Oekraïne – Три роки і двадцять шість тижнів війни / Drie jaar en zesentwintig weken oorlog

Ontmoetingen en besprekingen over en weer

Lag bij het blogbericht van vorige week de ontmoeting tussen de presidenten Trump en Poetin nog in het verschiet, nu een week later ligt niet alleen dat treffen al achter ons, maar ook de in aller haast ingeplande bezoeken van de Oekraïense president Zelensky met een zware Europese delegatie aan president Trump in het Witte Huis.

Achorage

Wat de presidenten Trump en Putin in Anchorage, Alaska afspraken bleef enige tijd onduidelijk, wel leek de sfeer tussen de leiders goed en viel het op met hoeveel égards de Russische president ontvangen werd.
Waren de verwachtingen vooraf hooggespannen of er een staakt-het-vuren uit het gesprek zou rollen, na afloop bleek daarover niets bereikt te zijn.

Ingang van de militaire basis Elmendorf-Richardson in Anchorage, Alaska, waar de ontmoeting tussen Trump en Poetin plaatsvond (publiek domein)

Steve Witkoff, de speciale gezant van Trump, zei dat Rusland ermee had ingestemd dat de V.S. en Europa Oekraïne “robuuste” veiligheidsgaranties zouden kunnen geven als onderdeel van een mogelijke vredesovereenkomst.
Aan CNN liet hij weten dat tijdens de top in Alaska was overeengekomen dat de V.S. en Europa “effectief een Artikel 5-achtige formulering zouden kunnen aanbieden om een veiligheidsgarantie te creëren”, verwijzend naar het NAVO-principe dat een aanval op één lid als een aanval op alle lidstaten beschouwd wordt.

CNN-presentator Jake Tapper (links) voelde speciaal gezant Steve Witkoff aan de tand in “State of the Union” (screenshot)

Poetin verzet zich tegen de toetreding van Oekraïne tot de NAVO, en Witkoff zei dat de regeling een alternatief zou kunnen zijn als de Oekraïners “ermee kunnen leven”.
De Oekraïense president Zelensky noemde het aanbod van de V.S. voor een veiligheidsgarantie “historisch” in de aanloop naar de gesprekken met Trump en Europese leiders op maandag in Washington.

President Zelensky bij zijn aankomst voor het Witte Huis (screenshot)

Washington

Zo keerde president Zelensky maandag terug naar het Witte Huis (waar het in februari tijdens het persgesprek uitdraaide op een ruzieachtige woordenwisseling tussen hem, Trump en vice-president Vance) om de Amerikaanse president te ontmoeten voor nieuwe gesprekken om de oorlog in Oekraïne te beëindigen.

De negen hoofdrolspelers afgelopen maandag aan tafel in het Witte Huis (screenshot)

Een zware Europese delegatie van zeven leiders meldde zich ook in Washington om de bijeenkomst bij te wonen en als back-up voor Zelensky.
Drie van hen, NAVO-chef Rutte, de Italiaanse premier Meloni en de Finse president Stubb, worden gezien als ware Trump-fluisteraars. De overige vier vertegenwoordigden de belangrijkste Europese landen (en NAVO-leden), president Macron van Frankrijk, premier Sir Keir Starmer van het Verenigd Koninkrijk en bondskanselier Merz van Duitsland. Daarnaast was ook voorzitter van de Europese Commissie, Von der Leyen, present.

Groepsfoto met v.l.n.r.: Ursula von der Leyen, Sir Keir Starmer, Alexander Stubb, Volodomyr Zelensky, Donald Trump, Emmanuel Macron, Giorgia Meloni, Friedrich Merz & Mark Rutte (screenshot)

Ondanks optimistische woorden van Trump en wat lauwere beoordelingen van zijn Europese partners, waren er maandagavond nog geen concrete toezeggingen over veiligheidsgaranties of stappen in de richting van een vredesakkoord. Dus wat leverde de afgelopen week eigenlijk op?

Ontmoeting Poetin-Zelensky?

Na de top plaatste Trump op Truth Social dat hij de Russische president had gebeld om te kijken of gesprekken tussen Poetin en Zelensky geregeld zouden kunnen worden.
Trump zei dat er na zo’n bilaterale bijeenkomst, op een nog te bepalen locatie (Genève werd eerst genoemd, daarna Boedapest) een trilaterale bijeenkomst zou kunnen plaatsvinden, waarna Trump zich dan bij hen zou voegen.
Een adviseur van Poetin zei achteraf dat Trump en Poetin maandag 40 minuten telefonisch met elkaar hadden gesproken.

Het valt nog te bezien hoe eenvoudig het zal zijn om twee zulke bittere vijanden voor het eerst sinds de grootschalige Russische invasie in februari 2022 tegenover elkaar aan de onderhandelingstafel te krijgen.
Moskou heeft herhaaldelijk het idee van een ontmoeting tussen Poetin en Zelensky afgewezen.

Kremlin-adviseur Joeri Osjakov (fotograaf onbekend)

Een nogal vrijblijvende verklaring van Kremlin-adviseur Joeri Oesjakov maandagavond, luidde dat het “de moeite waard” was om “de mogelijkheid van niveau van vertegenwoordigers te onderzoeken”, om zo wellicht Russische en Oekraïense delegaties door hogere afgevaardigden bij elkaar te brengen.

Staakt-het-vuren van tafel?

Trump leek de noodzaak van een staakt-het-vuren te negeren vóórdat er onderhandelingen over een einde aan de oorlog kunnen plaatsvinden.
In het verleden was dat een belangrijke eis van Oekraïne, waarmee het duidelijk maakte dat het een einde aan de gevechten als een voorwaarde ziet voor verdere gesprekken met Rusland en uiteindelijk voor een oplossing op de lange termijn.

Een staakt-het-vuren zou ook iets makkelijker te bereiken kunnen zijn dan een volledige vredesovereenkomst, waarvoor maandenlange onderhandelingen nodig zouden zijn, waarin de Russische aanval op Oekraïne waarschijnlijk zou voortduren.
“Ik weet niet of het nodig is”, zei Trump over een staakt-het-vuren, terwijl hij er vóór zijn gesprek met Poetin nog een voorstander van was.

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz tijdens het tafelgesprek in het Witte Huis (screenshot)

Maar de Europese leiders leken zich te verzetten, met de sterkste weerlegging van de Duitse bondskanselier Merz: “Ik kan me niet voorstellen dat een volgende bijeenkomst zal plaatsvinden zonder een staakt-het-vuren”, zei hij. “Dus laten we daaraan werken en proberen druk uit te oefenen op Rusland.”
Toen hem werd gevraagd om te spreken, herhaalde Zelensky zijn eerdere oproepen voor een staakt-het-vuren niet.

Veiligheidsgaranties?

De Amerikaanse president vertelde Zelensky dat de V.S. de veiligheid van Oekraïne zou helpen garanderen in een eventuele overeenkomst om de oorlog te beëindigen, zonder de omvang van die hulp te specificeren.
Trump bood niet aan Amerikaanse troepen te sturen, maar toen journalisten hem vroegen of de Amerikaanse veiligheidsgaranties voor Oekraïne ook de aanwezigheid van Amerikaanse militairen in het land zouden kunnen omvatten, sloot hij dat niet uit.
Volgens Trump zal Europa de “eerste verdedigingslinie” zijn, maar de V.S zal “erbij betrokken zijn”.
“We zullen ze goede bescherming bieden”, zei de president op een gegeven moment.
Dit is Trumps meest resolute uitspraak ooit over veiligheidsgaranties, die over het algemeen als essentieel worden beschouwd voor elke overeenkomst met Rusland.
Trump liet ook weten dat Poetin tijdens de top in Alaska vorige week had geaccepteerd dat er veiligheidsgaranties voor Oekraïne zouden zijn als onderdeel van een vredesakkoord.

De Oekraïense president Zelensky tijdens zijn persconferentie vóór het hek van het Witte Huis (screenshot)

Op een persconferentie na de ontmoetingen van maandag, zei president Zelensky dat een deel van de veiligheidsgaranties een wapendeal van 90 miljard dollar (zo’n 77 miljard euro) tussen de V.S. en Oekraïne zou omvatten.
Volgens de president zou het dan gaan om Amerikaanse wapens die Oekraïne niet heeft, waaronder luchtvaartsystemen, anti-raketsystemen “en andere dingen die ik niet zal onthullen”.
Zelensky voegde eraan toe dat de V.S. Oekraïense drones zouden kopen, wat zou helpen bij de financiering van de binnenlandse productie.

Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, deed zijn uitspraken tijdens een interview eerder deze week (screenshot)

Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, liet gisteren weten dat praten over veiligheidsgaranties voor Oekraïne zonder Rusland aan de tafel, zinloos is. “We kunnen er niet mee instemmen dat besluiten worden genomen over veiligheidsvraagstukken, over collectieve veiligheid, zonder deelname van de Russische Federatie, dat zal niet werken”.

Doden en gewonden in Kostiantynivka

Ondertussen gaat de oorlog, die inmiddels drieëneenhalf jaar aan de gang is, onverminderd voort.
Russische troepen vielen gisteren de frontstad Kostiantynivka in de oblast Donetsk aan, waarbij drie burgers omkwamen en vier anderen gewond raakten.
Bij de aanval raakten huizen, appartementencomplexen, auto’s, winkels en een elektriciteitsleiding beschadigd.

Een compleet vernield huis in Kostiantynivka (foto gedeeld door de Militaire Administratie van de oblast Donetsk)

De slachtoffers waren twee vrouwen van 40 en 69 jaar en een 32-jarige man. Vier andere burgers raakten gewond. Bij de aanval gebruikten de Russen het Smerch-raketlanceersysteem (MLRS).

9A52-2 Smerch-M-raketlanceersysteem (publiek domein)

Luitenant-generaal Abatsjev zwaar gewond bij aanslag in Koersk

De Oekraïense Special Operations Forces (SSO) hebben details vrijgegeven, waaronder een video, van een operatie waarbij de Russische luitenant-generaal Esedulla Abatsjev ernstig gewond raakte.

Luitenant-generaal Esedulla Abatsjev (1968) raakte zwaar gewond bij een Oekraïense aanval in Koersk (fotograaf onbekend)

De UA_REG TEAM-eenheid van de SSO voerde in de nacht van 16 op 17 augustus een aanval uit op een voertuig waarin Abatsjev, de plaatsvervangend commandant van de Sever (Noord)-groep van het Russische leger, zich bevond. De operatie vond plaats op 5 km van de stad Rylsk in de Russische oblast Koersk.
De generaal werd per helikopter naar Moskou gebracht, waar hij naar verluidt een arm en een been moest laten amputeren.

Luttele seconden voordat een militaire drone de auto, waarin de generaal reisde, raakt (screenshot)

In een verklaring meldt de SSO dat het Oekraïense Openbaar Ministerie in 2023 een aanklacht tegen Abatsjev bij de rechtbank heeft ingediend. Na het begin van de grootschalige Russische invasie voerde Abatsjev het bevel over het zogenaamde 2e Legerkorps van de Volksmilities van de “Volksrepubliek Loehansk”, een door Rusland gesteunde terreurgroep. Hij gaf directe bevelen om nederzettingen in de oblast Loehansk tot de grond toe te bombarderen.

Beeld van de auto na de aanslag (screenshot)

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nog een foto van de ‘eerste’ vlag in een andere vitrine, in de hal van het parlement tentoongesteld, onder het toeziend oog van de toenmalige voorzitter van de Verchovna Rada, Andriy Parubiy (2016-2019) (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Plaats een reactie