Schotland – Burns Night / Burns-nacht (1801)

Twee vlaggen (+ 1 extra) vandaag. Vlag(gen) 2 (+ 3):

Burns Night (Schots: Burns Nicht) herdenkt de geboorte van de Schotse dichter Robert Burns in 1759. De dag van vandaag staat ook wel bekend als Robert Burns Day, Robbie Burns Day of Burns Supper.

robert burns
Robert Burns (publiek domein)

Robert Burns (1759-1796) is een van Schotland’s bekendste dichters, zo niet de bekendste. Zijn gedicht/lied Auld Lang Syne (1788) kennen we ook nu nog en komt vooral langs bij Nieuwjaarsvieringen. Hij schreef zijn gedichten oorspronkelijk in het dialect van Ayrshire.
Oud is hij niet geworden: hij stierf door hartproblemen op 37-jarige leeftijd.

Traditioneel Schots gerecht op Burns Night: haggis, netties (koolraap) en tatties (aardappelpuree) (fotograaf onbekend)

Om hem te gedenken worden al sinds 1801 ieder jaar diners (Burns Supper) gegeven, zowel formeel als informeel. Het is Schots wat de klok slaat: er wordt Schots gegeten, zoals haggis (een vleesgerecht gemaakt van schapen-hart, -long en -lever) en cranachan (een toetje waar whisky in verwerkt wordt), er wordt Schots gedronken (whisky uiteraard), Schotse muziek ten gehore gebracht en natuurlijk worden er gedichten van Burns voorgedragen.

“Piping in the haggis”: de haggis wordt binnengebracht voorafgegaan door een doedelzakspeler (© Visit Scotland)

De haggis is het hoofdgerecht en die wordt meestal met de nodige ceremonie binnengebracht (als het even kan met doedelzak-begeleiding) en allen gaan staan.

auld lang syne
Auld Lang Syne bladmuziek

Bij sommige diners wordt ook gezongen (uiteraard teksten van Burns) en/of gedanst. Traditioneel wordt het diner afgesloten met het zingen van Auld Lang Syne, waarbij iedereen gaat staan en elkaars hand vasthoudt.

Kaart van Schotland (© freeworldmaps.net)

De vlag

Vlag van Schotland (1540-heden)

De Schotse vlag is blauw met een wit andreaskruis, Saint Andrew’s cross of Saltire genaamd. De Schotse vlag heeft een lange geschiedenis, waarvan verschillende vermeldingen in legendes, maar de oudste op schrift stamt uit 1165. Na een gedaanteverwisseling van een wit andreaskruis op een rode vlag naar een blauwe vlag, is het dundoek sinds 1540 onveranderd gebleven. De Schotse vlag is nu tevens onderdeel van de Britse unievlag, Union flag of Union Jack, die heel ingenieus de vlaggen van Schotland, Engeland en Noord-Ierland (maar niet Wales!) verenigt.

Lion Rampant of Scotland

Naast de Saltire is er nog een nationale vlag in gebruik, die zowel door officiële instanties als door de bevolking gebruikt wordt (in dit laatste geval is het aan bepaalde regels gebonden).

Het is de vlag die we hierboven zien afgebeeld: de vlag is geel met een rode ‘klimmende’ leeuw (‘lion rampant’), blauw getongd en genageld, binnen een dubbel uitgevoerde rode sierrand, voorzien van fleur-de-lys.

Het is de Koninklijke Standaard van Schotland, die bekend staat als The Lion Rampant of Scotland of Banner of the King of Scots.
Voordat het Koninkrijk Schotland met dat van Engeland en Ierland werd samengevoegd was dit de koninklijke banier van de Schotse koningen en koninginnen (maar dan vierkant).
In 1603 werd James Charles Stuart koning van Engeland en Ierland onder de naam James I en koning van Schotland als James VI, waardoor er een koninklijke standaard ontstond die in vakken werd verdeeld om de verschillende symbolen er op weer te geven.

De huidige Koninklijke Standaard van een Britse monarch (onveranderd sinds het aantreden van Koningin Victoria in 1837) kent twee versies: één voor gebruik in Engeland, Wales en Noord-Ierland en één voor gebruik in Schotland. We zien ze hieronder:

Links: Koninklijke Standaard van Engeland, Wales en Noord-Ierland / Rechts: Koninklijke Standaard van Schotland

De linkerversie is die voor Engeland, Wales en Noord-Ierland en de rechterversie die voor Schotland.
Versie één laat tweemaal het Engelse wapen zien (drie ‘gaande’ leeuwen), eenmaal het Schotse (de ‘klimmende’ leeuw) en eenmaal Ierland (de harp).
Versie twee echter heeft tweemaal de ‘klimmende’ leeuw van Schotland en slechts eenmaal de drie Engelse leeuwen.

De kist met het lichaam van Koningin Elizabeth II (1926-2022), gedekt met de Schotse Koninklijke Standaard, arriveert bij haar paleis in Edinburgh, opgewacht door o.a. The Princess Royal (Prinses Anne) en haar echtgenoot Sir Timothy Laurence (screenshot)

De Schotse Koninklijke Standaard kwam ook prominent in beeld na het overlijden van Koningin Elizabeth op 8 september 2022. Omdat zij in Schotland overleed werd de kist met haar lichaam, gedekt met deze koninklijke vlag, naar The Palace of Holyroodhouse in Edinburgh overgebracht.

Gebruik Lion Rampant

Nu zou het in de lijn der verwachting liggen dat daarmee de eerste Schotse Koninklijke Standaard (de gele vlag) van het toneel zou verdwijnen, maar dat gebeurde niet.
Zodoende zijn er nu eigenlijk twee koninklijke standaarden voor Schotland. Er is echter wel degelijk verschil in gebruik!

De vlag met de vier kwartieren wordt alleen door een Britse vorst gebruikt bij verblijf in Schotland en wappert doorgaans boven de desbetreffende residentie als hij of zij daar aanwezig is. In de praktijk zijn dit The Palace of Holyroodhouse in Edinburgh en Balmoral Castle in Aberdeenshire.
De monarch kan echter ook voor de geelrode Lion Rampant kiezen, zoals we op de foto hieronder zien.

Balmoral Castle in Aberdeenshire met de Lion Rampant in top (fotograaf onbekend)

Deze vlag wordt in officiële vorm verder gebruikt door vertegenwoordigers van de monarch in Schotland: de Lord High Commissioner to the General Assembly of the Church of Scotland, de Lord Lyon King of Arms, de Keeper of the Great Seal (de officiële naam van de eerste minister van Schotland) en de Lord Lieutenants of the Counties.

Processie bij de opening in 2019 van de General Assembly of the Church of Scotland, de Lord High Commissioner zien we achter de man met de staf, vóór hem de Lion Rampant-vlag en ook de Saltire maakt haar opwachting (screenshot)

Vanaf 1934 echter mag de vlag ook gebruikt worden door ‘het volk’. Bij de voorbereiding van het Zilveren Jubileum (in 1935) van Koning George V, werd er een koninklijk besluit uitgevaardigd dat de Schotse bevolking toestemming gaf om de Lion Rampant te gebruiken als teken van trouw en (feest)viering, maar wel op de voorwaarde dat de vlag bij gebruik door een particulier persoon of een vereniging, niet van een vlaggenmast wappert, maar in de hand gehouden dient te worden.

Schotse voetbalfans temidden van een zee van vlaggen, zowel de Saltire als de Lion Rampant (fotograaf onbekend)

Deze regel geldt ook heden ten dage nog, waardoor naast de blauw-witte Saltire ook de geel-rode Lion Rampant te zien is bij festiviteiten en sportwedstrijden.

Links: William I (William the Lion) (1142-1214), koning van Schotland van 1165 tot en met 1214, ongedateerd portret door een onbekende artiest (publiek domein) / Rechts: Alexander II (1198-1249), koning van Schotland van 1214 tot en met 1249, 18e eeuwse gravure van John Hall English (1739-1797) (Collectie Scottish National Portrait Gallery, Edinburgh)

Tot slot: wat de ouderdom van deze vlag betreft: ze werd waarschijnlijk voor het eerst gebruikt door Koning William I (William the Lion) (circa 1142-1214) of door zijn zoon Koning Alexander II (1198-1249) en heeft dus inmiddels een respectabele leeftijd!

Trotse Schot met de Lion Rampant (fotograaf onbekend)

Oekraïne – Один рік і сорок вісім тижнів війни / Een jaar en achtenveertig weken oorlog

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Russisch transportvliegtuig neergestort in Belgorod-oblast

Een Russisch IL-76-transportvliegtuig is gisteren neergestort in het Korocha-district van de Russische oblast Belgorod, vlakbij het dorp Yablonovo.
Gouverneur Vyacheslav Gladkov, van de oblast, die grenst aan Oekraïne, meldde in eerste instantie een “incident” en dat een onderzoeksteam van het Ministerie van Noodsituaties van de Russische Federatie ter plaatse een onderzoek was gestart.
Het Russische ministerie van Defensie liet vervolgens weten dat er 65 gevangengenomen Oekraïense militairen in het vliegtuig zaten, dat op dat moment op weg was naar het gebied voor een gevangenenruil.

Een Russisch Ilyushin Il-76 transportvliegtuig (© Vitaly V. Kuzman / publiek domein)

Het Russische persbureau Ria Novosti zei dat er naast de 65 Oekraïners nog negen mensen in het vliegtuig zaten, waaronder zes bemanningsleden.

Amateurbeeld van net na het neerstorten van het transportvliegtuig, net achter het verkeersbord is een grote vuurbal zichtbaar (screenshot)

De Oekraïense generale staf, geciteerd door de website van de Ukrainska Pravda, zei dat het vliegtuig raketten vervoerde voor de Russische S-300 luchtverdedigingssystemen. Er werd geen melding gemaakt van krijgsgevangenen. Het toestel zou zijn neergehaald door twee luchtafweerraketten.
Het hoofd van de militaire inlichtingendienst van Oekraïne, Andriy Yusov, zei echter dat er een uitwisseling van gevangenen zou plaatsvinden en voegde daaraan toe dat de geplande uitwisseling voor vandaag “niet doorging”.

Screenshot van dezelfde amateurbeelden één seconde later

Wat wel of niet waar is, is in deze oorlog niet altijd onmiddellijk duidelijk en niets nieuws en dit is opnieuw zo’n voorbeeld.
Russische media citeerden Andrei Kartapolov, voorzitter van de Russische Staatsdoema-commissie voor Defensie. Hij beweerde dat het vliegtuig tientallen Oekraïense krijgsgevangenen vervoerde die ter uitwisseling waren meegenomen en dat er een tweede toestel met nog eens 80 krijgsgevangenen op weg naar dezelfde gevangenenruil na het neerstorten van het eerste toestel was omgedraaid.

De Oekraïense ombudsman Dmytro Lubinets verklaarde dat hij de situatie onderzocht.

President Zelensky tijdens zijn videoboodschap gisteravond laat (screenshot)

Gisteravond laat kwam er een reactie van de Oekraïense president Zelensky, die het over “een zeer moeilijke dag” had.
Zonder specifiek te bevestigen of te ontkennen of er inderdaad Oekraïense krijgsgevangenen aan boord waren, liet hij weten het duidelijk was dat “de Russen spelen met de levens van Oekraïense gevangenen, de gevoelens van hun geliefden en de emoties van onze samenleving.”

Doden en gewonden na Russische aanval

Het is helaas niets nieuws: Russische raketaanvallen op Oekraïense steden. Afgelopen dinsdag waren Charkov, Kiev en Pavlohrad het doelwit.
In totaal vielen er 18 doden en 130 gewonden, 139 huizen raakten beschadigd.

Een slachtoffer wordt uit het puin gered door reddingswerkers in Charkov (screenshot)

De noordoostelijke stad Charkov werd bijzonder zwaar getroffen tijdens de ochtendaanvallen, waarbij burgemeester Ihor Terekhov zei dat een deel van een flatgebouw was verwoest en dat reddingswerkers in het puin op zoek waren naar overlevenden.
Meerdere soorten Russische raketten werden gebruikt.
Charkov, de op-één-na grootste stad van Oekraïne, ligt heel dicht bij de Russische grens, waardoor het moeilijk is om raketten in de lucht te onderscheppen.

Reddingswekers zoken naar overlevenden in de brokstukken van een flatgebouw in Charkov (screenshot)

In hoofdstad Kiev duurde de luchtaanval ruim tweeënhalf uur, de langste aanval sinds 2 januari.
Verschillende mensen raakten gewond toen een flatgebouw in brand vloog en een ander werd beschadigd.
De meeste slachtoffers vielen in de centrale wijken Solomianskyi en de westelijke Sviatoshynskyi-districten, waar verschillende flats werden beschadigd.
Het Oekraïense leger zei dat het 22 van de 44 ballistische en kruisraketten had vernietigd die Rusland in één nacht had gelanceerd.

Burgers en huisdieren schuilen o.a. in metrogangen tijdens het luchtalarm (screenshot)

27 doden in door Russen bezet gebied

Minstens 27 mensen zijn maandag omgekomen bij een beschieting in de door Rusland bezette stad Donetsk, volgens de door Moskou geïnstalleerde leider van de regio, Denis Pushilin.
Hij omschreef de aanval op een drukke markt als “afschuwelijk” en zei dat het aantal slachtoffers zou kunnen stijgen en gaf Oekraïne de schuld.

Beeld van de ravage in Donetsk (screenshot)

De Oekraïense legereenheid Tavria, die in de regio opereert, zegt de aanval echter niet te hebben uitgevoerd.
In dezelfde verklaring liet Tavria weten: “Donetsk is Oekraïne! Rusland zal verantwoordelijk moeten worden gehouden voor de van het leven beroofde Oekraïners.”

Vlag van de Tavria-eenheid met het motto “Omnia veritas vincit” (“De waarheid overwint alles”) (fotograaf onbekend)

Aanval op Russische gas-terminal in Sint-Petersburg

Afgelopen maandag was er een explosie op een grote gas-exportterminal bij Sint-Petersburg in Rusland, uitgevoerd door Oekraïense drones.
De ontploffing veroorzaakte een grote brand in de Ust-Luga-terminal, maar volgens Russische functionarissen vielen er geen gewonden.

Brand in de gas-terminal bij Sint Petersburg (screenshot)

Een officiële bron in Kiev zei dat de ‘speciale operatie’ van de SBU-veiligheidsdienst het brein achter de aanval was, met drones die ‘op doel’ werkten.
Volgens Oekraïne wordt de brandstof die in de fabriek wordt verwerkt, gebruikt om Russische troepen te bevoorraden in de oorlog tegen hun land en dat door deze succesvolle aanval de logistiek voor het Russische leger “aanzienlijk ingewikkelder” is gemaakt.
Gezien de afstand tussen de Oekraïense grens en Sint Petersburg -zo’n 1.100 km- is de drone-aanval beslist opmerkelijk te noemen.

Een deel van de installatie veranderde bij het blussen in een ijspaleis (screenshot)
Kaart van Oekraïne (© freeworldmaps.net)

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)