Op 15 april 1964 werd middels raadsbesluit nr. 7 de al eeuwenoude vlag officieel vastgesteld, opnieuw vastgesteld met raadsbesluit nr. 6 van 17 februari 1970.
Officiële beschrijving van de vlag van Goes (Collectie Hoge Raad van Adel, Den Haag / publiek domein)
De vlag
Vlag van Goes (vóór 1696-heden)
De vlag bestaat uit dertien rood-witte banen, zeven rode en zes witte. Vanaf de 15e eeuw wordt er voor het eerst gewag gemaakt van een Goese vlag We zien we haar aan het eind van die eeuw bijvoorbeeld afgebeeld op een uit 1696 daterende prent met de naam Zeeland veredelt.
“Zeeland veredelt”, kopergravure uit 1696 door Gerard Lairesse en Joseph Mulder, uitgave Christiaan Vermey (Collectie Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen/ publiek domein)
Het toont de wapens van de “Gecommitteerde Raden van Zeeland, ter Admiraliteit en Rekenkamer en de raadsheren in de Raad van Vlaanderen”, met stadhouder Willem III op een zetel met baldakijn met het wapen van Zeeland, omringd door de vertegenwoordigers van de zeven Zeeuwse steden van de Eerste Edele (Willem III), allen voorzien van vlag en wapen van hun stad.
Links: Detail uit “Zeeland veredelt”, waarbij we links de Goese vertegenwoordiger zien met de gestreepte vlag van zijn stad en het wapenschild, naast hem zien we zijn Vlissingse collega/ Rechts: Vlag en wapen van Goes uit de historisch-topohrafische atlas “Zelandia Illustrata”, uit circa 1800(beide (Collectie Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen/ publiek domein)
Ook in de historisch-topgrafische atlas Zelandia Illustrata uit circa 1800 van Jacob Verheye van Citters, komen we een afbeelding tegen van de Goese vlag.
Het centrum van Goes vanuit de lucht: midden op de foto de Grote of Maria Magdalenakerk, gebouwd tussen 1423 en 1621, links daarvan de katholieke Heilige Maria Magdalenakerk, gebouwd tussen 1905 en 1908, rechtsboven de Grote Markt (foto: Gemeente Goes / publiek domein)
*Met dank aan Olivier Mertens van de Hoge Raad van Adel
Vandaag viert de Belgische Koning Filip zijn 65e verjaardag. Filip volgde zijn vader, Koning Albert II, op 21 juli 2013 op.
Officieel portret van Koning Filip (monarchie.be)
‘Van België’
Hoewel als dynastieke achternaam ‘Van België’ wordt gebruikt, is zijn eigenlijke familienaam Van Saksen-Coburg en Gotha. Tussen 1813 en 1830 maakte België deel uit van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, dat toen het gehele gebied van de Benelux omvatte.
Leopold I
Na de Belgische opstand en afscheiding van Nederland in 1830, werd Leopold van Saksen-Coburg-Saalfeld de eerste koning van het onafhankelijke België.
Leopold I (1790-1865), koning van 1831 tot 1865 (foto: Nadar / publiek domein)
Hoewel Filip van hem afstamt, werden er in de Belgische opvolging noodgedwongen een paar zijstapjes gemaakt.
Leopold II
Leopold I werd in 1865 opgevolgd door zijn zoon Leopold II, die mede door zijn bemoeienissen met ‘zijn’ kolonie Congo-Vrijstaat (de tegenwoordige Democratische Republiek Congo) zeker achteraf zeer omstreden is.
Leopold II (1835-1909), koning van 1865 tot 1909 (publiek domein)
Leopold’s enige zoon, die eveneens Leopold heette, stierf al op 9-jarige leeftijd. Hij had nog drie dochters, maar omdat in België vrouwen niet troongerechtigd waren, was Filips, de broer van de koning, feitelijk de wettige troonopvolger. Filips was echter praktisch doof en werd niet geschikt geacht voor het koningschap, waardoor Filips’ oudste zoon Boudewijn troonopvolger werd. Helaas stierf Boudewijn al in 1891 op 21-jarige leeftijd, waardoor zijn zes jaar jongere broer Albert kroonprins werd.
Albert I
Na de dood van Leopold II in 1909 was het dan ook zijn kleinzoon Albert die hem opvolgde. Albert I was koning tijdens de Eerste Wereldoorlog, waar hij zelf als militair actief aan deelnam.
Albert I (1875-1934), koning van 1909 tot 1934 (foto: Eugène Pirou, 1915 / publiek domein)
Nadat Albert in 1934 verongelukte tijdens het bergbeklimmen , werd hij opgevolgd door zijn oudste zoon, opnieuw een Leopold.
Leopold III
Leopold III bleef in België toen tijdens de Tweede Wereldoorlog het Duitse leger België in 1940 binnenviel en werd onder huisarrest geplaatst.
Leopold III (1901-1983), koning van 1934 tot 1951 (publiek domein)
Vanwege zijn contacten met de bezetters en zelfs een onderhoud met Hitler in 1940, raakte Leopold zeer omstreden. Na de oorlog zag een deel van de Belgische bevolking zijn terugkeer als koning als onverteerbaar.
Prins-regent Karel
Het koninklijk gezag werd tussen 1944 en 1950 uitgeoefend door Leopold’s jongere broer Karel onder de titel prins-regent, terwijl Leopold en zijn gezin in Zwitserland verbleven.
Karel (1903-1983), prins-regent van België van 1944 tot 1950 (foto uit circa 1944 / publiek domein)
Op 20 juli 1950 stelde het parlement het einde vast van de “onmogelijkheid tot regeren” van Leopold III en keerde de koning terug naar België. De gemoederen waren echter inmiddels zó hoog opgelopen dat het tussen voor- en tegenstanders van een terugkeer van Leopold III bijna tot een burgeroorlog kwam.
Boudewijn
Na zware politieke druk trad Leopold op 10 augustus terug en werd hij door zijn oudste zoon Boudewijn opgevolgd, die tot 16 juli 1951 als regent het koningschap waarnam. Op die datum tekende Leopold zijn troonsafstand en werd Boudewijn koning.
Boudewijn (1930-1993), koning van 1951 tot 1993 (publiek domein)
Het huwelijk (1960) van Koning Boudewijn en zijn Spaanse echtgenote Koningin Fabiola bleef kinderloos, zodat hij na zijn plotselinge dood in 1993 werd opgevolgd door zijn jongere broer Albert.
Albert II
Na 20 jaar koningschap trad Albert II in 2013 af en werd zijn oudste zoon Filip de nieuwe koning der Belgen.
Albert II (1934), koning van 1993-2013 (publiek domein)
Filip
Filip is sinds 1999 getrouwd met jonkvrouw Mathilde d’Udekem d’Acoz, vanaf het huwelijk prinses en vanaf 21 juli 2013 koningin.
Koning Filip en Koningin Mathilde, beiden voorzien van het paarse ordelint behorend bij de Leopoldsorde (monarchie.be)
Het paar heeft vier kinderen en omdat de zogenaamde “Salische wet” (die vrouwen verbiedt het koningschap uit te oefenen) in 1991 werd afgeschaft, zal hun eerstgeborene, Prinses Elisabeth, de hertogin van Brabant (2001), Filip ter zijner tijd als koningin opvolgen.
PrinsesElisabeth, de hertogin van Brabant (2001)in 2023 (screenshot)
De standaard
Koninklijke standaard van België (2013-heden)
De koninklijke standaard van België is een persoonlijke standaard vanwege het koninklijke monogram. De standaard is vierkant en karmozijnkleurig. In het midden het gekroonde wapen van België: een onregelmatig gevormd schild van goud (of geel) met daaroverheen een zwart schild met een gouden (of gele) leeuw, rood getongd en genageld. Elk van de hoeken is voorzien van het gekroonde monogram van Filip: een F voor Filip (Nederlands) en een P voor Philippe (Frans).
Eerdere standaarden
Vorige koninklijke standaarden hadden hetzelfde ontwerp, het enige verschil is uiteraard het monogram.
Links: Persoonlijke standaard van Albert II (1993-2013) / Rechts: Persoonlijke Standaard van Boudewijn (1951-1993)Links: Persoonlijke standaard van Leopold III (1934-1951) / Rechts: Persoonlijke standaard van Albert I (1909-1934)
Hoewel in de meeste monarchieën ook andere leden van het regerend Huis een eigen standaard voeren, is dat in België niet gebruikelijk.
De 15e april is een feestdag in Hawaii. De datum is die van de sterfdag in 1889 van pater Damiaan. De pater werd in 1840 geboren als Jozef de Veuster in België. Hij kwam uit een kinderrijk boerengezin. Op 7 oktober 1860 trad hij in als broeder bij de Congregatie van de Heilige Harten van Jezus en Maria in Leuven. Hij was toen de vierde uit het gezin die toestad tot het kloosterleven, twee zusters en één broer gingen hem voor.
In 1864 reisde hij als missionaris naar Hawaii. Hij werkte op verschillende eilanden en werd later dat jaar als priester gewijd in Honolulu. In 1873 richtte hij zich op eigen wens geheel op de zorg voor een leprozenkolonie op het eiland Moloka’i. Deze kolonie van ruim 800 personen bevond zich afgezonderd op de landtong Kalaupapa in het noorden van het eiland, door een rotswand gescheiden van de rest van Moloka’i.
Eenmaal ter plaatse begon Damiaan met een grote reorganisatie van de kolonie, door zelf flink de handen uit de mouwen te steken. Hij organiseerde de aanleg van wegen, de bouw van een kerk, huizen en een school. Verder fungeerde hij als dokter, ziekenverzorger, begrafenisondernemer en timmerman.
Voor de komst van Damiaan was het met de hygiëne slecht gesteld, maar na zijn reorganisatie was dit sterk verbeterd, evenals de algemene levensomstandigheden. Waarschijnlijk werd hij zelf in 1867 ook met lepra besmet, maar pas in 1884 werd de ziekte officieel bij hem vastgesteld. Hij bleef echter al die tijd doorwerken, tot twee weken voor zijn dood op 15 april 1889.
Zijn naam en faam waren toen reeds wijdverbreid. Vijf jaar na zijn dood werd er al een standbeeld van hem opgericht in Leuven. Hoewel hij op Moloka’i werd begraven, werden na Belgische verzoeken zijn stoffelijke resten in 1935 opgegraven en naar België gerepatrieerd. Op 5 mei 1936 werd hij bijgezet in de crypte van de Sint Antoniuskerk in Leuven.
Op 4 juni 1995 werd hij door paus Johannes Paulus II zalig verklaard; zijn heiligverklaring door paus Benedictus XVI volgde op 11 oktober 2009.
Op de 15e april is wordt het standbeeld van pater Damiaan bij het capitool in Honolulu omhangen met lei (bloemenkransen) en er wordt gebeden en gezongen.
De vlag
Vlag van Hawaii
De vlag van Hawaii is een beetje een vreemde. Mensen die hem nooit eerder gezien hebben kunnen zich niet voorstellen dat dát de Hawaiiaanse vlag is. Het doek vertoont acht gelijke horizontale banen: wit, rood, blauw, wit, rood, blauw, wit en rood. Het gekke zit ‘m in de Britse Union Flag of Union Jack in het kanton.
Er was echter de nodige Britse aanwezigheid geweest in de Stille Oceaan, te beginnen met de reizen van kapitein James Cook, die de Hawaii-eilanden in 1778 ‘ontdekte’. Hij noemde ze overigens de Sandwich Eilanden. Cook’s Britse opvolger George Vancouver deed de eilanden eind 18e eeuw ook aan.
Volgens de overlevering zou hij koning Kamehameha I een Britse vlag hebben gegeven en wel een red ensign, de Britse zeevlag. Dit als teken van vriendschap met koning George III. De vlag werd vervolgens enthousiast uitgehangen van verschillende belangrijke gebouwen. Toen de koning duidelijk werd gemaakt dat dit gezien kon worden als een te pro-Britse houding, besloot hij een Amerikaanse vlag vanuit zijn huis te laten wapperen. Dit op zijn beurt leidde weer tot protesten van Britse hoogwaardigheidsbekleders aan het hof van Kamehameha. Kennelijk had hij er daarna genoeg van, want de vlag die vervolgens in 1816 uit de bus rolde, was een soort van samensmelting van beide vlaggen.
De acht strepen staan voor de verschillende eilanden: Hawai’i, O’ahu, Kuau’i, Kaho’olawe, Lana’i, Maui, Moloka’i en Ni’ihau. Er is ook ooit een versie geweest met negen strepen (voor het mini-eiland Nihoa) en een met zeven strepen (waarbij een van de ‘onbelangrijkere’ eilanden niet gerepresenteerd werd, óf Kaho’olawe óf Ni’ihau).