Zeeland


Wat is de aanleiding voor de Zeeuwse vlag vandaag? Heel simpel: die is er niet! Aangezien Vlagblog zich in Zeeland bevindt is er ook geen aanleiding voor nodig om de Zeeuwse vlag te hijsen. Dat dit ook bijna massaal gebeurt, is eenieder al snel duidelijk wanneer je een tochtje door de provincie maakt. De provinciale vlag is uitermate populair en je komt hem overal tegen, zowel bij bedrijven als bij particulieren. Ik denk dat we rustig kunnen stellen dat Zeeland één van de weinige provincies is waar de eigen vlag werkelijk overal opduikt, zoals bijvoorbeeld ook in Friesland.

De vlag

Wat is nu de geschiedenis van deze, ook landelijk gezien, bekende vlag? Omdat vlaggendeskundige Klaes Sierksma er al zo diep is ingedoken in zijn Nederlands vlaggenboek uit 1962, wil ik bij wijze van uitzondering zijn bijdrage daarover graag overnemen:

‘Een blauwe vlag, waarover drie gegolfde witte banen, ieder van een zevende der vlaggenhoogte en over alles heen in het midden, als hartschild, het gekroonde wapen van Zeeland’.

Aldus de (in een lange omschrijving) gegeven toelichting op het besluit van Gedeputeerde Staten van Zeeland d.d. 14 januari 1949, nr. 19/13, 1e afdeling, voorkomend in het provinciaal blad van Zeeland, nummer 1 van 1949.

Deze vlag vertoont de merkwaardige afwijking van hetgeen in de banistiek gebruikelijk is, dat er een wapenschild op voorkomt. Toch is dit zelfs historisch te verantwoorden. Oude vlaggenboeken en -kaarten vertonen namelijk zeer dikwijls voor Zeeland een rood-wit-blauwe vlag (van evenhoge banen, of met de witte baan extra verbreed) met in het wit een volledig wapen van Zeeland, meermalen van onderen extra omgeven door twee gekruiste lauwertakjes. In elk geval het wapenschild zonder kroon en zonder lauwertakken komt eveneens meermalen voor. Bij vrijwel al deze vlaggen staat echter het wapen op de juiste plaats, d.w.z. zo dicht mogelijk bij de broek van de vlag.

Slechts twee vlaggenbronnen, resp. uit 1667 (het Napolitanen handschrift) en een handschrift van Zeeuwse oorsprong uit de tweede helft van de 18de eeuw laten het wapenschild weg. Ook voert Zeeland in deze gevallen het rood-wit-blauw (één keer oranje-wit-blauw). Bij de vlagvaststelling werd overwogen dat het rood-wit-blauw te weinig specifiek voor Zeeland zou zijn, weshalve men in andere richting zocht. Een ontwerp van het statenlid T.A.J.W. Schorer werd tenslotte gekozen. Speciaal aantekening verdient het, dat het wapendevies niet is opgenomen, terwijl het aantal vlaggenbanen één meer is dan de golvingen die men op het provinciewapen telt. Dit laatste is uitsluitend uit esthetische overwegingen gedaan.

De vlag is in Zeeland direct populair geworden. Hij vond er een vruchtbare bodem, zoals reeds geconcludeerd had mogen worden uit een protest van de Staten van Zeeland, ter Generaliteit ingediend in 1664, tegen het betitelen van de toenmalige Hollandse leeuwenvlag als ‘de Hollandsche vlag’. Ook toen reeds deed Randstad Holland haar invloed gelden…

Het wapendevies waar Sierksma op doelt, luidt Luctor et emergo (Ik worstel en ontzwem/Ik worstel en kom boven). De Amerikaanse gemeente Zeeland in Michigan, heeft deze wapenspreuk wel in zijn vlag opgenomen.

NB: Op het exemplaar van de Zeeuwse vlag van Vlagblog is de wapenspreuk wél aangebracht, op één van de golvende banen. Dit is dus officieel niet correct!

Citaat uit Nederlands vlaggenboek’ van Kl. Sierksma, Prisma-reeks 196 (Het Spectrum), 1962

Eén gedachte over “Zeeland”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s