In het Rikshospitalet in Oslo is de Noorse koning Harald V overleden. De vorst was met zijn 89 jaar het oudste staatshoofd van Europa.
Zijn gezondheid was al jaren slecht, desondanks weigerde hij af te treden. Wanneer de koning met enige regelmaat verstek moest laten gaan vanwege zijn matige constitutie, viel zijn zoon, kroonprins Haakon, voor hem in als regent.

Met het overlijden van zijn vader, komen aan de vele regentschappen een einde, prins Haakon is nu zelf koning van Noorwegen, onder de naam Haakon VIII.

Het Noorse Hof deelde vanochtend het overlijden van koning Harald mee : “Met diepe droefheid delen wij u mee dat Zijne Majesteit Koning Harald vandaag is overleden. Koning Harald is vrijdag 28 augustus om 06.35 uur vredig overleden in het Nationaal Ziekenhuis”

Hoewel het in de meeste monarchieën ongebruikelijk is om de koninklijke standaard halfstok te hangen na de dood van een koning of koningin, is dat in Noorwegen wél het geval.

De hele dag gisteren veegde de NRK alle programma’s van de buis om verslag te doen van de verergerde gezondheidstoestand van de koning.

Met het overlijden vanmorgen vroeg zal het vandaag niet anders zijn. Hoewel het in de meeste landen gebruikelijk is dat bloemen pas na een overlijden worden neergelegd, is ook dat aspect in Noorwegen anders: vanaf gistermiddag kwamen honderden Noren naar het paleisplein om bloemen te brengen, die uiteindelijk een lange strook vormden.

Koning Haakon VIII

Rond 11.00 uur arriveerden koning Haakon VIII en zijn dochter, kroonprinses Ingrid Alexandra met een hofauto bij het koninklijk paleis.

In het paleis was inmiddels het complete kabinet bijeengekomen. Bij binnenkomst van de koning en zijn dochter werden condoleances in ontvangst genomen.

De bijeenkomst had ook een staatsrechtelijk tintje: officieel werd hier de regering officieel op de hoogte gesteld van het overlijden van koning Harald.
Tevens nam kroonprinses Ingrid voor het eerst aan zijn zijde plaats aan de regeringstafel.

Kort hierna werd de koninklijke standaard bovenop het paleis weer in top gehesen, om te laten zien dat de nieuwe koning het paleis officieel had ‘overgenomen’ van zijn vader.
Vanaf het balkon werd een tweede exemplaar van de koninklijke standaard halfstok gehesen, samen met een zwarte rouwwimpel.

Reactie Nederlands Koningshuis

Koning Willem Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix lieten in een verklaring het volgende weten:

“Wij zijn intens bedroefd na het overlijden van Zijne Majesteit Koning Harald V van Noorwegen. De herinnering aan de bijzondere vriendschap met hem bewaren wij in ons hart. Koning Harald diende zijn land met liefde, trots en overtuiging. Onvergetelijk zijn onze gezamenlijke ontdekkingstochten rond Oslo en verder noordwaarts. Dankbaar zijn wij voor de manier waarop hij Nederland en de Nederlanders omarmde. In deze verdrietige tijd leven wij mee met Koningin Sonja, de Noorse Koninklijke familie en alle Noren. Koning Harald blijft in onze gedachten als de verpersoonlijking van verbinding en vriendschap. Takk for alt.”

De Koninklijke Standaard

Wat koninklijke vlaggen betreft, is Noorwegen een overzichtelijk land, in tegenstelling tot sommige andere monarchieën, zoals Nederland of het Verenigd Koninkrijk.

Er bestaan er slechts twee: de koninklijke standaard voor het staatshoofd en zijn/haar partner en de koninklijke onderscheidingsvlag voor de kroonprins/kroonprinses en zijn/haar partner. Deze laatste vlag is vrijwel gelijk aan de koninklijke standaard, het enige verschil is de vorm: hij is ingehoekt, zoals dat heet.

Dat ook partners de vlaggen kunnen gebruiken, is in ‘koninklijk vlaggenland’ ongebruikelijk. Het betekent dat Haakon’s vrouw, Koningin Mette-Marit, ook de koninklijke standaard kan gebruiken.

De koninklijke standaard heeft een rood veld met in het midden een naar de broekingszijde gekeerde, klimmende, gekroonde leeuw in goud, in zijn klauwen een opgeheven zilveren bijl.

De vlag is gebaseerd op het middeleeuwse wapen van de Noorse koningen. Hij werd ingesteld bij het aantreden van Koning Haakon VII, op 18 november 1905.
De vlag is sindsdien onveranderd gebleven, in tegenstelling tot het koninklijke wapen. Na een lange geschiedenis vanaf de Middeleeuwen, was de leeuw op het wapen in 1905 gemoderniseerd en identiek aan de afbeelding op de Koninklijke Standaard. Het ontwerp was van schilder Eilif Peterssen.

In 1937 echter werd de leeuw op het wapen gestileerd, waardoor hij meer op de Middeleeuwse versie lijkt.

Deze nieuwe ‘oude’ versie werd ontworpen door de staatsarchivaris Hallvard Trætteberg.

Die Middeleeuwse versie gaat terug  tot Koning Haakon IV (1204-1263) en zijn zoon Koning Magnus VI (1238-1280), die de leeuw in hun wapen hadden, toen nog zonder kroon en bijl.

De opvolger van Magnus was zijn zoon Erik II (ook bekend als Eirik Magnusson) (1268-1299) en hij was de de eerste die de leeuw voerde mét kroon en bijl; hetzelfde wapen wat ook heden ten dage nog wordt gebruikt.