Inmiddels zijn er negen weken oorlog achter de rug en hoewel het Russische leger wel degelijk kleine ‘vorderingen’ maakt in de Donbas, is er tot nu toe nog steeds geen grootscheepse aanval, waar door Rusland wel op werd gezinspeeld afgelopen week.
Desalniettemin rukken tankcolonnes vanuit het noorden en oosten steeds verder op richting de steden Sloviansk en Kramatorsk. Volgens de Oekraïense legerleiding is de frontlinie echter zeer gefragmenteerd, waardoor bijvoorbeeld het ene moment een dorp in Russische handen is, dan weer wordt terugveroverd door Oekraïne.
Hoewel Marioepol volgens de Russische legerleiding een week geleden geheel in Russische handen zou zijn, bleek dat het enorme gebied van de Azovstal-fabriek nog steeds niet is veroverd. Poetin reageerde daarop door te zeggen dat ze dat ook niet eens meer gingen proberen, omdat het doel Marioepol in handen te krijgen (“te zuiveren”) al bereikt was.
Kennelijk veranderde hij daarna toch weer van mening, want inmiddels ligt het complex alweer dagenlang onder vuur. In de catacomben onder de fabriek zouden nog steeds honderden Oekraïense strijders verblijven, net als plusminus duizend burgers, onder wie veel vrouwen en kinderen.
Vriendschapsbeeld verwijderd
Afgelopen week nam Kiev’s burgemeester Vitali Klytsjko het besluit om een ruim 8 m hoog standbeeld uit het centrum van de hoofdstad te verwijderen. Het werd in 1982 door de Sovjet Unie aan (toen nog sovjet-republiek) Oekraïne geschonken, als teken van vriendschap. De twee figuren houden samen hoog boven het hoofd het wapen van de Sovjet Unie vast, waarop de tekst Дружьа Народов (Druzhba Narodiv), wat zoveel wil zeggen als ‘Vriendschap tussen volkeren’. Klytsjko was er zelf bij aanwezig toen het standbeeld werd ontmanteld, waarbij hij liet weten dat er van vriendschap weinig meer over was: “Rusland verwoest het normale leven van miljoenen Oekraïeners en maakte een einde aan de vrede in Europa.” Screenshots van de ontmanteling:
Het beeld nog intactKiev’s burgemeester Vitali Klitsjko (1971) staat de pers te woord, terwijl een van de standbeelden z’n hoofd al kwijt isДружьа Народов (Druzhba narodiv), wat zoveel betekent als “Vriendschap tussen volkeren’Het deels ontmantelde VriendschapsbeeldDe slijptol in actie bij een van de benenDe beelden worden neergehaald……en voegen zich bij het losse hoofdKlaar voor transport
Dreigende taal
Met de traag verlopende Russische opmars, het verlies van de kruiser Moskva en de nog steeds toenemende aanvoer van alsmaar zwaardere wapens vanuit de Verenigde Staten en Europa naar het Oekraïense leger, is het inmiddels duidelijk dat president Poetin steeds bozer en gefrustreerder wordt. Eergisteren liet hij weten dat landen die proberen in het conflict tussenbeide te komen, te maken zullen krijgen met een ‘snelle reactie’ van Moskou en dat alle beslissingen over hoe Moskou in zo’n situatie zal reageren, al zijn genomen.
Het Kremlin in Moskou in 2012 (foto: A. Savin / publiek domein)
Volgens de dictator zal hij dan ‘tegenaanvallen ontketenen’ tegen iedereen die ‘bedreigingen van strategische aard creëert die onaanvaardbaar zijn voor Rusland’. Verder gooide hij er nog een paar onwaarheden bij op de inmiddels grote hoop: zo zou het Westen Rusland in stukken willen opdelen en zou het Oekraïne in conflict hebben gebracht met Rusland. De Russische frustratie wordt ook verwoord door Poetin’s marionet Sergej Lavrov, de minister van Buitenlandse Zaken, die stelde dat een Derde Wereldoorlog een reële optie is.
Het is maar al te duidelijk dat het regime in Moskou de publieke opinie probeert te beïnvloeden en twijfel zaait over wat er met die ‘tegenaanvallen’ bedoeld wordt. Het neemt het woord ‘kernoorlog’ niet in de mond, maar dreigt er tussen de regels wel mee. In Moskou hoopt men dat hiermee de bereidheid tot het leveren van zware wapens zal afnemen of stoppen. Dat Rusland echter een kernoorlog zou ontketenen lijkt onwaarschijnlijk, want dat zou het regime weleens de kop kunnen kosten.
Slachtoffers
Het trieste wekelijkse blokje van slachtoffers: Voor wat Oekraïense burgerslachtoffers betreft: de Oekraïense regering houdt het op 24.332 of meer (waarvan zo’n 5.000 in Marioepol), plus 4.000 gewonden, de Verenigde Naties houden het op 2.787 doden en 3.152 gewonden. Oekraïense militairen: volgens de Oekraïense regering rond de 2.500 tot 3.000 gesneuvelden en 1.000 gewonden, Amerikaanse inlichtingendiensten schatten het aantal dode militairen op 2.000* tot 4.000*. *) deze cijfers zijn sinds vijf weken terug niet meer aangepast
De getallen voor gesneuvelde Russen lopen nog steeds enorm uiteen, Rusland houdt het cijfer waarschijnlijk bewust ‘laag’: 1.351 doden, 3.825 gewonden. De Amerikaanse inlichtingendiensten schatten de Russische verliezen op 10.000 of meer. De NAVO gebruikt een veel ruimere marge, maar zit wel op dezelfde golflengte met aantallen gesneuvelde Russen: 7.000 tot 15.000. *) de cijfers in dit blokje zijn sinds drie weken niet verder bijgesteld
De vlag
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan. De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
Zeven weken oorlog inmiddels in Oekraïne. Nu het noordelijke front door de Russen is verlaten, komen steeds meer Russische (oorlogs)misdaden aan het licht.
De uit het noorden teruggetrokken Russische troepen zijn zich momenteel in Rusland aan het hergroeperen net ten oosten van de Oekraïense Donbas-regio, waar de zelfverklaarde (en door Rusland erkende) volksrepublieken Loegansk en Donetsk liggen. Delen van deze volksrepublieken zijn al in handen van het Russische leger. Verwacht wordt dat een grootscheepse aanval door de gehergroepeerde troepen niet lang op zich zal laten wachten,
Het Oekraïense leger meldt dat het middels een hinderlaag een brug heeft opgeblazen bij de noordoostelijke stad Izjoem, waar een Russisch konvooi over reed, waarbij een onbekend aantal legervoertuigen zou zijn verwoest. Via het Twitter-account van de Oekraïense Generale Staf zijn er ook foto’s verspreid van de verwoeste brug.
In de zwaarst getroffen Oekraïense stad Marioepol gaat de al weken durende strijd nog steeds door. Rusland meldde gisteren dat 1.000 Oekraïense mariniers zich hadden overgegeven. De Russische televisie toonde beelden van zich overgevende militairen bij een staalfabriek, maar Oekraïne ontkent dat dit gebeurd is. Volgens loco-burgemeester Orlov van Marioepol wordt er nog steeds weerstand geboden door het Oekraïense leger. Rusland claimt dat de haven inmiddels in Russische handen is, Oekraïne ontkent dit.
Vandaag wordt opnieuw geprobeerd een deel van de 100.000 inwoners die nog in de stad aanwezig zijn via negen humanitaire corridors te evacueren.
De Moskva
De Moskva, het belangrijkste oorlogsschip van Rusland in de Zwarte Zee is zwaar beschadigd volgens de Russische autoriteiten. Er zou brand zijn uitgebroken wat op zijn beurt tot een explosie leidde. Oekraïne claimt echter dat het de kruiser met twee raketten heeft getroffen. Los van wat er exact gebeurd is, is het sowieso een grote slag voor Rusland. In het ergste geval zou het schip kunnen zinken, wat de slagkracht van de Russen behoorlijk zou aantasten.*
De Moskva begon zijn leven in 1979 als de Slava. Tussen 1990 en april 2000 werd het schip verbouwd tot de hedendaags Moskva. Het schip is uitgerust met een arsenaal aan raketten voor velerlei doelen, zoals straaljagers, onderzeeërs en gronddoelwitten. Volgens de online-krant Oekrainskaja Pravda zouden met deze slag voor de Russen 16 kruisraketten minder beschikbaar zijn. De overige negen oorlogsschepen in de Zwarte Zee zouden er samen nog 56 hebben. *) Kort voor middernacht meldde het Russische Ministerie van Defensie dat de Moskva gezonken was, de bemanning van ruim 500 man kon op tijd het schip verlaten.
Slachtoffers
Het trieste wekelijkse blokje van slachtoffers: Voor wat Oekraïense burgerslachtoffers betreft: de Oekraïense regering houdt het op 23.717 tot 23.944 of meer (waarvan zo’n 5.000 in Marioepol), de Verenigde Naties houden het op 1.932 doden en 2.589 gewonden. Oekraïense militairen: volgens de Oekraïense regering rond de 1.300* gesneuvelden, Amerikaanse inlichtingendiensten schatten het aantal dode militairen op 2.000* tot 4.000*. *) deze cijfers zijn sinds drie weken terug niet meer aangepast
De getallen voor gesneuvelde Russen lopen nog steeds enorm uiteen, Rusland houdt het cijfer waarschijnlijk bewust ‘laag’: 1.351 doden, 3.825 gewonden. De Amerikaanse inlichtingendiensten schatten de Russische verliezen op 10.000 of meer. De NAVO gebruikt een veel ruimere marge, maar zit wel op dezelfde golflengte met aantallen gesneuvelde Russen: 7.000 tot 15.000. *) de cijfers in dit blokje zijn sinds vorige week niet verder bijgesteld
De vlag
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan. De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
De oorlog in Oekraïne is inmiddels vijf weken oud en wat zich één week geleden al aftekende: er lijkt een soort patstelling te zijn ontstaan. Het Oekraïense leger dringt de Russen bij de hoofdstad Kiev steeds verder terug uit de voorsteden, iets wat ongetwijfeld niet overeenkomt met de oorspronkelijke plannen van het regime in Moskou. De heroverde voorstad Irpin is veranderd in een spookstad.
Puinhopen in Irpin (screenshot)Een huilende vrouw die haar huis heeft verloren met haar klagelijk miauwende kat in Irpin (screenshot)
De door het Kremlin zo vurig gewenste marionettenregering is er nog steeds niet, president Volodymyr Zelensky is nog steeds alom tegenwoordig met zijn videoboodschappen en -toespraken. Vanmorgen heeft hij de Tweede Kamer toegesproken.
President Volodymyr Zelensky (1978) sprak vanmorgen de Tweede Kamer toe (screenshot)
Zelfs het zwaar beproefde Marioepol is nog steeds niet volledig in handen van het Russische leger. Zo’n 90% van de gebouwen in de stad is beschadigd, 40% verwoest.
En ook de belangrijke havenstad Odessa, aan de Zwarte Zee gelegen, lijkt nog steeds buiten bereik van Poetin.
Alleen in het oosten, in de Donbas-regio, in de zelfverklaarde volksrepublieken Luhansk en Donetsk, lijkt het voor de Russen min of meer te gaan zoals men verwachtte. Hier geldt natuurlijk dat de aanvoerlijnen vanuit Rusland kort zijn.
Dit alles heeft er toe geleid dat de Russen bij de laatste vredesbesprekingen in Istanboel, Turkije plotseling van toon veranderden en er een ‘gebaar’ werd gemaakt om de strijd rond Kiev en Tsjernihiv, in het noorden van Oekraïne, op een lager pitje te zetten. Het kan onmogelijk toevallig zijn dat de Russen daar nu juist aan het verliezen zijn. Wat dat ‘lagere pitje’ betreft: volgens Britse inlichtingendiensten zijn de beschietingen en raketaanvallen van de Russen in Tsjernihiv vandaag nog steeds gaande en de toegebrachte schade ‘aanzienlijk’,
Beeld van de vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne in het 19e eeuwse Dolmabahçe-paleis in Istanboel, Turkije (screenshot)
Desalniettemin lijkt er enigszins schot te zitten in gesprekken tussen beide partijen. Oekraïne lijkt bereid te zijn af te zien van het NAVO-lidmaatschap, het land zou dan een neutrale status krijgen, waarbij Oekraïne wel veiligheidsgaranties verlangt, waarbij landen als bijvoorbeeld Turkije, Polen, Canada en Israël een rol zouden kunnen spelen, wat dan geregeld zou moeten worden via de Verenigde Naties.
Hier zien we enkele Oekraïense onderhandelaars op de rug, op de achtergrond een opvallende onderhandelaar voor Rusland: oligarch Roman Abramovitsj (met de handen aan zijn koptelefoon) (screenshot)
Dit zou betekenen dat er geen buitenlandse militaire bases op Oekraïens grondgebied zouden komen. Maar een tegeneis is dan wel dat Rusland zich niet zal verzetten tegen een eventueel EU-lidmaatschap van Oekraïne. Pijnpunten zullen uiteindelijk ook ter tafel moeten komen, zoals de zelfverklaarde volksrepublieken in het oosten en de in 2014 door Rusland geannexeerde Krim. Wat dit laatste probleem betreft wil Oekraïne om uit de impasse te komen langetermijngesprekken aangaan voor de duur van tenminste vijftien jaar. En dan hebben we het nog niet eens over Russische herstelbetalingen voor de veroorzaakte miljardenschade.
Overheersend probleem bij ieder gesprek met Rusland is echter: is het regime in Moskou te vertrouwen? Sinds Poetin aan de macht is (1999) regeert de leugen in het Kremlin, waarbij zeker de laatste jaren leugens, verdraaiingen en complottheorieën bijna ‘normaal’ zijn geworden. Daar komt bij dat de besprekingen nu nog op ‘laag niveau’ worden gehouden. De Verenigde Staten verwachten van de Russen geen woorden maar daden. Zoals Antony Blinken, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken het zei: “De Verenigde Staten zijn gefocust op het laatste”.
Oorlogsmisdaden
Gisteren meldde de hoge commissaris van de Mensenrechten voor de VN, Michelle Bachelet, dat Rusland mogelijk 24 maal verboden clustermunitie heeft gebruikt in Oekraïne. Deze beschuldiging wordt nog onderzocht maar lijkt volgens Bachelet ‘geloofwaardig’.
Michelle Bachelet (1951) (screenshot)
Volgens Bachelet heeft Rusland ook minstens 77 maal een medisch doel getroffen, waaronder 50 ziekenhuizen. Dat soort burgerdoelen treffen is niet toegestaan onder het internationale recht en mogelijk is er dus sprake van oorlogsmisdaden, aldus Bachelet.
Verder onderzoekt het Hoog Commissariaat voor de Mensenrechten onderzoekt ook beweringen dat Oekraïners uit de belegerde stad Marioepol en andere Oekraïense gebieden gedwongen naar Rusland zijn gebracht.
Van links naar rechts: Erik Møse (1950), Jasminka Džumhur en Pablo de Greiff (1963) (publiek domein)
Het mensenrechtencomité van de Verenigde Naties heeft de Noor Erik Møse, een voormalige rechter van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, benoemd tot hoofd van een driekoppige commissie die onderzoek gaat doen naar oorlogsmisdaden in Oekraïne. De twee andere leden zijn de Bosnische Jasminka Džumhur en de Colombiaan Pablo de Greiff.
Slachtoffers
Terug naar het trieste wekelijkse blokje oorlogsslachtoffers. Hoewel over de aantallen slachtoffers nog steeds weinig met zekerheid is te zeggen (de getallen lopen per bron nogal uiteen) hebben ze één ding gemeen: ze blijven verder oplopen. Voor wat Oekraïense burgerslachtoffers betreft: de Oekraïense regering houdt het op 5.984 tot 6.211 of meer (waarvan zo’n 5.000 in Marioepol), de Verenigde Naties houden het op 1.189 doden en 1.901 gewonden. Oekraïense militairen: volgens de Oekraïense regering rond de 1.300* gesneuvelden, Amerikaanse inlichtingendiensten schatten het aantal dode militairen op 2.000* tot 4.000*. *) deze cijfers zijn sinds vorige week niet meer aangepast
Beeld gemaakt door een drone van een Russische tank met het Z-symbool die onder vuur ligt in Marioepol (screenshot)Enkele seconden later explodeert de tank (screenshot)
Voor wat het aantal gesneuvelde Russische militairen betreft: wekenlang stond dat getal volgens Rusland op 498, maar vorige week werd het eindelijk aangepast, het aantal dode militairen staat volgens het Kremlin nu op 1.351. Dat het er echter veel meer moeten zijn blijkt wel uit de schattingen (hoe onzeker ook) van de Amerikaanse inlichtingendiensten en de NAVO. De Amerikanen schatten het aantal gedode Russische militairen tussen de 3.000* en 10.000*, de NAVO gaat uit van 7.000* tot 15.000*. *) ook deze cijfers zijn sinds vorige week niet meer aangepast
Vluchtelingen
Ook het aantal vluchtelingen blijft toenemen, maar stijgt niet meer zo hard als de weken daarvoor. In totaal zijn nu naar schatting 4 miljoen mensen naar het buitenland gevlucht, waarbij het merendeel nog steeds in de buurlanden verblijft, waarvan 2.336.799 in Polen.
Oekraïense vluchtelingen arriveren in Polen (screenshot)
In Oekraïne zelf zijn 6,5 miljoen huis en haard ontvlucht, veelal naar het westen van het land. Een kwart van de gehele Oekraïense bevolking is nu ontheemd.
De vlag
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan. De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
Drie weken oorlog inmiddels. In deze door het dictatoriale en misdadige Russische regime geïnitieerde, totaal zinloze strijd, stijgt de ellende met de dag.
Slachtoffers
Om te beginnen met de aantallen burgerslachtoffers: die zijn enorm, maar lopen per bron ver uiteen. Volgens Oleksiy Arestovych, adviseur van de Oekraïense president Zelensky, zijn er na Russische bombardementen alleen in de havenstad Marioepol al meer dan 2.500 burgerslachtoffers gevallen. In Charkov, de zwaar bestookte tweede stad van het land, zijn volgens Oekraïense hulpdiensten inmiddels ruim 500 doden gevallen. Voor de rest van het land zou het dodental inmiddels 691 bedragen.
Een brandende Russische T-90 tank in de buurt van Charkov, de tweede stad van Oekraïne (fotograaf onbekend)
Wat het aantal gesneuvelde Oekraïense militairen betreft: Oekraïne schat dat op 1.300, maar Amerikaanse inlichtingendiensten houden het op 2.000-4.000 doden. Aan Russische kant zijn er 498 militairen gesneuveld zegt Rusland, maar ook hier hebben de Amerikanen een schatting van een heel andere orde: zo’n 3.500-6.000 Russische militairen zouden er gevallen zijn, waaronder inmiddels vier generaals. Militaire experts noemen een cijfer van 8.000 gesneuvelde Russen, terwijl het Oekraïense leger 14.000 aanhoudt. Wie er het dichtst bijzit is moeilijk na te gaan.
Het vorige week nog langzaam oprukkende Russische leger lijkt op verschillende plekken inmiddels tot stilstand te zijn gekomen. Bij de deels omsingelde hoofdstad Kiev lijken de Russen er niet tuk op de stad zelf in te trekken, wel worden de buitenwijken om de haverklap beschoten, wat tot grote branden en verwoestingen leidt.
Marioepol
Eerder deze week door een drone gemaakte beelden van het deels verwoeste Marioepol (screenshot)
De strijd van het deels platgegooide Marioepol gaat nog steeds door, waardoor de kust tussen de door de Russen bezette Krim en de opstandige republieken in het oosten van het land nog steeds niet compleet in Russische handen is.
Apocalyptisch beeld van de zwaar gehavende havenplaats Marioepol (screenshot)
Eergisteren konden 28.893 inwoners van Marioepol via humanitaire corridors uit de stad geëvacueerd worden. Eerdere pogingen tot evacuatie werden de afgelopen weken vrijwel onmogelijk gemaakt door Russische beschietingen. Op dit moment moeten er nog zo’n 200.000 inwoners geëvacueerd worden. Het Russische leger staat geen noodhulp toe, terwijl de bevolking het moet stellen zonder verwarming, elektriciteit en stromend water.
Het Donetsk Regionaal Dramatheater (1887) in betere tijden (fotograaf onbekend / publiek domein)
Gisteren werd in Marioepol het Donetsk Regionaal Dramatheater gebombardeerd, waar op dat moment tussen de 1.000 en 1.200 mensen schuilden. Het theater is volgens lokale Twitter-accounts grotendeels verwoest. Over het aantal slachtoffers is nog niets bekend. Een adviseur van de burgemeester van Marioepol zegt dat de ingang van de schuilkelder in het theater onder puin bedolven is. Door de constant doorgaande Russische beschietingen was het gisteren volgens hem onmogelijk om het puin weg te halen en te zoeken naar slachtoffers. Vanmorgen meldde het Oekraïense parlementslid Serhiy Taroeta dat de schuilkelder onder het theater niet is verwoest en dat bergingswerkers inmiddels puin aan het ruimen zijn en dat er burgers levend uit de puinhoop zijn gekomen.
Het theater na de luchtaanval (screenshot)
Het Russische ministerie van Defensie ontkent verantwoordelijk te zijn voor de luchtaanval op het theater. In een reactie wijst het Russische ministerie naar het Azov-bataljon, de extreemrechtse militie die de stad jaren geleden heroverde op pro-Russische rebellen. Het ministerie spreekt van een “bloedige provocatie” van de kant van de anti-Russische militie.
Loco-burgemeester Serhiy Orlov van Marioepol liet in een vandaag gepubliceerd interview met Forbes Oekraïne weten dat volgens zijn schatting 80 tot 90% van de stad is gebombardeerd. “Geen gebouw is onbeschadigd. Ofwel verwoest of beschadigd”.
Straatbeeld in het zwaar getroffen Marioepol (fotograaf onbekend)
Het laatste dodental van 2.358 dateert van afgelopen zondag. “Dat zijn de lichamen op straat. Er liggen nog mensen onder het puin van wie we het nog niet weten. Daarom kan dat aantal anderhalf tot twee keer zo groot zijn”.
Inmiddels zijn 3 miljoen Oekraïense burgers gevlucht, volgens een schatting van de Verenigde Naties. Het grootste deel daarvan is naar Polen gevlucht, ruim 1,8 miljoen.
Vluchteling met haar kat (fotograaf onbekend)
Voor wat betreft de andere buurlanden van Oekraïne: Hongarije – 263.888, Slowakije – 213.000, Moldavië – 337.215, Roemenië – 453.432 (waarbij aangetekend moet worden dat inmiddels ook veelvluchtelingen zijn doorgereisd van het kleine Moldavië naar Roemenië) en ja, ook naar Rusland en Wit-Rusland zijn mensen gevlucht: respectievelijk 142.994 en 1.457, aldus de V.N.
Krijgsgevangenen
Vijf Russische krijgsgevangen soldaten tijdens een persconferentie eerder deze maand (screenshot)
Een stuk of twaalf (van de ongeveer 600) Russische krijsgevangenen is te zien geweest bij persconferenties, waarbij ze opvallende uitspraken deden. Eén soldaat zei het volgende: “Ik zou tegen onze commandant willen zeggen te stoppen met de terroristische aanvallen in Oekraïne, want als we teruggaan zullen we tegen hem in opstand komen.” Een andere soldaat zei dat Poetin “…bevel heeft gegeven om misdaden te begaan. Niet om alleen maar Oekraíne te demilitariseren of om de Oekraïense strijdkrachten te verslaan, maar nu worden ook de steden van vredelievende burgers verwoest.”
Soldaat Andrei Iljitsj aan het woord tijdens de persconferentie (screenshot)
En een derde: “De misdaden die we begaan hebben: we zullen ter verantwoording worden geroepen.” Of hier van Oekraïense zijde druk is uitgeoefend op deze militairen om zulke uitspraken te doen, kan overigens niet geverifieerd worden.
Verwoest appartementsgebouw in Kiev (screenshot)
Strijdverloop
Kiev is deels omsingeld, de Russen zitten op zo’n 15 tot 20 km van de stad, waardoor de buitenwijken binnen artilleriebereik zijn komen te liggen en inmiddels zwaar zijn beschoten met alle ellende van dien: verwoestingen en branden.
Een bejaarde vrouw wordt door de brandweer uit haar brandende flat gered in Kiev (screenshot)
Volgens deskundigen heeft Rusland echter te kampen met verliezen van manschappen en materieel en raakt op verschillende plaatsen de munitie op. Ook de voedselvoorziening voor de troepen lijkt niet op orde. Rusland lijkt inmiddels bezig met een operatie om versterkingen aan te voeren, die soms zelfs uit het oosten van het immense land moeten komen.
Het Oekraïense leger kwam met met cijfers aangaande het Russische militaire materieel. Er zouden inmiddels 430 tanks en 108 helicopters zijn uitgeschakeld, daarnaast 1.375 gepantserde gevechtsvoertuigen en 190 artilleriesystemen. Maar ook hier geldt: het is niet te verifïëren. Het onafhankelijke onderzoekscollectief Oryx komt op een totaal van 1.349 uitgeschakelde militaire voertuigen, dus dat komt min of meer in buurt van de cijfers die het Oekraïense leger naar buiten bracht. Aan de Oekraïense kant zijn er uiteraard ook verliezen. Oryx noemt hier het getal van zo’n 360 uitgeschakelde militaire voertuigen.
Een van de vele verloren gegane Russische tanks (fotograaf onbekend)
Rusland heeft inmiddels voor het eerst publiekelijk toegegeven dat de strijd niet bepaald vlekkeloos verloopt. Commandant van de Nationale Garde, Viktor Zolotov, een vertrouweling van Poetin, gaf afgelopen zondag aan dat hij inderdaad moest erkennen dat “niet alles zo snel gaat als we graag hadden gewild, maar we gaan stap voor stap op ons doel af en zullen overwinnen”.
Tsjernobyl
De stroomtoevoer van de kerncentrale Tsjernobyl, die vorige week net op tijd hersteld was, is opnieuw schade toegebracht, meldde de Oekraïense netbeheerder Ukrenergo. Russische militairen hebben een hoogspanningskabel beschadigd, waardoor er opnieuw een ploeg van installateurs zal moeten afreizen om de schade hopelijk op tijd te herstellen. De in 1986 deels ontplofte centrale draait nu weer op noodgeneratoren. Stroom is essentieel om radioactief materiaal te kunnen blijven koelen.
De kerncentrale van Tsjernobyl (fotograaf onbekend)
Onderhandelingen
Ondertussen wordt er nog steeds onderhandeld tussen Oekraïne en Rusland, waarbij de Financial Times gisteren meldde dat er achter de schermen aan een zogenaamd neutraliteitsplan gewerkt zou zijn, bestaand uit 15 punten. Volgens dit plan zou er een wapenstilstand moeten komen en de belofte dat Rusland zich terugtrekt uit Oekraïne. Op zijn beurt zou Oekraïne dan moeten afzien van een lidmaatschappen van de NAVO en de EU, mag het land geen buitenlandse strijdkrachten meer toelaten en buitenlandse wapens in bezit hebben en een algemene demilitarisatie uitvoeren. De krant baseert zich op drie bronnen die bij de onderhandelingen betrokken zijn. Oekraïense media melden dat een ontmoeting tussen Zelensky en Poetin zou worden voorbereid.
Jean-Yves Le Drian (1947), minister van Buitenlandse Zaken van Frankrijk (screenshot)
Jean-Yves Le Drian, de Franse minister van Buitenlandse Zaken zei hier gisteren over dat hij denkt dat Rusland alleen maar doet alsof het onderhandelt. “Met een pistool tegen het hoofd valt niet te praten”, zo zei hij.
Oorlogsmisdadiger
Ook de Amerikaanse president Biden liet gisteren van zich horen. Tegenover verslaggevers in het Witte Huis zei hij desgevraagd zijn Russische ambtsgenoot Poetin als een oorlogsmisdadiger te beschouwen.
Biden op het moment dat hij Poetin een oorlogsmisdadiger noemt (screenshot)
Als door een adder gebeten reageerde het Kremlin vrijwel onmiddellijk. In een verklaring van staatspersbureau Tass wordt Biden’s uitspraak onacceptabel genoemd en wordt het bestempeld als “onvergeeflijke taal”. De Amerikaanse Senaat nam in de nacht van dinsdag op woensdag al een resolutie aan waarin Poetin wordt bestempeld als oorlogsmisdadiger.
De Verenigde Staten lieten verder weten dat er een extra bedrag van 1 miljard dollar (904.510.000,00 euro) wordt uitgetrokken voor wapens voor Oekraïne, het zou dan gaan om tactische drones, raket- en granaatwerpers, geweren, machinegeweren, kogelvrije vesten en munitie.
Inmiddels is de Russische economie door alle westerse sancties in zwaar weer beland: de roebel is ingestort en de schuldpapieren van Rusland zijn afgewaardeerd naar ‘junk’, oftewel rommel. De volgende stap is een mogelijke wanbetaling door Rusland, die investeerders miljarden zou kunnen kosten.
Dan was er nog de opvallende reis van de premiers van Polen, Tsjechië en Slovenië, die eergisteren per trein naar Kiev reisden en daar spraken met president Zelensky en om hem steun te betuigen. Gisterochtend vroeg keerde het trio weer veilig terug in Polen.
De premiers werden op 15 maart ontvangen door president Zelensky (links op de foto) (screenshot)
Internationaal Gerechtshof en Raad van Europa
Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag (het hoogste gerechtelijke orgaan van de VN), heeft gisteren bepaald dat Rusland het militaire geweld per direct moet staken. Het betrof de uitspraak in een spoedzaak die was aangespannen door de Oekraïense president Zelensky. Dertien van de vijftien rechters stemden voor het onmiddellijk beëindigen van het geweld, twee stemden tegen. Volgens Oekraïne schendt Rusland het Genocideverdrag van 1948 door Oekraïne ten onrechte te betichten van het plegen van genocide en die beschuldiging te gebruiken als reden voor de invasie. Rusland stelt dat men handelt uit zelfverdediging en heeft verder laten weten dat het Hof wat hen betreft niet ontvankelijk is. Uitspraken van het ICJ zijn bindend, maar het Hof heeft geen instrumenten om landen te dwingen er gevolg aan te geven.
Rechters van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag (fotograaf onbekend)
Nog voordat de Raad van Europa (een instituut wat de eenheid tussen Europese lidstaten bevorderd) Rusland het lidmaatschap kon ontnemen (de vergadering daarvoor stond op het punt van beginnen), trok Rusland zich uit eigen beweging terug. Tegelijkertijd kondigden de Russen aan ook uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens te stappen.
Marina Ovsjannikova
Nieuwspresentatrice Kateryna Andreyeva presenteert nietsvermoedend het door de staat streng gecontroleerde nieuwsprogramma (screeenshot)
Niet minder opvallend was de actie van de Russische tv-producente Marina Ovsjannikova, werkzaam bij Channel One Russia (Pervyj kanal). Op 14 maart, tijdens een live-nieuwsuitzending over de Russische invasie (een verboden woord in Rusland), verscheen ze plotseling in beeld, achter nieuwspresentatrice Kateryna Andreyeva, met een handgeschreven anti-oorlogsposter.
Plotseling loopt tv-producente Marina Ovsjannikova achter haar langs met een protestbord dat de tv-kijkers vertelt dat ze worden voorgelogen (screenshot)
De tekst, deel in het Engels, deels in het Russisch luidde: “Geen oorlog, stop de oorlog, geloof de propaganda niet, hier liegen ze tegen jullie, Russen zijn tegen oorlog”. Na acht seconden werd er weggeschakeld, kort erna werd Ovsjannikova door de politie aangehouden. Op 15 maart werd ze door een rechtbank in Moskou veroordeeld tot een boete van 30.000 roebel (± 250 euro) “wegens het organiseren van een ongeoorloofd openbaar evenement.” Overigens kan dit nog een staartje hebben: ze kan wellicht later ook nog berecht worden voor het verspreiden van valse informatie over het Russische leger. Daar staat een gevangenisstraf van 15 jaar op volgens de wet die hierover onlangs is aangenomen.
De vlag
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan. De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
Vandaag is de actiedag geïnitieerd door Samenwerkende Hulporganisaties (SHO), beter bekend als Giro555.
Die samenwerking is er ook bij NPO, RTL en Talpa. Bij de radio wordt er vanuit Beeld en Geluid in Hilversum tussen 06.00 tot 21.00 uur actie gevoerd onder de verzamelnaam Radio555, een samenwerking tussen NPO Radio 2, NPO 3FM, NPO Radio 5, Qmusic, 100% NL, Radio 538. Radio 10, Radio Veronica, SLAM! en Sublime. En ook de regionale zenders laten deze actiedag niet ongemerkt voorbij gaan.
Bij de landelijke radiozenders kunnen luisteraars een verzoeknummer aanvragen in ruil voor een donatie of direct doneren via de website radio555.nl. De opbrengst van de STER-reclameblokken, die gevuld worden met speciaal gemaakte spotjes, gaat ook naar Giro555.
Daarnaast is er een avondvullend TV-programma tussen 20.30 en 22.30 uur vanuit Studio 22, gepresenteerd door Chantal Janzen, die heen en weer zal pendelen tussen Eva Jinek en Jeroen Pauw, die gasten ontvangen. Er is ook publiek bij aanwezig, waarbij presentator Rob Kemps mensen over hun acties voor Oekraïne laat vertellen.
Daarnaast treden er verscheidene artiesten op, zoals Diggy Dex, Guus Meeuwis, Typhoon, Frank Lammers en Emma Heesters en een gelegenheidsduo bestaande uit Trijntje Oosterhuis en Dwight Dissels.
Verder schakelt Chantal Janzen met Beeld en Geluid waar Bekende Nederlanders (BN’ers) telefoontjes van kijkers aannemen. Dionne Stax en Britt Dekker doen verslag vanuit het landelijk actiecentrum van Giro555.
Uiteraard is het de bedoeling zoveel mogelijk geld in te zamelen voor de humanitaire ramp die zich in Oekraïne afspeelt. Sinds Giro555 is opengesteld voor hulp aan Oekraïne, nog geen week geleden, is er inmiddels al € 16,2 miljoen gedoneerd, onder de titel Samen in actie voor Oekraïne.
De tussenstand om 12.30 uur was € 29,5 miljoen.
De volgende tussenstand van 21.30 uur was ruim € 63 miljoen.
Aan het einde van de actiedag stond de teller op ruim € 106 miljoen. Dit bedrag kan de komende dagen nog verder oplopen.*
Giro555 wil de helft van de opbrengst binnen een half jaar uitgeven aan acute noodhulp in en rond Oekraïne. Het gaat dan om het bevoorraden van schuilplekken met waterflessen, voedsel en medicijnen. Het grootste gedeelte van het geld verwachten de hulporganisaties het komende jaar te hebben besteed.
*Op 10 maart, dus drie dagen na de actiedag, maakte Giro555 bekend dat er nog € 31 miljoen extra was bijgekomen, waardoor de teller op € 137,4 miljoen stond.
Verder maakte de Nederlandse regering bekend dat ze daar nog eens € 15 miljoen bijlegde.
Vandaag is het een week geleden dat het misdadige regime van de Russische president Poetin de soevereine staat Oekraïne binnenviel. Het voorspelde weinig goeds en dat is helaas bewaarheid. Met redes bol van leugens en vol dreiging probeerde de dictator zijn inval te legitimeren. Zijn trouwe stromannen en jaknikkers Dimitri Medvedev (ex-president, ex-premier en nu leider van de partij Verenigd Rusland) en Sergej Lavrov (minister van Buitenlandse Zaken) droegen hun steentje bij met leugenachtige toespraken.
Screenshot van het politiebureau in Charkov na een Russische raketaanval
Hoofdstad Kiev en de tweede stad Charkov zijn nog niet gevallen, maar Poetin heeft de druk opgevoerd en een 64 km lang militair konvooi is vanuit vazalstaat Wit-Rusland onderweg naar Kiev en inmiddels in tweeën gesplitst en dat voorspelt weinig goeds.
Paddenstoelwolk in de omgeving van Charkov, vermoedelijk het resultaat van een clusterbom op een munitiedepot (screenshots)
Bij Charkov werd een enorme paddenstoelwolk waargenomen bij het opblazen van een munitiedepot. Experts vermoeden dat het om een vacuümbom gaat, een zeer omstreden wapen. Daar blijft het niet bij, het lijkt erop dat Poetin tevens clusterbommen inzet. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch zegt overtuigd te zijn van het gebruik van van dit zeer omstreden explosief. Een clusterbom bevat niet één, maar honderden kleinere explosieven.
Het Vrijheidsplein in Charkov na een Russische raketaanval (screenshot)
De havenstad Marioepol (aan de Zee van Asov) is inmiddels gevallen en in Chersov (aan de Zwarte Zee) lijkt dat een kwestie van tijd. Het ziet er naar uit dat er in Marioepol veel slachtoffers zijn te betreuren, het gaat waarschijnlijk om honderden doden. Een wijk van 130.000 inwoners aan de rivier de Kalmioes is volgens de loco-burgemeester vrijwel totaal verwoest.
Het is erg moeilijk een betrouwbaar beeld te krijgen over de aantallen slachtoffers, maar Oekraïense autoriteiten en hulpdiensten houden het op meer dan 2.000 doden. In een gisteren opgenomen video zegt president Zelensky van Oekraïne dat er bijna 6.000 Russen zijn gedood in de eerste zes dagen van de oorlog (Rusland houdt het op 498).
Maar de cijfers lopen sterk uiteen, afgelopen maandag hield het Pentagon, het Amerikaanse ministerie van Defensie het op 1.500 doden aan beide zijden, maar dat was voordat de havenstad Marioepol viel.
Verder werd er een woonwijk in de westelijk van Kiev gelegen stad Zjytomyr verwoest door een Russische raketaanval.
Screenshot van de aanval op de 385 m hoge tv-toren van Kiev
Eergisteren werden bij een aanval op de TV-toren van Kiev vijf mensen gedood. Hoewel een aantal zenders uitviel, zijn er daar inmiddels ook al weer een paar van in de lucht. De toren staat bij het herdenkingsmonument voor de Holocaust, Babyn Jar. In 1941 vermoordden de nazi’s daar ruim 33.000 Joden.
Ondertussen is al meer dan een miljoen Oekraïeners op de vlucht geslagen. Volgens vluchtelingenorganisatie UNHCR zou dat aantal op kunnen lopen tot vier miljoen. De meeste vluchtelingen zijn tot nu toe in de buurlanden Polen, Hongarije, Roemenië en Moldavië terechtgekomen, velen van hen zullen uiteindelijk verder Europa intrekken.
Oekraïense vluchtelingen bij de grens met Roemenië (fotograaf onbekend)
Dat de westerse wereld zich als één blok achter Oekraïne zou scharen en de ene na de andere economische sanctie op elkaar stapelde en het luchtruim sloot voor Russische vliegtuigen (waar de Verenigde Staten zich gisteren bij aansloten) zal Poetin van te voren niet hebben kunnen bedenken, gewend als hij is aan de westerse onmacht het met elkaar eens te zijn.
President Volodymyr Zelensky van Oekraïne na zijn toespraak tot het Europese Parlement op 1 maart, terwijl hij een staande ovatie krijgt (screenshot)
Vijf zenders van het Russische televisienetwerk RT en persbureau Sputnik mogen in de EU niet meer uitzenden vanwege “de systematische manipulatie van informatie en desinformatie door het Kremlin”. Google heeft besloten de Russische staatsmedia te weren uit zijn nieuwsrubriek. Wereldvoetbalbond FIFA en de Europese voetbalbond UEFA sluiten Russische voetbalteams voorlopig uit van internationaal voetbal en verbreekt UEFA het sponsorcontract met de Russische oliegigant Gazprom. Apple stopt voorlopig met de verkoop van al zijn producten in Rusland.
Het Amerikaanse Congres tijdens de eerste State of the Union van president Joe Biden, screenshot van het moment waarop er een staande ovatie klinkt als steun voor Oekraïne
In zijn eerste State of the Union, de Amerikaanse troonrede, besteedde president Biden een kwartier aan de crisis en waarschuwde hij de Russische dictator dat er nog meer economisch onheil op hem wachtte: “He has no idea what’s coming.”
Het trieste aan dit alles is dat dit een volslagen bizarre oorlog is, waar geen enkele reden voor te bedenken valt. Een oorlog beginnen is niet zo moeilijk, maar hoe het verder verloopt en eindigt, is altijd ongewis.
De Brandenburger Tor in Berlijn in de kleuren van de Oekraïense vlag (screenshot)
Ondertussen lijkt de Oekraïense vlag door de hele westerse wereld geadopteerd te zijn, zowel bij demonstraties tegen de oorlog, wapperend vanaf allerlei gebouwen of als verlichting, zoals het Sydney Opera House, de Brandenburger Tor (Berlijn), de Erasmusbrug (Rotterdam), de Eiffeltoren (Parijs), the London Eye, St. George’s Hall (Liverpool), Het Colosseum (Rome), Downing Street 10 (Londen), Flinders Street Station (Melbourne), het Paleis van Cultuur en Wetenschap (Warschau), de Allianz Arena (München), het stadhuis van Toulouse, Los Angeles City Hall, de Cortes Generales (Madrid), de Drie Kruizen in Vilnius, het stadhuis van Lissabon, de Burj Khalifa (’s werelds hoogste gebouw) in Dubai, de gebouwen van de EU in Brussel, het stadhuis van Utrechthet Empire State Building (New York), de Grote Kerk in Breda en zo kunnen we nog wel even doorgaan.
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan. De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
De Nationale Feestdag van de Tsjechische Republiek viert het ontstaan van het land in 1918, toen nog onder de naam Tsjechoslowakije.
Kaart van Tsjechoslowakije van voor de Tweede Wereldoorlog, toen nog mét Roethenië (publiek domein)
Met het einde van de Eerste Wereldoorlog viel de dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije uit elkaar. De Oostenrijkse delen Bohemen en Moravië (nu Tsjechië) werden samengevoegd met de Hongaarse delen Slowakije en Roethenië (deze laatste regio werd na de Tweede Wereldoorlog ingelijfd door de Sovjet-Unie en hoort na het uiteenvallen van deze staat in 1991 bij Oekraïne).
De verjaardag van het ontstaan van Tsjechoslowakije werd vanaf 1939 verboden, nadat Nazi-Duitsland in maart dat jaar het land had bezet. Na de Tweede Wereldoorlog en het herstel van de soevereiniteit werd de viering weer opgepakt. Vanaf 1951 werd de naam van de feestdag veranderd in Den Znárodnění (Nationalisatiedag). In 1988 werd de oude naam heringevoerd. Na de vreedzame scheiding tussen Tsjechië en Slowakije op 1 januari 1993 bleef de feestdag op de vertrouwde datum gevierd worden, nu als Nationale Feestdag van de Tsjechische Republiek.
Op deze dag wordt doorgaans een militaire parade gehouden bij het Nationale Monument op de Vítkov-heuvel in Praag. Tevens wordt een krans bij het monument gelegd en een minuut stilte in acht genomen.
Tevens is er een ceremonie in de Praagse Burcht waar de president (sinds 2013 is dit Miloš Zeman) die onderscheidingen uitreikt aan zowel burgers en militairen die zich ingespannen hebben voor de goede zaak.
Ook wordt er op deze dag een krans gelegd bij zowel het graf (in Praag) van de eerste president van Tsjechoslowakije, Tomáš Masaryk, alswel bij zijn standbeeld op het Comeniusplein in Brno.
Vlag van Tsjechië (1993-heden), eerder de vlag van Tsjechoslowakije (1920-1939) (1945-1992)
De vlag van Tsjechië is een horizontale tweekleur in wit-rood. Vanuit de broekingszijde een blauwe driehoek, waarvan de punt in het exacte midden van de vlag eindigt.
De Tsjechische vlag is exact dezelfde als die van Tsjechoslowakije, totdat dit land in 1993 in twee delen gesplitst werd als Tsjechië en Slowakije. De Tsjechisch-Slowaakse combinatie stamde uit 1918 bij het uiteenvallen van het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije, waarbij de Oostenrijkse delen Bohemen en Moravië werden samengevoegd met de Hongaarse delen Slowakije en Roethenië.
Links: Vlag van Bohemen / Rechts: Vlag van Slowakije (1993-heden)
De eerste vlag van Tsjechoslowakije was een wit-rode horizontale tweekleur: de vlag van Bohemen. Dit was niet handig, want Polen gebruikte een dergelijke vlag al als nationale vlag. Vanaf 1920 werd een blauwe driehoek toegevoegd. Met een korte onderbreking in de Tweede Wereldoorlog, bleef dit de vlag van Tsjechoslowakije. Vanaf 1 januari 1993 is het de vlag van Tsjechië. Slowakije voerde zijn eigen vlag in.
Vandaag is dé vlagdag van Oekraïne. In de Sovjet-tijd was de Vlagdag 24 juli en werd alleen gevierd in de hoofdstad Kiev. In de aanloop naar de onafhankelijkheid werd op Vlagdag 1990 voor het eerst de blauwgele vlag boven het stadhuis van Kiev gehesen.
Later dat jaar, op 18 september 1991 kreeg de vlag officiële goedkeuring van het presidium. De onafhankelijkheid volgde op 26 december 1991. Kort daarna, op 28 januari 1992 werd het vlagvoorstel door het parlement aangenomen.
De eerste jaren hield men de ‘oude’ datum van 24 juli aan voor de Vlagdag, maar in 2004 werd dit verschoven naar 23 augustus, één dag voor Onafhankelijkheidsdag. Het sloot mooi aan en bovendien hebben de meeste Oekraïners in deze periode vakantie en is het nu een nationale feestdag.. De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan. De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
Verschillende versies van de sovjet-vlaggen van Oekraïne, v.l.n.r.: 1917-1918, 1919-1929, 1929-1937
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
Sovjet-vlag van Oekraïne van 1949 tot 1991
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
Deze dag herdenkt het goedkeuren en ingaan van de Oekraïnse grondwet op 28 juni 1996 door het Verkhovna Rada, het parlement van het land. Het is een één-kamer-parlement met 450 afgevaardigden.
Hoewel het van meet af aan een officiële feestdag was, wordt het pas breed gedragen sinds de revolutie van 2014, waarbij president Viktor Janoekovytsj het veld moest ruimen. Het is een dag met talloze politieke speeches, muziekoptredens, parades en vuurwerk.
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan. De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewelSocialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
Verschillende versies van de sovjet-vlaggen van Oekraïne, v.l.n.r.: 1917-1918, 1919-1929. 1929-1937, 1937-1949
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
Sovjet-vlag van Oekraïne van 1941 tot 1991
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.
Men zou kunnen denken dat deze dag refereert aan de recente onafhankelijkheid van Oekraïne in 1991, maar dat is hier niet het geval. De dag herinnert aan de vereniging van de Oekraïense gebieden in 1919, vandaag dus 102 jaar geleden.
Wat nu Oekraïne is, was voor 1919 verdeeld in een deel dat bij het Russische Keizerrijk hoorde en de andere helft was onderdeel van het Keizerrijk Oostenrijk-Hongarije. Met de volksrevoluties in die tijd hielden beide keizerrijken op te bestaan.
Het deel dat voorheen onderdeel was van Oostenrijk-Hongarije werd de West-Oekraïense Nationale Republiek (1918) en het voormalige Russische deel werd de Oekraïense Volksrepubliek (1917).
Kaart van Oekraïne in 1919 (ansichtkaart uit 1919)
Op 22 januari 1919 gingen beide republieken samen, waarbij de zogenaamde Akte van Eenwording (Акт Злуки) werd getekend. De nieuwe staat heette de Oekraïense Staat. Het duurde allemaal niet lang: het westelijke deel werd vanaf 1919 Pools en bleef dat tot 1939, het oostelijke deel werd in 1921 ingelijfd bij de Sovjet-Unie. Na de bezetting door Duitsland in de Tweede Wereldoorlog lijfde de Sovjet-Unie in 1944 de hele Oekraïne in.
Met het uiteenvallen van de Sovjet-Unie werd Oekraïne op 24 augustus 1991 opnieuw een onafhankelijke staat, nu zonder het lidwoord ‘de’ voor de naam. De Dag van de Eenheid wordt in 1999 ingesteld door president Leonid Koetsjma.
De vlag
De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.
Vlag van Oekraïne (1992-heden)
Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan. De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinuëerd bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.
Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.
Verschillende versies van de sovjet-vlaggen van Oekraïne, v.l.n.r.: 1917-1918, 1919-1929. 1929-1937, 1937-1949
In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.
Sovjet-vlag van Oekraïne van 1941 tot 1991
Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.