Twee vlaggen vandaag. Vlag 2:

Vandaag beginnen de XXVe Olympische Winterspelen in Milaan en Cortina d’Ampezzo, Italië.
De plaatsen werd op 24 juni 2019 in Lausanne (Zwitserland) gekozen als gaststeden. Twee keer eerder werden de Olympische Winterspelen in Italië gehouden: in 1956 in Cortina d’Ampezzo en in 2006 in Turijn.

Het motto voor de Winterspelen luidt: Dreaming Together – IT’s Your Vibe.
De Winterspelen duren tot en met 22 februari.

Bij de Winterspelen treden 93 landen aan. Benin, Guinee-Bissau en de Verenigde Arabische Emiraten zullen voor het eerst meedoen. Net als bij de Zomer- en Winterspelen worden Rusland en Wit-Rusland (Belarus) geweerd vanwege de invasie van Oekraïne door de Russen en de de hulp hierbij van Wit-Russische kant. Wel mogen goedgekeurde Russische en Wit-Russische atleten meedoen onder de AIN-vlag (Athlètes Individuels Neutres/Individual Neutral Athletes).

Locaties

Het Stadio San Siro van Milaan is de hoofdlocatie waar ook de openings- ceremonie zal plaatsvinden.
Het stadion, thuisbasis van AC Milan, stamt uit 1925, maar werd talloze malen verbouwd, voor het laatst in 1990.

De sluitingsceremonie vindt plaats in de Romeinse arena van Verona, gebouwd tussen de 1e en 3e eeuw.

Naast Milaan en Cortina d’Ampezzo zullen ook Antholz, Bormio, Livigno, Predazzo en Tesero als locaties voor de Winterspeln gebruikt worden.

Medailles

Het ontwerp van de medailles voor de Winterspelen 2026 is van het Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato. Het ontwerp bestaat uit twee helften die volhens het instituut “de bekroning symboliseren van de reis van een atleet en een para-atleet en van al diegenen die hen onderweg hadden bijgestaan”.

Van elk van de gouden, zilveren en bronzen medailles zijn er 245 te verdelen, in totaal dus 735.

Een sport die bij deze Spelen zijn debuut maakt, is het toerskiën.

Mascottes

De mascottes voor de Winterspelen en Paralympische Winterspelen werden op 7 februari 2024 in Sanremo onthuld.

De mascottes zijn de hermelijnen Tina en Milo, ze werden gekozen via een ontwerpwedstrijd, waaraan kinderen tussen 6 en 14 jaar oud meededen. Winnaar waren de leerlingen van het Istituto Comprensivo Taverna, hun ontwerp kreeg 53% van de stemmen.
Tina (naar Cortina vernoemd) is de mascotte van de Olympische Winterspelen, het is een hermelijn in winterkleed.

Haar broer Milo (naar Milaan [Milano] vernoemd) is de mascotte voor de Paralympische Winterspelen, het is een hermelijn in zomerkleed*, die een poot mist.
Tina en Milo worden vergezeld door zes antropomorfe sneeuwklokjes, die de gezamenlijke naam Flo kregen. Ze kwamen als tweede uit de bus bij de ontwerpwedstrijd en zijn ontworpen door het Istituto Comprensivo Sabin di Segrate.

*) Dat Milo als hermelijn in zomerkleed gekozen werd voor de Winterspelen is wel opvallend, cq curieus!

Openingsceremonie

De openingsceremonie (met de titel Armonia) in het Stadion Sin Siro in Milaan begint om 20.00 uur West-Europese tijd.
De opening zelf komt voor rekening van de 85-jarige Italiaanse president Sergio Mattarella.

Het zijn de eerste Spelen onder het voorzitterschap van de Zimbabwaanse Kirsten Coventry, die op 23 juni vorig jaar Thomas Bach opvolgde. De oud-zwemster kwam in 2000 en 2004 voor haar land in actie tijdens de Olympische Spelen in respectievelijk Sydney en Athene. Ze is de eerste vrouwelijke voorzitter van het IOC.

Bij de opening zullen Mariah Carey, Laura Pausini en Andrea Bocelli optreden.

De vlag

De vlag van de Olympische Spelen is wit met vijf in elkaar gevlochten ringen, drie boven, twee onder, in de kleuren blauw, geel, zwart, groen en rood.
Dit kan haast niet anders dan een van de bekendste vlaggen ter wereld zijn: er zullen maar weinig mensen zijn die de vlag met de gekleurde ringen niet onmiddellijk herkennen.

Uiteraard zijn er Olympische vlaggen in soorten en maten: de ‘officiële’ Olympische vlag is de vlag die van de ene gaststad naar de volgende verhuist en die doorgaans voordat de Spelen werkelijk beginnen in het plaatselijke stadhuis te zien is en moet niet verward worden met de enorme Olympische vlag die boven alles uit torent in een stadion, die na de Spelen onmiddellijk afgedankt wordt. Vaak wordt zo’n vlag daarna tentoongesteld.

Het logo

Als de Zomerspelen in 2020 normaal doorgang hadden gevonden dan had de vlag toen zijn eeuwfeest beleefd, want hij werd geïntroduceerd tijdens de Spelen van 1920 in Antwerpen.
Dat betekent tevens dat de vijf daaraan voorafgaande edities van de moderne Spelen het zonder dit symbool deden waar we nu zo aan gewend zijn geraakt.

Het logo met de ringen is echter iets ouder dan 1920. Het werd in 1913 ontworpen door de Franse baron Pierre de Coubertin, die toentertijd voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) was.
Hij was de grote instigator van de moderne Olympische Spelen, waarvan de eerste editie in 1896 plaatsvond in de Griekse hoofdstad Athene, waarmee tevens de link werd gelegd met de Olympische Spelen van de Klassieke Oudheid, die in Olympia werden gehouden, tussen (naar we nu aannemen) 776 v. Chr. tot en met 393 na Chr.

Hoewel nogal eens wordt aangenomen dat de ringen van De Coubertin’s ontwerp de vijf continenten symboliseerden (Europa, Afrika, Azië, Amerika en Oceanië), lagen de bedoelingen van De Coubertin toch net iets anders: Zelf schreef hij daarover in de augustus-editie van 1913 van het blad Olympique:

“…de zes kleuren (met de witte achtergrond) gecombineerd vertegenwoordigen op deze wijze de vlaggen van ieder land op aarde, zonder uitzondering. Het blauw en geel van Zweden, het blauw en wit van Griekenland, de driekleuren van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Duitsland, België, Italië, Hongarije plus het geel en rood van Spanje zijn vertegenwoordigd, net als de innovatieve vlaggen van Brazilië en Australië en die van het oude Japan en het moderne China. Dit is echt een internationaal symbool”

Hiermee was er een logo dat tevens op een vlag gebruikt kon worden. We mogen er vanuit gaan dat dat bij de 6e Olympiade geweest zou zijn. Deze Spelen van 1916 zouden in Berlijn plaatsvinden. Ondanks het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 gingen de voorbereidingen hiervoor gewoon door: men ging er vanuit dat de oorlog niet zo lang zou duren.
Maar dit bleek te optimistisch gedacht, de oorlog sleepte zich voort tot 1918 en de 6e Olympiade werd afgelast.

Zodoende was het de 7e Olympiade (er werd dus gewoon doorgenummerd) van 20 april tot 12 september 1920 gehouden in Antwerpen, waar de Olympische vlag voor het eerst werd gehesen. (Berlijn was als organiserende stad “nicht mehr im Frage”, na de nederlaag van Duitsland in de Eerste Wereldoorlog en het land was dan ook uitgesloten van deelname in 1920, net als Oostenrijk).

Over een vlag die kwijtraakte en weer boven water kwam (Antwerpen-vlag nr.1) (1920)

De allereerste officiële Olympische vlag uit 1920, die bekend staat als de Antwerpen-vlag, bestaat nog steeds, na jarenlang spoorloos te zijn geweest.
We spoelen even vooruit naar 1997: tijdens een diner georganiseerd door het Amerikaans Olympisch Comité, interviewde een journalist de toen 100-jarige Hal Haig Prieste, die in 1920 een bronzen plak voor de V.S. had gewonnen bij het platform-duiken. De journalist merkte op dat het IOC niet kon achterhalen wat er met de originele Olympische vlag van 1920 was gebeurd.
“Daar kan ik je mee helpen”, was het antwoord van Prieste, “die zit in m’n koffer”.

Prieste vertelde vervolgens dat hij, opgehitst door een nachtelijke weddenschap met landgenoot Duke Kahanamoku*, tegen het einde van de Spelen in Antwerpen in de vlaggenmast van het stadion was geklommen en de vlag had gestolen.

*Duke Kahanamoku behaalde in 1920 twee gouden medailles: één bij het 100 m zwemmen en de andere bij het estafette-zwemmen

Dat het IOC niet wist wat er met de vlag gebeurd was is een ietwat curieus, want dat de vlag gestolen was moet bekend zijn geweest, omdat Prieste betrapt werd door de politie tijdens zijn actie. Maar wellicht doelden ze op het feit dat ze niet wisten wat er vervólgens met de vlag gebeurde: Prieste liep sneller dan de politie en ontkwam met de vlag als zijn trofee.

Met een speciale ceremonie tijdens de Olympische Spelen van 2000 in Sydney overhandigde (de toen inmiddels 103-jarige) Prieste de vlag uit 1920 aan toenmalig IOC-voorzitter Juan Antonio Samaranch.

De vlag werd vervolgens tentoongesteld in het Olympisch Museum in Lausanne in Zwitserland, maar bleef daar niet.
Vanaf het begin van de ‘herontdekking’ had de stad Antwerpen ook belangstelling voor de vlag. De stad was succesvol in zijn pogingen voor een terugkeer: in 2004 keerde de vlag terug naar de Scheldestad.
Vanaf 2013, toen Antwerpen Europese Sporthoofdstad was, was de vlag in de entreehal van het stadhuis te bewonderen. Vanwege de renovatie van het gebouw (vanaf 2017) is de vlag nu onderdeel van de collectie van het MAS (Museum aan de Stroom) in het noorden van de stad.

Antwerpen-vlag nr. 2 (1924)

Het was de bedoeling dat de Olympische vlag van 1920 naar de volgende gaststad Parijs zou verhuizen, maar omdat de officiële vlag zoek was, moest er een nieuw exemplaar gemaakt worden.
Deze tweede vlag werd eveneens Antwerpen-vlag genoemd, naar het waarom wordt nog steeds gegist: één verklaring is dat de vlag nu eenmaal debuteerde in Antwerpen, een andere is dat de nieuwe vlag in Antwerpen werd gemaakt.

Hoe dan ook: dit nieuwe exemplaar wapperde in 1924 voor het eerst tijdens de openingsceremonie in het Stade Olympique Yves-du-Manoir in Colombes, een voorstad van Parijs.
Deze nieuwe officiële versie zou het uithouden tot en met de Zomerspelen van 1984 in Los Angeles, waarna de vlag na 60 jaar ‘met pensioen mocht’.

1924 was tevens het debuut van de Olympische Winterspelen die tot en met 1992 in hetzelfde jaar als de Zomerspelen werden gehouden, toen er besloten werd ze los te koppelen, zodat de Winterspelen in de andere even jaren dan die van de Zomerspelen plaatsvinden (zie ook verderop).

Seoul-vlag (1988) en Rio de Janeiro-vlag (2016)

Voor de 24e Olympiade in 1988 in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul kwam er dus een nieuwe vlag, die dan ook bekend staat als de Seoul-vlag.
Ze deed 24 jaar dienst, tot en met de 30e Olympiade in Londen in 2012.

De vlag die nu in gebruik is (met franje langs de randen) debuteerde tijdens de Zomerspelen van 2016 in Rio De Janeiro in Brazilië, maar werd aan het einde van de Zomerspelen in Londen in 2012 al overhandigd aan burgemeester Eduardo Paes van Rio de Janeiro.

Vlaggen Winterspelen

Zoals boven vermeld, werden de Olympische Winterspelen voor het eerst gehouden in 1924 en wel in Chamonix, Frankrijk.
Tot 1952 werden voor de Winterspelen geen speciale vlaggen vervaardigd.

Bij die Spelen, gehouden in en rond de Noorse hoofdstad Oslo, kreeg voorzitter van het IOC, Sigfrid Edström, uit handen van burgemeester Brynjulf Bull, een Olympische vlag overhandigd, die net als bij de Zomerspelen overgedragen zou worden aan de volgende organiserende stad.

Aldus geschiedde, maar daar moet wel bij aangetekend worden dat de vlag alleen gebruikt werd bij de openingsceremonies. Normaliter was de vlag opgeborgen in een vitrine met daarbij de namen van alle gaststeden op bronzen plaquettes. Voor de sluitingsplechtigheden werd een replica gebruikt. In 2014 werd de Oslo-vlag met pensioen gestuurd.

In 2018, bij de Winterspelen in het Zuid-Koreaanse PyeongChang, bood de stad hetIOC een nieuwe officiële vlag aan.

Olympische Jeugdspelen

Sinds 2010 zijn er ook Olympische Jeugdspelen voor 14- tot 18-jarigen. Deze Spelen (zowel Zomer- als Winterspelen) worden ook iedere vier jaar gehouden, maar precies omgekeerd als de ‘volwassen’ Spelen: de Zomer Jeugdspelen vinden dus plaats in het zelfde jaar als de Olympische Winterspelen en de Winter Jeugdspelen in het jaar van de Olympische Zomerspelen.

De eerste zomer-editie vond plaats in Singapore van 14 tot 26 augustus 2010. Eén dag voor de opening overhandigde IOC-voorzitter Jacques Rogge de officiële vlag voor de Jeugdspelen aan premier Lee Hsien Loong van Singapore.

Hoewel her en der vermeld wordt dat deze Olympische vlag naast de ringen ook de naam van de gaststad en het jaar van de Spelen laat zien, is daar op foto’s niets van waar te nemen! En dat zou ook vreemd zijn, want ook deze vlag is een doorgeef-vlag. In 2014 waren de Zomer Jeugdspelen in Nanjing (China) en in 2018 in Buenos Aires (Argentinië). De locatie voor zomer-editie van de Olympische Jeugdspelen in 2030 is nog niet gekozen.

De editie 2022, te houden in Dakar (Senegal), is wegens de coronapandemie vervallen en vooruit geschoven naar 2026.

De eerste Winter Jeugdspelen werden gehouden van 13 tot 22 januari 2012 in Innsbruck (Oostenrijk). De 2016, 2020 en 2024 edities werden in respectievelijk Lillehammer (Noorwegen), Lausanne (Zwitserland) en de provincie Gangwon (Zuid-Korea) gehouden.
Ook bij deze Spelen wordt de vlag doorgegeven aan de volgende stad, provincie of regio.
De Winter Jeugdspelen 2028 zullen plaatsvinden in Italië in, locaties zijn de Dolomieten en het Valtellina-dal.

Paralympische Spelen

Een heel verhaal! Maar hebben we nu alles gehad? Nee, want vier weken na de sluiting van de Olympische Winterspelen beginnen de Paralympische Winterspelen 2026 .

Vrijdag 6 maart gaat dit sportevenement van start: dan wordt de Paralympische vlag niet alleen in Milaan en Cortina d’Ampezzo gehesen, maar ook bij Vlagblog.