Oekraïne – Два роки і шість тижнів війни / Twee jaar en zes weken oorlog

Russische aanvallen op energie-infrastructuur gaan door

Op 22 maart werd Charkov in duisternis gehuld door een grootscheepse Russische raketaanval op de energie-infrastructuur, de grootste sinds het begin van de oorlog.
Terwijl de stad werkt aan het herstel van de stroomvoorziening, is er afgelopen weekend door het hele land opnieuw een barrage van aanvallen geweest, opnieuw gericht op de energievoorziening.

Charkov: grotendeels in het donker (screenshot)

Autoriteiten in havenstad Odessa zeggen dat het energiesysteem daar zondag werd getroffen door raketten en drones, die gedeeltelijke stroomuitval veroorzaakten: twee wijken zaten geheel zonder stroom, ’s middags was de stroomvoorziening hersteld.

Uitgevallen verkeerslicht in Charkov (screenshot)

Zoals gezegd was de schade in Charkov enorm: volgens burgemeester Igor Terekhov kan het weken duren eer de schade geheel is hersteld. En dat alleen als de stad niet opnieuw door Rusland op de korrel wordt genomen.
Zo werd ook het luchtalarm getroffen. Dat is nu tijdelijk vervangen door een snerpend geluid via smartphones.
Stroom voor veel bedrijven en winkels komt nu via generatoren.
En hoewel de metro weer operatief is, geldt dat niet voor de trams en trolleybussen, die nu zijn vervangen door reguliere bussen.
Verkeerslichten werken inmiddels deels weer.

President Zelensky tijdens zijn videotoespraak van 2 april (screenshot)

President Zelensky heeft, wat hij de ‘Russische raketterreur’ noemt, veroordeeld en hij herhaalde zijn oproep aan de westerse bondgenoten voor meer luchtverdedigingssystemen.

Mobilisatie-leeftijd verlaagd in Oekraïne

President Zelensky heeft een wet ondertekend die de leeftijd voor militaire mobilisatie met twee jaar verlaagt van 27 naar 25 jaar.
In december liet de president weten dat er voor het succesvol voortzetten van de oorlog 500.000 manschappen extra moesten komen.

Oekraïne heeft na twee jaar oorlog zware verliezen geleden op het slagveld en hoewel dat ook voor Rusland geldt, heeft dat land geprofiteerd van een aanzienlijk voordeel in mankracht.
De maatregel zal Oekraïne in staat stellen meer mensen op te roepen om zijn reserves aan te vullen, nadat het aantal vrijwilligers is gedaald.

Hoewel het wetsvoorstel voor het verlagen van de mobilisatieleeftijd al in mei 2023 door het parlement werd aangenomen, was het tot voor kort niet van kracht, omdat president Zelensky het nog niet had ondertekend.
Onduidelijk is wat de president ertoe bracht het wetsvoorstel afgelopen dinsdag ineens te ondertekenen, maar hij waarschuwde eerder voor plannen die Rusland heeft om mogelijk dit jaar een lente- of zomeroffensief te lanceren.

Gezamenlijke persconferentie gisteren van president Zelensky en zijn Finse ambtsgenoot Alexander Stubb (1968), die sinds 1 maart dit jaar in functie is (screenshot)

Tijdens een gezamenlijke persconferentie met de Finse president Stubb gisteren, liet president Zelensky weten dat er door de mobilisatie per 1 juni zo’n 300.000 extra manschappen zouden moeten zijn.

Oekraïense drone-aanval in Tatarije

Oekraïne heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor een drone-aanval afgelopen maandagochtend, in de Russische autonome republiek Tatarije (ook wel bekend als Tatarstan), ruim 1.300 kilometer van de Oekraïns-Russiche grens.
De aanvallen, waarbij twaalf studenten gewond raakten, zijn de diepste op Russisch grondgebied sinds het begin van de oorlog.

Op deze kaart is goed te zien hoe ver Yelabuga en Nizhnekamsk van Oekraïne afliggen (© Google Maps)

Lokale autoriteiten zeiden dat de aanvallen de stad Jelaboega (Yelabuga) troffen (waar vermoedelijk drones worden geproduceerd) en een olieraffinaderij in het nabijgelegen Nizhnekamsk.

Kaart van de autonome republiek Tatarije (of Tatarstan): de getroffen steden Jelaboega en Nizhnekamsk liggen in het noordoosten (© PANONIAN / publiek domein)

Jelaboega ligt in een “speciale economische zone”, een gebied met een speciaal rechtssysteem gericht op het aantrekken van buitenlandse investeringen.
De door Rusland tegen Oekraïne veelvuldig ingezette Iraanse Shahed-drones zouden in Jelaboega worden geassembleerd.

Rustam Minnikhanov (1957), president (officieel ‘hoofd’) van Tatarije, met links naast hem de aan het ambt verbonden standaard met daarop een sneeuwluipaard, dit is tevens het wapen van Tatarije (fotograaf onbekend)

De regionale leider Rustam Minnikhanov van Tatarije zei dat de drones op geen van beide locaties ernstige schade aan de infrastructuur veroorzaakten en dat de productieactiviteiten normaal doorgang konden vinden.
De militaire inlichtingendienst van Oekraïne zei echter dat de aanval in Jelaboega “een aanzienlijke vernietiging van productiefaciliteiten veroorzaakte”.

Beeld uit de video waarin het snel dalende ‘vliegtuig’ te zien is, kort vóór de inslag (screenshot)

Kort na de aanslagen circuleerde er online een video waarin een licht vliegtuig te zien lijkt te zijn (vermoedelijk aangepast om onbemand te vliegen), wat vervolgens neerkomt op een gebouw in Jelaboega voordat het explodeerde, waarna een grote vuurbal te zien was.

Kort nadat het neerkomt is er enorme explosie te zien (screenshot)

Oekraïne voert al enkele maanden zijn drone-aanvallen op Russisch grondgebied op.
Het land heeft herhaaldelijk gewaarschuwd dat zijn leger met ernstige munitietekorten kampt, maar heeft zich ten doel gesteld dit jaar in eigen land één miljoen drones te produceren.

NAVO-voorstel voor Oekraïne-fonds

Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO, stelde eerder deze week voor om een ​​fonds van 100 miljard dollar aan geallieerde bijdragen voor Oekraïne op te richten, voor de aankoop van wapens over een periode van vijf jaar.
Dit als onderdeel van een pakket dat de 32 NAVO-leiders dan zouden moeten goedkeuren tijdens hun bijeenkomst in Washington in juli.
Zover is het echter nog niet.

Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO tijdens een persconferentie gisteren n.a.v. 75 jaar NAVO (screenshot)

Het is nog maar een voorstel, waarbij verschillende NAVO-landen (zoals Hongarije) zouden kunnen gaan dwarsliggen.
Dat juist een organisatie als de NAVO zo’n fonds zou oprichten, zou een unicum zijn: zoiets gebeurde niet eerder.
De NAVO is zich duidelijk aan het voorbereiden voor het geval Donald Trump in november opnieuw als president van de Verenigde Staten wordt gekozen. Mocht dat het geval zijn, dan is het waarschijnlijk snel gedaan met Amerikaanse steun aan Oekraïne.

Kaart van Oekraïne (© freeworldmaps.net)

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Vlissingen krijgt stadsrechten (1315)

Vandaag is het 709 jaar geleden dat Vlissingen stadsrechten kreeg, verleend door Willem III, graaf van Holland en Zeeland (1287-1337).
Op 2 april 1315 tekende hij de oorkonde met 47 artikelen, waarin alle rechten, geboden en verboden werden opgesomd.

vlissingen 01.jpg
Links: Willem III, graaf van Holland en Zeeland (1287-1337), door Hendrik van Heessel (?-1470), tekening uit 1456 (publiek domein) / Rechts: Vlissingen in 1582 door Lodovico Guicciardini (1521-1589) (publiek domein)

Naast zaken als het recht stadsmuren te bouwen, (week)markten te houden of tol te heffen, kon een stad ook zijn eigen rechtspraak regelen. Willem III en zijn opvolgers profiteerden daar ook van: van opgelegde boetes verdween het grootste deel richting het grafelijke hof.

Plattegrond van Vlissingen (Filissinga) , handgekleurde kopergravure uit 1612 van Willem Jansz. Blaeu (1571-1638) naar een kaart van van Lodovico Da Guicciardini (1521-1589) uit zijnBeschrijvinghe van alle de Nederlanden anderssins ghenoemt Neder-Duytslandtuit 1567 (publiek domein)
Uitvergroting van de wapens op de kaart hierboven: Zeeland, Oranje-Nassau en Vlissingen (publiek domein)

Andere plaatsen

Vlissingen was bij lange na niet de eerste stad in Zeeland, zeker 12 steden gingen Vlissingen voor: Aardenburg (1127), Hulst (1180), Biervliet (1183), Axel (1213), Middelburg (1217), Westkapelle (1223), Domburg (1223), Oostburg (1237), Sint Anna ter Muiden (1242), Zierikzee (1248), Sluis (1290) en IJzendijke (1303). Zeeuwse hekkensluiter is Terneuzen (1584).

Vlissingen anno 1740 door Adrianus ter Meer Derval, gedateerd 30 augustus 1931 (Collectie Zeeuws Archief)

Het zegt verder natuurlijk niets over de ouderdom van een plaats. In het geval van Vlissingen wordt nu aangenomen dat het dorp Vlissingen omstreeks 1150 is ontstaan. Nadat Walcheren in 1134 bij een grote stormvloed bijna geheel onder water kwam te staan, werd er in de jaren daarna hard gewekt aan herstel door middel van dijkaanleg. Het gebied waar nu Vlissingen ligt, had een natuurlijke haven en het plaatselijke veen leverde zout en brandstof. Het dorp begon dan ook als een vissersdorp en een plek waar je zout kon delven. Al met al is Vlissingen als plaats inmiddels dan dus zo’n dikke 870 jaar oud.

Topografische kaart van Vlissingen en Oost-Souburg uit 2014 (© Jan Willem van Aalst)

De vlag

Vlissingen vlag
Vlag van Vlissingen

De Vlissingse stadsvlag is een van de oudere en bekendere vlaggen van het land en komt op verschillende schilderijen vanaf de 15e eeuw voor, meestal zeegezichten en zeeslagen. Hieronder een voorbeeld: een schilderij van Hendrick Vroom:

vlissingen 06
Links: De aankomst van Frederik V van de Palts en Elizabeth Stuart te Vlissingen, door Hendrick Corneliszoon Vroom uit circa 1623 (de gebeurtenis zelf was op 29 april 1613) (© Frans Hals Museum, Haarlem) / Rechts: Detail uit dit schilderij: tweemaal de Vlissingse vlag, die we hier geus noemen, daar hij aan boord van een schip wordt gebruikt) (© Frans Hals Museum, Haarlem)

Maar ook in verschillende oude vlaggenboeken en op vlaggenkaarten komt ze al voor. Hieronder een greep daaruit:

vlissingen 01
Links: Detail uit Flaggen aller Seefahrenden Potenzen und Nationen in der Gantzen Welt, vorgestellt von Christoph Weigel (1718) / Rechts: Detail uit Tableau des pavillons que la pluspart des nations arborent à la mer (1756)
vlissingen 02
Links: Detail uit Flaggen aller Seefahrenden Potenzen und Nationen in der Gantzen Welt, vorgestellt von Matthæus Seutter in Augspurg (1764) / Rechts: Detail uit Schouw-park aller scheeps-vlaggen van Gerard van Keulen (1775)
vlissingen 03
Links: Detail uit Bowles’s universal display of the naval flags of all nations in the world (1783) / Rechts: Detail uit A display of the naval flags of all nations (1838)
Afbeelding van de Vlissingse vlag in “De Nederlandsche vlag” van C. de Waard uit 1900 (uitgave J.B. Wolters / publiek domein)

De vlag is rood met daarop in het midden afgebeeld het stadswapen van Vlissingen, als vanouds een (meestal gekroonde) fles. Het wapen werd pas officieel bevestigd bij een Besluit van de Hoge Raad van Adel op 31 juli 1817 en luidde als volgt:

Van keel (rood), beladen met een Jacoba’s kruikje van zilver (wit), gekroond, geketend en gecierd van goud (geel). ’t Schild gedekt met een kroon, mede van goud.

vlissingen 04
Links: Wapens en namen van de Gecommiteerde Raden van Zeeland en de steden van Zeeland (Zeeland veredelt), door Joseph Mulder naar Gerard de Lairesse (1688-1691) (publiek domein) / Rechts: Detail uit deze voorstelling met de Vlissingse vlag en het Vlissingse wapenschild

In de eeuwen voor dit besluit, nam men het bij gebrek aan een officiële beschrijving van zowel wapen als vlag, niet zo nauw: de fles werd ook wel in geel afgebeeld, de kroon in wit, of zoals eerder vermeld, zónder kroon, mét en zónder ketens. Hoewel het rode veld redelijk consequent werd gebruikt zijn er ook afbeeldingen bekend met de Prinsenvlag als achtergrond, of het rood-wit-blauw van de Nederlandse vlag. Het rode veld is waarschijnlijk voortgevloeid uit de tijd van de kaapvaart. Kapers voerden vaak een rode vlag en Vlissingse kapers waren dan weer herkenbaar aan het stadswapen op zo’n vlag.

Vlissingen Kapersvlag
Een bewaard gebleven Vlissingse kapersvlag, waarbij het Vlissingse wapen nog aanzienlijk kleiner wordt afgebeeld dan tegenwoordig het geval is (© Maritiem MuZEEum, Vlissingen)

Hoewel de vlag sinds de 19e eeuw al aardig gestandaardiseerd was, werd hij pas officieel bevestig in een raadsbesluit van 31 augustus 1973 en dat luidde als volgt:

Rood met op het midden een wit jacobakannetje, geel geketend en gesierd en erboven een gele kroon van drie bladeren en twee parels, een en ander ter hoogte van vier vijfde van de vlaghoogte.

Kent – Local Government Act / Plaatselijke Overheidswet (1889)

De zogenaamde Local Government Act 1888 zorgde ervoor dat Engeland en Wales in graafschappen werden onderverdeeld, de wet ging het jaar daarop in, om precies te zijn op 1 april 1889.

Titelpagina van de Local Government Act van 1888, die in 1889 inging (uitgave George Routledge & Sons, Londen / publiek domein)

Een fiks aantal historische graafschappen bestond al langere tijd, zoals Kent, maar er werden ook 10 grote steden aangewezen als seperate ‘stadsgraafschappen’: Liverpool, Birmingham, Manchester, Leeds, Sheffield, Bristol, Bradford, Nottingham, Kingston-on-Hull en Newcastle upon Tyne. Hoofdstad Londen was iets eerder, op 21 maart, al voorgegaan.

Kent op een ansichtkaart van rond 1965, met linksboven het wapen van het graafschap (© J. Salmon Ltd., Sevenoaks)

Kent, onze ‘buurprovincie’ bestaat onder die naam al heel lang. Vanaf 1067 was het al een deels autonoom gebied met als hoofstad Canterbury. Ver daarvoor was Kent zelfs een apart koninkrijk, volgens overlevering gesticht in 449 door de uit Jutland afkomstige Hengest, die het gebied veroverde, tesamen met zijn broer Horsa.

Maidstone, hoofdstad van Kent (fotograaf onbekend)

De vlag

Vlag van Kent (de Invicta Flag) (1605-heden)

De vlag van Kent is donkerrood van kleur met een afbeelding van een steigerend wit paard. Dit paard was het symbool van bovengenoemde Horsa. Na de verovering van het gebied door de Juten werd het ook het symbool van Kent.
Hoewel het paard dus al heel lang als symbool voor Kent gebruikt wordt, wordt het voor zover we nu weten, voor het eerst op een vlag gezet in 1605 (zie afbeelding hieronder).

Hengest en Horsa
Hengest en Horsa met rechts de banier van Horsa (uit: A restitution of Decayed Intelligence, 1605)

De vlag staat ook bekend als de Invicta flag, naar de wapenspreuk van Kent, Invicta, wat zoveel als ‘onverslagen’ of ‘nooit veroverd’ betekent.

Andere witte paarden

Daarmee is het witte paard ‘familie’ van een ander gebied op het Europese vasteland met dit symbool: Nedersaksen, dat min of meer ‘op de route’ lag vanuit Jutland. Ook daar zien we een wit paard op een rode ondergrond.

twentenedersaksen
De vlaggen van Nedersaksen en Twente

Ook de Nederlandse regio Twente bedient zich van dit symbool, maar in dit geval was de wens de vader van de gedachte. Het was de regionale amateur-historicus Jacobus (Ko) Joännes van Deinse die rond 1930 van de stelling uitging dat Twentenaren van oorsprong Saksen zouden zijn en daarom ook “het recht hadden” een wit paard op een rood veld te voeren. Het leidde tot een eigen vlag met dit symbool.
Achteraf gezien bleek Van Deinse hier echter historiserend bezig te zijn geweest: Albert Mensema, archivaris bij het Historisch Centrum Overijssel in Zwolle, bewees in 1981 dat het Saksische ros helemaal geen inheems Twents symbool was, maar toen was het als zodanig inmiddels al ingeburgerd.