België – Nationale Feestdag / Fête Nationale / Nationalfeiertag (1890)

21 juli 1831 was de dag waarop Leopold van Saksen-Coburg-Gotha als koning van het sinds een jaar daarvoor onafhankelijke België werd geïnstalleerd. De huidige koning Filip is de 7e koning der Belgen uit dit geslacht.

Belgie 01
Links: Koning Leopold I (1790-1865) / Rechts: Koning Filip (1960)

Sinds 1890 wordt de Nationale Feestdag op 21 juli gevierd.
Doorgaans vinden op de avond vóór de Nationale Feestdag al enige activiteiten plaats, zoals een gratis concert. Dit klassieke muziekconcert wordt georganiseerd door de Koningin Elisabethwedstrijd, samen met het Belgian National Orchestra in de Henry Le Bœufzaal van het Paleis voor Schone Kunsten van Brussel (Bozar).

Aankomst van het koninklijk gezin bij de Sint-Michiels-en-Sint-Goedelekathedraal in Brussel, v.l.n.r. Prinses Eleonore, Prins Gabriël, Koningin Mathilde, Koning Filip, Kroonprinses Elizabeth en Prins Emmanuel (screenshot)

Op 21 juli zelf komt de koninklijke familie ’s morgens bijeen voor een dankdienst, het zogenaamde Te Deum in de Sint-Michiels-en-Sint-Goedelekathedraal in Brussel.
’s Middags is er vanaf 14.40 uur het traditionele militair en burgerlijk defilé voor het Koninklijk Paleis in Brussel, waar vorig jaar voor het eerst de halfzus van de koning, prinses Delphine van Saksen-Coburg (voorheen beter bekend als Delphine Boël) en haar partner James O’Hare, bij aanwezig waren.

Screenshots van het défilé in Brussel

Koning Filip
Koningin Mathilde
Prins Gabriël en Kroonprinses Elizabeth
Prinses Delphine (in een bijzondere jurk met vredesduif), Prinses Claire en Prins Laurent
Prinses Delphine en Prinses Claire
Grote Belgische driekleuren werden aan de gevel van het Koninklijk Paleis uitgerold

De vlag

Vlag van België, ‘standaard-model’ (1831-heden)

De vlag van België had in 1830 nog horizontale banen: rood, geel en zwart. Onder invloed van de Franse ‘Tricolore’, ook een revolutionaire vlag, werden de strepen op 23 januari 1831 gekanteld, met het rood dus aan de broekingzijde.

belgie eerste vlaggen
Links: eerste Belgische vlag (1830) / Rechts: tweede, gekantelde versie, met het rood aan de broekingszijde

De laatste wijziging was later dat jaar, op 12 oktober, toen de kleurenvolgorde werd omgedraaid, dus: zwart, geel rood. Het opmerkelijke is dat deze wijziging niet in de Belgische Grondwet werd opgenomen: in Artikel 193 staat nog steeds te lezen dat de kleuren rood, geel en zwart zijn!
De kleuren zelf zijn afkomstig uit het wapen van Brabant: een zwart schild met een gouden leeuw met tong en klauwen in rood.

Wapen Brabant
Wapen van Brabant (historische versie met hertogelijke kroon)

Afmetingen

Curieus zijn de afmetingen van de Belgische vlag, die zijn 13:15 (hoewel dit niet exact zo in de Grondwet staat), maar dat is zo ongebruikelijk, dat deze maatvoering buiten officiële instanties eigenlijk niet voorkomt. In het straatbeeld zal men de officiële versie dus eigenlijk weinig zien, maar wordt de standaardmaat voor een vlag van 2:3 gebruikt.

belgie afwijkingen
Links: de officiële versie van de Belgische vlag (13:15) / Rechts: de ‘paleis’-versie (4:3)

Maar er is meer, er is nóg een maat, de koninklijke: het Koninklijk Paleis te Brussel en het Kasteel van Laeken, net buiten de hoofdstad, voeren hoog in de top vlaggen met de verhoudingen 4:3, maar dat heeft te maken met het perspectief voor de man of vrouw in de straat die ver omhoog moet kijken om de vlag te zien.

belgie paleis met vlag
De vlag op het Koninklijk Paleis in Brussel (© etcetera.plus)