Oekraïne – Три роки і тринадцять тижнів війни / Drie jaar en dertien weken oorlog

Geen doorbraak bij gesprekken in Turkije

De verwachtingen waren vorige week niet hooggespannen bij de gesprekken tussen Oekraïne en Rusland in Istanboel eind vorige week en de resultaten waren dan ook mager.

Beeld van het begin van de gesprekken tussen Oekraïne en Rusland met voorzitter Hakan Fidan (de Turkse minister van Buitenlandse Zaken) in het midden (foto: Turkish Foreign Minister Office handout)

Zoals verwacht kwam de Russische president Poetin niet opdagen en dus bleef zijn Oekraïense collega Zelensky ook weg.
De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Hakan Fidan, die de gesprekken inleidde, vertelde de delegaties dat er twee wegen vooruit waren: één weg die naar vrede leidt, en een andere: naar meer dood en verderf.

De gesprekken duurden minder dan twee uur en al snel ontstonden er scherpe meningsverschillen. Het Kremlin stelde “nieuwe en onaanvaardbare eisen”, aldus een Oekraïense functionaris: die omvatten onder meer de eis dat Kiev zijn troepen uit grote delen van zijn eigen grondgebied zou moeten terugtrekken, in ruil voor een staakt-het-vuren.
Hoewel er, zoals verwacht, geen doorbraak was in de cruciale kwestie van een bestand, was er wél nieuws over één tastbaar resultaat: het over en weer uitruilen van 1.000 krijgsgevangenen.

Serhiy Kyslytsya (1969), vice-minister van Buitenlandse Zaken van Oekraïne (screenshot)

“Dit was een zeer goed einde van een zeer moeilijke dag”, zei de Oekraïense vice-minister van Buitenlandse Zaken Serhiy Kyslytsya, hij noemde het “potentieel uitstekend nieuws” voor 1.000 Oekraïense families.”

Rustem Umerov (1982), de Oekraïense minister van Defensie, tevens delegatieleider tijdens zijn persconferrentie na de gesprekken in Istanboel (screenshot)

De uitwisseling zal binnenkort plaatsvinden, zei de Oekraïense minister van Defensie Rustem Umerov, die de delegatie van zijn land leidde. “We weten de datum al”, zei hij, “maar we maken hem nog niet bekend.”

Poetin pakt Trump in bij telefoongesprek

Maandag was er een door de Amerikaanse president Trump met veel bombarie aangekondigd telefoongesprek met zijn Russische ambtgenoot Poetin.
Na afloop van het gesprek liet Trump weten dat Rusland en Oekraïne “onmiddellijk” gaan beginnen met onderhandelingen over een staakt-het-vuren en een “einde aan de oorlog”.

Het telefoongesprek tussen de twee presidenten leverde het Kremlin opnieuw tijdwinst op (publiek domein)

Dat de Russische president als oud-KGB-man geen partij is voor de naïeve en narcistische president Trump, wisten we al uit zijn eerste termijn.
In de verklaring van Poetin na het telefoongesprek dankte hij weliswaar Trump voor zijn inspanningen om de oorlog te beëindigen en dat “we daarvoor op de goede weg zijn”, maar dit lijkt opnieuw op de bekende Poetin-methode: tijdrekken en niets concreets beloven.

Amerikaanse en Russische vlaggen (publiek domein)

In de verklaring werden zijn oude stokpaardjes weer van stal gehaald: Oekraïne mag geen NAVO-lid worden, de “neo-nazistische” Oekraïense regering dient af te treden en de Russisch sprekende Oekraïeners moeten worden beschermd.
De wens voor een dertig dagen durend staakt-het-vuren werd niet toegezegd, het bleef bij een vage toezegging over een memorandum voor een “mogelijke toekomstige vredesovereenkomst”

En hoewel president Trump Rusland onlangs nog dreigde met “sancties die de Russische economie zouden kunnen vernietigen” als het Kremlin opnieuw een staakt-het-vuren zou weigeren, bleef het akelig stil vanuit het Witte Huis; vooralsnog geen sancties dus.

Nieuwe sancties vanuit Europa

Het uitblijven van een staakt-het-vuren door Rusland leidde in Europa wél tot actie: de aankondiging van een 17e sanctiepakket, bestaande uit reisverboden en bevriezing van tegoeden. Tezamen met de 16 eerdere pakketten staan er nu bijna 2.400 personen en “entiteiten” op de steeds langer wordende sanctielijst.
Het nieuwe pakket was al aangekondigd door de Franse president Macron, in het geval een staakt-het-vuren zou uitblijven.

De Duitse sleepboot Bremen Fighter brengt afgelopen maart de sterk verouderde en onder Panamese vlag varende Russische olietanker Eventin op, nadat het in de Baltische Zee bij het eiland Rügen stuurloos raakte, de tanker is één van de schepen behorend tot Rusland’s ‘schaduwvloot’, het was onderweg van Rusland naar Egypte, het schip werd door de Duitse haven-autoriteiten geconfisqueerd, net als de lading van 100.000 ton olie ter waarde van 40 miljoen euro (© Havariekommando, fotograaf onbekend)

De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk voeren binnenkort het nieuwe sanctiepakket in, waarbij het onder meer gaat over 189 schepen van de zogeheten Russische ‘schaduwvloot’: meestentijds sterk verouderde Russische olietankers, die onder een andere vlag varen, om zodoende de sancties te ontduiken.
Daarnaast raken de nieuwe sancties ook zo’n dertig bedrijven die direct of indirect betrokken zijn bij wapenleveringen aan Rusland.

De Oekraïense president Zelensky tijdens zijn videoboodschap van afgelopen dinsdag (screenshot)

De Oekraïense president Zelensky sprak zijn dank uit voor het aangekondigde sanctiepakket: “We zijn ervan overtuigd dat dit precies is wat nodig is om te voorkomen dat Poetin liegt over het einde van de oorlog”, zo liet hij weten.

Ook op de sanctielijst staat het General Radio Frequency Centre (GRFC) vanwege “electronische oorlogsvoering”. Het instituut verstoort als sinds langere tijd gps-signalen van de Baltische staten.

Het hoofdkwartier van het General Radio Frequency Centre (Общий радиочастотный центр) in Moskou (fotograaf onbekend)

Eerder dit jaar meldden acht Europese landen, waaronder ook Nederland, dat sinds september 2024 meer dan 30.000 vluchten gehinderd werden door verstoringen afkomstig van het GRFC.

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nog een foto van de ‘eerste’ vlag in een andere vitrine, in de hal van het parlement tentoongesteld, onder het toeziend oog van de toenmalige voorzitter van de Verchovna Rada, Andriy Parubiy (2016-2019) (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)