Tagarchief: Rusland

Alaska – The Alaska Purchase / V.S. koopt Alaska van Rusland (1867)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Alaska is de grootste staat van de Verenigde Staten qua oppervlakte. Om daar ongeveer een idee van te krijgen: voeg Duitsland, Frankrijk, Spanje en de Benelux samen en dan komen we in de buurt. De totale oppervlakte is 1.481.347 km².
Het aantal inwoners echter is slechts 728.903, volgens de laatste gegevens uit 2020.

Kaart van Alaska (© freeworldmaps.net)

Vanaf het derde kwart van de 17e eeuw tot 1867 was Alaska een Russische kolonie onder de naam Russisch Amerika, met als hoofdstad Novo-Arkhangelsk (tegenwoordig Sitka genaamd).

Sitka,tot 1867 Novo Archangelsk, hoofdstad van Russisch Amerika, tekening uit 1869 van Frederick Whymper (1838-1901)

De Russen besteedden nooit veel aandacht aan het immense gebied en koloniseerden het nauwelijks, waardoor het onder leiding van de Russisch-Amerikaanse Maatschappij, ternauwernood winstgevend was. In de jaren ’60 van de 19e eeuw gingen de cijfers van Alaska zelfs in het rood. De Russisch-Amerikaanse Maatschappij liet zijn charter voor het gebied in 1861 verlopen en in de jaren erna werden de geluiden dat Rusland van Alaska afwilde steeds sterker.

Kaart van Russisch Amerika uit “Mitchell’s New General Atlas, containing maps of the various countries of the world, plans of cities, etc.”, published by S. Augustus Mitchell, Jr., 1860 (publiek domein)

Het was de Amerikaanse Minister van Buitenlandse Zaken, William H. Seward, die er in 1864 van vernam. Seward was met zijn grote belangstelling voor de walvisvaart zeer geïnteresseerd en kreeg toestemming onderhandelingen te starten met een persoonlijke vriend van hem, de Russische minister en ambassadeur voor de V.S., baron Eduard von Stoeckl.

Links: William H. Seward (1801-1872) in de jaren ’60 van de 19e eeuw; onbekende fotograaf, restauratie door Adam Cuerden (publiek domein) / Rechts: Eduard von Stoeckl (1804-1892), portret tussen 1855 en 1865, van fotograaf Mathew Brady (1822-1896) (publiek domein)

Von Stoeckl was een groot voorstander van verkoop. Hij was bang dat het Verenigd Koninkrijk vanuit zijn kolonie Canada Alaska zou kunnen veroveren als Rusland met het V.K. in oorlog kwam.
Tevens wilden de Russen zich primair richten op ontginning van grondstoffen in Oost-Siberië.
Ook Stoeckl’s baas, Alexander II, tsaar van Rusland, koning van Polen en groothertog van Finland, was voorstander van verkoop.

Zo begonnen de onderhandelingen. De V.S. dachten eerst aan een aankoopsom van $ 5 miljoen dollar, maar dat vonden de Russen te weinig.

De cheque van $ 7,2 miljoen voor de aankoop van Alaska, gedateerd op 1 augustus 1868 (publiek domein)

Uiteindelijk werd men het op 30 maart 1867 eens over een prijs van $ 7,2 miljoen (zo’n $ 132 miljoen nu) en kon de overeenkomst getekend worden.

“Signing the Alaska Treaty of Cessation” , schilderij van Emanuel Leutze (1816-1868), met de officiële delegaties van de V.S. en Rusland, v.l.n.r.: Robert S. Chew (assistent van Seward en klerk BuZa), William H. Seward, William Hunter (2e assistent van de Minister van BuZa), Waldemar de Bodisco (secretaris van de Russische delegatie), Eduard von Stoeckl, Charles Sumner (voorzitter van de Senate Foreign Relations Committee) en Fred Seward (assistent van de Minister van BuZa en tevens zoon van William H. Seward) (© publiek domein / William H. Seward House, Auburn, New York)

Niet iedereen was blij met de aankoop: de publiek opinie was zeer verdeeld. Tegenstanders noemden aankoop Seward’s Folly (Seward’s Dwaasheid), Walrussia en Polar Bear Garden (IJsbeertuin).

Eerste pagina van de officiële ratificatie van de verkoop van Alaska, gedateerd 20 juni 1867; deze pagina vermeldt de complete titulatuur van Tsaar Alexander II (1818-1881) (National Archives and Records Administration / publiek domein)

De officiële overdracht was een half jaar later, op 18 oktober 1867 in het fort van Sitka, waarbij de Russische vlag gestreken werd en de Amerikaanse gehesen.
In eerste instantie werd Alaska, onder de naam Department of Alaska, bestuurd door militairen, maar vanaf 1884 werd het omgevormd tot het District of Alaska, met aan het hoofd een gouverneur die benoemd werd door de Amerikaanse president.

De eerste paar jaren was er van grote activiteit in de nieuwe aankoop nog geen sprake. Toen er echter in de jaren ’90 van de 19e eeuw goud gevonden werd in Alaska (en in het Canadese Yukon Territory) barstte de Gold Rush (Goudkoorts) los, waardoor duizenden mensen naar het gebied trokken om ook een graantje mee te pikken.

Ongedateerde foto, genomen tijdens de Gold Rush in Alaska, eind 19e/begin 20e eeuw (© publiek domein)

In 1906 werd Juneau de hoofdstad en vanaf 1912 werd Alaska een territorium (officieel een organized incorporated territory of the United States).
Pas op 7 juli 1958 geeft het Amerikaanse Congres toestemming voor toetreding van Alaska als staat binnen de Unie. Op 3 januari 1959 tenslotte, wordt Alaska de 49e staat.

De vlag

Vlag van Alaska (1927-heden)

De vlag is blauw met het sterrenbeeld Grote Beer (7 vijfpuntige gele sterren) plus de Poolster (een grotere vijfpuntige gele ster in de top van het uitwaaiende gedeelte).

In 1926 werd door het Alaska Department of the American Legion besloten dat Alaska zijn eigen vlag moest krijgen en organiseerde daartoe een ontwerpwedstrijd, maar dan wel een bijzondere: alleen schoolkinderen uit Alaska tussen de 12 en 18 jaar oud mochten meedoen.

Van de 142 inzendingen werd uiteindelijk het ontwerp van de toen 13-jarige John Bell (Benny) Benson, een weeskind uit Seward, gekozen. Hij verdiende daarmee een schoolbeurs van $ 1.000, een gouden horloge met een inscriptie van zijn vlagontwerp en een trip naar Washington, D.C., om zijn ontwerp te presenteren bij President Calvin Coolidge. Het reisje vond uiteindelijk niet plaats, maar op 2 mei 1927 werd de vlag officieel door het toenmalige territorium Alaska aangenomen.

De originele inzending uit 1926 van Benny Benson (© Alaska State Museum, Juneau)

Wat de symboliek van de vlag betreft: Benny Benson koos voor het blauw als verwijzing naar de kleur van de lucht boven Alaska en tevens voor het veel voorkomende vergeet-me-nietje (vanaf 1949 de ‘staatsbloem’).
Wat de Grote Beer (Ursa Major) betreft: net als in Nederland is dit sterrenbeeld circumpolair, wat zo veel wil zeggen dat hij nooit onder de horizon verdwijnt en mits onbewolkt, altijd aan de nachtelijke hemel te zien is.

Het sterrenbeeld Grote Beer (Ursa Major) (publiek domein)

Hoewel de Grote Beer uit veel meer sterren bestaat, zijn alleen de 7 helderste op de vlag vertegenwoordigd: deze sterren zijn ook met het blote oog makkelijk te zien, het gaat om Alioth, Dubhe, Alkaid, Mizar, Merak, Phad en Megrez.
Verder staat de Grote Beer ook symbool voor de in Alaska in groten getale voorkomende beren.

Benny Benson (1913-1972) in 1926, met zijn winnende ontwerp (© Alaska State Library Historical Collection)

De Poolster (Polaris) is als de Grote Beer in het zicht is, altijd makkelijk te vinden. Het is de helderste ster van het sterrenbeeld Kleine Beer (Ursa Minor).
Benny Benson wilde de noordelijke Poolster er graag bij hebben omdat hij er vanuit ging dat Alaska op termijn officieel een staat zou worden, waarmee Alaska dan de noordelijkste staat zou zijn. Dit maakte hij gelukkig nog mee in 1959, toen hij 46 was (hij overleed in 1972).
De vlag werd zonder wijzigingen van territoriumvlag een staatsvlag.

De vlag is altijd populair geweest. Dat bleek ook In 2001, toen de Amerikaanse vlaggenvereniging North American Vexillological Association (NAVA) onderzocht hoe het stond met de populariteit van de staten- en territoria-vlaggen van de V.S. en de provincievlaggen van Canada. Van de in totaal 72 vlaggen eindigde Alaska op een mooie 5e plaats.

Oekraïne – Три тижні війни / Drie weken oorlog

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Drie weken oorlog inmiddels. In deze door het dictatoriale en misdadige Russische regime geïnitieerde, totaal zinloze strijd, stijgt de ellende met de dag.

Slachtoffers

Om te beginnen met de aantallen burgerslachtoffers: die zijn enorm, maar lopen per bron ver uiteen.
Volgens Oleksiy Arestovych, adviseur van de Oekraïense president Zelensky, zijn er na Russische bombardementen alleen in de havenstad Marioepol al meer dan 2.500 burgerslachtoffers gevallen.
In Charkov, de zwaar bestookte tweede stad van het land, zijn volgens Oekraïense hulpdiensten inmiddels ruim 500 doden gevallen.
Voor de rest van het land zou het dodental inmiddels 691 bedragen.

Een brandende Russische T-90 tank in de buurt van Charkov, de tweede stad van Oekraïne (fotograaf onbekend)

Wat het aantal gesneuvelde Oekraïense militairen betreft: Oekraïne schat dat op 1.300, maar Amerikaanse inlichtingendiensten houden het op 2.000-4.000 doden.
Aan Russische kant zijn er 498 militairen gesneuveld zegt Rusland, maar ook hier hebben de Amerikanen een schatting van een heel andere orde: zo’n 3.500-6.000 Russische militairen zouden er gevallen zijn, waaronder inmiddels vier generaals.
Militaire experts noemen een cijfer van 8.000 gesneuvelde Russen, terwijl het Oekraïense leger 14.000 aanhoudt.
Wie er het dichtst bijzit is moeilijk na te gaan.

Kaart van 15 maart met in rozerood de delen van Oekraïne die Rusland inmiddels heeft bezet (schiereiland De Krim is al sinds 2014 onrechtmatig geannexeerd), de rode pijlen geven de richtingen van troepenbewegingen aan (© Viewsridge / publiek domein)

Het vorige week nog langzaam oprukkende Russische leger lijkt op verschillende plekken inmiddels tot stilstand te zijn gekomen. Bij de deels omsingelde hoofdstad Kiev lijken de Russen er niet tuk op de stad zelf in te trekken, wel worden de buitenwijken om de haverklap beschoten, wat tot grote branden en verwoestingen leidt.

Marioepol

Eerder deze week door een drone gemaakte beelden van het deels verwoeste Marioepol (screenshot)

De strijd van het deels platgegooide Marioepol gaat nog steeds door, waardoor de kust tussen de door de Russen bezette Krim en de opstandige republieken in het oosten van het land nog steeds niet compleet in Russische handen is.

Apocalyptisch beeld van de zwaar gehavende havenplaats Marioepol (screenshot)

Eergisteren konden 28.893 inwoners van Marioepol via humanitaire corridors uit de stad geëvacueerd worden. Eerdere pogingen tot evacuatie werden de afgelopen weken vrijwel onmogelijk gemaakt door Russische beschietingen.
Op dit moment moeten er nog zo’n 200.000 inwoners geëvacueerd worden. Het Russische leger staat geen noodhulp toe, terwijl de bevolking het moet stellen zonder verwarming, elektriciteit en stromend water.

Het Donetsk Regionaal Dramatheater (1887) in betere tijden (fotograaf onbekend / publiek domein)

Gisteren werd in Marioepol het Donetsk Regionaal Dramatheater gebombardeerd, waar op dat moment tussen de 1.000 en 1.200 mensen schuilden. Het theater is volgens lokale Twitter-accounts grotendeels verwoest. Over het aantal slachtoffers is nog niets bekend.
Een adviseur van de burgemeester van Marioepol zegt dat de ingang van de schuilkelder in het theater onder puin bedolven is. Door de constant doorgaande Russische beschietingen was het gisteren volgens hem onmogelijk om het puin weg te halen en te zoeken naar slachtoffers.
Vanmorgen meldde het Oekraïense parlementslid Serhiy Taroeta dat de schuilkelder onder het theater niet is verwoest en dat bergingswerkers inmiddels puin aan het ruimen zijn en dat er burgers levend uit de puinhoop zijn gekomen.

Het theater na de luchtaanval (screenshot)

Het Russische ministerie van Defensie ontkent verantwoordelijk te zijn voor de luchtaanval op het theater.
In een reactie wijst het Russische ministerie naar het Azov-bataljon, de extreemrechtse militie die de stad jaren geleden heroverde op pro-Russische rebellen. Het ministerie spreekt van een “bloedige provocatie” van de kant van de anti-Russische militie.

Loco-burgemeester Serhiy Orlov (1978) (© mrpl.city)

Loco-burgemeester Serhiy Orlov van Marioepol liet in een vandaag gepubliceerd interview met Forbes Oekraïne weten dat volgens zijn schatting 80 tot 90% van de stad is gebombardeerd. “Geen gebouw is onbeschadigd. Ofwel verwoest of beschadigd”.

Straatbeeld in het zwaar getroffen Marioepol (fotograaf onbekend)

Het laatste dodental van 2.358 dateert van afgelopen zondag. “Dat zijn de lichamen op straat. Er liggen nog mensen onder het puin van wie we het nog niet weten. Daarom kan dat aantal anderhalf tot twee keer zo groot zijn”.

Oekraïense vluchtelingen passeren de Poolse grens (© twitter Straz_Granicza)

Vluchtelingen

Inmiddels zijn 3 miljoen Oekraïense burgers gevlucht, volgens een schatting van de Verenigde Naties. Het grootste deel daarvan is naar Polen gevlucht, ruim 1,8 miljoen.

Vluchteling met haar kat (fotograaf onbekend)

Voor wat betreft de andere buurlanden van Oekraïne: Hongarije – 263.888, Slowakije – 213.000, Moldavië – 337.215, Roemenië – 453.432 (waarbij aangetekend moet worden dat inmiddels ook veelvluchtelingen zijn doorgereisd van het kleine Moldavië naar Roemenië) en ja, ook naar Rusland en Wit-Rusland zijn mensen gevlucht: respectievelijk 142.994 en 1.457, aldus de V.N.

Krijgsgevangenen

Vijf Russische krijgsgevangen soldaten tijdens een persconferentie eerder deze maand (screenshot)

Een stuk of twaalf (van de ongeveer 600) Russische krijsgevangenen is te zien geweest bij persconferenties, waarbij ze opvallende uitspraken deden. Eén soldaat zei het volgende: “Ik zou tegen onze commandant willen zeggen te stoppen met de terroristische aanvallen in Oekraïne, want als we teruggaan zullen we tegen hem in opstand komen.”
Een andere soldaat zei dat Poetin “…bevel heeft gegeven om misdaden te begaan. Niet om alleen maar Oekraíne te demilitariseren of om de Oekraïense strijdkrachten te verslaan, maar nu worden ook de steden van vredelievende burgers verwoest.”

Soldaat Andrei Iljitsj aan het woord tijdens de persconferentie (screenshot)

En een derde: “De misdaden die we begaan hebben: we zullen ter verantwoording worden geroepen.”
Of hier van Oekraïense zijde druk is uitgeoefend op deze militairen om zulke uitspraken te doen, kan overigens niet geverifieerd worden.

Verwoest appartementsgebouw in Kiev (screenshot)

Strijdverloop

Kiev is deels omsingeld, de Russen zitten op zo’n 15 tot 20 km van de stad, waardoor de buitenwijken binnen artilleriebereik zijn komen te liggen en inmiddels zwaar zijn beschoten met alle ellende van dien: verwoestingen en branden.

Een bejaarde vrouw wordt door de brandweer uit haar brandende flat gered in Kiev (screenshot)

Volgens deskundigen heeft Rusland echter te kampen met verliezen van manschappen en materieel en raakt op verschillende plaatsen de munitie op. Ook de voedselvoorziening voor de troepen lijkt niet op orde.
Rusland lijkt inmiddels bezig met een operatie om versterkingen aan te voeren, die soms zelfs uit het oosten van het immense land moeten komen.

Een brandende Russische T-72B3-tank (© Ukraine Weapons Tracker)

Het Oekraïense leger kwam met met cijfers aangaande het Russische militaire materieel. Er zouden inmiddels 430 tanks en 108 helicopters zijn uitgeschakeld, daarnaast 1.375 gepantserde gevechtsvoertuigen en 190 artilleriesystemen. Maar ook hier geldt: het is niet te verifïëren.
Het onafhankelijke onderzoekscollectief Oryx komt op een totaal van 1.349 uitgeschakelde militaire voertuigen, dus dat komt min of meer in buurt van de cijfers die het Oekraïense leger naar buiten bracht.
Aan de Oekraïense kant zijn er uiteraard ook verliezen. Oryx noemt hier het getal van zo’n 360 uitgeschakelde militaire voertuigen.

Een van de vele verloren gegane Russische tanks (fotograaf onbekend)

Rusland heeft inmiddels voor het eerst publiekelijk toegegeven dat de strijd niet bepaald vlekkeloos verloopt. Commandant van de Nationale Garde, Viktor Zolotov, een vertrouweling van Poetin, gaf afgelopen zondag aan dat hij inderdaad moest erkennen dat “niet alles zo snel gaat als we graag hadden gewild, maar we gaan stap voor stap op ons doel af en zullen overwinnen”.

Tsjernobyl

De stroomtoevoer van de kerncentrale Tsjernobyl, die vorige week net op tijd hersteld was, is opnieuw schade toegebracht, meldde de Oekraïense netbeheerder Ukrenergo. Russische militairen hebben een hoogspanningskabel beschadigd, waardoor er opnieuw een ploeg van installateurs zal moeten afreizen om de schade hopelijk op tijd te herstellen. De in 1986 deels ontplofte centrale draait nu weer op noodgeneratoren. Stroom is essentieel om radioactief materiaal te kunnen blijven koelen.

De kerncentrale van Tsjernobyl (fotograaf onbekend)

Onderhandelingen

Ondertussen wordt er nog steeds onderhandeld tussen Oekraïne en Rusland, waarbij de Financial Times gisteren meldde dat er achter de schermen aan een zogenaamd neutraliteitsplan gewerkt zou zijn, bestaand uit 15 punten.
Volgens dit plan zou er een wapenstilstand moeten komen en de belofte dat Rusland zich terugtrekt uit Oekraïne.
Op zijn beurt zou Oekraïne dan moeten afzien van een lidmaatschappen van de NAVO en de EU, mag het land geen buitenlandse strijdkrachten meer toelaten en buitenlandse wapens in bezit hebben en een algemene demilitarisatie uitvoeren.
De krant baseert zich op drie bronnen die bij de onderhandelingen betrokken zijn.
Oekraïense media melden dat een ontmoeting tussen Zelensky en Poetin zou worden voorbereid.

Jean-Yves Le Drian (1947), minister van Buitenlandse Zaken van Frankrijk (screenshot)

Jean-Yves Le Drian, de Franse minister van Buitenlandse Zaken zei hier gisteren over dat hij denkt dat Rusland alleen maar doet alsof het onderhandelt. “Met een pistool tegen het hoofd valt niet te praten”, zo zei hij.

Oorlogsmisdadiger

Ook de Amerikaanse president Biden liet gisteren van zich horen. Tegenover verslaggevers in het Witte Huis zei hij desgevraagd zijn Russische ambtsgenoot Poetin als een oorlogsmisdadiger te beschouwen.

Biden op het moment dat hij Poetin een oorlogsmisdadiger noemt (screenshot)

Als door een adder gebeten reageerde het Kremlin vrijwel onmiddellijk. In een verklaring van staatspersbureau Tass wordt Biden’s uitspraak onacceptabel genoemd en wordt het bestempeld als “onvergeeflijke taal”.
De Amerikaanse Senaat nam in de nacht van dinsdag op woensdag al een resolutie aan waarin Poetin wordt bestempeld als oorlogsmisdadiger.

De Verenigde Staten lieten verder weten dat er een extra bedrag van 1 miljard dollar (904.510.000,00 euro) wordt uitgetrokken voor wapens voor Oekraïne, het zou dan gaan om tactische drones, raket- en granaatwerpers, geweren, machinegeweren, kogelvrije vesten en munitie.

Inmiddels is de Russische economie door alle westerse sancties in zwaar weer beland: de roebel is ingestort en de schuldpapieren van Rusland zijn afgewaardeerd naar ‘junk’, oftewel rommel.
De volgende stap is een mogelijke wanbetaling door Rusland, die investeerders miljarden zou kunnen kosten.

Treinreis premiers

De drie premiers van Polen, Tsjechië en Slovenië (plus de vice-premier van Polen) buigen zich over een landkaart van Oekraïne voor hun vertrek – van links naar rechts: Janez Janša (Slovenië), Mateusz Morawiecki (Polen), Jarosłav Kaczyński (vice-premier Polen) en Petr Fiala (Tsjechië) (© twitter Mateusz Morawiecki)

Dan was er nog de opvallende reis van de premiers van Polen, Tsjechië en Slovenië, die eergisteren per trein naar Kiev reisden en daar spraken met president Zelensky en om hem steun te betuigen.
Gisterochtend vroeg keerde het trio weer veilig terug in Polen.

De premiers werden op 15 maart ontvangen door president Zelensky (links op de foto) (screenshot)

Internationaal Gerechtshof en Raad van Europa

Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag (het hoogste gerechtelijke orgaan van de VN), heeft gisteren bepaald dat Rusland het militaire geweld per direct moet staken. Het betrof de uitspraak in een spoedzaak die was aangespannen door de Oekraïense president Zelensky.
Dertien van de vijftien rechters stemden voor het onmiddellijk beëindigen van het geweld, twee stemden tegen.
Volgens Oekraïne schendt Rusland het Genocideverdrag van 1948 door Oekraïne ten onrechte te betichten van het plegen van genocide en die beschuldiging te gebruiken als reden voor de invasie.
Rusland stelt dat men handelt uit zelfverdediging en heeft verder laten weten dat het Hof wat hen betreft niet ontvankelijk is.
Uitspraken van het ICJ zijn bindend, maar het Hof heeft geen instrumenten om landen te dwingen er gevolg aan te geven.

Rechters van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag (fotograaf onbekend)

Nog voordat de Raad van Europa (een instituut wat de eenheid tussen Europese lidstaten bevorderd) Rusland het lidmaatschap kon ontnemen (de vergadering daarvoor stond op het punt van beginnen), trok Rusland zich uit eigen beweging terug. Tegelijkertijd kondigden de Russen aan ook uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens te stappen.

Marina Ovsjannikova

Nieuwspresentatrice Kateryna Andreyeva presenteert nietsvermoedend het door de staat streng gecontroleerde nieuwsprogramma (screeenshot)

Niet minder opvallend was de actie van de Russische tv-producente Marina Ovsjannikova, werkzaam bij Channel One Russia (Pervyj kanal). Op 14 maart, tijdens een live-nieuwsuitzending over de Russische invasie (een verboden woord in Rusland), verscheen ze plotseling in beeld, achter nieuwspresentatrice Kateryna Andreyeva, met een handgeschreven anti-oorlogsposter.

Plotseling loopt tv-producente Marina Ovsjannikova achter haar langs met een protestbord dat de tv-kijkers vertelt dat ze worden voorgelogen (screenshot)

De tekst, deel in het Engels, deels in het Russisch luidde:  “Geen oorlog, stop de oorlog, geloof de propaganda niet, hier liegen ze tegen jullie, Russen zijn tegen oorlog”.
Na acht seconden werd er weggeschakeld, kort erna werd Ovsjannikova door de politie aangehouden.
Op 15 maart werd ze door een rechtbank in Moskou veroordeeld tot een boete van 30.000 roebel (± 250 euro) “wegens het organiseren van een ongeoorloofd openbaar evenement.”
Overigens kan dit nog een staartje hebben: ze kan wellicht later ook nog berecht worden voor het verspreiden van valse informatie over het Russische leger. Daar staat een gevangenisstraf van 15 jaar op volgens de wet die hierover onlangs is aangenomen.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Bulgarije – Националният празник / Nationale Feestdag (1878)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Deze dag herinnert aan de de 3e maart 1878, toen Bulgarije zich met behulp van de Russen bevrijdde van de Ottomaanse (Turkse) overheersing. De Bulgaren waren in 1876 al in het geweer gekomen tegen de Ottomanen, maar dat werd toen de kop ingedrukt. Toen de Russen echter in 1877 het Ottomaanse Rijk de oorlog verklaarden, keerde het tij.
Na de Russische overwinning werd op 3 maart 1878 het Verdrag van San Stefano getekend, waarbij Bulgarije na 500 jaar overheersing een autonoom prinsdom werd.

Treaty_of_San_Stefano.jpg
Ondertekening van het Verdrag van San Stefano (London Illustrated News, artiest onbekend)

Zeven jaar later, in 1885, ‘annexeerde’ Bulgarije het zuidelijk gelegen Oost-Roemelië, wat bij het verdrag van 1878 officieel aan Bulgarije was toegewezen, maar wat in de praktijk nog steeds bestuurd werd door het Ottomaanse Rijk. Dit leidde op zijn beurt weer tot een oorlog met Servië. Op 24 maart 1886 werd het Tophane Verdrag ondertekend, wat Bulgarije zeggenschap gaf over Oost-Roemelië, hoewel het officieel niet onder het grondgebied van het prinsdom Bulgarije viel.
Officiële samenvoeging van de twee landsdelen werd pas een feit op 6 september 1908 (Herenigingsdag), eveneens een Bulgaarse feestdag.

Bulgarije na Tophane
Bulgarije in het geel, Oost-Roemelië in het oranje

De vlag

Vlag van Bulgarije (1879-1946 en 1990-heden)

De vlag is een horizontale driekleur in wit, groen en rood. Hij laat eigenlijk goed zien hoe dankbaar de Bulgaren waren voor de Russische hulp in 1878. Hij is identiek aan de Russische vlag, alleen de blauwe baan werd vervangen door een groene.

De kleuren hebben geen historische achtergrond, maar worden symbolisch uitgelegd: wit staat voor arbeidsvreugde, vrede en vrijheid, groen vruchtbaarheid, landbouw en de bossen, rood voor het voor de vrijheid vergoten bloed.

Kaart van Bulgarije (© freeworldmaps.net)

In z’n communistische tijd tussen 1946 en 1990, werd de vlag met het socialistische wapen gevoerd en wel in de witte baan aan de broekingszijde. Dit wapen is in die jaren in totaal vier keer enigszins veranderd. De afbeelding laat de laatste versie zien, die in gebruik was tussen 1971 en 1990.

Vlag van Bulgarije (1971-1990)

Oekraïne – Тиждень війни / Eén week oorlog

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Vandaag is het een week geleden dat het misdadige regime van de Russische president Poetin de soevereine staat Oekraïne binnenviel. Het voorspelde weinig goeds en dat is helaas bewaarheid.
Met redes bol van leugens en vol dreiging probeerde de dictator zijn inval te legitimeren.
Zijn trouwe stromannen en jaknikkers Dimitri Medvedev (ex-president, ex-premier en nu leider van de partij Verenigd Rusland) en Sergej Lavrov (minister van Buitenlandse Zaken) droegen hun steentje bij met leugenachtige toespraken.

Screenshot van het politiebureau in Charkov na een Russische raketaanval

Hoofdstad Kiev en de tweede stad Charkov zijn nog niet gevallen, maar Poetin heeft de druk opgevoerd en een 64 km lang militair konvooi is vanuit vazalstaat Wit-Rusland onderweg naar Kiev en inmiddels in tweeën gesplitst en dat voorspelt weinig goeds.

Paddenstoelwolk in de omgeving van Charkov, vermoedelijk het resultaat van een clusterbom op een munitiedepot (screenshots)

Bij Charkov werd een enorme paddenstoelwolk waargenomen bij het opblazen van een munitiedepot. Experts vermoeden dat het om een vacuümbom gaat, een zeer omstreden wapen. Daar blijft het niet bij, het lijkt erop dat Poetin tevens clusterbommen inzet. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch zegt overtuigd te zijn van het gebruik van van dit zeer omstreden explosief. Een clusterbom bevat niet één, maar honderden kleinere explosieven.

Het Vrijheidsplein in Charkov na een Russische raketaanval (screenshot)

De havenstad Marioepol (aan de Zee van Asov) is inmiddels gevallen en in Chersov (aan de Zwarte Zee) lijkt dat een kwestie van tijd. Het ziet er naar uit dat er in Marioepol veel slachtoffers zijn te betreuren, het gaat waarschijnlijk om honderden doden. Een wijk van 130.000 inwoners aan de rivier de Kalmioes is volgens de loco-burgemeester vrijwel totaal verwoest.

De toestand gisteren, 2 maart (© Institute for the Study of War)

Het is erg moeilijk een betrouwbaar beeld te krijgen over de aantallen slachtoffers, maar Oekraïense autoriteiten en hulpdiensten houden het op meer dan 2.000 doden.
In een gisteren opgenomen video zegt president Zelensky van Oekraïne dat er bijna 6.000 Russen zijn gedood in de eerste zes dagen van de oorlog (Rusland houdt het op 498).

Maar de cijfers lopen sterk uiteen, afgelopen maandag hield het Pentagon, het Amerikaanse ministerie van Defensie het op 1.500 doden aan beide zijden, maar dat was voordat de havenstad Marioepol viel.

Verder werd er een woonwijk in de westelijk van Kiev gelegen stad Zjytomyr verwoest door een Russische raketaanval.

Screenshot van de aanval op de 385 m hoge tv-toren van Kiev

Eergisteren werden bij een aanval op de TV-toren van Kiev vijf mensen gedood. Hoewel een aantal zenders uitviel, zijn er daar inmiddels ook al weer een paar van in de lucht.
De toren staat bij het herdenkingsmonument voor de Holocaust, Babyn Jar. In 1941 vermoordden de nazi’s daar ruim 33.000 Joden.

Ondertussen is al meer dan een miljoen Oekraïeners op de vlucht geslagen. Volgens vluchtelingenorganisatie UNHCR zou dat aantal op kunnen lopen tot vier miljoen. De meeste vluchtelingen zijn tot nu toe in de buurlanden Polen, Hongarije, Roemenië en Moldavië terechtgekomen, velen van hen zullen uiteindelijk verder Europa intrekken.

Oekraïense vluchtelingen bij de grens met Roemenië (fotograaf onbekend)

Dat de westerse wereld zich als één blok achter Oekraïne zou scharen en de ene na de andere economische sanctie op elkaar stapelde en het luchtruim sloot voor Russische vliegtuigen (waar de Verenigde Staten zich gisteren bij aansloten) zal Poetin van te voren niet hebben kunnen bedenken, gewend als hij is aan de westerse onmacht het met elkaar eens te zijn.

President Volodymyr Zelensky van Oekraïne na zijn toespraak tot het Europese Parlement op 1 maart, terwijl hij een staande ovatie krijgt (screenshot)

Vijf zenders van het Russische televisienetwerk RT en persbureau Sputnik mogen in de EU niet meer uitzenden vanwege “de systematische manipulatie van informatie en desinformatie door het Kremlin”.
Google heeft besloten de Russische staatsmedia te weren uit zijn nieuwsrubriek.
Wereldvoetbalbond FIFA en de Europese voetbalbond UEFA sluiten Russische voetbalteams voorlopig uit van internationaal voetbal en verbreekt UEFA het sponsorcontract met de Russische oliegigant Gazprom.
Apple stopt voorlopig met de verkoop van al zijn producten in Rusland.

Het Amerikaanse Congres tijdens de eerste State of the Union van president Joe Biden, screenshot van het moment waarop er een staande ovatie klinkt als steun voor Oekraïne

In zijn eerste State of the Union, de Amerikaanse troonrede, besteedde president Biden een kwartier aan de crisis en waarschuwde hij de Russische dictator dat er nog meer economisch onheil op hem wachtte: “He has no idea what’s coming.”

Het trieste aan dit alles is dat dit een volslagen bizarre oorlog is, waar geen enkele reden voor te bedenken valt. Een oorlog beginnen is niet zo moeilijk, maar hoe het verder verloopt en eindigt, is altijd ongewis.

De Brandenburger Tor in Berlijn in de kleuren van de Oekraïense vlag (screenshot)

Ondertussen lijkt de Oekraïense vlag door de hele westerse wereld geadopteerd te zijn, zowel bij demonstraties tegen de oorlog, wapperend vanaf allerlei gebouwen of als verlichting, zoals het Sydney Opera House, de Brandenburger Tor (Berlijn), de Erasmusbrug (Rotterdam), de Eiffeltoren (Parijs), the London Eye, St. George’s Hall (Liverpool), Het Colosseum (Rome), Downing Street 10 (Londen), Flinders Street Station (Melbourne), het Paleis van Cultuur en Wetenschap (Warschau), de Allianz Arena (München), het stadhuis van Toulouse, Los Angeles City Hall, de Cortes Generales (Madrid), de Drie Kruizen in Vilnius, het stadhuis van Lissabon, de Burj Khalifa (’s werelds hoogste gebouw) in Dubai, de gebouwen van de EU in Brussel, het stadhuis van Utrechthet Empire State Building (New York), de Grote Kerk in Breda en zo kunnen we nog wel even doorgaan.

De zojuist aangebrachte verlichting op de tv-toren van Goes, 2 maart (© etcetera.plus)

Gisteravond kwam daar nog een gebouw bij: de 137 m hoge tv-toren van Goes.

Close-up van de ringen van de Goese tv-toren in de kleuren van de Oekraïense vlag, 2 maart (© etcetera.plus)

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

Estland – Eesti Vabariigi Astapäev / Onafhankelijkheidsdag (1918)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

24 februari is de nationale feestdag van Estland. Herdacht wordt dat het land op die datum in 1918 een onafhankelijke republiek werd. Tot die tijd was Estland een onderdeel van het Russische keizerrijk. Met de instorting daarvan, na de Russische Revolutie eind 1917, was de weg vrij voor een eigen koers.

Kaart van Estland (© freeworldmaps.net)

Hoewel het zogenaamde Manifest van alle volkeren, waarin de onafhankelijkheid werd uitgeroepen één dag eerder, op 23 februari al een feit was (in de havenstad Pärnu), werd het pas één dag later officieel, na publicatie in de hoofdstad Tallinn.
Op 2 februari 1920 werd tussen Estland en Rusland het Tartu Vredesakkoord gesloten, waarmee de status van Estland als onafhankelijk land definitief een feit werd.

estland ondertekening
Ondertekening van het Tartu Vredesakkord op 2 februari 1920. Links de Estse vertegenwoordiger Jaan Poska, rechts die uit Sovjet-Rusland, Adolf Joffe (© Eesti Ajaloomuuseum)

De geschiedenis is bekend: vanaf de Tweede Wereldoorlog werden de Baltische staten, waaronder Estland, wederom bezet en het einde van die oorlog bracht daarin geen verandering. Op 8 mei 1990, met het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, werd de onafhankelijkheid opnieuw uitgeroepen.

Onafhankelijkheidsdag wordt normaliter gevierd met vuurwerk, concerten, parades en feesten, deels op de 23e, deels op de 24e februari. Een officiële parade met receptie, waarbij de president decoraties uitdeelt en een toespraak houdt, wordt ieder jaar in een andere stad georganiseerd.

De vlag

Vlag Estland
Vlag van Estland

De vlag is een horizontale driekleur in blauw, zwart en wit. De kleuren vinden hun ietwat ongewone oorsprong in de studentenvereniging Vironia in de universiteitsstad Tartu. Deze vereniging, opgericht in 1881, wilde zich onderscheiden door een vlag. Dat werd de vlag die we tegenwoordig als de nationale Estse vlag kennen. Bronnen spreken elkaar tegen over wanneer de vlag voor het eerst te zien dan wel uitgestoken werd, óf op 17 óf op 29 september 1881.

estland kaart
Links: wapen van de studentenvereniging Vironia (1925-heden) / Rechts: de kaart van Estland (© freeworldmaps.net)

Dan circuleert er ook nog een datum van 4 juni 1884 en dat is de dag die de Estse regering aanhoudt voor de Vlagdag. In deze versie zou de vlag gemaakt zijn in Tartu, door een ploeg naaisters onder leiding van Paula Hermann, de vrouw van dr. Karl August Hermann, een erelid van de studentenvereniging. Deze was voor het eerst te zien tijdens een kerkdienst in Otepää; tijdens deze dienst zou de vlag gezegend zijn.

estland portretten
Links: Karl August Hermann (1885-1909) / Midden: Paula Hermann, uit de groepsfoto rechts ‘gelicht’ / Rechts: Paula Hermann met de groep naaisters die de eerste vlag van Estland naaiden (© tartu.postimees.ee)

De gebruikte kleuren werden uitgelegd als blauw voor de hemel, zwart voor het land en wit voor de sneeuw. Toen deze vlag in 1896 tijdens een zangfestijn werd gebruikt als demonstratie tegen de Russische overheersers, werd hij prompt verboden. Daarmee bereikte de vlag onmiddellijk de status van nationaal symbool.

Vanaf 1918 tot 1940 was het de nationale vlag van Estland. Daarna werd de vlag opnieuw verboden. Vanaf 1990 is hij in ere hersteld. Kennelijk vond men de verklaring van de kleuren door de studenten in 1881 iets te makkelijk, want allerlei symboolwaardes zijn er inmiddels aan toegevoegd.
Het blauw staat dan voor geloof, trouw en toewijding. Ook worden lucht, zee en meren genoemd. Het zwart zou symbool zijn voor het ‘zwarte’ verleden van Estland, in de zin van het vele lijden van de Esten onder vreemde overheersers. Het wit wordt uitgelegd als het streven naar verlichting en deugd, maar ook als de kleur van de bast van de berk en door de middernachtzon beschenen nachten.

Slowakije – Den Vziniku Slovenskej Republiky / Oprichtingsdag van de Slowaakse Republiek (1993)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

1 januari 1993 is de datum waarop Tsjechoslowakije officieel werd opgesplitst in de de twee republieken waaruit het land bestond, nl. Tsjechië en Slowakije, nu beiden als onafhankelijke staten. In de jaren na de zgn. Fluwelen Revolutie, die het einde betekende voor de communistische overheersing, werd de scheiding voorbereid.

Gedenkplaat op het SNP-plein (Slowaaks Nationaal Opstandsplein) in Bratislava, de tekst luidt: “Alleen hij die zijn vrijheid heeft gewonnen, is die waardig.” Op dat moment, in november 1989, besloten we de verantwoordelijkheid voor de toekomst in eigen hand te nemen. We hebben besloten het communisme te beëindigen en vrijheid en democratie te vestigen. (foto: Jozef Kotulič)

Officieel staat het bekend als De ontmanteling van Tsjechoslowakije (in het Slowaaks Rozdelenie Česko-Slovenska), maar in de volksmond heet het De fluwelen scheiding. Vandaag dus 29 jaar geleden.

De vlag

Vlag van Slowakije

De vlag van Slowakije stamt uit 1848 en is er een uit de zgn. pan-slavische vlaggenfamilie, met als oorsprong de Nederlandse vlag.
Toen tsaar Peter de Grote zijn licht opstak in de Nederlanden in 1697, kwam hij danig onder de indruk van de Nederlandse scheepsbouw en de organisatie van de marine.
Terug in Rusland introduceerde hij een handelsvlag gebaseerd op de Nederlandse driekleur: wit-blauw-rood (nu de nationale vlag). Dit op zijn beurt beïnvloedde weer andere landen dezelfde driekleur te gebruiken en die enigszins aan te passen.
We zien de kleuren terug in de huidige vlaggen van o.a. Servië, Slovenië, Kroatië en Tsjechië.

Direct na het einde van het communisme, tussen 1989 en 1992, gebruikte Slowakije als landsdeel de vlag zonder het staatswapen en was daardoor identiek aan die van Rusland. Dat was onhandig, en op 1 september 1992 werd de nieuwe vlag aangenomen met staatswapen.

De vlag zelf dan: het is een horizontale driekleur in wit, blauw en rood en toont het staatswapen over de middelste blauwe baan, dichtbij de broekingszijde. Het wapen is schildvormig in rood, de onderkant wordt ingenomen door een blauwkleurige heuvel met drie toppen. Vanuit de middelste top verheft zich een zilveren dubbelkruis. Het is al een oud symbool, en wordt ook gebruikt door het nabijgelegen Hongarije in zijn staatswapen, waar de heuvel groen is. Daar staan de drie toppen voor de bergen Tatra, Matra en Fatra. Het zilveren dubbelkruis staat voor drie heiligen: Benedictus, Konstantinos en Methodios.

Links: Wapen van Slowakije (1990-heden) / Rechts: Ladislav Čisárik jr (1953-2017) (© Pavel Kasti)

De huidige versie van het Slowaakse wapen werd getekend door Ladislav Cisárik jr in 1990.

Tot slot twee afgeleide vlaggen: de eerste is een ‘omgedraaide’ vlag. Hierbij is de vlag gekanteld en verlengd, waardoor het dus een soort banier wordt. Dit soort vlaggen is vrij gebruikelijk in Oost-Europa. Het symbool op de vlag -in dit geval het wapen- kantelt niet mee en blijft uiteraard horizontaal.
De tweede vlag is die van de president.

Links: Gekantelde vlag van Slowakije / Rechts: Vlag van de Slowaakse president

Alaska – Debuut Amerikaanse vlag na The Alaska Purchase (1867)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Alaska is de grootste staat van de Verenigde Staten qua oppervlakte. Om daar ongeveer een idee van te krijgen: voeg Duitsland, Frankrijk, Spanje en de Benelux samen en dan komen we in de buurt. De totale oppervlakte is 1.481.347 km².
Het aantal inwoners echter is slechts 728.903, volgens de laatste gegevens uit 2020.

Kaart van Alaska (© freeworldmaps.net)

Vanaf het derde kwart van de 17e eeuw tot 1867 was Alaska een Russische kolonie onder de naam Russisch Amerika, met als hoofdstad Novo-Arkhangelsk (tegenwoordig Sitka genaamd).

Sitka,tot 1867 Novo Archangelsk, hoofdstad van Russisch Amerika, tekening uit 1869 van Frederick Whymper (1838-1901)

De Russen besteedden nooit veel aandacht aan het immense gebied en koloniseerden het nauwelijks, waardoor het onder leiding van de Russisch-Amerikaanse Maatschappij, nauwelijks winstgevend was. In de jaren ’60 van de 19e eeuw gingen de cijfers van Alaska zelfs in het rood. De Russisch-Amerikaanse Maatschappij liet zijn charter voor het gebied in 1861 verlopen en in de jaren erna werden de geluiden dat Rusland van Alaska afwilde steeds sterker.

Kaart van Russisch Amerika uit “Mitchell’s New General Atlas, containing maps of the various countries of the world, plans of cities, etc.”, published by S. Augustus Mitchell, Jr., 1860 (publiek domein)

Het was de Amerikaanse Minister van Buitenlandse Zaken, William H. Seward, die er in 1864 van vernam. Seward was met zijn grote belangstelling voor de walvisvaart zeer geïnteresseerd en kreeg toestemming onderhandelingen te starten met een persoonlijke vriend van hem, de Russische minister en ambassadeur voor de V.S., baron Eduard von Stoeckl.

Links: William H. Seward (1801-1872) in de jaren ’60 van de 19e eeuw; onbekende fotograaf, restauratie door Adam Cuerden (publiek domein) / Rechts: Eduard von Stoeckl (1804-1892), portret tussen 1855 en 1865, van fotograaf Mathew Brady (1822-1896) (publiek domein)

Von Stoeckl was een groot voorstander van verkoop. Hij was bang dat het Verenigd Koninkrijk vanuit zijn kolonie Canada Alaska zou kunnen veroveren als Rusland met het V.K. in oorlog kwam.
Tevens wilden de Russen zich primair richten op ontginning van grondstoffen in Oost-Siberië.
Ook Stoeckl’s baas, Alexander II, tsaar van Rusland, koning van Polen en groothertog van Finland, was voorstander van verkoop.

Zo begonnen de onderhandelingen. De V.S. dachten eerst aan een aankoopsom van $ 5 miljoen dollar, maar dat vonden de Russen te weinig.

De cheque van $ 7,2 miljoen voor de aankoop van Alaska, gedateerd op 1 augustus 1868 (publiek domein)

Uiteindelijk werd men het op 30 maart 1867 eens over een prijs van $ 7,2 miljoen (zo’n $ 132 miljoen nu) en kon de overeenkomst getekend worden.

“Signing the Alaska Treaty of Cessation” , schilderij van Emanuel Leutze (1816-1868), met de officiële delegaties van de V.S. en Rusland, v.l.n.r.: Robert S. Chew (assistent van Seward en klerk BuZa), William H. Seward, William Hunter (2e assistent van de Minister van BuZa), Waldemar de Bodisco (secretaris van de Russische delegatie), Eduard von Stoeckl, Charles Sumner (voorzitter van de Senate Foreign Relations Committee) en Fred Seward (assistent van de Minister van BuZa en tevens zoon van William H. Seward) (© publiek domein / William H. Seward House, Auburn, New York)

Niet iedereen was blij met de aankoop: de publiek opinie was zeer verdeeld. Tegenstanders noemden aankoop Seward’s Folly (Seward’s Dwaasheid), Walrussia en Polar Bear Garden (IJsbeertuin).

Eerste pagina van de officiële ratificatie van de verkoop van Alaska, gedateerd 20 juni 1867; deze pagina vermeldt de complete titulatuur van Tsaar Alexander II (1818-1881) (National Archives and Records Administration / publiek domein)

De officiële overdracht was een half jaar later, op 18 oktober 1867 in het fort van Sitka, waarbij de Russische vlag gestreken werd en de Amerikaanse gehesen. En dat is vandaag 154 jaar geleden.
In eerste instantie werd Alaska, onder de naam Department of Alaska, bestuurd door militairen, maar vanaf 1884 werd het omgevormd tot het District of Alaska, met aan het hoofd een gouverneur die benoemd werd door de Amerikaanse president.

De eerste paar jaren was er van grote activiteit in de nieuwe aankoop nog geen sprake. Toen er echter in de jaren ’90 van de 19e eeuw goud gevonden werd in Alaska (en in het Canadese Yukon Territory) barstte de Gold Rush (Goudkoorts) los, waardoor duizenden mensen naar het gebied trokken om ook een graantje mee te pikken.

Ongedateerde foto, genomen tijdens de Gold Rush in Alaska, eind 19e/begin 20e eeuw (© publiek domein)

In 1906 werd Juneau de hoofdstad en vanaf 1912 werd Alaska een territorium (officieel een organized incorporated territory of the United States).
Pas op 7 juli 1958 gaf het Amerikaanse Congres toestemming voor toetreding van Alaska als staat binnen de Unie. Op 3 januari 1959 tenslotte, werd Alaska de 49e staat.

De vlag

Vlag van Alaska (1927-heden)

De vlag is blauw met het sterrenbeeld Grote Beer (7 vijfpuntige gele sterren) plus de Poolster (een grotere vijfpuntige gele ster in de top van het uitwaaiende gedeelte).

In 1926 werd door het Alaska Department of the American Legion besloten dat Alaska zijn eigen vlag moest krijgen en organiseerde daartoe een ontwerpwedstrijd, maar dan wel een bijzondere: alleen schoolkinderen uit Alaska tussen de 12 en 18 jaar oud mochten meedoen.

Van de 142 inzendingen werd uiteindelijk het ontwerp van de toen 13-jarige John Bell (Benny) Benson, een weeskind uit Seward, gekozen. Hij verdiende daarmee een schoolbeurs van $ 1.000, een gouden horloge met een inscriptie van zijn vlagontwerp en een trip naar Washington, D.C., om zijn ontwerp te presenteren bij President Calvin Coolidge. Het reisje vond uiteindelijk niet plaats, maar op 2 mei 1927 werd de vlag officieel door het toenmalige territorium Alaska aangenomen.

De originele inzending uit 1926 van Benny Benson (© Alaska State Museum, Juneau)

Wat de symboliek van de vlag betreft: Benny Benson koos voor het blauw als verwijzing naar de kleur van de lucht boven Alaska en tevens voor het veel voorkomende vergeet-me-nietje (vanaf 1949 de ‘staatsbloem’).
Wat de Grote Beer (Ursa Major) betreft: net als in Nederland is dit sterrenbeeld circumpolair, wat wil zeggen dat hij nooit onder de horizon verdwijnt en mits onbewolkt, altijd aan de nachtelijke hemel te zien is.

Het sterrenbeeld Grote Beer (Ursa Major) (publiek domein)

Hoewel de Grote Beer uit veel meer sterren bestaat, zijn alleen de 7 helderste op de vlag vertegenwoordigd: deze sterren zijn ook met het blote oog makkelijk te zien, het gaat om Alioth, Dubhe, Alkaid, Mizar, Merak, Phad en Megrez.
Verder staat de Grote Beer ook symbool voor de in Alaska in groten getale voorkomende beren.

Benny Benson (1913-1972) in 1926, met zijn winnende ontwerp (© Alaska State Library Historical Collection)

De Poolster (Polaris) is als de Grote Beer in het zicht is, altijd makkelijk te vinden. Het is de helderste ster van het sterrenbeeld Kleine Beer (Ursa Minor).
Benny Benson wilde de noordelijke Poolster er graag bij hebben omdat hij er vanuit ging dat Alaska op termijn officieel een staat zou worden, waarmee Alaska dan de noordelijkste staat zou zijn. Dit maakte hij gelukkig nog mee in 1959, toen hij 46 was (hij overleed in 1972).
De vlag werd zonder wijzigingen van territoriumvlag een staatsvlag.

De vlag is altijd populair geweest. Dat bleek ook In 2001, toen de Amerikaanse vlaggenvereniging North American Vexillological Association (NAVA) onderzocht hoe het stond met de populariteit van de staten- en territoria-vlaggen van de V.S. en de provincievlaggen van Canada. Van de in totaal 72 vlaggen eindigde Alaska op een mooie 5e plaats.

Slowakije – Deň Ústavy Slovenskej republiky / Grondwetdag van de Slowaakse Republiek (1992)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Met het einde van het communisme in Tsjechoslowakije in 1989 kwam het land in heel ander vaarwater. Al snel was daar de wens van het oostelijke landsdeel Slowakije zich af te scheiden van Tsjechië. In 1992 was het zover: de Slowaakse Nationale Raad keurde de nieuwe grondwet, gebaseerd op die van Tsjechoslowakije uit 1920, goed. Op 3 september werd het ondertekend en vanaf 1 oktober trad het in het grootste deel van het land in werking (voor sommige delen van Slowakije gebeurde dat pas op 1 januari 1993).

Kaart van Slowakije (© freeworldmaps.net)

Deze vreedzame scheiding van de twee landsdelen wordt in Tsjechië de Fluwelen revolutie genoemd, in Slowakije staat het bekend als de Vriendelijke revolutie. 1 september is een vrije dag in Slowakije met markten, concerten en diverse andere festiviteiten. Het Slowaakse parlementsgebouw is op deze dag te bezoeken, evenals het ernaast gelegen Kasteel van Bratislava, wat ’s avonds verlicht wordt.

De vlag

slowakije 01
Vlag Slowakije (1992-heden)

De vlag van Slowakije stamt uit 1848 (toen nog zonder wapen) en is er een uit de zgn. pan-slavische vlaggenfamilie, met als oorsprong de Nederlandse vlag.
Toen tsaar Peter de Grote zijn licht opstak in de Nederlanden in 1697, kwam hij danig onder de indruk van de Nederlandse scheepsbouw en de organisatie van de marine.
Terug in Rusland introduceerde hij een handelsvlag gebaseerd op de Nederlandse driekleur: wit-blauw-rood (nu de nationale vlag). Dit op zijn beurt beïnvloedde weer andere landen dezelfde driekleur te gebruiken en die enigszins aan te passen.
We zien de kleuren terug in de huidige vlaggen van Kroatië, Servië, Slovenië, Tsjechië en Slowakije.
Tussen 1918 en 1989 gebruikte Slowakije als oostelijke helft van Tsjechoslowakije de pan-slavische vlag die nu nog de vlag van Tsjechië is.

slowakije 02
Slowaakse vlaggen – links: vlag uit 1848 (de Slowaakse tekst luidt: Glorie aan de koning en vrijheid/Samenhang) / midden: vlag van 1849-1868, 1939-1945 en 1990-1992 / rechts: vlag van 1918-1989, als onderdeel van Tsjechoslowakije (nu de vlag van Tsjechië)

Direct na het einde van het communisme, tussen 1989 en 1992, gebruikte Slowakije als landsdeel de vlag zonder het staatswapen en was daardoor identiek aan die van Rusland. Dat was onhandig, en op 1 september 1992 werd de nieuwe vlag aangenomen met staatswapen.

De vlag zelf dan: het is een horizontale driekleur in wit, blauw en rood en toont het staatswapen over de middelste blauwe baan, dichtbij de broekingszijde. Het wapen is schildvormig in rood, de onderkant wordt ingenomen door een blauwkleurige heuvel met drie toppen. Vanuit de middelste top verheft zich een zilveren dubbelkruis. Het is al een oud symbool, en wordt ook gebruikt door het nabijgelegen Hongarije in zijn staatswapen, waar de heuvel groen is. Daar staan de drie toppen voor de bergen Tatra, Matra en Fatra. Het zilveren dubbelkruis staat voor drie heiligen: Benedictus, Konstantinos en Methodios.

slowakije 03
Links: Wapen van Slowakije (1990-heden) / Rechts: Ladislav Čisárik jr (1953-2017) (© Pavel Kasti)

De huidige versie van het Slowaakse wapen werd getekend door Ladislav Čisárik jr in 1990.

Moldavië – Ziua Independenței / Onafhankelijkheidsdag (1991)

Op 27 augustus 1991 verklaarde Moldavië zich onafhankelijk. Tot die tijd was het een onderdeel van de Sovjet-Unie, maar in de nasleep van de glasnost en perestroika van Sovjetleider Michail Gorbatsjov uit 1985/1986, ontwaakte bij verschillende westelijke en zuidelijke sovjetstaten de drang naar onafhankelijkheid.

Na die 27e augustus sloot Moldavië zich op 21 december van hetzelfde jaar aan bij de andere voormalige sovjetstaten, waaronder Rusland, om het Gemenebest van Onafhankelijke Staten te vormen.

moldavie 01
Links: Locatie van Moldavië(© operationworld.org) / Rechts: Het Gemenebest van Onafhankelijke Staten, de ‘opvolger’ van de Sovjet-Unie met helemaal links, heel klein, net boven de Zwarte Zee, Moldavië (© chnm.gmu.edu)

Vier dagen later, op 25 december 1991, hield de Sovjet-Unie daarmee officieel op te bestaan. Op 2 maart 1992 werd Moldavië als lid toegelaten tot de Verenigde Naties.

Maia Sandu (1972), sinds 24 december 2020 president van Moldavië, hier op kennismakingsbezoek bij de EU in Brussel, op 19 januari 2021 (screenshot)

De 27e augustus is een vrije dag in Moldavië, met diverse festiviteiten, waaronder een concert op het Nationale Plein in de hoofdstad Chișinău en een toespraak door president Maia Sandu.

ziua-independentei-500x283
Parade met traditionele kostuums en veel vlaggen in Chișinău op de Ziua Independenței in 2018 (© canal2md)

De vlag

Vlag Moldavië
Vlag van Moldavië (1990-heden)

De vlag van Moldavië, ingevoerd op 12 mei 1990, heeft dezelfde kleuren als die van buurland Roemenië. De landen hebben een deels gezamenlijk verleden en de kleurkeuze is dan ook niet toevallig: drie verticale banen in de kleuren blauw, geel en rood.

Vlag Roemenië
Vlag van Roemenië

Officieel is de kleur blauw op de Roemeense vlag ultramarijn, die op de Moldavische vlag saffierblauw, maar in de praktijk zal dat niet snel te zien zijn. Officieel gebruikt is er ook verschil tussen de ratios van de twee vlaggen: de Roemeense heeft een hoogte-lengte-verhouding van 2:3, die van Moldavië is 1:2.

Het grote verschil zit ‘m in het staatswapen wat Moldavië in het midden van de gele baan heeft geplaatst en wat bij Roemenië ontbreekt. Overigens lijken de staatswapens van de twee landen ook op elkaar. Het Moldavische wapen toont een gouden adelaar met zijn kop naar de broekingszijde en een kruis in de snavel. In zijn klauwen zijn een olijftak (vrede) en een scepter (soevereiniteit) te zien. De vrijwel identieke Roemeense adelaar heeft in plaats van de olijftak een zwaard in één van zijn klauwen.

moldavie 01 wapens
Wapens van Moldavië (links) en Roemenië (rechts)

Een wapenschild is op de borst van de adelaar geplaatst en horizontaal gedeeld in rood en blauw. Hier overheen is de gouden kop van een os geplaatst, met tussen zijn hoorns een gouden, achtkantige ster. In de linkeronderhoek van het blauwe vak een gouden roos (geluk) en rechtsonder een maansikkel. Het Roemeense wapenschild toont dezelfde voorstelling, maar daar is het een onderdeel van een in vijven gedeeld heraldisch geheel.

In het Sovjet-tijdperk had Moldavië een vlag uit de ‘hamer en sikkel’-serie, een horizontale driekleur van rood-groen-rood, waarbij de beide rode banen iets breder waren dan de groene. De gouden hamer en sikkel in de bovenste rode baan, bij de broeking.

Moldavië Sovjetvlag
Vlag van de Moldavische Sovjetrepubliek (1952-1990)

Oekraïne – День Державного Прапора / Dag van de Nationale Vlag (2004)

Vandaag is dé vlagdag van Oekraïne. In de Sovjet-tijd was de Vlagdag 24 juli en werd alleen gevierd in de hoofdstad Kiev. In de aanloop naar de onafhankelijkheid werd op Vlagdag 1990 voor het eerst de blauwgele vlag boven het stadhuis van Kiev gehesen.

Later dat jaar, op 18 september 1991 kreeg de vlag officiële goedkeuring van het presidium. De onafhankelijkheid volgde op 26 december 1991. Kort daarna, op 28 januari 1992 werd het vlagvoorstel door het parlement aangenomen.

Grootste vlag Oekraïne
Dag van de Nationale Vlag in Dnipro, de derde stad van Oekraïne: het hijsen van de grootste vlag van Oekraïne aan de hoogste vlaggenmast van Oekraïne (72 m) (foto: Regionale Overheidsadministratie Dnepropetrovsk / © dt.ua)

De eerste jaren hield men de ‘oude’ datum van 24 juli aan voor de Vlagdag, maar in 2004 werd dit verschoven naar 23 augustus, één dag voor Onafhankelijkheidsdag. Het sloot mooi aan en bovendien hebben de meeste Oekraïners in deze periode vakantie en is het nu een nationale feestdag..
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.
De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

Verschillende versies van de sovjet-vlaggen van Oekraïne, v.l.n.r.: 1917-1918, 1919-1929, 1929-1937

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

Sovjet-vlag van Oekraïne van 1949 tot 1991

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.