebruikte maat van 1:2 te zien, met één uitzondering: het Koninklijk Paleis. Dat heeft hoog in de top een vlag met de verhoudingen 4:3, maar dat heeft te maken met het perspectief voor de man of vrouw in de straat die ver omhoog moet kijken om de vlag te zien.

20140721-090925-32965933.jpg

Zeeuws-Vlaanderen – Van d’Ee tot Hontenisse

Zeeuws-Vlaanderen viert feest. Vanaf 20 juli 1814 wordt het landsdeel als Zeeuws aangemerkt. Voor die tijd hoorde het bij Frankrijk.

Uit het Staatsblad van 1814.
Uit het Staatsblad van 1814.

Als koning Willem I na de Franse bezetting onder Napoleon in 1814 is teruggekeerd in Nederland, tekent hij op 20 juli 1814 het ‘besluit houdende de vereeniging van Staats-Vlaanderen met de provincie van Zeeland’. Vanaf dat moment is het gebied dus Zeeuws. Zie voor meer over de geschiedenis van Zeeuws-Vlaanderen de speciale 200 jaar pagina.

Vlag
De Zeeuws-Vlaamse vlag bestaat sinds 2009. Dingeman de Koning uit Axel ontwierp ‘m volgens heraldische regels.

De bovenste rode strepen komen uit de vlag van Sluis, de onderste blauwe strepen uit de vlag van Terneuzen en stellen de Noordzee, de Westerschelde en het Zwin voor. De gele baan met Leeuw herinnert aan de vlag van Hulst en aan die van Vlaanderen, waarin ook een zwarte leeuw is afgebeeld. Zeeuws-Vlaanderen voelt zich verbonden met Nederland, en dat wordt uitgedrukt met de kleuren rood-wit-blauw. De verbondenheid met Vlaanderen komt terug door de kleuren zwart-geel-rood.

Het gedachtengoed van de vlag wordt bewaard en bewaakt door de stichting De Zeeuws-Vlaamse vlag.

20140720-094942-35382008.jpg

Frankrijk – Quatorze Juillet

De Franse nationale feestdag is één van de bekendere nationale feestdagen, zeker ook voor Nederlanders, waarvan er een groot aantal dan inmiddels de vakantie doorbrengt in Frankrijk en de festiviteiten vaak zelf kan meevieren.

14 juli 1789 was de dag waarop de Bastille in Parijs werd bestormd door een ontevreden bevolking, die het absolutistische koningschap met zijn extravagantie zat was. De economische crisis en stijgende graanprijzen droegen bij aan het creëren van een broeierige en revolutionaire sfeer.

Bestorming
In de dagen die eraan vooraf gingen werden door een inderhaast gevormde militie, de Nationale Garde, wapenhandels geplunderd, plus het wapendepôt van het Hôtel des Invalides (het onderkomen van oud-soldaten). Toen men daar niet het gewenste buskruit vond, werd besloten de Bastille-gevangenis te bestormen, die daarvoor als opslagplaats diende.

In eerste instantie werd er onderhandeld met de gouverneur van de Bastille, maar nadat zijn voorwaarden als onacceptabel werden beschouwd, capituleerde de gouverneur, zette de poorten open en de gewapende menigte stormde naar binnen. De toon was gezet.

Schavot
Het betekende nog niet de afschaffing van de monarchie, maar wel een introductie van een grondwet en afschaffing van het feodale systeem.
Drie jaar later, in 1792, viel het doek voor het Franse koningshuis alsnog, toen Lodewijk XVI op het schavot belandde.

Vlag
De Franse vlag, de Tricolore geheten, vond haar oorsprong in diezelfde Franse Revolutie en werd voor het eerst officieel op 20 mei 1794 gehesen.
Vanaf dat jaar zijn de kleuren ook blauw, wit en rood (daarvoor was dat rood, wit en blauw).

Hoewel sommigen historici menen dat de kleuren gebaseerd zijn op die van de Nederlandse vlag (eveneens een van oorsprong revolutionaire vlag), lijkt dat niet heel waarschijnlijk. Over het algemeen wordt aangenomen dat de kleuren rood en blauw ontleend zijn aan de kleuren van het wapen van Parijs en het wit van de koninklijke vlag van de Bourbons.

Noviteit
In de aanloop naar 1794 kende de vlag, behalve de omgekeerde kleurenvolgorde, nog andere verschijningsvormen, met zowel horizontale als diagonale banen. Vanaf 1794 dus met verticale banen, wat in de vlaggenwereld toen een noviteit was en wat later door vele andere landen in allerlei kleurenvariaties werd overgenomen.

20140714-084932-31772390.jpg