Alle berichten door Rob Bertijn

Zeeland


Wat is de aanleiding voor de Zeeuwse vlag vandaag? Heel simpel: die is er niet! Aangezien Vlagblog zich in Zeeland bevindt is er ook geen aanleiding voor nodig om de Zeeuwse vlag te hijsen. Dat dit ook bijna massaal gebeurt, is eenieder al snel duidelijk wanneer je een tochtje door de provincie maakt. De provinciale vlag is uitermate populair en je komt hem overal tegen, zowel bij bedrijven als bij particulieren. Ik denk dat we rustig kunnen stellen dat Zeeland één van de weinige provincies is waar de eigen vlag werkelijk overal opduikt, zoals bijvoorbeeld ook in Friesland.

De vlag

Wat is nu de geschiedenis van deze, ook landelijk gezien, bekende vlag? Omdat vlaggendeskundige Klaes Sierksma er al zo diep is ingedoken in zijn Nederlands vlaggenboek uit 1962, wil ik bij wijze van uitzondering zijn bijdrage daarover graag overnemen:

‘Een blauwe vlag, waarover drie gegolfde witte banen, ieder van een zevende der vlaggenhoogte en over alles heen in het midden, als hartschild, het gekroonde wapen van Zeeland’.

Aldus de (in een lange omschrijving) gegeven toelichting op het besluit van Gedeputeerde Staten van Zeeland d.d. 14 januari 1949, nr. 19/13, 1e afdeling, voorkomend in het provinciaal blad van Zeeland, nummer 1 van 1949.

Deze vlag vertoont de merkwaardige afwijking van hetgeen in de banistiek gebruikelijk is, dat er een wapenschild op voorkomt. Toch is dit zelfs historisch te verantwoorden. Oude vlaggenboeken en -kaarten vertonen namelijk zeer dikwijls voor Zeeland een rood-wit-blauwe vlag (van evenhoge banen, of met de witte baan extra verbreed) met in het wit een volledig wapen van Zeeland, meermalen van onderen extra omgeven door twee gekruiste lauwertakjes. In elk geval het wapenschild zonder kroon en zonder lauwertakken komt eveneens meermalen voor. Bij vrijwel al deze vlaggen staat echter het wapen op de juiste plaats, d.w.z. zo dicht mogelijk bij de broek van de vlag.

Slechts twee vlaggenbronnen, resp. uit 1667 (het Napolitanen handschrift) en een handschrift van Zeeuwse oorsprong uit de tweede helft van de 18de eeuw laten het wapenschild weg. Ook voert Zeeland in deze gevallen het rood-wit-blauw (één keer oranje-wit-blauw). Bij de vlagvaststelling werd overwogen dat het rood-wit-blauw te weinig specifiek voor Zeeland zou zijn, weshalve men in andere richting zocht. Een ontwerp van het statenlid T.A.J.W. Schorer werd tenslotte gekozen. Speciaal aantekening verdient het, dat het wapendevies niet is opgenomen, terwijl het aantal vlaggenbanen één meer is dan de golvingen die men op het provinciewapen telt. Dit laatste is uitsluitend uit esthetische overwegingen gedaan.

De vlag is in Zeeland direct populair geworden. Hij vond er een vruchtbare bodem, zoals reeds geconcludeerd had mogen worden uit een protest van de Staten van Zeeland, ter Generaliteit ingediend in 1664, tegen het betitelen van de toenmalige Hollandse leeuwenvlag als ‘de Hollandsche vlag’. Ook toen reeds deed Randstad Holland haar invloed gelden…

Het wapendevies waar Sierksma op doelt, luidt Luctor et emergo (Ik worstel en ontzwem/Ik worstel en kom boven). De Amerikaanse gemeente Zeeland in Michigan, heeft deze wapenspreuk wel in zijn vlag opgenomen.

NB: Op het exemplaar van de Zeeuwse vlag van Vlagblog is de wapenspreuk wél aangebracht, op één van de golvende banen. Dit is dus officieel niet correct!

Citaat uit Nederlands vlaggenboek’ van Kl. Sierksma, Prisma-reeks 196 (Het Spectrum), 1962

Slowakije – Deň vzniku Slovenskej republiky


1 januari 1993 is de datum waarop Tsjechoslowakije officieel werd opgesplitst in de de twee republieken waaruit het land bestond, nl. Tsjechië en Slowakije, nu beiden als onafhankelijke staten. In de jaren na de zgn. Fluwelen Revolutie, die het einde betekende voor de communistische overheersing, werd de scheiding voorbereid.

Officieel staat het bekend als De ontmanteling van Tsjechoslowakije (in het Slowaaks Rozdelenie Česko-Slovenska), maar in de volksmond heet het De fluwelen scheiding. Vandaag dus 24 jaar geleden.

Voor meer over de Slowaakse vlag: zie de post van 1 september 2015

Zuid-Afrika – Day of reconciliation (Verzoeningsdag)


The Day of Reconciliation of Verzoeningsdag is een nationale feestdag in Zuid-Afrika. De dag werd voor het eerst gevierd in 1995, vijf jaar na het einde van de apartheid. De datum van 16 december werd specifiek gekozen omdat het zowel voor de blanke Afikaner bevolking, alsmede voor de gekleurde Afrikaanse bevolkingsgroepen historische betekenis had.

Voor de Afrikaners stond de dag bekend als Geloftedag of Dingaansdag. Het herdacht de overwinning van de Voortrekkers (een groep van blanke boeren) op de Zulu’s bij de Slag bij Bloedrivier in 1838. Op die dag werden 470 Voortrekkers aangevallen door tienduizenden Zulu’s onder leiding van Dingane kaSenzangakhona (meestal kortweg aangeduid als Dingane of Dingaan). 3000 Zulu’s sneuvelden in die slag en het wordt gezien als het begin van de Afrikaner identiteit, cultuur en patriottisme. In 1952 werd de naam van de dag veranderd in Verbondsdag en in 1980 tot  Eedsdag. Het enorme Voortrekker Monument in Pretoria uit 1949, herinnert aan deze historische gebeurtenis.

Voor gekleurde Zuid-Afrikanen heeft de dag een andere betekenis. In 16 december 1910, een paar jaar na de Tweede Boerenoorlog, demonstreerden zij tegen raciale ongelijkheid, waardoor zij ook geen stemrecht hadden. De protesten leidden niet tot enige vooruitgang. Op 16 december 1961 werd daarom door het ANC (Afrikaans Nationaal Congres), een bewapende militaire vleugel opgericht, de Umkhonto we Sizwe of Speer van de Natie. Op die dag vonden de eerste ‘sabotage-aanslagen’ plaats bij overheidsgebouwen in Johannesburg, Port Elizabeth en Durban.

Met het einde van de apartheid in 1990 werd het tijd voor een nationale dag voor alle groeperingen. in 1994 werd besloten dat 16 december dat moest worden, met als idee dat de dag moest dienen als dag van verzoening en nationale eenheid. Nelson Mandela was een van de initiatiefnemers. De eerste viering vond plaats in 1995. De dag wordt gebruikt om ieder jaar opnieuw verzoening in het zonnetje te zetten en zin te geven. Elk jaar wordt een nieuw thema gekozen. Dat voor 2016 luidt: Bridging the divide towards a non-racist society (De kloof naar een non-raciale maatschappij overbruggen).

De vlag

De vlag van Zuid-Afrika werd ingevoerd op 27 april 1994. De basis is een rood-wit-blauwe driekleur. Daaroverheen werd een een groene, zich in tweeën splitsende baan gelegd, in de vorm van een horizontale letter Y. De poten van de Y strekken zich uit naar de mastzijde. Binnen de daardoor gevormde driehoek is een zwarte driehoek zichtbaar. Een gele rand ligt tussen de groene en zwarte kleuren.

Het is een ontwerp van vexilloloog (vlaggendeskundige) Frederick Brownell. De vele kleuren in de vlag laten de diversiteit van de bevolking zien. Het rood-wit-blauw representeert de Nederlandse en Engelse wortels en de blanke bevolking. De andere kleuren, zwart, groen en geel vinden we terug in de vlaggen van het ANC, het Pan Africanist Congress en de Inkatha Freedom Party, en staan voor de zwarte bevolking. De Y-vorm staat voor het samengaan van de verschillende etnische groepen en het voorwaarts gaan van een verenigd Zuid-Afrika.

Thailand – Nationale feestdag


Sinds 1960 is 5 december de nationale feestdag van Thailand. Het was de verjaardag van de op 13 oktober jl. overleden koning Bhumibol Adulyadej, die regeerde onder de koningsnaam Rama IX. Op 22 november maakte regeringswoordvoerder kolonel Taksada Sangkhachan bekend dat ook dit jaar, ondanks de rouwperiode van een jaar, 5 december vooralsnog de nationale feestdag blijft.

De dag doet sinds 1980 tevens dienst als Vaderdag. Dit omdat de overleden vorst als een ‘nationale vader’ gezien werd.

Sinds vorige week heeft Bhumibol’s omstreden zoon Maha Vajiralongkorn het koningschap aanvaard. Dit met terugwerkende kracht tot de sterfdag van zijn vader. Hij zal regeren onder de naam Rama X.

De dag van vandaag staat in Thailand bekend als Whan pho heng chat. Vanwege de rouwperiode zullen de festiviteiten sober zijn. Er zullen aalmoezen en onderscheidingen worden uitgereikt aan monniken en in Pattaya wordt een grote tentoonstelling geopend met tekeningen en schilderijen van de overleden koning.

De vlag

Voor informatie over de Thaise vlag: zie de post van 9 juni 2016

Roemenië – Ziua marii uniri (Nationale feestdag)


Ziua marii uniri oftewel Grote unie dag is de Nationale feestdag van Roemenië. Het is nog niet zo lang de Roemeense feestdag. Tot 1948 was dat de 10e mei, ter herinnering aan 10 mei 1866, de dag waarop de eerste koning voet op Roemeense bodem zette. Dat was Carol I, geboren als prins Karl von Hohenzollern-Sigmaringen, die door Roemeense politici werd uitgenodigd koning te worden, in een tijd waarin zowat ieder zichzelf respecterend land vond dat het een koninkrijk diende te zijn.

Na de val van de monarchie in 1940 en het fascistische regime van 1944, werd in het nu communistische Roemenië de 23e augustus de nationale feestdag. Deze dag herdenkt de val in 1944 van maarschalk Ion Antonescu, de leider van het regime in de Tweede Wereldoorlog.

De volgende omwenteling deed zich voor in 1989, met de val van het communisme in Oost-Europa. Op 1 augustus 1990 werd bepaald dat de nieuwe nationale dag de 1e december moest zijn. Deze dag herdenkt 1 december 1918, de dag van het samengaan van het koninkrijk Roemenië met Transsylvanië.

De dag wordt gevierd met een grote militaire parade in de hoofdstad Boekarest en er zijn toespraken in zowel Boekarest als Alba Iulia, de stad waar het unieverdrag werd getekend.

De vlag

De Roemeense vlag is een verticale driekleur in blauw, geel en rood. Om iets preciezer te zijn is dat officieel gespecificeerd als kobaltblauw (ultramarijn), chroomgeel en vermiljoen. De vlag wordt aangeduid als de Tricolorul (Driekleur).  De kleuren vormen een combinatie van die van Walachije (blauw en geel) en het 19e-eeuwse Moldavië (blauw en rood). Van 1859 tot 1862 was de vlag horizontaal, met de volgorde blauw, geel en rood. Van 1862 tot 1866 werden de kleuren omgedraaid naar rood, geel en blauw. Daarna werd vlag gekanteld tot een verticale driekleur met de huidige kleurenvolgorde.

Bij het uitroepen van de communistische volksrepubliek op 30 december 1947, werd het nieuwe, socialistische staatswapen in het midden van de gele baan geplaatst. Tijdens de anti-communistische omwenteling van 1989, die begon in Timișoara, werd de vlag onderdeel van de protesten, waarbij het staatswapen uit de vlag werd geknipt, en het dus een vlag met een rond gat werd. Na de val van het communisme keerde de vlag van voor 1947 definitief terug, dus zonder wapen.