Oekraïne – Два роки i тридцять дев’ять тижнів війни / Twee jaar en negenendertig weken oorlog

Twee vlaggen vandaag. Vlag 1:

1.000 dagen

Eergisteren was het exact 1.000 dagen geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel, waarmee we richting drie jaar oorlog gaan.

Energienetwerk aangevallen

Nu de winter nadert heeft het Kremlin -net als in de twee voorafgaande oorlogsjaren- het afgelopen weekend grootschalige aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur uitgevoerd met kruisraketten, ballistische raketten en drones.
Volgens president Zelensky ging het om een aanval met 120 raketten en 90 drones, waarvan de luchtverdediging er zo’n 140 uit de lucht heeft geschoten.
Volgens het Russische ministerie van Defensie, dat de aanvalsgolf bevestigde, was naast het energienetwerk ook een militair vliegveld doelwit geweest.

Het Odessa Opera and Ballet Theater (1887) in het donker na de Russische raket- en drone-aanval, foto gedeeld door Oleh Kiper, hoofd van het militaire bestuur van de oblast Odessa (© Oleh Kiper – Telegram)

DTEK, het grootste particuliere energiebedrijf van Oekraïne, meldde dat dat apparatuur in thermische elektriciteitscentrales ernstig was beschadigd.
Het bedrijf liet tevens weten dat het sinds het begin van de oorlog al 190 maal doelwit was van Russische beschietingen.
De omvang van de schade is nog niet exact bekend, maar in ieder geval aanzienlijk. Als voorzorgsmaatregel werd de elektriciteit in delen van het land uitgeschakeld, waaronder hoofdstad Kiev.

Zoals al talloze malen in deze oorlog zochten inwoners van Kiev bescherming in metrotunnels (screenshot)

Meldingen van raket- en drone-aanvallen kwamen uit Kiev, Zaporizja, Dnipro, Kryvyi Rih, Odessa en Mykolajiv. In die laatste stad vielen er door de aanval tevens twee doden en zes gewonden.

Hloechiv en Odessa onder vuur

Afgelopen maandag waren er nieuwe Russische aanvallen op de steden Hloechiv (in de noordoostelijke oblast Soemy) en Odessa.

Een deel van het flatgebouw in Hloechiv raakte zwaar beschadigd (foto: State Emergency Service of Ukraine)

Op 18 november, sloegen twee Russische Shahed-drones in bij een van de tijdelijke accommodaties in Hloechiv, een stad van 36.000 inwoners. In de eerste berichten was er sprake van zes doden, waaronder één kind en twaalf gewonden, onder wie twee kinderen.
Later werd het dodental naar boven bijgesteld, naar acht slachtoffers. Vermoedt wordt dat er nog vijf mensen onder het puin liggen.

Onder het puin wordt naar slachtoffers gezocht (foto: State Emergency Service of Ukraine)

Ook havenstad Odessa werd aangevallen: hier werd ’s middags een flatgebouw geraakt, gelegen in een winkelgebied. Hierbij vielen ten minste tien doden en negenendertig gewonden, waaronder vier kinderen.

Hulpdiensten aan het werk in Odessa na een Russische raketaanval (foto: State Emergency Service of Ukraine)

Zeven slachtoffers waren politieagent, de andere doden waren een dokter en twee buurtbewoners.

De Russische aanval vond op klaarlichte dag plaats (foto: State Emergency Service of Ukraine)

Zelensky spreekt over diplomatiek einde oorlog

President Zelensky werd afgelopen vrijdag 15 november door Suspilne Radio (de publieke Oekraïense omroep) geïnterviewd. Aanleiding was de 100e verjaardag van de Oekraïense radio.

President Zelensky tijdens het radio-interview op 15 november (© president.gov.ua)

De andere aanleiding is dat de oorlog maar voortduurt, zonder dat er ook maar het begin van een einde in zicht is.
Het land is oorlogsmoe, komt militairen tekort en er is de laatste maanden geen progressie in het terugdringen van de Russen geweest, integendeel: het Russische leger lijft stukje bij beetje meer terrein in de oostelijke Dobas-regio in, zij het ten koste van grote aantallen gesneuvelde en gewonde soldaten.

In het interview erkent Zelensky dat de situatie aan het oostelijke front “moeilijk” is.
De verkiezing van Donald Trump tot president van de Verenigde Staten zorgt ook voor een nieuwe situatie. Steunde de huidige regering Biden Oekraïne door dik en dun, vanaf de installatie van de onvoorspelbare Trump op 20 januari 2025, zou er zomaar een andere wind kunnen waaien.
Trump heeft meerder malen voorspeld dat hij de Russisch-Oekraïense oorlog binnen 24 uur kan beëindigen.
Hoe Trump dat denkt te doen weet niemand, maar Zelensky liet weten dat hij met hem hierover wil spreken zodra hij als president is geïnstalleerd. “Wat zijn visie is en hoe we daar op willen reageren, kan ik pas zeggen na een ontmoeting met Trump”, aldus Zelensky.

President Zelensky tijdens het radio-interview op 15 november (© president.gov.ua)

De president gaf aan dat Oekraïne er alles aan moet doen om in 2025 de oorlog met Rusland door middel van diplomatie te beëindigen, waarbij “elementen van ons overwinningsplan” aan de onderhandelingstafel zouden moeten terugkomen. Hij doelde hiermee op zijn vijf-puntenplan dat hij op 16 oktober in het Oekraïense parlement presenteerde, maar dat door de Westerse bondgenoten als niet heel erg realistisch wordt gezien.
Het feit dat Zelensky het heeft over “elementen” uit het oorlogsplan, lijkt erop te wijzen dat hij niet verwacht dat zijn voorstel bij een diplomatieke oplossing ongeschonden de eindstreep zal halen en hij dus wellicht concessies zal moeten doen.

De Russische president Poetin heeft steeds beweerd dat zijn land openstaat voor gesprekken, maar stelt daarbij vergaande eisen.
Zo vindt het Kremlin dat Oekraïne geen NAVO-lid mag worden en vier regio’s (Loehansk, Donetsk, Zaporizja en Cherson) moet afstaan, waarvan een deel niet eens volledig bezet is door Rusland, plus het door Rusland in 2014 bezette Krim-schiereiland.
Dus in hoeverre er iets te bespreken valt is afwachten, maar dat steeds meer Oekraïeners bereid zijn om hier diplomatiek uit te komen is zeker: een peiling toonde aan dat steun hiervoor toeneemt.

“Nu is het de taak om de eenheid tussen Europa en de Verenigde Staten te bewaren. Want als het Amerikaanse beleid verandert, zal ook de kracht van de eenheid in Europa afbrokkelen”, aldus de president.
Over zijn recente ontmoeting met Trump in de V.S zei hij : “We zullen alles doen wat van ons verlangd kan worden. In september hadden we een heel goed gesprek met hem. Van onze kant positief, duidelijk, en beredeneerd. Hij luisterde naar mijn uitleg over hoe het er nu voorstaat. Ik heb niets tegen ons standpunt gehoord.”

Biden geeft groen licht voor gebruik langeafstandsraketten

De Amerikaanse president Joe Biden heeft Oekraïne groen licht gegeven om door de V.S. geleverde langeafstandsraketten te gebruiken om Rusland aan te vallen, volgens Amerikaanse functionarissen.
Een dergelijke stap markeert een grote beleidsverandering voor Washington, dat maandenlang had geweigerd in te gaan op Kiev’s verzoeken om toestemming om de ATACMS-raketten buiten de eigen grenzen te mogen gebruiken.

Een ATACMS-raket, hier gelanceerd vanaf een M270 MLRS (https://sill-www.army.mil/)

De toestemming van Washington voor het gebruikt van het ATACMS-systeem buiten de landsgrenzen zou zich beperken tot de verdediging van Oekraïense strijdkrachten in de Russische oblast Koersk, waar Kiev in augustus een verrassende inval inzette en een flink deel van de regio bezette.

De ATACMS-raket, die in 1991 in productie werd genomen en voor het eerst werd ingezet tijdens de Golfoorlog in 2002 (screenshot)

Hiermee laat de regering-Biden Oekraïne zien dat zij haar inspanningen zal steunen om dit kleine deel van het Russische grondgebied dat het momenteel bezet, vast te houden, als een belangrijke onderhandelingstroef voor eventuele diplomatieke gesprekken in de toekomst.
Europese bondgenoten reageerden met instemming op het nieuws, terwijl het Kremlin van mening is dat V.S. hiermee olie op het vuur gooit.

Caspar Veldkamp. de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken (1964) (screenshot)

De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Caspar Veldkamp, liet weten niet bang te zijn dat de oorlog daarmee verder escaleert: “Dit is een antwoord op de aanwezigheid van Noord-Koreaanse troepen aan Russische zijde”, aldus de bewindsman.
Volkenrechtelijk is de inzet van deze langeafstandsraketten middels artikel 51 van het V.N.-handvest “volstrekt toegestaan”, volgens de minister.
“Voor een land dat zich verdedigt, is het geoorloofd om ook wapens in te zetten op het grondgebied van de agressor. En dat is Rusland in dit geval.”

De vlag

Vlag van Oekraïne (1992-heden)

De vlag van Oekraïne bestaat uit twee even brede horizontale banen van blauw en geel.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de kleuren blauw en geel van de vlag ver terug gaan, zelfs tot de 15e eeuw. De kleuren gaan er echter pas echt toe doen wanneer de twee keizerrijken waar Oekraïne onderdeel van uitmaakte (het Russische en het Oostenrijks-Hongaarse), ophouden te bestaan.

Ook in 1918/1919 lag Oekraïne (toen de West-Oekraïense Nationale Republiek) onder vuur, zoals op deze prent wordt weergegeven: een Russische bolsjewiek in het noorden, een Rus van het Witte Leger (anti-sovjet) in het oosten met de Russische vlag met dubbelkoppige adelaar, een Poolse soldaat (liggend) naast een Hongaarse (in het rood) in het westen en twee Roemeense soldaten in het zuiden; we zien in het midden een vroege afbeelding van de Oekraïense vlag, de tekst onderin luidt “Wereldvrede in Oekraïne” (publiek domein)

De West-Oekraïense Nationale Republiek gebruikt tussen 1918 en 1919 de blauw-gele vlag. De vlag wordt gecontinueerd  bij het samengaan van de twee Oekraïnes tot de Oekraïense Staat.

Tot aan 1949 heeft Oekraïne als Russische sovjet-republiek verschillende variaties van egaal rode vlaggen met de letters YCCP (Ukrayinskaya Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika – oftewel Socialistische Sovjet Republiek Oekraïne) erop.

In 1949 krijgen alle Russische republieken een vlag-‘make-over’, variaties op de vlag van de Sovjet-Unie met eigen accenten. Die van Oekraïne heeft een blauwe balk aan de onderkant.

De grootste Oekraïense vlag meet 40 x 60 meter en weegt 300 kilo, hier zijn we die vlag vóór de oorlog in Charkov (fotograaf onbekend)

Vanaf 1990, dus nog vóór de onafhankelijkheid, wordt de blauw-gele vlag her en der al aarzelend waargenomen. Met het opnieuw zelfstandig worden, wordt de vlag officieel ingevoerd. Wettelijke status krijgt de vlag op 28 januari 1992.
De eerste vlag die ooit boven het Verchovna Rada (het Oekraïnse parlement) wapperde is nu in het parlementsmuseum te zien.

Het blauw in de vlag symboliseert de hemel, het geel de uitgestrekte tarwevelden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
De tentoongestelde ‘eerste’ vlag in het parlementsmuseum van Oekraïne (© rada.gov.ua)
Nóg een groot exemplaar van de nationale vlag (foto: Angelina Shostak, Facebook)

Symbool

Sinds het begin van de Oekraïense oorlog op 20 februari 2022, is de nationale vlag een symbool van hoop en verzet geworden.

Oekraïense troepen met de nationale vlag (© mil.gov.ua)

Plaats een reactie