Argentinië – 100e geboortedag Eva Perón

Had ze nog geleefd, dan zou Eva Perón vandaag 100 zijn geworden. Dat haalde ze bij lange na niet, zoals we nu weten, maar sinds haar dood in 1952 is ze bepaald nog niet vergeten.

Boeken zijn er inmiddels over haar vol geschreven, haar levensverhaal werd bewerkt tot een rockopera die later een musical werd en dat was weer de aanleiding voor een filmversie met Madonna in de hoofdrol.

Eva Perón’s verhaal lijkt nog steeds tot de verbeelding te spreken, ook al is de algemene mening over haar als persoon op z’n minst ambivalent.

Preovincie Buenos Aires
De provincie Buenos Aires, Junín ligt 270 km ten westen van de hoofdstad (© mapainteractivo.net)

Eva werd op 7 mei 1919 geboren in Los Toldos in de provincie Buenos Aires. Ze was de jongste van vijf kinderen van Juan Duarte en Juana Ibarguren. Haar ouders waren niet getrouwd, maar haar vader erkende vier van de vijf kinderen wel, waaronder Eva. Als rijke boer had hij nóg een ander, ‘officieel’ gezin.

Argentinie portretten nieuw
Eva’s ouders, Juan Duarte en Juana Ibarguren

Juan Duarte onderhield beide gezinnen, maar toen hij bij een verkeersongeluk om het leven kwam (Eva was toen 7 jaar oud), hield de financiële zekerheid van ‘gezin 2′ op.

Het gezin verhuisde naar het grotere Junín, waar haar moeder de kost verdiende als kokkin bij rijke families. Toen Eva’s oudste broer ook ging verdienen, ging het financieel al gauw beter.

Eva droomde ervan het saaie, alledaagse bestaan te ontvluchten. Ze was dol op film en wilde graag actrice worden. In 1934, toen ze 15 was, hield ze het niet langer en ‘ontsnapte’ naar Buenos Aires, wat toen bekend stond als ‘het Parijs van het zuidelijk halfrond’.

Het begin was moeilijk, maar ze gaf zich niet gewonnen en ze werd uiteindelijk een succesvolle radio- en filmactrice, ook al kwam ze nooit echt boven het B-film-genre uit.

Eva Peron als actrice
Eva Duarte als actrice

Op 22 januari 1944 ontmoette ze tijdens een benefietgala voor aardbevingsslachtoffers weduwnaar kolonel Juan Perón, toen de minister van werkgelegenheid. Beiden werden op slag verliefd, ondanks het leeftijdsverschil: zij was 24, hij 48.

Juan en Eva Peron 1947
Het echtpaar Perón in 1947

‘The rest is history’ zou je kunnen zeggen. Ze klom verder op de ladder door voorzitter te worden van de nieuw opgerichte artiestenvakbond (mede dankzij Perón).

Perón’s eigen loopbaan verliep na eerst aan de kant te zijn geschoven door zijn politieke tegenstanders, voorspoedig. Hij trouwde met Eva in 1945 en stelde zich in 1946 kandidaat voor het presidentschap. Hij won met overmacht en daarmee was Eva ‘first lady’.

Juan Peron
Juan Perón

Hoewel ze zich nooit eerder met politiek had ingelaten, leek ze nu een nieuwe ‘rol’ te hebben gevonden. Ze sympathiseerde met de vele arme arbeiders en werklozen, de descamisados en ze trok het land door om ze te ontmoeten, moed in te spreken en een betere toekomst te beloven. Zo werd ze mateloos populair bij de gewone man en vrouw, terwijl de rijke Argentijnse bovenlaag en het leger haar niet zagen zitten, deels omdat ze afkomstig was uit een ‘lage klasse’, deels omdat ze -als vrouw notabene!- politiek bedreef.

In 1947 vertrok ze solo voor een twee maanden durende Argentinië-promotie-tour naar Europa. Hoewel ze zich telkens als een ‘glamour star’ presenteerde, was het succes wisselend.

Argentinie collage 1 nieuw
Eva Perón met dictator Franco op het balkon van het Koninklijk Paleis in Madrid (screenshots)
Argentinie collage 2 nieuw
Eva Perón spreekt de verzamelde menigte toe met Franco naast haar (links) / Op reis in Spanje (rechts) (screenshots)

Spanje (en dictator Franco) waren wild enthousiast, maar in Italië en Frankrijk was men minder begeesterd, men beschouwde Perón en zijn ‘kliek’ als een soort verkapte fascisten.

Argentinie collage 3 nieuw
Eva Peron net voordat ze de hoogste Spaanse orde, het Grootkruis van Isabella de Katholieke door generaal Franco krijgt omgehangen (links) / Op reis in Spanje (rechts) (screenshots)

De Britse koning George VI wenste haar niet te ontvangen, officieel omdat hij op vakantie was op zijn Schotse landgoed Balmoral, dus cancelde Eva dit bezoek in z’n geheel.

Maar het zou nog erger worden. In Zwitserland werd haar auto bekogeld met stenen, waardoor een van de autoruiten barstte. Later, gezeten naast de Zwitserse minister van Buitenlandse Zaken, Max Petitpierre, werd ze bekogeld met tomaten. Ze raakten de minister in plaats van Eva, maar haar jurk raakte wel bespetterd. Eva brak de tournee af en keerde terug naar Argentinië.

Eva en Petitpierre
Eva Perón met de Zwitserse minister van Buitenlandse Zaken Max Petitpierre (rechts) (© coopzeitung.ch)

Ze stortte zich weer op haar charitatieve werk en ‘haar’ descamisados.

In 1951 werd door Perón voorgesteld om Eva voor te dragen voor het vice-presidentschap en alhoewel haar grote schare aanhangers dit een goed idee leek, werd dit geblokkeerd door het leger. De militairen dreigden met een coup als dat zou gebeuren.

Bernhard Eva Peron
Prins Bernhard hangt Eva Perón het Grootkruis in de Orde van Oranje-Nassau om in Buenos Aires, 1951

Juan Perón trok de kanditatuur in. Het was toen nog een publiek geheim dat Eva ziek was. Eind 1951 werd bij haar baarmoederhalskanker vastgesteld. Bij het operatief verwijderen van haar baarmoeder bleek dat de kanker zich al uitgezaaid had door haar buikholte.

Het bleek het begin van het einde. Op 4 juni 1952 werd Perón herkozen als president. Anderhalve maand later, op 26 juli, overleed Eva op 33-jarige leeftijd.

Begrafenis Eva Peron
De begrafenis van Eva Perón in Buenos Aires in 1952, waar drie miljoen mensen op af kwamen

Wat haar ‘erfenis’ betreft: daar wordt heel verschillend over gedacht. Zeker is dat ze bewonderd werd (en wordt) als sterke vrouw in de macho-mannen-maatschappij die Argentinië was. In de Westerse wereld werd ze met achterdocht bekeken, door haar huwelijk met Juan Perón, was hij een fascist, uiterst rechts of juist uiterst links? Waar stond hij voor?

Haar opmerkelijke levensverhaal, abrupt geëindigd op nog jonge leeftijd, blijft ook 67 jaar na haar dood boeien.

De vlag

De Argentijnse vlag is een horizontale driekleur in hemelsblauw, wit en hemelsblauw. Middenin de witte baan is de zogenaamde sol de mayo afgebeeld, een zon met een gezichtje in geel (of goud), omringd door 32 stralen, eindigend in punten.

De oorsprong van de vlag is terug te voeren op de revolutie van 1810. Op 25 mei dat jaar, na het aftreden van de Spaanse onderkoning Baltasar Hidalgo de Cisneros, werden op het marktplein in Buenos Aires blauw-witte kokardes uitgedeeld. Op deze bewuste middag was het in eerste instantie bewolkt, toen het echter plotseling opklaarde en de zon tevoorschijn kwam, werd dat als symbolisch gezien. Vanaf die tijd geldt de sol de mayo (meizon) als het nationale symbool van Argentinië.

Belgrano
Generaal Belgrano  en zijn troepen met de vlag (© infobae.com)

In de daarop volgende onafhankelijkheidsstrijd voerde de succesvolle Argentijnse generaal Manuel Belgrano zijn troepen aan met vlaggen in blauw-wit-blauw, die teruggrepen op de gebeurtenissen van  25 mei 1810. In eerste instantie was het dus een oorlogsvlag. Op 25 juli 1816 werd door het toenmalige collectief van volksvertegenwoordigers, het Congres van Tucumán, de vlag uitgeroepen tot nationale vlag. Op 25 februari 1818 wordt dit nog eens bevestigd door het congres (inmiddels gevestigd in Buenos Aires). Tevens wordt op die dag de sol de mayo toegevoegd.

Vlag Argentinië donker
De donkerblauwe versie

In de 19e eeuw was de kleur blauw overigens een aantal keren donkerder. Pas vanaf 1861 is het uitsluitend hemelsblauw. De kleuren van de vlag worden tegenwoordig ook symbolisch uitgelegd: het blauw voor zowel de hemel als de oceaan en het wit voor de besneeuwde toppen van het Andes-gebergte.

Vlag Argentinië
De vlag van Argentinië

Andere landen
Tot slot: de Argentijnse vlag heeft direct invloed gehad op vlagontwerpen van andere Midden- en Zuid-Amerikaanse staten. De van 1823 tot 1838 bestaande staat Provincias Unidas del Centro de América (Verenigde Provincies van Centraal Amerika) gebruikte een vlag die in wezen een kopie was van die van Argentinië, zij het met zijn eigen staatswapen. Toen deze staat uiteenviel in 1838 in de huidige nog bestaande landen Guatemala, Honduras, El Salvador, Nicaragua en Costa Rica, namen alle vijf landen de blauwe strepen (in verschillende tinten) mee naar hun eigen vlaggen, alleen Costa Rica voegde een rode streep toe. Verder is ook de vlag van Uruguay op die van Argentinië gebaseerd, niet alleen het blauw-wit, maar ook de sol de mayo. Ook Paraguay heeft het blauw-wit overgenomen, maar heeft net als Costa Rica een rode baan toegevoegd.

afgeleiden argentinie 1
De vlaggen van Guatemala, Honduras en El Salvador
afgeleiden argentinie 2
De vlaggen van Nicaragua, Costa Rica, Uruguay en Paraguay

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s