Vlissingen krijgt stadsrechten (1315)

Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Vandaag is het 711 jaar geleden dat Vlissingen stadsrechten kreeg, verleend door Willem III, graaf van Holland en Zeeland (1287-1337).
Op 2 april 1315 tekende hij de oorkonde met 47 artikelen, waarin alle rechten, geboden en verboden werden opgesomd.

vlissingen 01.jpg
Links: Willem III, graaf van Holland en Zeeland (1287-1337), door Hendrik van Heessel (?-1470), tekening uit 1456 (publiek domein) / Rechts: Vlissingen in 1582 door Lodovico Guicciardini (1521-1589) (publiek domein)

Naast zaken als het recht stadsmuren te bouwen, (week)markten te houden of tol te heffen, kon een stad ook zijn eigen rechtspraak regelen. Willem III en zijn opvolgers profiteerden daar ook van: van opgelegde boetes verdween het grootste deel richting het grafelijke hof.

Plattegrond van Vlissingen (Filissinga) , handgekleurde kopergravure uit 1612 van Willem Jansz. Blaeu (1571-1638) naar een kaart van van Lodovico Da Guicciardini (1521-1589) uit zijnBeschrijvinghe van alle de Nederlanden anderssins ghenoemt Neder-Duytslandtuit 1567 (publiek domein)
Uitvergroting van de wapens op de kaart hierboven: Zeeland, Oranje-Nassau en Vlissingen (publiek domein)

Andere plaatsen

Vlissingen was bij lange na niet de eerste stad in Zeeland, zeker 12 steden gingen Vlissingen voor: Aardenburg (1127), Hulst (1180), Biervliet (1183), Axel (1213), Middelburg (1217), Westkapelle (1223), Domburg (1223), Oostburg (1237), Sint Anna ter Muiden (1242), Zierikzee (1248), Sluis (1290) en IJzendijke (1303). Zeeuwse hekkensluiter is Terneuzen (1584).

Vlissingen anno 1740 door Adrianus ter Meer Derval, gedateerd 30 augustus 1931 (Collectie Zeeuws Archief)

Het zegt verder natuurlijk niets over de ouderdom van een plaats. In het geval van Vlissingen wordt nu aangenomen dat het dorp Vlissingen omstreeks 1150 is ontstaan. Nadat Walcheren in 1134 bij een grote stormvloed bijna geheel onder water kwam te staan, werd er in de jaren daarna hard gewekt aan herstel door middel van dijkaanleg. Het gebied waar nu Vlissingen ligt, had een natuurlijke haven en het plaatselijke veen leverde zout en brandstof. Het dorp begon dan ook als een vissersdorp en een plek waar je zout kon delven. Al met al is Vlissingen als plaats inmiddels dan dus zo’n 876 jaar oud.

Topografische kaart van Vlissingen en Oost-Souburg uit 2014 (© Jan Willem van Aalst)

De vlag

Vlissingen vlag
Vlag van Vlissingen

De Vlissingse stadsvlag is een van de oudere en bekendere vlaggen van het land en komt op verschillende schilderijen vanaf de 15e eeuw voor, meestal zeegezichten en zeeslagen. Hieronder een voorbeeld: een schilderij van Hendrick Vroom:

vlissingen 06
Links: De aankomst van Frederik V van de Palts en Elizabeth Stuart te Vlissingen, door Hendrick Corneliszoon Vroom uit circa 1623 (de gebeurtenis zelf was op 29 april 1613) (© Frans Hals Museum, Haarlem) / Rechts: Detail uit dit schilderij: tweemaal de Vlissingse vlag, die we hier geus noemen, daar hij aan boord van een schip wordt gebruikt) (© Frans Hals Museum, Haarlem)

Maar ook in verschillende oude vlaggenboeken en op vlaggenkaarten komt ze al voor. Hieronder een greep daaruit:

vlissingen 01
Links: Detail uit Flaggen aller Seefahrenden Potenzen und Nationen in der Gantzen Welt, vorgestellt von Christoph Weigel (1718) / Rechts: Detail uit Tableau des pavillons que la pluspart des nations arborent à la mer (1756)
vlissingen 02
Links: Detail uit Flaggen aller Seefahrenden Potenzen und Nationen in der Gantzen Welt, vorgestellt von Matthæus Seutter in Augspurg (1764) / Rechts: Detail uit Schouw-park aller scheeps-vlaggen van Gerard van Keulen (1775)
vlissingen 03
Links: Detail uit Bowles’s universal display of the naval flags of all nations in the world (1783) / Rechts: Detail uit A display of the naval flags of all nations (1838)
Afbeelding van de Vlissingse vlag in “De Nederlandsche vlag” van C. de Waard uit 1900 (uitgave J.B. Wolters / publiek domein)

De vlag is rood met daarop in het midden afgebeeld het stadswapen van Vlissingen, als vanouds een (meestal gekroonde) fles. Het wapen werd pas officieel bevestigd bij een Besluit van de Hoge Raad van Adel op 31 juli 1817 en luidde als volgt:

Van keel (rood), beladen met een Jacoba’s kruikje van zilver (wit), gekroond, geketend en gecierd van goud (geel). ’t Schild gedekt met een kroon, mede van goud.

vlissingen 04
Links: Wapens en namen van de Gecommiteerde Raden van Zeeland en de steden van Zeeland (Zeeland veredelt), door Joseph Mulder naar Gerard de Lairesse (1688-1691) (publiek domein) / Rechts: Detail uit deze voorstelling met de Vlissingse vlag en het Vlissingse wapenschild

In de eeuwen voor dit besluit, nam men het bij gebrek aan een officiële beschrijving van zowel wapen als vlag, niet zo nauw: de fles werd ook wel in geel afgebeeld, de kroon in wit, of zoals eerder vermeld, zónder kroon, mét en zónder ketens. Hoewel het rode veld redelijk consequent werd gebruikt zijn er ook afbeeldingen bekend met de Prinsenvlag als achtergrond, of het rood-wit-blauw van de Nederlandse vlag. Het rode veld is waarschijnlijk voortgevloeid uit de tijd van de kaapvaart. Kapers voerden vaak een rode vlag en Vlissingse kapers waren dan weer herkenbaar aan het stadswapen op zo’n vlag.

Vlissingen Kapersvlag
Een bewaard gebleven Vlissingse kapersvlag, waarbij het Vlissingse wapen nog aanzienlijk kleiner wordt afgebeeld dan tegenwoordig het geval is (© Maritiem MuZEEum, Vlissingen)

Hoewel de vlag sinds de 19e eeuw al aardig gestandaardiseerd was, werd hij pas officieel bevestig in een raadsbesluit van 31 augustus 1973 en dat luidde als volgt:

Rood met op het midden een wit jacobakannetje, geel geketend en gesierd en erboven een gele kroon van drie bladeren en twee parels, een en ander ter hoogte van vier vijfde van de vlaghoogte.

Detail van een Vlissingse vlag afkomstig van Vlissingse kapers, ca. 17e/18e eeuw (© Maritiem MuZEEum, Vlissingen)

Oekraïne – Чотири роки і шість тижнів війни / Vier jaar en zes weken oorlog

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

Oekraïense aanvallen treffen Russische olie-infrastructuur

De afgelopen week heeft Oekraïne door middel van aanvalsdrones herhaaldelijk belangrijke Russische olie-exportinfrastructuur bij de Oostzee aangevallen, waardoor sommige installaties dagenlang in brand stonden.

Kaart met de locaties van de drie getroffen olie=infrastructuur-installaties in de oblast Leningrad

Het gaat om minstens drie olielocaties in de Russische oblast Leningrad, waaronder de havens van Ust-Luga (Oost-Loega) en Primorsk aan de Baltische Zee en de olieraffinaderij Kirishi in het binnenland.
Dinsdag zei Robert Brovdi, commandant van de Oekraïense drone-eenheden, dat Ust-Luga maandagavond opnieuw was aangevallen “om het vuur aan te wakkeren”.

Een grote brand breekt uit bij de olie-installaties in Ust-Luga na de Oekraïense drone-aanval (screenshot)

Volgens de gouverneur van de oblast Leningrad, Alexander Drozdenko, raakten er drie mensen gewond tijdens de aanval, waarbij 38 drones werden neergehaald.

Olie-exportinfrastructuur in Ust-Luga vóór en na de Oekraïense aanval (screenshots)

Door Westerse foto-analyses werden er in zowel Ust-Luga en Primorsk minstens acht opslagtanks vernield of beschadigd, in Kirishi ging het om minstens twee opslagtanks die beschadigd raakten.

Verschillende installaties vlogen in brand na de aanval, met grote rookwolken tot gevolg (screenshot)

Volgens een analyse van het Finse Centrum voor Onderzoek naar Energie en Schone Lucht (Crea) werd 20% van de totale Russische olie-export vanuit Ust-Luga uitgevoerd en 22% vanuit Primorsk.
Recente gegevens tonen aan dat er op 26 en 27 maart geen schepen met olie werden geladen in de drie Baltische havens van Rusland. Volgens Crea is dit de eerste periode van twee opeenvolgende dagen zonder dergelijke activiteit sinds Moskou in 2022 de grootschalige invasie van Oekraïne lanceerde.

Robert Brovdi (1975), commandant van de Oekraïense drone-troepen (screenshot)

Robert Brovdi, commandant van de Oekraïense drone-troepen, liet weten dat de operatie gericht op deze drie olie-installaties in het Baltische gebied op 23 maart was begonnen en dat de aanvallen tot doel hadden “de Russische olie-aders, raffinagecapaciteit en infrastructuur voor de export van ruwe olie te demilitariseren”.

President Zelensky tijdens zijn recentste video-toespraak afgelopen dinsdag (screenshot)

President Zelensky liet dinsdag weten dat de bondgenoten van Oekraïne hem hebben aangespoord de aanvallen op de Russische energie-infrastructuur te verminderen te midden van de aanhoudende wereldwijde brandstofcrisis. Maar de president antwoordde dat deze aanvallen pas gestaakt zullen worden als Rusland stopt met het consequent aanvallen van de energie-infrastructuur van Oekraïne.

Grote Russische drone-aanval

Russische troepen vielen Oekraïne in de nacht van 31 maart op 1 april aan met 339 Shahed-, Gerbera-, Italmas- en andere drones.

Een neergestorte Russische-Chinese Gerbera-drone, die tijdens de Russisch-Oekraïense oorlog werd ontwikkeld (foto: State Border Guard Service of Ukraine/Державна прикордонна служба України)

Volgens vroege berichten op 1 april was de Oekraïense luchtverdediging om 08:00 uur druk met het storen en/of uit de lucht schieten van de Russische drones, wat lukte met 298 ‘hits’ in het noorden, zuiden, oosten, westen en centrum van het land.
Bij het afslaan van de aanval waren vliegtuigen, luchtdoelraketsystemen, elektronische oorlogsvoerings-eenheden, onbemande systemen en mobiele vuurgroepen van de Oekraïense strijdkrachten betrokken.

Drie inzittenden van deze auto in Nikopol raakten gisteren bij de aanval gewond (foto gedeeld door het militair bestuur van de oblast Dnipropetrovsk)

In de stad Nikopol in de oblast Dnipropetrovsk raakten tien mensen (vijf mannen en vijf vrouwen) gewond. Eén van de slachtoffers, een 75-jarige vrouw, raakte bij de aanval zwaar gewond.

De drone-aanvallen gingen overdag nog door. In de centraal gelegen oblast Tsjerkasy vielen vier doden, nadat ze uit nieuwgierigheid naar een neergekomen drone waren gelopen, die vervolgens ontplofte.

Militair transportvliegtuig stort neer op de Krim

Een Russisch Antonov An-26 transportvliegtuig stortte afgelopen dinsdag neer op het in 2014 door Rusland geannexeerde schiereiland de Krim, waarbij alle 29 inzittenden om het leven kwamen.

Kaart van het Oekraïense schiereiland, dat in 2014 geannexeerd werd door Rusland (© Maximilian Dörrbecker – Chumwa/publiek domein)

Het Russische ministerie van Defensie meldde dat het rond 18:00 uur Moskoutijd op het contact met de An-26 had verloren tijdens een “routinevlucht” boven het schiereiland.
Het ministerie meldde later dat een zoek- en reddingsteam de crashlocatie had gevonden. Zes bemanningsleden en 23 passagiers kwamen om het leven.

Een Russisch Antonov An-26 vliegtuig (foto: russianplanes.net)

De autoriteiten voegden eraan toe dat er “geen externe impact” op het vliegtuig was geweest, waardoor de oorzaak waarschijnlijk in technische problemen moet worden gezocht.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nog een foto van de ‘eerste’ vlag in een andere vitrine, in de hal van het parlement tentoongesteld, onder het toeziend oog van de toenmalige voorzitter van de Verchovna Rada, Andriy Parubiy (2016-2019) (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)