Vandaag is het 701 jaar geleden dat Vlissingen stadsrechten kreeg, de 700 jaar werd vorig jaar uitgebreid gevierd, o.a. met een speciale Vlissingen 700-vlag. Over die vlag en de geschiedenis van de stadsrechten uit 1315: zie de post van 2 april 2015.

De vlag
De Vlissingse stadsvlag is een van de oudere en bekendere vlaggen van het land en komt op verschillende schilderijen vanaf de 15e eeuw voor, meestal zeegezichten en zeeslagen. Maar ook in verschillende oude vlaggenboeken en op vlaggenkaarten komt hij al voor.

De vlag is rood met daarop in het midden afgebeeld het stadswapen van Vlissingen, als vanouds een (meestal gekroonde) fles. Het wapen werd pas officieel bevestigd bij een Besluit van de Hoge Raad van Adel op 31 juli 1817 en luidde als volgt:

Van keel (rood), beladen met een Jacoba’s kruikje van zilver (wit), gekroond, geketend en gecierd van goud (geel). ’t Schild gedekt met een kroon, mede van goud.

In de eeuwen voor dit besluit, nam men het bij gebrek aan een officiële beschrijving van zowel wapen als vlag, niet zo nauw: de fles werd ook wel in geel afgebeeld, de kroon in wit, of zoals eerder vermeld, zónder kroon, mét en zónder ketens. Hoewel het rode veld redelijk consequent werd gebruikt zijn er ook afbeeldingen bekend met de Prinsenvlag als achtergrond, of het rood-wit-blauw van de Nederlandse vlag. Het rode veld is waarschijnlijk voortgevloeid uit de tijd van de kaapvaart. Kapers voerden vaak een rode vlag en Vlissingse kapers waren dan weer herkenbaar aan het stadswapen op zo’n vlag.

Hoewel de vlag sinds de 19e eeuw al aardig gestandaardiseerd was, werd hij pas officieel bevestig in een raadsbesluit van 31 augustus 1973 en dat luidde als volgt:

Rood met op het midden een wit jacobakannetje, geel geketend en gesierd en erboven een gele kroon van drie bladeren en twee parels, een en ander ter hoogte van vier vijfde van de vlaghoogte.

En vandaag is het dan zover: exact 700 jaar geleden kreeg Vlissingen stadsrechten, verleend door Willem III (1287-1337) graaf van Holland en Zeeland. Op die dag tekende hij de oorkonde met 47 artikelen, waarin alle rechten, geboden en verboden werden opgesomd.

Naast zaken als het recht stadsmuren te bouwen, (week)markten te houden of tol te heffen, kon een stad ook zijn eigen rechtspraak regelen. Willem III en zijn opvolgers profiteerden daar ook van: van opgelegde boetes verdween het grootste deel richting het grafelijke hof.

Andere plaatsen
Vlissingen was bij lange na niet de eerste stad in Zeeland, zeker 12 steden gingen Vlissingen voor: Aardenburg (1127), Hulst (1180), Biervliet (1183), Axel (1213), Middelburg (1217), Westkapelle (1223), Domburg (1223), Oostburg (1237), Sint Anna ter Muiden (1242), Zierikzee (1248), Sluis (1290) en IJzendijke (1303). Zeeuwse hekkensluiter is Terneuzen (1584).

Het zegt verder natuurlijk niets over de ouderdom van een plaats. In het geval van Vlissingen wordt nu aangenomen dat het dorp Vlissingen omstreeks 1150 is ontstaan. Nadat Walcheren in 1134 bij een grote stormvloed bijna geheel onder water kwam te staan, werd er in de jaren daarna hard gewekt aan herstel door middel van dijkaanleg. Het gebied waar nu Vlissingen ligt, had een natuurlijke haven en het plaatselijke veen leverde zout en brandstof. Het dorp begon dan ook als een vissersdorp en een plek waar je zout kon delven. Al met al is Vlissingen als plaats inmiddels dan dus ruim 850 jaar oud.

Hoe het ook zij: vandaag 700 jaar stad. Ter verhoging van de feestvreugde is er nu ook het speciale Vlissingen 700-bier. Proost!
Eerdere berichten over de Vlissingse jubileumvlag.

Nog één week, en dan is het zover. Vlissingen viert dan dat de stad 700 jaar geleden stadsrechten kreeg. Daarom vandaag: zoek de overeenkomsten.

De ene (rode) afbeelding is de bekende Vlissingse vlag met de fles. Hij behoort tot de oudere stadsvlaggen. Op schilderijen van omstreeks 1600 is de vlag al te zien al wapperend op schepen. 

De vlag wordt voor het eerst beschreven in een Napolitaans vlaggenboek uit 1667, als een witte gekroonde fles op het midden van een rood-wit-blauwe vlag. Desondanks werd de vlag in de praktijk nooit als rood-wit-blauw waargenomen, maar als rood. 

Deze kleur komt waarschijnlijk voort uit de gelegaliseerde kaapvaart. Piraten uit die tijd voerden een zwarte vlag; kapers een rode. Vlissingse kapers beeldden daarbij het Vlissingse stadswapen af: de fles. De andere afbeelding (witte achtergrond) is de feestvlag met de fles in moderne stijl. Zie voor informatie de post van vorige week. 

Een versie gemaakt van Legoblokjes is momenteel te zien in de centrale hal van het stadhuis. De afbeelding is in elkaar gezet door Lego-expositie Blokje bij Blokje, dat in het Fonteynecomplex huist.

Vandaag over twee weken is het zover: op donderdag 2 april wordt herdacht dat Vlissingen 700 jaar geleden stadsrechten kreeg. De komende donderdagen gaat dan ook de Vlissingen 700-vlag in top.

De vlag

De vlag van Vlissingen 700 is een logo-vlag op een wit veld: aan de broekingszijde de fles uit het wapen van Vlissingen, daarnaast, langs de bovenzijde Vlissingen in kapitalen en daaronder, nog een paar slagen groter, het getal 700.
De fles is uitgevoerd met afwisselend bonte en witte horizontale strepen, van boven naar beneden: de kroon in geel, en vervolgens blauw, rood, oranje, groen, paars, rood, groen en een gele voet.

De twee kettingen van de fles, die van de kroon naar het midden van de fles lopen zijn in geel uitgevoerd.
De letters hebben een blauwe-groene kleur, de kleur van de zee.

Het logo is in 2014 ontworpen door Renate Zegelink van de Gemeente Vlissingen. Ze heeft heel lang gestoeid met verschillende ontwerpen, totdat ze bij het definitieve logo uitkwam.
Tegen de auteur van dit blog vertelde ze dat ze eerst dacht aan de skyline van Vlissingen, later aan de (eind 15e eeuwse) Gevangentoren. Uiteindelijk beviel het haar allemaal niet. Ze gooide het vervolgens over een heel andere boeg en kwam uit bij het stadswapen, de fles van Vlissingen, maar dan in een nieuw jasje.