Luxemburg – Trounwiessel / Changement de règne / Troonswissel

Twee vlaggen vandaag (+ één extra). Vlaggen 1a + 1b:

Abdicatie van groothertog Henri

Op 23 juni vorig jaar (de Nationale Feestdag) liet de Luxemburgse groothertog Henri weten dat hij vanaf 8 oktober vorig jaar een stapje terug zou doen, als aanloop naar zijn definitieve abdicatie.

Het logo van de troonswissel van vandaag

Op die 8e oktober trad zijn oudste zoon en opvolger, erfprins Guillaume, aan als ‘luitenant-vertegenwoordiger’, wat in feite neerkwam op een regentschap. En hoewel hij dus de dagelijkse taken van Henri overnam, bleef die laatste nog steeds het officiële staatshoofd.

Officieel portret van het nieuwe groothertogelijke paar, Guillaume en Stéphanie (foto: Cour Grand Ducale)

Dat verandert vandaag. Op deze dag zal Henri de acte van abdicatie tekenen, waardoor Guillaume de nieuwe Luxemburgse groothertog wordt en diens vrouw Stéphanie de nieuwe groothertogin.
Mocht hij ‘genummerd’ door het leven willen gaan, dan is hij vanaf vandaag groothertog Guillaume V.
De eerste drie Guillaumes (= Willem) waren de Nederlandse koningen Willem I, ,II en III, die tevens groothertog van Luxemburg waren.

Het groothertogelijk paleis in Luxemburg-stad (© EEJCC / publiek domein)

De abdicatie vindt plaats om 10.00 uur in het groothertogelijk paleis in Luxemburg-stad, om 11.00 uur gevolgd door de eedaflegging van de nieuwe groothertog in het parlement.
Daarna zal de groothertogelijke familie vanaf het paleisbalkon het volk begroeten voor een zwaaimoment.

Uiteraard ontbreekt de merchandise niet bij deze troonswissel (publiek domein)

’s Middags is het publiek in de gelegenheid het nieuwe vorstenpaar persoonlijk te ontmoeten en de hand te drukken op het Place Guillaume II, in de volksmond meestal het Knuedler genoemd.
Hierna volgt een receptie in cultureel centrum Le Cercle Cité, waarna de dag besloten wordt met een galadiner in het groothertogelijk paleis.

Gasten en nieuwe munten

Bij de laatste paar troonswissels in Luxemburg was het gebruikelijk dat de Belgische en Nederlandse collega’s daarbij aanwezig waren. Ook deze keer zal dat zo zijn: vanuit België komen koning Filip, koningin Mathilde en kroonprinses Elisabeth (de hertogin van Brabant) en vanuit Nederland maken koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia (de prinses van Oranje) hun opwachting.

Wel nieuw is de aanwezigheid van de Franse president Macron en zijn vrouw bij het galadiner.
En ondanks dat Duitsland vandaag zijn “Tag der deutschen Einheit” viert is ook de Duitse president Frank-Walter Steinmeier met zijn vrouw Elke Büdenbender aanwezig.

Het ontwerp voor de nieuwe Luxemburgse euromunten werd onthuld op 26 september jongstleden (© Banque Centrale du Luxembourg)

Bij een nieuw staatshoofd horen nieuwe munten en die werden afgelopen 26 september onthuld, maar ze komen pas begin 2026 in roulatie.
Zowel bij postzegels als bij munten is het internationaal gebruikelijk dat een nieuwe vorst of vorstin de andere kant opkijkt als zijn of haar voorganger en dat is ook bij Guillaume het geval. Zijn vader keek naar rechts en hij dus naar links. Ontwerpen voor nieuwe postzegels met de beeltenis van de nieuwe groothertog zijn er nog niet.

Met het aantreden van Guillaume als groothertog volgt zijn 5-jarige zoon Charles hem op als erfgroothertog. Zijn broertje François werd in 2023 geboren.

Drie dagen feest

Morgen en overmorgen wordt er nog doorgefeest en gaat het groothertogelijk paar op bezoek in vier verschillende regio’s: Grevenmacher, Wiltz, Steinfort en Dudelange. De dag wordt dan ’s avonds weer afgesloten in Luxemburg-stad.
Op zondag staat het laatste programmapunt op de rol: een dankdienst (Te Deum) in De Notre Dame-kathedraal in de hoofdstad, geleid door kardinaal Jean-Claude Hollerich.

Screenshots – Paleis

Aankomst van koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia bij het groothertogelijk paleis in Luxemburg, waar de kroonprinses een reverence maakt voor groothertogin Maria Teresa
Binnenkomst in het groothertogelijk paleis van de Belgische koning en koningin en prinses Elisabeth, daarachter zien we koning Willem-Alexander en prinses Amalia
De Nederlandse en Belgische koningsparen
In afwachting van de hoofdrolspelers
Voorafgegaan door de Luxemburgse premier Luc Frieden komen aankomend groothertogelijk paar Guillaume en Stéphanie binnen
De laatste momenten van Henri en Maria Teresa als groothertogelijk paar
Henri tekent de acte van abdicatie
Met het zetten van zijn handtekening is Henri’s abdicatie een feit, premier Frieden tekent onmiddellijk hierna met zijn “contraseign”
Hierna zijn er felicitaties over en weer
De koninklijke gasten op de eerste rij en tweede rij
Premier Frieden houdt hierna een korte toespraak
Applaus na de toespraak
En met de premier wordt er geposeerd voor de media
Een enorme Luxemburgse vlag op het Place de la Constitution, naast het dal van de Pétrusse, met een grote H erop (voor Henri) wordt na zijn abdicatie gestreken

Screenshots – Parlement

Hierna verplaatst de actie zich naar het éénkamerparlement, waar het Belgische koningspaar met prinses Elisabeth wordt ontvangen door kamervoorzitter Claude Wiseler
Koningin Máxima, koning Willem-Alexander en prinses Amalia verlaten het paleis voor de korte wandeling naar het parlement
Met de kamervoorzitter wordt er even geposeerd
De hoofdrolspelers gaan daarna op weg
Ondertussen zijn de afgetreden groothertog en groothertogin met erfprins Charles aangekomen in de Kamer
De vijfjarige Charles kijkt verwonderd in het rond
Als ook de nieuwe groothertog en groothertogin op hun tronen hebben plaatsgenomen, is het tijd voor toespraken, premier Frieden krijgt de zijne aangereikt
Na de rede van de premier (hierboven) volgt nog een lange toespraak van kamervoorzitter Claude Wiseler
Bij het applaudisseren na de toespraken laat prins Charles zich niet onbetuigd
Hierna legt groothertog Guillaume de eed op de grondwet af
Daarna volgt een langdurig applaus
De nieuwe groothertog trekt gelijk van leer en houdt een lange toespraak…
—waarbij de koninklijke gasten soms even lijken weg te dromen
Na de toespraak volgt het volkslied
Vader Henri feliciteert zijn zoon
De nieuwe groothertog en groothertogin verlaten de Kamer
Tot slot wordt in de vestibule het gastenboek getekend
Bij buitenkomst lijkt prins Charles de kakofonie van de militaire band en het enthousiaste publiek even teveel te worden
…en zoekt de veiligheid op bij zijn moeder
Toch moet er eerst nog even teruggelopen worden naar het paleis…
…dat gelukkig snel bereikt is!
De Rue de la Reine staat inmiddels vol. et belangstellenden
In het parlementsgebouw tekenen de koninklijke gasten ondertussen het gastenboek, zoals koning Willem-Alexander hierboven…
…en koningin Máxima…
…en de prinses van Oranje
Koningin Máxima, koning Willem-Alexander en prinses Amalia bij het verlaten van het parlement
Daarna volgen de Belgische koning Filip…
…en zijn vrouw koningin Mathilde…
…en de hertogin van Brabant
Ondertussen is op het Place de la Constitution een nieuwe Luxemburgse vlag gehesen, met daarop het gekroonde monogram van Guillaume

Screenshots – Balkonscène

Jongens, waarvan er twee gehuld zijn in de twee Luxemburgse vlaggen, in afwachting van de balkonscène
Uiteraard is er daarna een balkonscène
Naast erfprins Charles is ook zijn broertje François hierbij aanwezig
En weldra staat iedereen op het balkon om naar het enthousiaste publiek te zwaaien
Al met al duurde de balkonscène zo’n 10 minuten
De twee kroonprinsessen verlaten het paleis gezamenlijk

Screenshots – Aankomst gasten voor het galadiner

President Macron van Frankrijk en zijn vrouw Brigitte komen aan voor het galadiner
Emmanuel Macron en la première dame van Frankrijk
Aankomst van de Duitse president Frank-Walter Steinmeier en zijn vrouw Elke Büdenbender
De twee kroonprinsessen van Nederland en België maken gezamenlijk hun opwachting bij het paleis
En poseren even voor de media
De collega-prinsessen op weg naar het diner
Binnen wordt er geposeerd met het nieuwe groothertogelijk paar (foto: Cour grand-ducale)
Dan is het de beurt aan koningin Mathilde en koning Filip van België
Tot slot de aankomst van koningin Máxima en koning Willem-Alexander
De Nederlandse en Luxemburgse staatshoofden met hun echtgenotes (foto: Cour grand-ducal)
Groothertog Guillaume tijdens zijn tafelrede (foto: Cour grand-ducal)
Een toast op de nieuwe groothertog en zijn vrouw (foto: Cour grand-ducal)
Tableau de la troupe tot besluit (foto: Cour grand-ducal)

De vlaggen

De vlaggen van Luxemburg, links de nationale vlag, rechts de veelgebruikte handels- en koopvaardijvlag

De Luxemburgse vlag lijkt niet alleen veel op die van Nederland, hij stamt er ook van af, hoewel er ook bronnen zijn die zeggen dat de gelijkenis puur toeval is en dat de kleuren van de Nassau-dynastie stammen. Nederland was van 1815 tot 1890 in een personele unie met Luxemburg verbonden. De drie Nederlandse koningen uit de 19e eeuw waren tegelijkertijd de groothertogen van Luxemburg. Omdat Luxemburg echter bij de dood van koning-groothertog Willem III geen vrouwelijke erfopvolging kende, kon zijn dochter Wilhelmina geen groothertogin worden.

Links: Groothertog Adolf van Nassau (1817-1905), ongedateerd staatsieportret door Ferdinand d’Huart (1857-1919) (Collection Grand Ducale) / Rechts: Kaart van Luxemburg (© freeworldmaps.net)

Er werd toen uitgeweken naar een Duitse tak van de familie van Nassau. Dat was Adolf van Nassau, die daarmee de huidige groothertogelijke familielijn begon. Adolf regeerde slechts kort, tot zijn dood in 1905, waarna hij werd opgevolgd door zijn zoon Willem IV. Willem stierf al in 1912 en toen zat Luxemburg met hetzelfde probleem als in 1890. Willem had zes dochters, maar geen zoons. Om te voorkomen dat weer naar een andere Nassau moest worden gezocht is toen de Luxemburgse erfopvolging gewijzigd, waardoor ook vrouwen de troon kunnen bestijgen.

De zes dochters van groothertog Willem IV, waarvan de twee oudste zussen groothertogin zouden worden: Marie-Adélaïde (1894-1924, groothertogin van 1912 tot 1919), Charlotte (1896-1985, groothertogin van 1919 tot 1964), Hilda (1897-1979), Antonia (1899-1954), Elisabeth (1901-1950) en Sophie (1902-1941), gefotografeerd in 1905 (© Cour Grand Ducale)

Terug naar de vlag. Omdat ook onder de andere Nassaus de Nederlandse vlag gehandhaafd bleef, werd het wat verwarrend in vlaggenland. Gaandeweg is men er steeds vaker toe overgegaan om het kobaltblauw uit de Nederlandse vlag lichter te maken tot wat het uiteindelijk nu is: hemelsblauw.
Officieel werd de vlag pas vastgesteld op 16 augustus 1972. Omdat de verwarring met de Nederlandse vlag, ondanks de lichtere kleur blauw, nooit is verdwenen, zien we in Luxemburg ook vaak de nationale handels- en koopvaardijvlag gebruikt worden als nationale vlag. Deze vlag heeft afwisselend blauwe en witte horizontale banen en een rode gekroonde leeuw daar overheen. Deze vlag, die bekend staat als de Roude Léiw, is sinds 6 juli 2007 ook officieel erkend als nationale vlag, maar dan alleen op Luxemburgs grondgebied. Het rood-wit-lichtblauw blijft internationaal de Luxemburgse vlag.

Plaats een reactie