Tagarchief: Canarische Eilanden

Canarische Eilanden – Introducción de la bandera / Invoering vlag (1982)

Drie vlaggen vandaag. Vlag 3:

Vandaag is het 43 jaar geleden dat de Canarische Eilanden, een autonome regio van Spanje, hun vlag invoerden.

Kaart van de Canarische Eilanden (© freeworldmaps.net)

De Canarische Eilanden liggen zo’n 100 km ten westen van Zuid-Marokko, in de Atlantische Oceaan. De archipel bestaat uit de zeven hoofdeilanden Hierro, La Palma, Gomera, Tenerife, Gran Canaria, Fuerteventura en Lanzarote en een aantal kleinere, waaronder Alegranza, Isla de Lobos, Montaña Clara, Roque del Oeste en Roque del Este.
De eilanden vormen samen één van de zeventien autonome regio’s van Spanje, die vervolgens is onderverdeeld in twee provincies: Santa Cruz de Tenerife en Las Palmas.

Links: Kaart van de provincie Santa Cruz de Tenerife / Rechts: Kaart van de provincie Las Palmas (beide © OpenStreetMap)

Tezamen tellen de eilanden bijna 2,7 miljoen inwoners, waarvan de overgrote meerderheid op de twee hoofdeilanden woont: 43% op Tenerife en 40% op Gran Canaria.

Naam

De naam van de archipel (Islas Canarias in het Spaans) is waarschijnlijk afgeleid van de Latijnse naam voor de eilanden, Canariae Insulae, wat zoveel betekent als Hondeneilanden.
De naam zou gekozen kunnen zijn vanwege het grote aantal zeehonden in de wateren rond de archipel, maar volgens de Romeinse letterkundige en amateur-wetenschapper Plinius de Oudere kwamen er op Gran Canaria “enorme aantallen honden van zeer grote omvang” voor.
Het zou daarbij kunnen gaan om de Presa Canario, een mastiff-achtige hond, die vroeger als waak- en herdershond werd gehouden.

Een teef van de Presa Canario (© Smok Bazyli / publiek domein)

De constatering van Plinius heeft er in ieder geval voor gezorgd dat twee honden op wapen en vlag van de Canarische Eilanden terecht zijn gekomen.
De archipel is zeker niet vernoemd naar de kanarie, het is juist andersom, de vogel is oorspronkelijk afkomstig van de eilanden (alsook van de Azoren en het eiland Madeira) en is dus vernoemd naar de Canarische Eilanden.

De vlag

Vlag van de Canarische Eilanden (1982-heden)

De vlag van de Canarische Eilanden is een verticale driekleur in wit, blauw en geel. In het midden van de blauwe baan is het wapen van de Canarische Eilanden geplaatst, dit is de vlag die in gebruik is bij overheidsinstellingen.
De vlag bestaat ook zonder wapen en dat is de versie die de bevolking gebruikt.

‘Burgervlag’ van de Canarische Eilanden, zonder wapen (1982-heden)

De in 1982 ingevoerde vlag (met en zonder wapen) is gebaseerd op een eerder versie uit 1961, een ontwerp van de Movimiento Canarias Libre, een vrij kleine groepering die in de Franco-tijd naar meer autonomie streefde, maar met de arrestatie van de leden in 1962 weer verdween.

Vlag van de Movimiento Canarias Libre (1961-1962)

De door deze beweging ontworpen vlag was een kleurencombinatie van de provincies Santa Cruz de Tenerife (wit en blauw) en Gran Canaria (blauw en geel). Een groot verschil met de huidige vlag is de breedte van de blauwe baan, die dubbel zo breed was als de witte en gele banen.

Links: De vlag van de provincie Tenerife (tevens de eilandvlag van Tenerife) / Rechts: De vlag van de provincie Gran Canaria (tevens de vlag van het gelijknamige eiland)

Zowel de vlag van Tenerife als die van Gran Canaria vinden hun oorsprong bij die van weer een andere indeling: die van Spaanse maritieme provincies (in totaal is de Spaanse kust in 30 maritieme provincies verdeeld).
De vlag van Tenerife stamt uit 1845 en toont een wit andreaskruis op een marineblauw veld. Hoewel de vlag daarmee heel erg op die van Schotland lijkt, is het blauw van de vlag van Tenerife iets donkerder.
De vlag van Gran Canaria stamt uit 1869 en wordt diagonaal gedeeld van de onderkant van de broeking naar de bovenhoek van de vlucht, geel boven en blauw onder. In 1989 werd aan deze vlag het wapen toegevoegd.

Het wapen

Het wapen van de Canarische Eilanden dat ook op de vlag is afgebeeld, bestaat uit een blauw schild met daarop in wit (of zilver) zeven vulkanische eilanden, het is gedekt met de Spaanse koningskroon, waarboven op een witte banderol het devies in zwarte kapitalen: OCEANO (OCEAAN).
Twee bruine honden met blauwe halsbanden dienen als schildhouders, refererend aan de oorsprong van de naam Canarische Eilanden en de Presa Canario.
Het wapen werd aangenomen op 10 augustus 1982, hoewel het in oorsprong tot zeker 1722 teruggaat.

Het wapen zoals afgebeeld in “Noticias de la Historia General de las Islas de Canaria”, van José de Viera y Clavijo uit 1772 (publiek domein)

Controverse

De twee honden kwamen eerder deze eeuw onder vuur te liggen doordat er nogal wat eilanders waren die de honden teveel als een oorspronkelijk symbool van Gran Canaria beschouwen, maar niet van de overige eilanden.
In 2017 besloot de regering van de Canarische Eilanden het wapen “moderner en herkenbaarder te maken voor burgers”, door de honden voortaan weg te laten op de schilden aan de openbare gebouwen en op briefpapier en dergelijke.
Officieel zijn ze echter nog steeds onderdeel van het wapen en op de vlag zijn ze dan ook nog present.