Oekraïne – Чотири роки і вісім тижнів війни / Vier jaar en acht weken oorlog

Zelensky in Zeeland voor Four Freedoms Awards

Deze ochtend zal de Oekraïense president Zelensky in de Zeeuwse hoofdstad Middelburg aanwezig zijn bij de uitreiking van de Four Freedoms Awards.
De president krijgt in het Abdij-complex de International Four Freedoms Award 2026 omgehangen. De onderscheiding is zowel voor hemzelf, als voor het Oekraïense volk, als waardering voor hun moed en doorzettingsvermogen in de oorlog tegen Rusland.

De Four Freedoms Awards werden voor het eerst uitgereikt in 1982 ter gelegenheid van zowel de honderdste geboortedag van president Roosevelt als het tweehonderdjarig bestaan van diplomatieke betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Nederland.
In even jaren vindt de uitreiking plaats in Middelburg, in oneven jaren in Hyde Park, New York, de voormalige woonplaats van president Roosevelt, waar zowel hij als zij vrouw Eleanor Roosevelt ook begraven liggen.
Middelburg werd gekozen vanwege de Zeeuwse roots van de familie Roosevelt.

President Roosevelt tijdens zijn State of the Union op 6 januari 1941 (screenshot)

De naam van de onderscheiding vindt zijn oorsprong in Roosevelt’s State of the Union van 6 januari 1941, waar hij de vier fundamentele vrijheden. van de mens benoemde: Freedom of Speech (Vrijheid van Meningsuiting), Freedom of Worship (Vrijheid van Godsdienst), Freedom from Want (Vrijwaring van Gebrek) en Freedom from Fear (vrijwaring van Vrees).

Four Freedoms Awards (fotograaf onbekend)

Naast deze vier onderscheidingen is er de International Four Freedoms Award, ook wel de Freedom Medal of Algemene Vrijheidsprijs genoemd. Deze prijs is in het verleden uitgereikt aan o.a. prinses Juliana, Helmut Schmidt, Václav Havel, de dalai lama, Nelson Mandela, Kofi Annan en Angela Merkel.
Dit jaar gaat de eer dus naar Volodymyr Zelensky en het Oekraïense volk.

President Zelensky ontving de International Freedoms Award uit honden van Elizabeth Roosevelt Johnston (links), premier Jetten (rechts) leidde de toekenning in met een rede (screenshot)

Bij de uitreiking in Middelburg zijn altijd leden van het Koninklijk Huis aanwezig. Dit jaar maken koning Willem-Alexander en zijn moeder, prinses Beatrix, hun opwachting (koningin Máxima is na het Amerikaanse werkbezoek met haar man in de V.S. gebleven voor de voorjaarsvergadering van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank Groep, in het kader van haar werk als speciale pleitbezorger van de secretaris-generaal van de V.N. voor financiële gezondheid).
Ook premier Jetten geeft acte de présence.

Screenshots van de ceremonie

Aankomst van koning Willem-Alexander en prinses Beatrix op de Balans, net buiten het Abdijcomplex
Commissaris van de Koning in Zeeland, Hugo de Jonge, begroet premier Rob Jetten
De koning, Commissaris van de Koning Hugo de Jonge, prinses Beatrix, president Zelensky en (nog net zichtbaar) premier Jetten lopen door de kloostergangen naar de Nieuwe Kerk
Binnenkomst in de Middelburgse Nieuwe Kerk
President Zelensky bekijkt het programma
De Zeeuwse Commissaris van de Koning, Hugo de Jonge, tijdens zijn inleiding
De president en de koning
De president worstelde zichtbaar met zijn emoties tijdens een filmpje waarin Oekraïense burgers aan het woord kwamen over hoe ze, ondanks alles toch een zo normaal mogelijk leven proberen te leiden
Het filmpje kan op een luid applaus rekenen
Premier Jetten tijdens zijn toespraak voorafgaand aan de uitreiking van de International Four Freedoms Award
Premier Jetten sluit zijn toespraak af
Na de uitreiking van de onderscheiding is er een staande ovatie voor de president
Tijdens het langdurige applaus voor de president
De president houdt vervolgens een toespraak….
…waarbij hij allereerst om een minuut stilte vraagt voor de slachtoffers van de Russische aanval van de nacht ervoor (zie ook verderop in Vlagblog)
President Zelensky tijdens zijn toespraak onder ‘toeziend oog’ van president Roosevelt
De president sluit zijn rede af, waarna opnieuw een langdurig applaus zijn deel is…
…en hij een stevige omhelzing van premier Jetten krijgt
Zelensky en Jetten
Het applaus blijft aanhouden – als tweede van links zien we Gisèle Pelicot, de Française die jarenlang gedrogeerd en verkracht werd door haar man en talloze andere mannen; de Four Freedoms Award voor Vrijwaring van Vrees werd haar dit jaar toegekend
Prinses Beatrix feliciteert president Zelensky met zijn onderscheiding, links in het wit met ambtsketen zien we de Middelburgse burgemeester Yvonne van Mastrigt
De president bleef nog voor de overige medaille-uitreikingen

Na de ceremonie had de president nog gesprekken met zowel premier Jetten als koning Willem-Alexander in het Prinsenlogement, het officiële verblijf van de koning in Zeeland.

De laureaten en de hoofdgasten (foto: © Annick Creemers)
Premier Jetten en president Zelensky in ‘de wandelgangen’ (foto: © Annick Creemers)

Zelensky in Vlissingen

Tegen het einde van de middag vertrok de Oekraïense president samen met premier Jetten, voor een vooraf stilgehouden bezoek aan Vlissingen, voor een bezichtiging van de mijnenjager Zr.Ms. Makkum, die inmiddels buiten dienst is gesteld.

Onder strenge beveiliging bezocht president Zelensky de Zr.Ms. Makkum in Vlissingen (foto: © Rob Bertijn/Vlagblog)

Het schip, afgemeerd aan de Albionkade, wordt binnenkort aan Oekraïne overgedragen.
Hert gezelschap nam ruim de tijd voor het bezoek.

President Zelensky (in het midden) aan boord van de mijnenjager (foto: © Rob Bertijn/Vlagblog)
De president bij vertrek op de loopplank van de Zr.Ms. Makkum, gevolgd door premier Jetten (foto: © Remco van Schellen)

Tegen zes uur vertrok de president weer per Chinook-helicopter.

Aankomst van de Chinook-helicopter bij de Albionkade (foto: © Rob Bertijn/Vlagblog)

Tijdelijk staakt-het-vuren over en weer geschonden

Oekraïne en Rusland hebben elkaar over en weer beschuldigd van honderden schendingen van een kort staakt-het-vuren dat samenviel met de viering van het orthodoxe Pasen, afgelopen weekend.

Het Oekraïense leger meldde zondagochtend dat Russische troepen sinds het ingaan van het staakt-het-vuren op zaterdag om 16.00 uur lokale tijd (12.00 uur Nederlandse tijd), 2.299 schendingen hadden begaan, waaronder het neerschieten van vier ongewapende soldaten in de regio Charkov.
Het leger meldde dat de soldaten werden geëxecuteerd nadat ze waren ontwapend en noemde het “weer een oorlogsmisdaad van Rusland”.

De bewuste foto met de vier lichamen, gepubliceerd door het Oekraïense Openbaar Ministerie (Офіс Генерального прокурора України)

De Oekraïense autoriteiten publiceerden een foto die vermoedelijk door een drone is gemaakt en waarop vier lichamen in een open veld te zien zijn.

Het Russische ministerie van Defensie meldde op zijn beurt dat Oekraïense troepen 1.971 schendingen hadden begaan, waaronder drie pogingen tot tegenaanvallen in de regio Dnipropetrovsk.

President Zelensky tijdens zijn toespraak tijdens het orthodoxe Pasen (screenshot)

De Oekraïense president Zelensky zei eerder dat de strijdkrachten van zijn land “symmetrisch” zouden reageren op Russische aanvallen tijdens het staakt-het-vuren en noemde Pasen “een tijd van vrede”.
Hij voegde eraan toe dat hij hoopte dat het staakt-het-vuren na het orthodoxe Pasen verlengd zou kunnen worden om de vredesonderhandelingen te vergemakkelijken, die door het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten vrijwel zijn vastgelopen. Rusland verwierp dit idee echter en zei dat de aanvallen maandag zouden worden hervat (wat ook gebeurde).

Oprichting speciaal tribunaal komt dichterbij

Volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Andrii Sybiha, hebben IJsland en Polen hun bereidheid bevestigd om zich aan te sluiten bij de overeenkomst over de oprichting van een speciaal tribunaal dat de Russische agressie tegen Oekraïne moet onderzoeken: “Dit markeert een keerpunt: met 17 bevestigingen hebben we officieel het wettelijk vereiste minimum aantal lidstaten van de Raad van Europa bereikt om het akkoord in stemming te brengen.”

Andrii Sybiha, de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken (screenshot)

Sybiha liet weten dat de uitgebreide gedeeltelijke overeenkomst (EPA) over het beheerscomité van het speciale tribunaal naar verwachting zal worden behandeld en aangenomen tijdens een bijeenkomst van het Comité van Ministers van de Raad van Europa in Chișinău (Roemenië) op 14 en 15 mei.

Het Palais de l’Europe in Straatsburg, zetel van de Raad van Europa, op een foto uit 2024 (© FrDr / publiek domein)

“Er is nog geen jaar verstreken sinds we op 9 mei 2025, tijdens de bijeenkomst van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken in Lviv, groen licht gaven voor het tribunaal. Nu hebben we alle juridische stappen voorbereid om het tribunaal in werking te stellen.
We zullen doorgaan met het verzamelen van handtekeningen van landen die zich willen aansluiten, zowel binnen als buiten de Raad van Europa, op alle continenten en in alle regio’s”,
aldus Sybiha.

Vijf doden en 25 gewonden in Dnipro

Bij een raket-aanval op de stad Dnipro, in de oblast Dnipropetrovsk, vielen dinsdag vijf doden en 25 gewonden.

Schade na de raket-aanval op Dnipro

Van die 25 lagen er woensdag nog 19 in het ziekenhuis, waarvan 13 op de intensive care.
Dnipro stelde voor gisteren een dag van rouw in.

Vier gewonden na Russische aanval in Tsjerkasy

In de nacht van dinsdag op woensdag werd Tsjerkasy, hoofdstad van de gelijknamige oblast in centraal-Oekraïne, aangevallen met door het Russische leger afgevuurde drones, waarbij er vier gewonden vielen.

Een uitgebrande woning in Tsjerkasy (foto gedeeld door de Staatsnooddienst van Oekraïne/Державна служба з надзвичайних ситуацій України)

Eerste berichten wezen erop dat zes woongebouwen en twee bijgebouwen beschadigd raakten. Vijf auto’s werden vernield en vier andere beschadigd. Er brak brand uit in twee huizen en ook een bus vloog in brand.

18 doden in de nacht van woensdag op donderdag

Rusland vuurde afgelopen nacht in meerdere golven meer dan 700 drones en raketten op Oekraïne af, waarbij minstens 18 mensen om het leven kwamen. Lokale functionarissen spraken van de dodelijkste aanval in maanden.

Een zwaar beschadigd gebouw in havenstad Odessa (foto van Serhii Lysak, gedeeld op Telegram)

Volgens functionarissen vielen er negen doden in de zuidelijke havenstad Odessa, vijf in de centrale stad Dnipro en vier, onder wie een kind, in de hoofdstad Kiev.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nog een foto van de ‘eerste’ vlag in een andere vitrine, in de hal van het parlement tentoongesteld, onder het toeziend oog van de toenmalige voorzitter van de Verchovna Rada, Andriy Parubiy (2016-2019) (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)