Afgelopen zondagochtend werd het hoofdgebouw van de Oekraïense regering in Kiev geraakt, waarbij op de bovenste verdiepingen brand uitbrak en het dak beschadigd raakte.
Een gapend gat in het regeringsgebouw (screenshot)
De aanvalsgolf bleef niet beperkt tot Kiev, ook Odessa, Charkov, Dnipro, Zaporizja en Kryvyh Rih werden bestookt. Bij de aanval met 805 drones en 13 raketten, waarvan er respectievelijk 54 en 9 door de Oekraïense luchtverdediging kwamen, vielen zeker elf doden.
Ook werden er aanvallen uitgevoerd in het westen van Oekraïne, vlakbij de Poolse grens.
Russische drones dringen Poolse luchtruim binnen
Of dit laatste een opmaat was naar wat er gisternacht gebeurde, valt moeilijk te zeggen, feit is dat er toen Russische drones het Poolse luchtruim binnenvlogen.
Plekken waar drone-wrakstukken zijn gevonden (screenshot)
Volgens premier Tusk werd het luchtruim in zeven uur tijd negentien keer geschonden door Gerbera-drones, een goedkope Russische versie van de Iraanse Shahed-drone.
Een neergeschoten Gerbera-drone (screenshot)
Poolse gevechtsvliegtuigen kregen steun van Nederlandse F-35’s bij het neerhalen van de drones. Eén ervan sloeg in een dak in van een huis.
Het Russische ministerie van Defensie meldde in de loop van woensdag dat Polen niet het doel geweest was. Polen en de meeste Westerse NAVO-bondgenoten gaan er echter vanuit dat dit een bewuste Russische provocatie was.
NAVO-chef Rutte tijdens zijn persconferentie gisteren (screenshot)
Secretaris-generaal Rutte noemde het schenden van het Poolse luchtruim roekeloos en gevaarlijk. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
De vlag
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
De Oekraïense president Zelensky heeft eind vorige week voorstellen voor een bufferzone tussen Oekraïense en Russische troepen als onderdeel van een vredesakkoord afgewezen, omdat deze volgens hem niet de realiteit van de moderne oorlogsvoering weerspiegelt: “Alleen degenen die de technologische stand van zaken van de huidige oorlog niet begrijpen, stellen een bufferzone voor”, zo liet hij aan verslaggevers weten.
President Zelensky tijdens zijn laatste videoboodschap van afgelopen dinsdag (screenshot)
Zijn opmerkingen volgden op een bericht waaruit bleek dat Europese leiders een bufferzone van 40 km overwogen als onderdeel van een staakt-het-vuren of een overeenkomst voor de lange termijn. De oorlog in Oekraïne is geëvolueerd tot een conflict dat wordt aangestuurd door drone-technologie, en Zelensky suggereerde dat er al een soort bufferzone bestond vanwege de dreiging van droneaanvallen dicht bij de frontlinie.
Poetin: Oorlog schuld van het Westen
De Russische president Poetin liet tijdens een top in China deze week weten dat hij tijdens zijn ontmoeting met de Amerikaanse president Trump in Alaska vorige maand “afspraken” heeft gemaakt over het einde van de oorlog in Oekraïne. Maar hij zei niet of hij akkoord zou gaan met vredesbesprekingen met de Oekraïense president Zelensky, bemiddeld door Trump, die blijkbaar maandag als deadline had gesteld voor een reactie van Poetin.
Poetin verdedigde zijn besluit om Oekraïne drieëneenhalf jaar geleden binnen te vallen en legde de schuld van de oorlog (opnieuw) bij het Westen. Zo herhaalde hij zijn standpunt dat “deze crisis niet werd veroorzaakt door de Russische aanval op Oekraïne, maar het gevolg was van een staatsgreep in Oekraïne, die door het Westen werd gesteund en uitgelokt”. Hij schreef de oorlog ook toe aan “de voortdurende pogingen van het Westen om Oekraïne bij de NAVO te betrekken”.
De Russische president heeft zich consequent verzet tegen de toetreding van Oekraïne tot de Westerse militaire alliantie. Maar zowel deze bewering – als dat de oorlog was uitgelokt – zijn herhaaldelijk door Westerse bondgenoten afgewezen.
Russische tegoeden blijven bevroren
EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft na een vergadering met EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Kopenhagen nog eens benadrukt dat de in Europa bevroren Russische tegoeden ter waarde van miljarden euro’s alleen voor teruggave in aanmerking komen als Rusland Oekraïne compenseert voor de veroorzaakte schade van de door het land geïnitieerde oorlog.
Kaja Kallas, buitenlandchef van de EU tijdens haar persconferentie in Kopenhagen afgelopen vrijdag, met achter haar de vlaggen van Denemarken en de EU (screenshot)
In de EU wordt gediscussieerd of deze tegoeden gebruikt kunnen worden voor de strijd in Oekraïne. De niet onaanzienlijk rente die deze tegoeden opleveren worden hier al voor ingezet.
2.000 Noord-Koreanen gesneuveld
Van de aan Russische zijde meevechtende Noord-Koreanen – voornamelijk in de deels door Oekraïne bezette Russische regio Koersk – zijn er zo’n 2.000 omgekomen. Dat is althans de schatting van Zuid-Koreaanse en Westerse inlichtingendiensten. Eerder werd nog uitgegaan van 600 doden.
Beeld van Noord-Koreaanse militairen in de Russische regio Koersk uit een filmpje dat twaalf dagen geleden gedeeld werd door de Noord-Koreaanse Staatstelevisie (screenshot)
De Noord-Koreanen worden door de Russen veelal gebruikt in de voorste gevechtslinies, waar ze dus relatief gezien veel gevaar lopen. De Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un lijkt het niet te deren, hij is van plan nog eens 6.000 militairen naar het Russische front te sturen.
De vlag
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
Transnistrië is een geval apart: formeel is het een onderdeel en een regio in het oosten van Moldavië, maar de facto is het sinds 1990 een onafhankelijke republiek en heeft Moldavië er niets te vertellen.
Het langgerekte gebied heeft een eigen regering, parlement, leger, politie, postsysteem, paspoort, valuta en voertuig-registratie. En hoewel het met het hamer-en-sikkel-symbool op de vlag communistisch lijkt, is het dat niet.
Als onafhankelijke staat wordt het door geen enkel land erkend, met uitzondering van Abchazië en Zuid Ossetië, twee gebieden in Georgië, die eenzelfde onduidelijke status hebben. Het grondgebied ligt ingeklemd tussen het oostelijk stroomgebied van de rivier de Dnjestr en de grens met Oekraïne.
Officieel noemt het afgescheiden land zichzelf de Pridnestrovische Moldavische Republiek(PMR), terwijl ‘moederland’ Moldavië het gebied aanduidt als Administratief Territoriale Eenheden van de Linkeroever van de Dnjestr. (‘Pridnestrovisch‘ betekent zoveel als ‘land bij de Dnjestr’). Hoofdstad is Tiraspol, met ruim 128.000 inwoners tevens de grootste stad van het land. Het hele grondgebied heeft een bevolking van circa 475.000.
Tot aan het uiteenvallen van de Sovjet-Unie gedurende de jaren 1990-1991, vormden Transnistrië en Moldavië de Moldavische SSR, een van de vijftien sovjetrepublieken. Bij de ontmanteling van de communistische superstaat in 1990, riep Moldavië op 2 september de onafhankelijkheid uit, maar het Transnistrische deel van de voormalige sovjetstaat weigerde zich daarbij aan te sluiten en vormde in plaats daarvan de Transnistrische Autonome Socialistische Sovjetrepubliek (vandaag 25 jaar geleden), de directe voorganger van het huidige niet-erkende Transnistrië.
Moldavië stemde hier niet mee in en toen praten niet hielp, begon het land in 1992 een kortdurende oorlog met de onwillige, pro-Russische regio. Deze burgeroorlog werd in het voordeel van Transnistrië beslecht, wat alles te maken had met een groot contingent (het 14e Leger) van de Russische strijdkrachten, dat ook na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie zijn basis in Tiraspol had gehandhaafd.
De beslissende slag in dit militaire conflict werd uitgevochten tussen 19 en 21 juni 1992 in de Moldavische stad Tighina, gelegen aan de andere kant van de rivier de Dnjestr, waar Transnistrische strijders militaire hulp kregen van de Russische militairen, onder bevel van generaal Aleksandr Lebed. Bij deze slag vielen zo’n 700 doden.
De stad werd op de Moldaviërs veroverd en is tot op de dag van vandaag nog steeds in Transnistrische handen en is herdoopt in Bender, een naam die het ten tijde van het Ottomaanse Rijk ook droeg.
Sinds die tijd is er een patstelling: hoewel geen enkel land Transnistrië als onafhankelijke staat erkent, zelfs Rusland niet, functioneert het land op nationaal niveau de facto wel als zodanig. Gingen zowel Moldavië evenals het eveneens onafhankelijk geworden buurland Oekraïne, een steeds Westerse koers varen, dat gold niet voor Transnistrië, dat sterk pro-Russisch is.
Tijdens een bijeenkomst van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) in 1999 in Istanboel, beloofde Rusland om zijn troepen zo snel mogelijk terug te trekken uit Transnistrië, mits het land een autonome status zou krijgen, maar met een steeds verder naar het oosten uitbreidende NAVO werd dat plan in de ijskast gezet.
In 2004 kondigde Transnistrië aan een referendum te houden over aansluiting bij Rusland. Als voorschot hierop werden scholen gesloten die het Latijnse schrift gebruikten, in plaats van het Cyrillische alfabet, dat ook in Rusland gangbaar is. Dit viel zodanig verkeerd in Moldavië, dat dit land besloot Transnistrië te isoleren door blokkades. Dat leidde ertoe dat Transnistrië de stroomtoevoer naar Moldavië afsloot. Aangezien de meeste energiecentrales aan de Transnistrische kant van de Dnjestr staan, was dat een koud kunstje. Moldavië loste dit dan weer op door energiecontracten met buurland Roemenië aan te gaan, waardoor de stroomtoevoer weer verzekerd was.
In 2006 kwam Rusland op zijn belofte terug voor wat betreft de terugtrekking van het 14e Leger. Iets later in hetzelfde jaar werd het reeds eerder aangekondigde referendum voor aansluiting bij Rusland gehouden. Volgens de kiescommissie was 97,1% op termijn vóór aansluiting met Rusland. Westerse landen beschouwen het referendum als illegaal.
De patstelling Moldavië/Transnistrië is sinds die tijd het ‘nieuwe normaal’ geworden. Voor wat Rusland betreft: dit land heeft er uiteraard baat bij dat het een voet tussen de deur heeft in dit gebied, een pro-Russische partner, ingeklemd tussen de grotendeels pro-Westerse buurlanden Moldavië en Oekraïne. De verhoudingen tussen Moldavië en Transnistrië zijn enigszins genormaliseerd, hoewel de oorlog in het naburige Oekraïne uiteraard weer nieuwe spanningen oplevert.
Hrustoveni (ook wel Hristovaia) in het uiterste noorden van Transnistrië, aan de rivier de Camenca gelegen (fotograaf onbekend)
Sheriff
Economisch gaat het Transnistrië vanwege zijn geïsoleerde situatie niet bepaald voor de wind: de belangrijkste werkgever is de staalfabriek Moldova Steel Works in Rîbnița, goed voor 40-50% van het bnp van Transnistrië. Ook de wapenfabriek van Bender (het vroegere Tighina) is economisch van belang. Er wordt voornamelijk geëxporteerd naar Rusland en Wit-Rusland (Belarus) en in mindere mate naar Moldavië en tot aan de oorlog, naar Oekraïne.
Daarnaast is er het alomtegenwoordige conglomeraat met de naam Sheriff. Dit bedrijf is eigenaar van een keten van benzinestations, supermarkten, een tv-kanaal, het radiostation INTER-FM, een uitgeverij, een bouwbedrijf, een Mercedes-Benz-dealer, een reclamebureau, een distilleerderij, twee broodfabrieken, een mobiel telefoonnetwerk, de voetbalclub FC Sheriff Tiraspol en het thuisstadion Sheriff Stadium, een project dat ook een vijfsterrenhotel omvat.
Daarmee heeft Transnistrië dus wel communistische trekjes. Hetzelfde geldt voor de media: de twee belangrijkste kranten worden gecontroleerd door de autoriteiten. Ook de meeste televisie- en radiostations worden gecontroleerd door de overheid.
Relatie met Oekraïne
Sinds de uitbraak van de Russisch-Oekraïense oorlog zijn de verhoudingen tussen het pro-Russische Transnistrië en buurland Oekraïne gespannen, hoewel de Transnistrische regering zich zoveel mogelijk buiten de discussie lijkt te willen houden. Wél beschuldigde in maart 2023 de Transnistrische veiligheidsdienst de Oekraïense regering ervan te hebben geprobeerd topfunctionarissen van Transnistrië te vermoorden, waaronder president Vadim Krasnoselsky. De Oekraïense regering verwierp de beschuldigingen.
Vlag van Transnistrië met hamer en sikkel (1991-heden)
Hoewel de vlag van Transnistrië officieel op 2 september 1991 werd ingevoerd (vandaag 24 jaar geleden), deed hij al jaren dienst als de vlag van de Moldavische SSR, zij het dat de groene baan toentertijd iets helderder was. Voor deze voormalige sovjetstaat werd ze ingevoerd op 31 januari 1952. De vlag is een rood-groen-rode horizontale driekleur in de verhoudingen 3:2:3, met in de broektop een gekruiste hamer en sikkel in geel (of goud) en een geel (of goud) omrande, rode vijfpuntige ster daarboven.
Hamer en sikkel
Het hamer-en-sikkel-symbool met rode ster
Als zodanig paste hij in de serie van sovjetstaat-vlaggen, die allemaal het hamer en sikkel-symbool voerden, net als de nationale vlag van de Sovjet-Unie.
Ongedateerde foto van Yevgeni Kamzolkin (1885-1957), ontwerper van het hamer-en-sikkel-symbool met rode ster (publiek domein)
Dit symbool werd ten tijde van de Russische Revolutie in 1917 ontworpen door Yevgeny Kamzolkin. In 1922 nam de Sovjet-Unie zijn staatsembleem aan, wat vervolgens ook midden op de rode vlag werd gezet.
Links: Eerste vlag van de Sovjet-Unie (1922-1923) met staatsembleem, waarop hamer, sikkel en ster / Rechts: Laatste versie van de vlag van de Sovjet-Unie (1955-1991)
Deze vlag bestond slechts kort: van 30 december 1922 tot 12 november 1923. Op die laatste datum werd de vlag sterk vereenvoudigd met alleen hamer, sikkel en ster in de broektop, in eerste instantie nog geel omlijnd, als ware het een kanton, maar vanaf 18 april 1924 zonder omkadering. Kleine wijzigingen waren er in 1936 (waarbij het symbool iets groter werd) en in 1955, toen het weer iets werd verkleind en een tikje naar rechts opschoof. Die versie was nog in gebruik toen de Sovjet-Unie in 1991 werd ontbonden.
Keerzijde en vlag voor civiel gebruik
Bijzonder aan de vlag van Transnistrië is dat het hamer-en-sikkel-symbool alleen op de voorzijde van de vlag is aangebracht. Op de keerzijde wordt het weggelaten en dan ziet de vlag eruit zoals de afbeelding hieronder (hoewel het bij fel zonlicht evengoed vaag in spiegelbeeld te zien is).
Civiele vlag van Transnistrië, zonder symbool (1991-heden)
Voor de Transnistrische bevolking is er de civiele vlag, die het hamer-en-sikkel-symbool mist. Hoewel de verhouding van de vlag officieel 1:2 is, wordt ze ook met de gebruikelijker maatvoering 2:3 gemaakt.
Postzegelblok van Transnistrië uit 2000 waarop de ligging van het niet-erkende land wordt aangegeven, samen met het staatsembleem en de vlag (uitgave ПОЧТА ПМР/ publiek domein)
Co-officiële tweede vlag
Nog een vlag? Jazeker, in 2009 werd er door de Opperste Sovjet van Transnistrië een voorstel behandeld om de nationale vlag te vervangen door een uitgerekte versie van de Russische vlag, dit naar aanleiding van het referendum van 2006 (zie boven), waarin 97,1% van de bevolking had aangegeven (aldus de kiescommissie) om zich op termijn bij Rusland aan te sluiten.
Co-officiële nationale vlag van Transnistrië (2017-heden)
Die vlag zien we hierboven: een wit-blauw-rode horizontale driekleur in een verhouding van 1:2 (de Russische vlag heeft de verhouding 2:3). Die vervanging ging uiteindelijk niet door, maar op 12 april 2017 keurde de Opperste Sovjet alsnog een motie goed om van de ‘langgerekte Russische vlag’ Transnistrië’s co-officiële nationale driekleur te maken, waardoor de Transnistriërs dus keus hebben!
De huidige presidentiële vlag van Transnistrië werd ingevoerd op 18 juli 2000, tijdens de termijn van Transnistrië’s eerste president Igor Smirnov.
Vlag van de president van Transnistrië (2000-heden)
De vlag is een vierkante horizontale driekleur in de Transnistrische kleuren rood-groen-rood in een verhouding van 3:2:3, met in het midden het staatsembleem . Van een staatswapen kunnen we strikt gezien niet spreken, omdat het een schild mist.
Staatsembleem van Transnistrië (1991-heden)
Het staatsembleem van Transnistrië is gebaseerd op dat van de Moldavische SSR uit de sovjettijd (dat op zijn beurt was gebaseerd op het embleem van de Sovjet-Unie). De enige toevoeging is de symbolische weergave van de grensrivier de Dnjestr, net onder de zon.
Het embleem bestaat uit twee naar elkaar toegebogen bundels van verschillende landbouwproducten: korenaren, maïskolven, fruit en witte en blauwe druiven. Een rode banderol slingert zich in drie grote lussen over en om het geheel heen. Boven de middelste banderol zien we de rivier de Dnjestr met daarboven een opkomende zon. Tussen de korenaren en over de zonnestralen heen het hamer-en-sikkel-symbool, de top bekroond door een rode vijfpuntige ster.
Het staatsembleem in dD-versie in Bender (fotograaf onbekend)
De teksten in witte kapitalen op de banderol zijn steeds hetzelfde (Pridnestrovische Moldavische Republiek), maar in drie verschillende talen. Links in het Russisch: ПРИДНЕСТРОВСКАЯ МОЛДАВСКАЯ РЕСПУБЛИКА (Pridnestrovskaya Moldavskaya Respublika). In het midden in Moldavisch Cyrillisch: РЕПУБЛИКА МОЛДОВЕНЯСКЭ НИСТРЯНЭ (Republica Moldovenească Nistreană). Rechts in het Oekraïens: ПРИДНІСТРОВСЬКА МОЛДАВСЬКА РЕСПУБЛІКА (Prydnistrovs’ka Moldavs’ka Respublika).
Het staatsembleem bestaat ook in een versie met in de drie talen de afkortingen voor Pridnestrovische Moldavische Republiek(1991-heden)
Dat het niet-erkende land met al deze sovjet-russisch aandoende symboliek toch niet communistisch is, is wellicht verrassend. Hoewel er een communistische partij is in Transnistrië, is die politiek niet van belang.
Nog opvallender wellicht, is dat de huidige (en derde) president, Vadim Krasnoselsky, zich als overtuigd monarchist manifesteert. In oktober 2019 zei hij daar het volgende over: “Ik ben van nature een monarchist. Vanaf mijn jeugd heb ik strikt monarchale opvattingen opgebouwd. Ik ben een voorstander van monarchisme, beperkt constitutioneel monarchisme, en neem de ervaring van het Russische Rijk als basis.”
De laatste tsaar van Rusland, Nicolaas II, met zijn vrouw tsarina Alexandra en hun vijf kinderen, achteraan v.l.n.r. Maria, Olga en Tatiana, vooraan Alexei en helemaal rechts Anastasia, foto uit 1913 (publiek domein, inkleuring door Klimbim)
Het is een opmerkelijke uitspraak voor iemand die zich in het verleden positief heeft uitgesproken voor aansluiting bij Rusland, het land dat ruim een eeuw geleden bij zijn revolutie in 1917 de monarchie afschafte en het jaar daarop de afgezette tsaar en zijn familie liquideerde.
Vanuit linkse hoek heeft hij dan ook regelmatig met kritiek te maken, zoals door de krant Pravda Pridnestrovya.
Met dank aan Erik Breure voor het beschikbaar stellen van zijn privé-fotoverzameling
Met het einde van het communisme in Tsjechoslowakije in 1989 kwam het land in heel ander vaarwater. Al snel was daar de wens van het oostelijke landsdeel Slowakije zich af te scheiden van Tsjechië. In 1992 was het zover: de Slowaakse Nationale Raad keurde de nieuwe grondwet, gebaseerd op die van Tsjechoslowakije uit 1920, goed. Op 3 september werd het ondertekend en vanaf 1 oktober trad het in het grootste deel van het land in werking (voor sommige delen van Slowakije gebeurde dat pas op 1 januari 1993).
Deze vreedzame scheiding van de twee landsdelen wordt in Tsjechië de Fluwelen revolutie genoemd, in Slowakije staat het bekend als de Vriendelijke revolutie. 1 september is een vrije dag in Slowakije met markten, concerten en diverse andere festiviteiten. Het Slowaakse parlementsgebouw is op deze dag te bezoeken, evenals het ernaast gelegen Kasteel van Bratislava, wat ’s avonds verlicht wordt.
De vlag
Vlag Slowakije (1992-heden)
De vlag van Slowakije stamt uit 1848 (toen nog zonder wapen) en is er een uit de zgn. pan-slavische vlaggenfamilie.
Rusland introduceerde onder Peter de Grote een handelsvlag (volgens sommige theorieën gebaseerd op de Nederlandse driekleur): wit-blauw-rood, nu de nationale vlag. Dit op zijn beurt beïnvloedde weer andere landen dezelfde driekleur te gebruiken en die enigszins aan te passen. We zien de kleuren terug in de huidige vlaggen van Kroatië, Servië, Slovenië, Tsjechië en Slowakije. Tussen 1918 en 1989 gebruikte Slowakije als oostelijke helft van Tsjechoslowakije de pan-slavische vlag die nu nog de vlag van Tsjechië is.
Slowaakse vlaggen – links: vlag uit 1848 (de Slowaakse tekst luidt: Glorie aan de koning en vrijheid/Samenhang) / midden: vlag van 1849-1868, 1939-1945 en 1990-1992 / rechts: vlag van 1918-1989, als onderdeel van Tsjechoslowakije (nu de vlag van Tsjechië)
Direct na het einde van het communisme, tussen 1989 en 1992, gebruikte Slowakije als landsdeel de vlag zonder het staatswapen en was daardoor identiek aan die van Rusland. Dat was onhandig, en op 1 september 1992 werd de nieuwe vlag aangenomen met staatswapen.
De vlag zelf dan: het is een horizontale driekleur in wit, blauw en rood en toont het staatswapen over de middelste blauwe baan, dichtbij de broekingszijde. Het wapen is schildvormig in rood, de onderkant wordt ingenomen door een blauwkleurige heuvel met drie toppen. Vanuit de middelste top verheft zich een zilveren dubbelkruis. Het is al een oud symbool, en wordt ook gebruikt door het nabijgelegen Hongarije in zijn staatswapen, waar de heuvel groen is. Daar staan de drie toppen voor de bergen Tatra, Matra en Fatra. Het zilveren dubbelkruis staat voor drie heiligen: Benedictus, Konstantinos en Methodios.
De huidige versie van het Slowaakse wapen werd getekend door Ladislav Čisárik jr in 1990.
Tot slot twee afgeleide vlaggen: de eerste is een ‘omgedraaide’ vlag. Hierbij is de vlag gekanteld en verlengd, waardoor het dus een soort banier wordt. Dit soort vlaggen is vrij gebruikelijk in Oost-Europa. Het symbool op de vlag -in dit geval het wapen- kantelt niet mee en blijft uiteraard horizontaal. De tweede vlag is die van de president.
Links: Gekantelde vlag van Slowakije / Rechts: Vlag van de Slowaakse presidentHier zien we de nationale vlag samen met die van de president tijdens de inauguratie van Peter Pellegrini (1975) als president van Slowakije op 15 juni 2024 (screenshot)
Eenentwintig mensen zijn gedood en zeker 48 anderen raakten gewond bij een zware Russisch luchtaanval op Kiev afgelopen nacht.
Rookwolken boven Kiev na Russische raketinslagen afgelopen nacht (screenshot)
Timoer Tkatsjenko, hoofd van het militaire bestuur van Kiev, zei dat er meer dan twintig locaties waren getroffen in verschillende districten in de hoofdstad, en minister van Binnenlandse Zaken Ihor Klymenko zei op Telegram dat er twee kinderen onder de doden waren (uiteindelijk bleken dat er vier te zijn). Oekraïense troepen meldden dat Rusland bijna 600 drones en meer dan 30 ballistische raketten en kruisraketten had afgevuurd, de grootste aanval op de hoofdstad deze maand.
Reddingswerkers in Kiev bij het krieken van de dag op een plek van zwaar beschadigde gebouwen (screenshot)
Het Kremlin heeft gekozen voor “ballistiek in plaats van de onderhandelingstafel”, aldus president Zelensky, die de noodzaak van “nieuwe, strenge sancties” tegen Rusland benadrukte.
Russische troepen in Dnjepropetrovsk-oblast
Oekraïne heeft bevestigd dat het Russische leger de oostelijke industriële oblast Dnjepropetrovsk is binnengetrokken en daar probeert vaste voet aan de grond te krijgen. Viktor Trehubov van de Operationeel-Strategische Groep van Troepen van Dnjepropetrovsk liet weten dat het de eerste aanval van een dergelijke omvang was in de oblast, hoewel hij wel gezegd wilde hebben dat de opmars inmiddels was gestopt.
Begin juni meldden Russische functionarissen dat er een offensief was begonnen in Dnjepropetrovsk, hoewel de laatste Oekraïense berichten suggereren dat ze de regionale grens nauwelijks hebben overschreden, het zou slechts om twee dorpen gaan: Zaporizke en Novohryhorivka. De generale staf van de Oekraïense strijdkrachten ontkent de inname van de twee dorpen echter. Het leger “blijft Zaporizke controleren”, aldus een verklaring, en “er vinden ook actieve vijandelijkheden plaats in het gebied rond het dorp Novohryhorivka”.
Een Russische opmars naar Dnjepropetrovsk zou een klap betekenen voor het Oekraïense moreel, aangezien een door de V.S. geleide diplomatieke poging om de oorlog te beëindigen tot nu toe niets heeft opgeleverd.
In tegenstelling tot de oostelijke regio’s van Oekraïne, heeft Moskou Dnjepropetrovsk niet opgeëist, maar wel de grote steden aangevallen, waaronder de hoofdstad Dnipro. In de nacht van dinsdag op woensdag was er ook een aanval op de energiesector in de oblast Poltava, ten noordwesten van Dnjepropetrovsk. Volgens het ministerie van Energie is er bij de aanval aanzienlijke schade aan energie-infrastructuur aangericht en viel de stroom uit bij meer dan 100.000 huishoudens.
Aanval op Cherson
Bij een aanval op de havenstad Cherson gisterochtend vroeg, viel één dode en raakten er drie mensen gewond. De artillerie-aanval was gericht op een bij het centrum gelegen woonwijk. Het dodelijke slachtoffer was een 81-jarige vrouw, de drie gewonden belandden in het ziekenhuis.
Beeld gedeeld door het Openbaar Ministerie van de oblast Cherson, dat de schade en brand toont in Cherson
Moskou is van mening dat de gesprekken tussen Rusland en de Verenigde Staten over veiligheidsgaranties voor Oekraïne achter gesloten deuren moeten plaatsvinden, zo liet Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov gistermiddag weten. Peskov zei dat de kwestie van veiligheidsgaranties een van de belangrijkste aspecten is voor het “oplossen” van de oorlog in Oekraïne, maar dat een publieke discussie hierover naar zijn mening schadelijk is voor het behalen van resultaten.
Dimitri Peskov tijdens zijn verklaring van gistermiddag (screenshot)
“Dit is ongetwijfeld een van de belangrijkste kwesties in het kader van de pogingen om een oplossing te vinden. Het staat onvermijdelijk op de agenda van de lopende gesprekken. Maar we willen deze kwestie niet in het openbaar bespreken. We achten het niet bevorderlijk voor de algehele effectiviteit”, aldus Peskov. Hij prees ook de Amerikaanse president Trump voor zijn bemiddelingspogingen en merkte op dat de hoofden van de Russische en Oekraïense onderhandelingsteams “contact blijven houden”, hoewel er nog geen nieuwe data zijn vastgesteld voor een volgende gespreksronde.
Explosie pijpleiding Rjazan- Moskou
De belangrijke oliepijpleiding van Rjazan naar Moskou in de gelijknamige oblast, ten zuidoosten van Moskou, werd dinsdag getroffen door een krachtige explosie, waardoor het transport van aardolieproducten naar Moskou werd verstoord. Na een luide explosie in een deel van de leiding brak er een grote brand uit. Binnen een paar uur waren hulpdiensten ter plaatse. Omwonenden meldden dat er in het gebied bij het dorp Bozhatkovo politie en reparatieteams waren gearriveerd, die proberen de brand te blussen.
Beeld van de explosie bij het dorp Bozhatkovo in de oblast Rjazan (screenshot)
Sinds 2018 wordt deze hoofdleiding gebruikt voor de levering van benzine door Transneft, een leverancier van de Russische strijdkrachten. Volgens de Oekraïense Defence Intelligence of Ukraine (DIU) is als gevolg van het incident het transport van aardolieproducten naar Moskou voor onbepaalde tijd verstoord
De vlag
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
Op 27 augustus 1991 verklaarde Moldavië zich onafhankelijk. Tot die tijd was het een onderdeel van de Sovjet-Unie, maar in de nasleep van de glasnost en perestroika van Sovjetleider Michail Gorbatsjov uit 1985/1986, ontwaakte bij verschillende westelijke en zuidelijke sovjetstaten de drang naar onafhankelijkheid.
Na die 27e augustus sloot Moldavië zich op 21 december van hetzelfde jaar aan bij de andere voormalige sovjetstaten, waaronder Rusland, om het Gemenebest van Onafhankelijke Staten te vormen.
Vier dagen later, op 25 december 1991, hield de Sovjet-Unie daarmee officieel op te bestaan. Op 2 maart 1992 werd Moldavië als lid toegelaten tot de Verenigde Naties.
Maia Sandu (1972), sinds 24 december 2020 president van Moldavië, hier op bezoek bij haar ‘buurman’ en collega Volodomyr Zelensky van Oekraïne, 27 juni 2022 (publiek domein)
De 27e augustus is een vrije dag in Moldavië, met diverse festiviteiten, waaronder een concert op het Nationale Plein in de hoofdstad Chișinău en een toespraak door president Maia Sandu.
De vlag van Moldavië, ingevoerd op 12 mei 1990, heeft dezelfde kleuren als die van buurland Roemenië. De landen hebben een deels gezamenlijk verleden en de kleurkeuze is dan ook niet toevallig: drie verticale banen in de kleuren blauw, geel en rood.
Vlag van Roemenië
Officieel is de kleur blauw op de Roemeense vlag ultramarijn, die op de Moldavische vlag saffierblauw, maar in de praktijk zal dat niet snel te zien zijn. Officieel gebruikt is er ook verschil tussen de ratios van de twee vlaggen: de Roemeense heeft een hoogte-lengte-verhouding van 2:3, die van Moldavië is 1:2.
Het grote verschil zit ‘m in het staatswapen wat Moldavië in het midden van de gele baan heeft geplaatst en wat bij Roemenië ontbreekt. Overigens lijken de staatswapens van de twee landen ook op elkaar. Het Moldavische wapen toont een gouden adelaar met zijn kop naar de broekingszijde en een kruis in de snavel. In zijn klauwen zijn een olijftak (vrede) en een scepter (soevereiniteit) te zien. De vrijwel identieke Roemeense adelaar heeft in plaats van de olijftak een zwaard in één van zijn klauwen.
Wapens van Moldavië (links) en Roemenië (rechts)
Een wapenschild is op de borst van de adelaar geplaatst en horizontaal gedeeld in rood en blauw. Hier overheen is de gouden kop van een os geplaatst, met tussen zijn hoorns een gouden, achtkantige ster. In de linkeronderhoek van het blauwe vak een gouden roos (geluk) en rechtsonder een maansikkel. Het Roemeense wapenschild toont dezelfde voorstelling, maar daar is het een onderdeel van een in vijven gedeeld heraldisch geheel.
In het Sovjet-tijdperk had Moldavië een vlag uit de ‘hamer en sikkel’-serie, een horizontale driekleur van rood-groen-rood, waarbij de beide rode banen iets breder waren dan de groene. De gouden hamer en sikkel in de bovenste rode baan, bij de broeking.
Vlag van de Moldavische Sovjetrepubliek (1952-1990)
De 34e verjaardag van Oekraïne als soevereine en onafhankelijke staat valt min of meer samen met 3½ jaar oorlog met Rusland, het land dat op 20 januari 2022 zijn buurland binnenviel met als doel die soevereiniteit ongedaan te maken en Oekraïne de facto in te lijven bij de Russische Federatie. Dit alles onder het mom dat de democratisch gekozen leden van de regering een bende fascisten waren en het tijd was voor een door Rusland goedgekeurde (marionetten)regering, middels een “speciale militaire operatie”, zoals de bloedige oorlog nog steeds eufemistisch wordt genoemd door het Kremlin.
Affiche voor Onafhankelijkheidsdag, de tekst “З Днем Незалежності України!” betekent zoveel als “prettige Oekraïense Onafhankelijkheidsdag” (publiek domein)
Daar vanwege de oorlogssituatie er in Oekraïne een staat van beleg heerst, worden de officiële feestdagen, zoals Vlagdag (gisteren) en Onafhankelijkheidsdag (vandaag) niet uitgebreid gevierd.
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
Een opvallend incident deed zich voor op 5 mei 2023 tijdens het Congres van Economische Samenwerking in de Zwarte Zee in Ankara, Turkije. Een lid van de Russische delegatie was kennelijk niet gediend van het tonen van de Oekraïense vlag met het staatswapen (terwijl Oekraïne toch echt aan de Zwarte Zee ligt).
De man loopt op de vlag af en rukt hem uit de handen van het Oekraïense delegatielid en loopt er vervolgens mee weg.
Het Oekraïense delegatielid lijkt een fractie van een seconde verbouwereerd en gaat dan razendsnel achter de Rus aan.
Hij haalt hem in en er ontstaat een worsteling waarbij beide heren aan de vlag trekken.
De Rus delft hierbij het onderspit.
Beveiliging snelt toe en de Rus laat de vlag los.
De Oekraïner wil nog achter de Rus aangaan (op de screenshots hierboven inmiddels buiten beeld), maar hij wordt door de beveiliging (“No fighting!”) tot kalmte gemaand.
Vandaag is dé vlagdag van Oekraïne, de vierde sinds drieënhalf jaar geleden Rusland Oekraïne binnenviel en daarmee een oorlog ontketende. In de Sovjet-tijd was de Vlagdag 24 juli en werd alleen gevierd in de hoofdstad Kiev. In de aanloop naar de onafhankelijkheid werd op Vlagdag 1990 voor het eerst de blauwgele vlag boven het stadhuis van Kiev gehesen.
Later dat jaar, op 18 september 1991 kreeg de vlag officiële goedkeuring van het presidium. De onafhankelijkheid volgde op 26 december 1991. Kort daarna, op 28 januari 1992 werd het vlagvoorstel door het parlement aangenomen.
De eerste jaren hield men de ‘oude’ datum van 24 juli aan voor de Vlagdag, maar in 2004 werd dit verschoven naar 23 augustus, één dag voor Onafhankelijkheidsdag. Het sloot mooi aan en bovendien hebben de meeste Oekraïners in deze periode vakantie en is het nu een nationale feestdag. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Daar vanwege de oorlogssituatie er in Oekraïne een staat van beleg heerst, worden de officiële feestdagen, zoals Vlagdag en Onafhankelijkheidsdag (morgen) niet gevierd. Maar zonder enige twijfel zullen er vandaag in Oekraïne even goed heel veel nationale vlaggen worden uitgestoken, staat van beleg of niet.
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)
Symbool
Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.
Een opvallend incident deed zich voor op 5 mei 2023 tijdens het Congres van Economische Samenwerking in de Zwarte Zee in Ankara, Turkije. Een lid van de Russische delegatie was kennelijk niet gediend van het tonen van de Oekraïense vlag met het staatswapen (terwijl Oekraïne toch echt aan de Zwarte Zee ligt).
De man loopt op de vlag af en rukt hem uit de handen van het Oekraïense delegatielid en loopt er vervolgens mee weg.
Het Oekraïense delegatielid lijkt een fractie van een seconde verbouwereerd en gaat dan razendsnel achter de Rus aan.
Hij haalt hem in en er ontstaat een worsteling waarbij beide heren aan de vlag trekken.
De Rus delft hierbij het onderspit.
Beveiliging snelt toe en de Rus laat de vlag los.
De Oekraïner wil nog achter de Rus aangaan (op de screenshots hierboven inmiddels buiten beeld), maar hij wordt door de beveiliging (“No fighting!”) tot kalmte gemaand.
Lag bij het blogbericht van vorige week de ontmoeting tussen de presidenten Trump en Poetin nog in het verschiet, nu een week later ligt niet alleen dat treffen al achter ons, maar ook de in aller haast ingeplande bezoeken van de Oekraïense president Zelensky met een zware Europese delegatie aan president Trump in het Witte Huis.
Achorage
Wat de presidenten Trump en Putin in Anchorage, Alaska afspraken bleef enige tijd onduidelijk, wel leek de sfeer tussen de leiders goed en viel het op met hoeveel égards de Russische president ontvangen werd. Waren de verwachtingen vooraf hooggespannen of er een staakt-het-vuren uit het gesprek zou rollen, na afloop bleek daarover niets bereikt te zijn.
Ingang van de militaire basis Elmendorf-Richardson in Anchorage, Alaska, waar de ontmoeting tussen Trump en Poetin plaatsvond (publiek domein)
Steve Witkoff, de speciale gezant van Trump, zei dat Rusland ermee had ingestemd dat de V.S. en Europa Oekraïne “robuuste” veiligheidsgaranties zouden kunnen geven als onderdeel van een mogelijke vredesovereenkomst. Aan CNN liet hij weten dat tijdens de top in Alaska was overeengekomen dat de V.S. en Europa “effectief een Artikel 5-achtige formulering zouden kunnen aanbieden om een veiligheidsgarantie te creëren”, verwijzend naar het NAVO-principe dat een aanval op één lid als een aanval op alle lidstaten beschouwd wordt.
CNN-presentator Jake Tapper (links) voelde speciaal gezant Steve Witkoff aan de tand in “State of the Union” (screenshot)
Poetin verzet zich tegen de toetreding van Oekraïne tot de NAVO, en Witkoff zei dat de regeling een alternatief zou kunnen zijn als de Oekraïners “ermee kunnen leven”. De Oekraïense president Zelensky noemde het aanbod van de V.S. voor een veiligheidsgarantie “historisch” in de aanloop naar de gesprekken met Trump en Europese leiders op maandag in Washington.
President Zelensky bij zijn aankomst voor het Witte Huis (screenshot)
Washington
Zo keerde president Zelensky maandag terug naar het Witte Huis (waar het in februari tijdens het persgesprek uitdraaide op een ruzieachtige woordenwisseling tussen hem, Trump en vice-president Vance) om de Amerikaanse president te ontmoeten voor nieuwe gesprekken om de oorlog in Oekraïne te beëindigen.
De negen hoofdrolspelers afgelopen maandag aan tafel in het Witte Huis (screenshot)
Een zware Europese delegatie van zeven leiders meldde zich ook in Washington om de bijeenkomst bij te wonen en als back-up voor Zelensky. Drie van hen, NAVO-chef Rutte, de Italiaanse premier Meloni en de Finse president Stubb, worden gezien als ware Trump-fluisteraars. De overige vier vertegenwoordigden de belangrijkste Europese landen (en NAVO-leden), president Macron van Frankrijk, premier Sir Keir Starmer van het Verenigd Koninkrijk en bondskanselier Merz van Duitsland. Daarnaast was ook voorzitter van de Europese Commissie, Von der Leyen, present.
Groepsfoto met v.l.n.r.: Ursula von der Leyen, Sir Keir Starmer, Alexander Stubb, Volodomyr Zelensky, Donald Trump, Emmanuel Macron, Giorgia Meloni, Friedrich Merz & Mark Rutte (screenshot)
Ondanks optimistische woorden van Trump en wat lauwere beoordelingen van zijn Europese partners, waren er maandagavond nog geen concrete toezeggingen over veiligheidsgaranties of stappen in de richting van een vredesakkoord. Dus wat leverde de afgelopen week eigenlijk op?
Ontmoeting Poetin-Zelensky?
Na de top plaatste Trump op Truth Social dat hij de Russische president had gebeld om te kijken of gesprekken tussen Poetin en Zelensky geregeld zouden kunnen worden. Trump zei dat er na zo’n bilaterale bijeenkomst, op een nog te bepalen locatie (Genève werd eerst genoemd, daarna Boedapest) een trilaterale bijeenkomst zou kunnen plaatsvinden, waarna Trump zich dan bij hen zou voegen. Een adviseur van Poetin zei achteraf dat Trump en Poetin maandag 40 minuten telefonisch met elkaar hadden gesproken.
Het valt nog te bezien hoe eenvoudig het zal zijn om twee zulke bittere vijanden voor het eerst sinds de grootschalige Russische invasie in februari 2022 tegenover elkaar aan de onderhandelingstafel te krijgen. Moskou heeft herhaaldelijk het idee van een ontmoeting tussen Poetin en Zelensky afgewezen.
Een nogal vrijblijvende verklaring van Kremlin-adviseur Joeri Oesjakov maandagavond, luidde dat het “de moeite waard” was om “de mogelijkheid van niveau van vertegenwoordigers te onderzoeken”, om zo wellicht Russische en Oekraïense delegaties door hogere afgevaardigden bij elkaar te brengen.
Staakt-het-vuren van tafel?
Trump leek de noodzaak van een staakt-het-vuren te negeren vóórdat er onderhandelingen over een einde aan de oorlog kunnen plaatsvinden. In het verleden was dat een belangrijke eis van Oekraïne, waarmee het duidelijk maakte dat het een einde aan de gevechten als een voorwaarde ziet voor verdere gesprekken met Rusland en uiteindelijk voor een oplossing op de lange termijn.
Een staakt-het-vuren zou ook iets makkelijker te bereiken kunnen zijn dan een volledige vredesovereenkomst, waarvoor maandenlange onderhandelingen nodig zouden zijn, waarin de Russische aanval op Oekraïne waarschijnlijk zou voortduren. “Ik weet niet of het nodig is”, zei Trump over een staakt-het-vuren, terwijl hij er vóór zijn gesprek met Poetin nog een voorstander van was.
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz tijdens het tafelgesprek in het Witte Huis (screenshot)
Maar de Europese leiders leken zich te verzetten, met de sterkste weerlegging van de Duitse bondskanselier Merz: “Ik kan me niet voorstellen dat een volgende bijeenkomst zal plaatsvinden zonder een staakt-het-vuren”, zei hij. “Dus laten we daaraan werken en proberen druk uit te oefenen op Rusland.” Toen hem werd gevraagd om te spreken, herhaalde Zelensky zijn eerdere oproepen voor een staakt-het-vuren niet.
Veiligheidsgaranties?
De Amerikaanse president vertelde Zelensky dat de V.S. de veiligheid van Oekraïne zou helpen garanderen in een eventuele overeenkomst om de oorlog te beëindigen, zonder de omvang van die hulp te specificeren. Trump bood niet aan Amerikaanse troepen te sturen, maar toen journalisten hem vroegen of de Amerikaanse veiligheidsgaranties voor Oekraïne ook de aanwezigheid van Amerikaanse militairen in het land zouden kunnen omvatten, sloot hij dat niet uit. Volgens Trump zal Europa de “eerste verdedigingslinie” zijn, maar de V.S zal “erbij betrokken zijn”. “We zullen ze goede bescherming bieden”, zei de president op een gegeven moment. Dit is Trumps meest resolute uitspraak ooit over veiligheidsgaranties, die over het algemeen als essentieel worden beschouwd voor elke overeenkomst met Rusland. Trump liet ook weten dat Poetin tijdens de top in Alaska vorige week had geaccepteerd dat er veiligheidsgaranties voor Oekraïne zouden zijn als onderdeel van een vredesakkoord.
De Oekraïense president Zelensky tijdens zijn persconferentie vóór het hek van het Witte Huis (screenshot)
Op een persconferentie na de ontmoetingen van maandag, zei president Zelensky dat een deel van de veiligheidsgaranties een wapendeal van 90 miljard dollar (zo’n 77 miljard euro) tussen de V.S. en Oekraïne zou omvatten. Volgens de president zou het dan gaan om Amerikaanse wapens die Oekraïne niet heeft, waaronder luchtvaartsystemen, anti-raketsystemen “en andere dingen die ik niet zal onthullen”. Zelensky voegde eraan toe dat de V.S. Oekraïense drones zouden kopen, wat zou helpen bij de financiering van de binnenlandse productie.
Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, deed zijn uitspraken tijdens een interview eerder deze week (screenshot)
Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, liet gisteren weten dat praten over veiligheidsgaranties voor Oekraïne zonder Rusland aan de tafel, zinloos is. “We kunnen er niet mee instemmen dat besluiten worden genomen over veiligheidsvraagstukken, over collectieve veiligheid, zonder deelname van de Russische Federatie, dat zal niet werken”.
Doden en gewonden in Kostiantynivka
Ondertussen gaat de oorlog, die inmiddels drieëneenhalf jaar aan de gang is, onverminderd voort. Russische troepen vielen gisteren de frontstad Kostiantynivka in de oblast Donetsk aan, waarbij drie burgers omkwamen en vier anderen gewond raakten. Bij de aanval raakten huizen, appartementencomplexen, auto’s, winkels en een elektriciteitsleiding beschadigd.
Een compleet vernield huis in Kostiantynivka(foto gedeeld door de Militaire Administratie van de oblast Donetsk)
De slachtoffers waren twee vrouwen van 40 en 69 jaar en een 32-jarige man. Vier andere burgers raakten gewond. Bij de aanval gebruikten de Russen het Smerch-raketlanceersysteem (MLRS).
Luitenant-generaal Abatsjev zwaar gewond bij aanslag in Koersk
De Oekraïense Special Operations Forces(SSO) hebben details vrijgegeven, waaronder een video, van een operatie waarbij de Russische luitenant-generaal Esedulla Abatsjev ernstig gewond raakte.
Luitenant-generaal Esedulla Abatsjev (1968) raakte zwaar gewond bij een Oekraïense aanval in Koersk (fotograaf onbekend)
De UA_REG TEAM-eenheid van de SSO voerde in de nacht van 16 op 17 augustus een aanval uit op een voertuig waarin Abatsjev, de plaatsvervangend commandant van de Sever (Noord)-groep van het Russische leger, zich bevond. De operatie vond plaats op 5 km van de stad Rylsk in de Russische oblast Koersk. De generaal werd per helikopter naar Moskou gebracht, waar hij naar verluidt een arm en een been moest laten amputeren.
Luttele seconden voordat een militaire drone de auto, waarin de generaal reisde, raakt (screenshot)
In een verklaring meldt de SSO dat het Oekraïense Openbaar Ministerie in 2023 een aanklacht tegen Abatsjev bij de rechtbank heeft ingediend. Na het begin van de grootschalige Russische invasie voerde Abatsjev het bevel over het zogenaamde 2e Legerkorps van de Volksmilities van de “Volksrepubliek Loehansk”, een door Rusland gesteunde terreurgroep. Hij gaf directe bevelen om nederzettingen in de oblast Loehansk tot de grond toe te bombarderen.
Beeld van de auto na de aanslag (screenshot)
De vlag
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
De een week geleden aangekondigde ontmoeting tussen de Amerikaanse en Russische presidenten is gepland voor morgen op de militaire basis Joint Base Elmendorf-Richardson in Anchorage in Alaska.
Trump liet vorige week weten dat een eventueel vredesakkoord gepaard zou gaan met “een ruil van grondgebied” en het lijkt erop dat de Russische president Poetin onder andere zal eisen dat Kiev de delen van het oostelijke Donbas-gebied die het nog steeds controleert, aan Rusland overdraagt.
De Oekraïense president Zelensky tijdens zijn laatste videoboodschap eerder deze week (screenshot)
In een verklaring via Telegram op zaterdag, liet de Oekraïense president Zelensky het volgende weten: “Het antwoord op de Oekraïense territoriale kwestie staat al in de Oekraïense grondwet. Niemand zal en kan hiervan afwijken. Oekraïners zullen hun land niet aan de bezetter afstaan.”
“Alle oplossingen die tegen ons zijn, alle oplossingen die buiten Oekraïne om worden genomen, zijn oplossingen tegen de vrede”, zei hij, eraan toevoegend dat zijn land klaar is voor “echte oplossingen” die vrede brengen. “We zijn klaar om, samen met president Trump, samen met alle partners, te werken aan een echte, en vooral duurzame vrede, een vrede die niet teniet gedaan zal worden vanwege de wensen van Moskou.”
Dezelfde sentimenten waren de laatste dagen ook bij de gewone man en vrouw op straat te horen, waarbij men zich afvroeg, waarvoor al hun landgenoten waren waren overleden, als de veroverde gebieden in het oosten van Oekraïne tijdens een onderonsje tussen Trump en Poetin zomaar aan Rusland zouden worden ‘gegeven’.
Europese reactie
Europa reageerde ook met een verklaring waarin verwoord wordt dat Rusland tijdens vredesgesprekken niet beloond mag worden door Oekraïne te dwingen de bezette gebieden af te staan. In een gezamenlijk verklaring, ondertekend door het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië, Duitsland, Polen, Finland en de Europese Commissie valt o.a. het volgende te lezen:
Wij zijn het ermee eens dat deze vitale belangen de noodzaak omvatten van robuuste en geloofwaardige veiligheidsgaranties die Oekraïne in staat stellen zijn soevereiniteit en territoriale integriteit effectief te verdedigen. Oekraïne heeft de vrijheid om zijn eigen lot te bepalen. Zinvolle onderhandelingen kunnen alleen plaatsvinden in de context van een staakt-het-vuren of vermindering van de vijandelijkheden. De weg naar vrede in Oekraïne kan niet worden bepaald zonder Oekraïne. Wij blijven vasthouden aan het principe dat internationale grenzen niet met geweld mogen worden gewijzigd. De huidige frontlijn moet het startpunt van de onderhandelingen zijn.
Wij herhalen dat de ongeprovoceerde en illegale invasie van Oekraïne door Rusland een flagrante schending is van het Handvest van de V.N., de Slotakte van Helsinki, het Memorandum van Boedapest en opeenvolgende Russische verplichtingen. Wij benadrukken onze onwrikbare toewijding aan de soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit van Oekraïne.
De Duitse bondskanselier Merz met de Oekraïense president Zelensky, kort na diens aankomst gistermiddag (screenshot)
In navolging van de verklaring werden er gisteren drie gespreksrondes via video-overleg in Berlijn gehouden, waarvoor president Zelensky speciaal naar de Duitse hoofdstad reisde. Naast de hierboven al aangehaalde hoofdrolspelers vergaderden ook de Amerikaanse president Trump en NAVO-chef Rutte mee.
President Zelensky gistermiddag tijdens zijn persconferentie in Berlijn (screenshot)
Zowel Von der Leyen als Rutte waren positief over de gesprekken. Volgens de Duitse bondskanselier Merz moet een eerste stap richting vrede een staakt-het-vuren zijn. Ook de Franse president Macron zet hier op in.
Russen lijken opnieuw terrein te winnen in de Donbas
Het lijkt erop dat het Russische leger een beperkte doorbraak geforceerd heeft in de Donbas. Dat is althans wat de pro-Oekraïense groep van vrijwilligers DeepState meldt. Deze groep zegt zich te baseren op openbare bronnen en informatie van het Oekraïense leger.
De doorstoot zou in lengterichting ongeveer 20 km bedragen en slechts enkele kilometers breed zijn. Voor zover bekend, werd de uitval uitgevoerd door een groep Russische verkenners en sabotage-eenheden.
Een Russische soldaat wappert met de wit-blauw-rode vlag van zijn land (screenshot)
President Zelensky leek eerder deze week op de situatie te reageren zonder in details te treden. Hij liet via de sociale media weten “…dat wij zien dat het Russische leger zich niet voorbereidt om de oorlog te beëindigen. Integendeel, zij maken bewegingen die wijzen op voorbereidingen voor nieuwe offensieve operaties”
Twee Russische soldaten tussen de puinhopen van een kapotgeschoten huis met de Russische vlag met staatswapen (screenshot)
De vlag
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.